Кіріспе

Марксистік саясаткер (1898–1949)

Мартин "Марти" Аберн (туғанда Мартин Абрамовиц) (2 желтоқсан 1898 – сәуір 1949) – 1920 жылдардағы коммунистік жастар қозғалысының ірі көшбасшысы және американдық троцкистік қозғалыстың негізін қалаушы марксистік саясаткер болған.

Өмірбаян

Мартин Аберн 1898 жылдың 2 желтоқсанында Румынияның Берлад қаласында, еврей саудагері Джозеф Абрамовиц пен Хинда Шварцтың ұлы және Рита Абрамовицтің бауыры болып дүниеге келді. Отбасы 1902 жылы Америка Құрама Штаттарына көшіп, келесі жылы Миннеаполиске қоныс аударды. 1928 жылдың қараша айында Лидия Винтерге үйленді.

Социалистік

Жас шағынан бастап радикалды көзқараста болған ол 1912 жылы Америка Социалистік партиясының жастар бөлімі – Жастар Социалистік Лигасына қосылды. Адвокатының алған сот шешімі арқасында депортациядан соңғы сәтте құтылды. Аберн 1921 жылғы маусымда Мәскеуде өткен Жас коммунистік интернационалдың (ЖКИ) 2-ші дүниежүзілік конгресіне делегат ретінде қатысты, онда ол ЖКИ Атқару комитетінің мүшесі болып сайланды. Кейін Аберн Америка жұмысшыларының (коммунистік) партиясында маңызды басшылық қызметтерді атқарды, 1928 жылы партияның маңызды Чикаго округінің ұйымдастырушысы болды және ұйымның басқарушы Орталық Атқару комитетіне мүше болып кірді. 1940 жылы құрылған WPUS Ұлттық комитетіне сайланып, өмірінің соңына дейін осы ұйымның жоғарғы басшылығында қалды. Аберн қайтыс болған кезде 50 жасқа толыпты.

Мұра

Аберннің құжаттары Мичиган штатының Детройт қаласындағы Уэйн мемлекеттік университетінде сақталатын Джон Двайер қағаздарының бір бөлігін құрайды. Оның Леон Троцкиймен жеке хат алмасуының шағын жинағы Мичиган университетінде, Энн-Арбор қаласында сақталған.

Сыртқы көздер

Макс Шахтман, "Мартин Аберн: Некролог", Еңбек әрекеті [Нью-Йорк], 1949 жылғы 9 мамыр. Вольфганг Любиц және Петра Любиц, "Мартин Аберн", Любиц Троцкийана желісі. 2009 жылғы қарашада қайта қаралып жаңартылған басылым. Джон Двайердің қағаздарына шолу, Уолтер П. Рейтер кітапханасы, Уэйн мемлекеттік университеті.