Кіріспе
Израиль қорғаныс күштерінің элиталық бөлімшесі, израильдік әскери бөлім. 35-ші "Парашюттер" бригадасы (Хативат ХаТзанханим) – израильдік әскери әуедегі жеңіл жаяу әскер бригадасы. Ол Израильдің құрлық әскерлерінің жаяу әскер корпусының маңызды бөлігі болып табылады және 1950 жылдан бері арнайы операцияларды жүргізу тарихына ие. Бригада сарбаздары жаяу әскер корпусының белгісі бар қоңыр түсті берет пен қызыл қоңыр түсті бут киеді. Израиль қорғаныс күштерінің дәстүріне сәйкес, бригада сарбаздары көйлектерінің үстінен туника және белбеу киеді. Израиль қорғаныс күштерінде әрқашан 55-ші, 226-шы, עוצבת חצי האש және 646-шы резервтік парашюттер бригадалары болады, олардың құрамында 35-ші бригадада міндетті әскери қызметін аяқтаған резервшілер қызмет етеді.
the Israeli military unit
The 35th "Paratroopers" Brigade (, Hativat HaTzanhanim) is an Israeli military airborne infantry brigade. It forms a major part of the Israeli Ground Forces' Infantry Corps, and has a history of carrying out special operations from the 1950s onwards. Soldiers of the brigade wear maroon berets with the Infantry Corps pin and russet boots. As part of an IDF tradition unique to the brigade, its soldiers wear a tunic and belt over their shirts. The IDF maintains four reserve paratrooper brigades, currently the 55th, 226th, עוצבת חצי האש and 646th, at all times, whose enlisted personnel consist of reservists that have already completed their compulsory military service in the 35th Brigade.
Таңдау және оқыту
Парашютшілерге қатысу ерікті түрде болады және физикалық жарамдылықты, эмоционалдық тұрақтылықты, көшбасшылық қабілеттерін және топта жұмыс істеу дағдыларын бағалайтын қатаң екі күндік іріктеуден өтуді қажет етеді. Бригада жыл сайын қабылдай алатынынан бес есе көп өтініш алады. Парашютшілердің жалданушыларының төрттен бірінен астамы бір жылдық оқу бағдарламасын аяқтамайды. Парашютшілерді даярлау курсы дене шынықтыру, Крав Мага, қатал жауынгерлік дағдылар, түрлі қару-жарақтарды меңгеру, далалық жағдайлардағы дайындық, ауыр жабдықпен ұзақ қашықтыққа жаяу жүру, навигация мен камуфляжды қамтитын бірнеше апталық аман қалу оқулары, тікұшақпен оқу, парашютпен секіру, басқа бөлімшелермен өзара әрекеттесу, жақын арадағы шайқас және қалалық соғыс тактикасын қамтиды. Курс төрт айлық негізгі жаяу әскерлік дайындықпен басталып, содан кейін "Берет маршы" деп аталатын кезеңге өтеді, онда жалданушылар толық жауынгерлік жарақтандырылып 80 шақырымды жүріп өтеді, одан кейін ғана Израиль Қорғаныс Күштеріне (IDF) қабылданады.
Жазалау операциялары
Парашютшілер бригадасы «Қайтар шабуыл» операцияларында, яғни феддайндардың Израильге жасаған шабуылдарына жауап ретінде араб аумағына жасалған шабуылдар сериясында маңызды рөл атқарды. 1955 жылы Парашютшілер бригадасының 890-шы батальоны «Элкаям» операциясын сәтті жүзеге асырып, Газа секторындағы Хан Юнис ауданындағы Мысыр әскери нысандарына шабуыл жасады. Одан кейін «Жанар тау» операциясы жүргізілді, бұл Нахал бригадасы мен Голани бригадасының жаяу әскерімен бірлескен десантшылардың Мысыр-Израиль шекарасындағы Мысыр әскери нысандарына жасаған сәтті шабуылы болды. Бұл 1948 жылғы Араб-Израиль соғысынан бергі Израильдің ең ірі әскери операциясы болды, сондай-ақ сол жылдың соңында Синайдағы Мысыр әскери бекетін жойған «Egged» операциясы да осыған жатады. 1955 жылдың желтоқсан айында Нахал және Гивати бригадасының жаяу әскерімен күшейтілген десантшылар «Зәйтүн жапырақтары» операциясын жүргізді, бұл Израильді атқылаған шекарадағы сириялық қару орналасуларына жасалған шабуыл болды, олар жойылды. 1956 жылы десантшылар тобы «Қара жебе» операциясын жүзеге асырып, Газадағы Мысыр әскери базасына шабуыл жасады және Мысыр әскери көмек конвойын тосқауылға алды.
Синай жорығы (1956)
Суэц дағдарысы Митла асуының шығыс жағына толық десанттық батальонды түсірумен басталды. Бригаданың қалған бөлігі 300 шақырымдық жолмен, жау территориясының 200 шақырым тереңдігіне дейін ілгерілеп, батальонмен қосылды. Бұл өту 28 сағатқа созылды, осы уақыт ішінде колонна құмға көмілген Кунтилладан өтті және Тамад пен Нахлде Мысыр күштерімен екі қысқа, бірақ қаһарлы шайқас жүргізді. Науқандағы негізгі десанттық операция Митла асуы үшін болған шайқас еді. Асуға барған десанттық барлау тобы өзін басым күшті жаудың қоршауында тапты. Мысырлықтар географиялық артықшылыққа ие болды, олар жоғары жатқан позициялардан және жартастардан шайқасты. Көбірек күш жіберілген күштер өз серіктерін құтқару үшін қаһармандықпен күресті. Түн құлпыра бастағанда, мысырлықтар жеңіліске ұшырады, бірақ 38 десантшы қаза тауып, 100-ден астам жараланды. Жаудың жоғалғандары 260 адамға бағаланды. Десантшылар Синай кампаниясы кезінде қайтадан Суэц шығанағының оңтүстік-шығыс жағалауындағы Ат-Турда секірді. Бригаданың қалған бөлігі құрлықпен жүріп, Рас-Сударды бағындырып, Ат-Турдағы өз серіктерімен байланысқа түсті. Содан кейін олар оңтүстік-шығысқа қарай Синай түбегінің оңтүстік ұшындағы Шарм-Эль-Шейхке бет алды – оны 9-бригадамен координацияда, классикалық қысқышпен бағындырды, ал 9-бригада оңтүстік-батысқа қарай жылжыды. Соғыс аяқталғаннан кейін десантшылар қайта ұйымдастыру мен жаттығуларға, әсіресе тікұшақпен жұмыс істеуге баса назар аударды. Десанттық бригада кемінде 49 мысырлық әскери тұтқынды атты. Офицер Арье Биро "Біз Рас-Сударға жылжуымыз керек болды" деген себеппен өлім жазасын бұйырды.
Алты күндік соғыс (1967)
Алты күндік соғыс кезінде, қазір құрамы едәуір өскен десантшылар барлық майданда соғысты: Синай түбегі, Яһудея, Самария және Голан биіктіктері. Парашютшілер мен бронетехника мысырлық 7-дивизияның қорғанысын арт жағынан бұзып, Рафах тұғын басып алды, бұл бөлім ауыр шығынға ұшырады. Жаралыларды эвакуациялау кезінде көптеген әскерлер қаза болды. Келесі күні бөлім Газаға енді. Кейін генерал-майор шеніне жеткен Дэнни Мэтт басқарған десантшылар тікұшақпен жаудың тыл майданындағы Ум Катеф артиллериялық позициясына қонды. Бір батальон Суэц каналына бірінші болып жету үшін 7-ші броньды дивизиямен жарысты. Суэцке бірінші болып келген – тәжірибелі десантшы Ахарон Давиди. Алты күндік соғыс кезінде десантшылар Шарм-Эль-Шейхке жетті және Голанға шабуылға қатысты. Шығыс Иерусалимді Иорданияның аннексиясынан қайтарып алу кезінде үш діннің қасиетті орындарын сақтауға және зақымдамауға ерекше көңіл бөлінді. Мұның құны десантшыларға өлгендер мен жараланғандардың көптігімен төленді. 106 мм-лік зеңбіректермен жабдықталған "Саирет Цананим" барлау десантшылары египеттік бронетехникаға қарсы қирату науқаны жүргізді. Фирдан көпірі шайқасында десантшылар Александрия портындағы жүк кемесінен түсірілген Т-55 танкілерінің ондаған данасын жойды.
Ашу соғысы (1968-1973)
Алты күндік соғыстан кейін десантшылар египеттік шабуылшыларды қуу және жазалау операцияларына қатысып, әртүрлі майданда Асылу соғысына тартылды. 1968 жылдың 21 наурызында десантшылар мен бронетранспорттық құралдар Иорданияның Карамэ қаласындағы штаб-пәтерге шабуыл жасап, 250 иорданиялық сарбазды өлтірді. 1968 жылдың 12 желтоқсанында десантшылар тікұшақпен Бейрут әуежайына шабуыл жасап, ливандық ұшақтарды жойды. Бұл шабуыл Израиль ұшақтарына жасалған бірнеше террористик шабуылға жауап ретінде жасалды. 1969 жылдың 23 желтоқсанында десантшылар "Көкпар 53" операциясына қатысып, Мысырдан толық советтік радар стансасын алып шығып, Израильге қайтарып әкелді. 1970 жылдың қаңтарында бригада "Родос" операциясын бастап, Мысырдың Шадван аралын басып алды. Шабуыл кезінде үш израильдік сарбаз қаза тапты, десантшылар 36 сағатқа аралда болды, содан кейін 62 мысырлық тұтқын мен Decca радарлық құрылғысын алып кетті. 1972 жылдың 12 мамырында, қашқындыққа ұшыраған Sabena авиалайнері Израильдің Лод әуежайына (қазіргі Бен-Гурион) қонды, содан кейін El Al ұшу техниктері кейпіндегі десантшылар ұшаққа шабуыл жасап, жолаушыларды құтқарды. 1973 жылдың 9 сәуір түнінде "Жастар көктемі" операциясы кезінде штаб бастығы генерал-лейтенант Амнон Липкин Шахак басқаратын десантшылардың іріктелген тобы Бейрут және оның маңындағы әртүрлі жерлерге қонды, шетелдік басылымдарда жарияланған мәліметтерге сәйкес, олар Моссад агенттері жалдаған көліктермен кездесті. Бұл деректерге сәйкес, әскерилер Бейрут қаласынан күдік тудырмай өтті. Олар бір мезгілде Палестинаны азат ету халық фронтының штаб-пәтеріне және 1972 жылы Мюнхендегі Израиль спортшыларының қырғынына жауапты үш жоғары лауазымды ФАТХ жетекшісінің үйлеріне шабуыл жасады. Көңіл күй толық болды, штабтағы қарсылыққа қарамастан, барлық топтар өздеріне жүктелген міндеттерді орындап, Израиль әуе күштерінің тікұшақтарымен эвакуацияланды. Шайқаста екі израильдік сарбаз және ондаған PFLP жауынгері қаза тапты.
Йом-Киппур соғысы (1973)
Қиыппар соғысы кезінде десантшылар соғыстың ең қиын шайқастарында күресті. Синай түбегінде бронетанктік бөлімшелерге бекітілген десантшылар қоршауға түскен "Будапешт" бекінісін құтқарып, мысырлық күштерді талқандады. LAW ракеталарымен қаруланған десантшылар мысырлықтардың бронетехникалық шабуылын тоқтатуға көмектесті. Дэнни Мэтт бригадасының десантшылары генерал Шаронның дивизиясының алғы шебі ретінде каналдан өтіп, плацдарм құрды. Басқалары оларға жол ашуға тырысып, "Қытай шаруашылығының" мықты бекінісіне соқтығысты. Үш күн бойы генерал Шарон мен генерал Аданның дивизияларының десантшылары мен бронетанктік корпусы қайта-қайта шабуылдап, жолдастарын құтқаруға жетті. Аса қатал шайқастарда Израиль әскерлері қаза тапқан әріптестерін эвакуациялау үшін ашық жерге жүгіріп, көбінесе жаудың атысына түсті. "Қытай шаруашылығы" үшін болған шайқастар мысырлықтардың плацдармға жақындауына кедергі келтірді және оған қол жеткізуге мүмкіндік берді. Суэц каналының батыс жағалауында десантшылар Суэц қаласында шайқасып, Исмаилия қаласына қарай жылды. Сирия майданында десантшылар тікұшақпен тасымалдау операциясы кезінде Гермон тауының шыңдарын басып алды. Басқа әскерлер Голан биіктіктеріндегі Кунейтраны және Тель-Шамсты жаулап алып, Сирия аумағына шабуыл жасағанда бронетехникалық жаяу әскер ретінде әрекет етті. Қиыппар соғысынан кейін десантшылар мен басқа да жаяу әскер бөлімдері бас десантшы және жаяу әскер офицерінің басқаруына берілді. "Түнгі көйлек" операциясы кезінде "Саирет Цанханим" десантшылары Бағдад-Дамаск тас жолындағы Каср-әл-Хайр маңындағы шөпті алаңға түсірілді. Олар Голан биіктіктеріне бара жатқан Ирактың Т-62 танктерінің бригадасы өтетін көпірге бет алды. Десантшылар ирактық бронетехникасына қарсы шабуыл жасап, трафик түйілімін тудырды. "Саирет Цанханим" десантшылары да тұтқынға түскен бригадаға арт жағынан автоматтар мен РПГ-лермен шабуыл жасап, бригаданы жойды. Содан кейін десантшылар көпірдің астына жарылғыш заттарды орналастырып, ішінде жойылған ирактық танктерімен толы көпірді жарыққышты. Бұл Голан биіктіктеріне маңызды ирактық күштердің жетіп келуіне кедергі келтіріп, осы процесте ирактық танк бригадасын жойды. "Түнгі көйлек" операциясы Израильдің өткізген ең кішкентай арнайы операцияларының бірі болды, сонымен қатар ең маңыздыларының бірі. Шамамен он екі десантшы ирактық танк бригадасын жойды.
Энтеббе операциясы (1976)
1976 жылдың 4 шілдесінде Бригадир генерал Дэн Шомрон басшылығымен террористерге қарсы ұсталғандарды құтқару операциясы сәтті аяқталды. Операция нәтижесінде Энтеббе, Угандадағы ұрланған Air France әуе компаниясының ұшағындағы 102 жолаушы мен экипаж мүшесі құтқарылды. Полковник Матан Вильнай басқаратын парашютшілер тобы азаматтық әуежай алаңын қорғау, ұшу-қону жолақтарын тазалау және дайындау, сондай-ақ израильдік ұшақтарды қорғау және отынмен қамтамасыз ету міндетін алды. Төрт Lockheed C-130 Hercules көлік ұшағымен жеткізілген арнайы жасақтар Энтеббе әуежайына ешкім байқамай қонды және ұшақ ұрлаушылар мен олардың угандалық серіктерін күтпеген жерден шабуылға алды. Жеңіліс кезінде жеті ұшақ ұрлаушы және ондаған угандалық әскер қаза тапты. Шабуылдан кейін арнайы жасақтар ұшақтарына оралып, тұтқындарды тиеуге кірісті, сол кезде угандалық әскерлер оларға оқ атты. Израиль әскерлері АК-47 автоматтарымен жауап беріп, угандалықтарға шығын келтірді. Бұл қысқа, бірақ қатал атыс кезінде Израиль премьер-министрі Бенджамин Нетаньяхудың ағасы, подполковник Йонатан "Йони" Нетаньяху кеудесіне оқ тиіп, қаза тапты. Ол операция кезінде қаза тапқан жалғыз израильдік арнайы жасақшысы болды. Үш тұтқын қаза тапты, біреуі Угандада қалды, ал шамамен 10-ы жарақат алды. Құтқарылған 102 адам рейдтен кейін көп ұзамай Найроби, Кения арқылы Израильге жеткізілді.
Литани операциясы (1978)
Парашютшілер 1978 жылы Ливанға басып кіруге қатысты, ол жағалау жолындағы қырғыннан кейін жүзеге асырылды, нәтижесінде Оңтүстік Ливан уақытша ҰПТ террористерінен тазартылды. Израиль қорғаныс күштерінің (IDF) шығуынан және шабуылдардың үзірлі қайта басталуынан кейін, парашютшілер Ливандағы базаларға қарсы алдын ала шабуылдарға қатысты, бұл шабуылдар террористерді дезориентациялауға және оларды "қуып жете" бағытталған, соның арқасында олардың Израиль аумағында операциялар жүргізуіне кедергі келтірді.
Бірінші Ливан соғысы (1982)
Парашютшілер Бірінші Ливан соғысының маңызды бөлігі болды. Ливандағы соғыс Израиль қорғаныс күштерінің (IDF) жауынгерлік қабілетін көрсетті және Парашютшілердің жауынгерлік доктринасын сынап көрді, ол Йом Киппур соғысы, «Литани» операциясы және басқа да операциялардан алынған сабақтар негізінде жаңартылған болатын. Парашютшілер соғыстың барлық бағыттарында Сирия әскерлерімен және парашютшілерімен, қалалық және таулы жерлерде күресті. Олар басқа әскер түрлерімен, Әскери-теңіз күштерімен және Әуе күштерімен толық үйлесімде тиімді жұмыс істеді. Ең белгілі операциялардың бірі – Сидон қаласының солтүстігіндегі Авали өзенінің сағасына жасалған десанттық операция. Осыдан кейін парашютшілер таулар арқылы Бейрут маңына жетті. Алға жылжу барысында олар Сирияның арнайы күштерімен шайқасты.
Екінші интифада
Парашютшілер Екінші интифадада маңызды рөл атқарды. Парашютшілер "Қорғаныс қалқаны" операциясына қатысып, Дженин шайқасы мен Наблус шайқасында өнер қақты.
"Қойған қорғасын" операциясы
Парашютшілер "Қорғасын құйрығы" операциясында (2008–2009 жж.) жердегі әрекеттерге қатысты. Бригада соғыс барысында маңызды рөл атқарды.
Екінші Ливан соғысы (2006)
Бригада Екінші Ливан соғысына қатысты. Парашютшілер маңызды шайқастарға қатысты. Парашютшілер бөлімдері соғыстың алғашқы, ауыр шайқасы болған Марун әл Рас шайқасына қатысты, ол IDF-тің қаланың көп бөлігін басып алуымен аяқталды. Парашютшілер Бинт Жбейл шайқасына, Айта аш Шаб шайқасына және 11-ші бағытты өзгерту операциясына да қатысты.
Қорғау шеті операциясы (2014)
2014 жылғы Газа соғысы кезінде десантшылар бригадасы, әсіресе Хан Юнис аймағында жердегі операцияларға қатысты. Бригада соғыс барысында 141 Хамас содырын жойды және төрт туннельді тапты. Соғыста сегіз десантшы қаза болды, оның ішінде біреуі тікелей ұрыс қимылдарынан тыс граната жарылысынан қаза тапты.
Ұйымдастыру және белгілері
35-ші десантшылар бригадасы Израиль қорғаныс күштерінің 98-ші дивизиясының құрамында, сондай-ақ "Отты формация" деп те аталады. Оның құрамында үш штаттық батальон бар, олардың әрқайсысының аты уытты жыланның атына байланысты. 101-ші батальон, таратылған 101-ші бөлімшенің нөмірін мұра етіп, бригаданың бірінші батальоны болып табылады. 202-ші батальон бригаданың екінші батальоны және 101-ші батальонмен үндестігін сақтау үшін осылай номерленген. 890-шы батальон, бригаданың үшінші батальоны болғанымен, шын мәнінде Израиль қорғаныс күштерінің алғашқы десантшы батальоны болды. Бригада үш мамандыққа бөлінген бөлімшені біріктіретін "сайерет" батальонын басқарады. Десантшылар бригадасының әскерлері қызыл берет, десантшы қанаттары, қызғылт қоңыр былғары буттары және десантшылардың жейдесімен (Еркіт) ерекшеленеді, ол қалыпты жаяу әскер киімдерінен сәл өзгеше.
Қарулар мен жабдықтар
Парашютшілер бригадасы М4 карабинін қолданады.
Ескерткіштер
Негізгі ескерткіш 40 тас жолының Тель-Ноф жанындағы Гедера мен Реховот арасында орналасқан. Парашютшілердің арнайы операцияларына арналған "Қара жебе" мемориалы Мефальсим кибуцының жанында орналасқан. Мошав Штула маңында Гиват Харабатим 1982 жылғы Ливан соғысында қаза болған жауынгерлерді еске алады.