Кіріспе

Грузин диссиденті, музыкант және ақын Мераб Костава (26 мамыр 1939 жыл - 13 қазан 1989 жыл) – грузин диссиденті, музыканты және ақыны; Грузиядағы Ұлттық азаттық қозғалысының жетекшілерінің бірі. Звиад Гамсахурдиямен бірге ол 1989 жылы автокөлік апатында қаза болғанға дейін Грузияда Кеңес Одағына қарсы диссиденттік қозғалысты басқарды.

Өмір

Костава 1939 жылы Грузия Совет Социалистік Республикасының Тбилиси қаласында дүниеге келді (қазіргі Грузияның астанасы). 1954 жылы Костава мен Звиад Гамсахурдия Вахтанг Горгасалиге, ортағасырлық Грузияның астанасы Тбилисиді құрған патшаға құрмет ретінде "Горгаслиани" атты грузин жастардың жер асты ұйымын құрды. 1956-1958 жылдар аралығында Костава, Гамсахурдия және осы ұйымның басқа да бірнеше мүшелері "кеңеске қарсы қызмет" көрсеткені үшін КГБ-ға қамалды. Костава мен Гамсахурдияға тағылған айыптардың ішінде антикоммунистік әдебиет пен үгіт-насихат тарату болды. Костава 1962 жылы Тбилиси мемлекеттік консерваториясын бітірді. 1962-1977 жылдары Тбилисидегі жергілікті музыка мектебінде мұғалім болып жұмыс істеді. 1973 жылы Костава мен Гамсахурдия Адам құқықтарын қорғау жөніндегі бастамалық топты құрды. 1976 жылы Костава Грузияның Хельсинки тобын (кейін 1989 жылы Грузияның Хельсинки одағы деп қайта аталды) құрды. 1976-1977 және 1987-1989 жылдары Костава аталған адам құқықтары ұйымының басқарма мүшесі болды. 1975 жылдан кейін Костава Amnesty International ұйымының мүшесі болды. 1977 жылы Костава мен Гамсахурдия тұтқындалып, кеңеске қарсы насихат тарату айыбымен сотталды. Бұл шіркеу мүліктерін тонау және Месхетия түрктерін жер аудару, сондай-ақ оларға қатысты одан әрі жасалған қарым-қатынастар туралы хабарлама беру салдарынан болды. Костава жазасын өтеу үшін Сібірге жіберілді. Гамсахурдия жазасын жеңілдету үшін өз нанымынан бас тартса, Костава одан бас тартты. 1978 жылы екі адамды АҚШ Конгресі Нобель бейбіт сыйлығына ұсынды. 1988 жылы Костава Қасиетті Илия Әділ қоғамын құрды және осы тәуелсіздікке бағытталған саяси ұйымның жетекшілерінің бірі болды. 1988-1989 жылдары Грузин КСР-і ішіндегі тәуелсіздікке қолдау білдіретін бейбіт саяси акциялардың көптеген (немесе барлығының) ұйымдастырушысы және белсенді қатысушысы болды. 1989 жылдың 9 сәуірінде Костава қайтадан тұтқындалды, бірақ 45 күннен кейін босатылды. Мераб Костава "Самиздат" баспаларының жасырын желісінде белсенді қатысып, "Окрос Сатсмиси" ("Алтын жүн") грузин жасырын мерзімді басылымының тең редакторы болды. Ол көптеген маңызды әдеби және ғылыми еңбектердің авторы.

Өлім

1989 жылы 13 қазанда Мераб Костава күмәнді жағдайларда Борити маңындағы автокөлік апатында қаза болды. 2013 жылы ол Грузияның Ұлттық Батыры атағымен және орденімен қайтыс болғаннан кейін марапатталды.

Есте сақтау

Тбилиси, Батуми, Рустави және Шиндисиде Мераб Костава атымен көшелер бар.