Кіріспе

Британдық саясаткер (туған 1965)

Дэвид Энтони Лоуз (30 қараша 1965 жылы туған) – британдық саясаткер, 2001 жылдан 2015 жылға дейін Йеовил сайлау округінің парламент мүшесі (депутат) болды. Либерал-демократтар партиясының мүшесі. Үшінші парламентте ол бастапқыда министрлік лауазымда, 2010 жылы Қаржы министрлігінің бас хатшысы болып қызмет етті; сондай-ақ кейіннен мектептер жөніндегі мемлекеттік министр және вице-премьердің көмекшісі – 2012 жылдан 2015 жылға дейін коалициялық келісімді саясатқа енгізу бойынша ведомствоаралық жұмыс істеген лауазымда болды. Инвестициялық банк саласындағы мансабынан кейін Лоуз партиясының экономикалық кеңесшісі, кейіннен саясат және зерттеулер директоры болды. 2001 жылы Йеовил сайлау округінен депутат болып сайланды, бұрынғы Либерал-демократтар партиясының лидері Пэдди Эшдаунның орнын басты. 2004 жылы «Қызғылт кітап: Либерализмді қайта жаңғырту» кітабын бірлесіп редакциялады, ал 2006 жылы «Блэрден кейінгі Британия» кітабын жариялады. 2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін Лоуз консервативтік партиямен парламенттік бес жылдық коалициялық үкімет құру үшін жасалған коалициялық келісімдегі партияның жетекші келіссөзшісі болды. Парламенттік стандарттар және артықшылықтар комитеті «ұзақ мерзім бойы ережелерді бірнеше рет бұзу» деп сипаттаған парламенттік шығындарының жарияланғаннан кейін ол 17 күн қызмет еткеннен кейін Қаржы министрлігінің бас хатшысы лауазымынан кетті; алайда Парламенттік стандарттар жөніндегі комиссар «[ол] ережелерді саналы түрде бұзып, өзіне немесе серігіне пайда табу мақсатымен талаптар жасады деген ешқандай дәлел таба алмады». Консерваторларға дауыс берген банкир әкесі мен Лейбористерге дауыс берген анасының ұлы. Оның үлкен ағасы мен кіші әпкесі бар, екеуі де асырап алынған. Лоуз төлемді білім беретін жекеменшік мектептерде білім алды: 1974 жылдан 1979 жылға дейін Суррей графтығындағы Вейбридж қаласындағы Вобурн Хилл мектебінде; және 1979 жылдан 1984 жылға дейін сол қаладағы римдік католик күндізгі мектебі – Вейбридж қаласындағы Сент-Джордж колледжінде. Интеллектуалдық пікірталас шебері ретінде танылған ол 1984 жылы Ұлттық Observer мектептерінің дебаттар чемпионатында жеңіске жетті. 1987 жылы Кембридж университетінің Кингс колледжін экономика мамандығы бойынша екі дипломмен бітірді.

Мансап

Заңдар инвестициялық банктік салаға көшті, 1987 жылдан 1992 жылға дейін JP Morgan компаниясында вице-президент, кейін Баркли де Зоэте Уэдд компаниясында АҚШ доллары және стерлингтік қазыналықтардың басшысы болып, басқарушы директор болды. 1994 жылы ол Либерал-демократтардың экономикалық кеңесшісі лауазымына тағайындалды, жалақысы 15 000 фунт стерлинг (1994 жылғы 15 000 фунт стерлинг қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең). 1997 жылы ол Folkestone and Hythe округіндегі сайлауда консерватор Майкл Ховардқа, ішкі істер министріне қарсы сайлауда жеңіліске ұшырады. 1997 жылдан 1999 жылға дейін ол Либерал-демократтардың саясат және зерттеулер жөніндегі директоры болды. 1999 жылғы Шотландия парламенті сайлауынан кейін Заңдар Лейбористік партиямен Шотландия парламентінің коалициялық келісімін келісуде жетекші кеңесші рөл атқарды, ол партияның саясат директоры болды.

Парламенттік мансап

Заңдар Ник Клегпен бірге Пэдди Эшдаун партияға жетекшілік еткен кезде Либералдық Демократтардың кеңсесіне қосылды. Эшдаун партия басшылығынан кеткеннен кейін және депутаттық мандатын тастауға шешім қабылдағаннан кейін, Заңдар оның орнына сайланды. Екеуі де бұрынғы Корольдік теңізшісі Эшдаунның «жазық киім» деп сипаттаған киіммен сайлау округін аралап жүрді; бірақ сайлау күні Заңдар тігілген костюм киді. Парламентке сайланғаннан кейін Заңдар Қазынашылық комитетінің мүшесі болды және 2001 жылдың қараша айында партияның қорғаныс жөніндегі орынбасары болып тағайындалды. 2002 жылы ол партиясының Қазынашылық жөніндегі өкілі болды және балама шығындарды қарау туралы ұсыныс жасады. Ол 2004 жылы жарық көрген «Қызғылт кітаптың» тең редакторы болды, соның арқасында «қызғылт кітап либерализмі» термині пайда болды. 2005 жылы ол Либералдық Демократтардың Еңбек және зейнетақы жөніндегі өкілі болып тағайындалды, бұл қызметте ол үкіметтің Балаларға көмек көрсету агенттігін басқаруын және салық жеңілдіктері жүйесіндегі кемшіліктерді сынады. Кейін ол Либералдық Демократтардың Балалар, мектептер және отбасылар жөніндегі өкілі болды. 2006 жылы ол «Блэрден кейінгі Британия» атты кітабын жазды. Көлеңкелік канцлер Джордж Осборн Заңдарға Консервативті көлеңкелік кабинетте орын ұсынды, бірақ ол бас тартты, Заңдар: «Мен тори емеспін, егер мен жоғары лауазымға тез жол іздесем, бұл инстинкт бойынша бұрын әрекет етер едім» деді. 2007 жылдың 15 қазанында сэр Мензис Кэмпбелл отставкаға кеткеннен кейін Заңдар партия басшылығына кандидат болмайтынын мәлімдеді.

Үкімет

2010 жылғы жалпы сайлаудан кейін Льюс Консервативтермен үкіметтік коалиция құру туралы келісімге қол жеткізген Либерал-демократтардың төрт келіссөзшісінің бірі болды. Коалицияның қалыптасуы туралы оның есебі 2010 жылдың қарашасында «Майдың 22 күні» деген атпен жарияланды. Льюс коалиция құрылған кезде кабинеттік лауазым алған бес либерал-демократтың бірі болды, ол Қаржы министрлігінің бас хатшысы болып тағайындалды. Оның міндеті – ұлттық дефицитті жою үшін салық ставкаларының өзгеруінсіз шығыстарды қысқарту және салық жинауды арттыру болды. 2010 жылдың 13 мамырында ол Король кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. Льюстің алдыңғы лауазымын атқарған Лиам Бёрн Қаржы министрлігінің бас хатшысының өзінің ізбасарына мынандай хат жазды: «Құрметті бас хатшы, қорқамын, ақша жоқ. Барлық жақсылық тілеймін және сәттілік! Лиам». Бёрн бұл хатты жеке әзіл ретінде жазғанын айтты, бірақ Льюс оны жариялады және баспасөз брифингінде (есте сақтағаннан) сәл өзгешелеп келтірді: «Сізге ақшаның қалмағанын айтудан қорқамын». 2010 жылдың мамырында шығыстарды қысқарту туралы айтқанда Льюс Балаларға сенімді қор төлемдері 2011 жылдың қаңтарына дейін тоқтатылатынын мәлімдеді. Ол жыл соңына дейін жаңа туған нәрестелерге төленетін төлемдерді және қосымша төлемдерді тоқтату 520 миллион фунт стерлинг үнемдейтінін айтты. Льюс мынандай деді: «Мемлекеттік сектордың молшылығының жылдары аяқталды, бірақ біз неғұрлым шешімді әрекет етсек, осы қиын кезеңнен соғұрлым жылдам және мықты өтеміз». Ол сондай-ақ: «Біз де сақтықпен кесуге уәде береміз, осы қиын кезеңде де прогрессивті үкімет болып қаламыз» деді. The Wall Street Journal журналының Иэн Мартин Льюстің алғашқы жұмысы туралы мақала жариялады және оны «болашақта премьер-министр болуы мүмкін» деп сипаттады.

Шығыстар туралы жанжал, отставка және парламенттен шеттету

2010 жылғы 28 мамырда The Daily Telegraph газеті хабарлағандай, 2004 жылдан 2009 жылдың соңына дейін ол өзінің "құпия сүйіктісі" және "ұзақ мерзімді серіктесі" Джеймс Ландиге тиесілі үйлерде бөлмелерді жалға алып келген. Олар ресми түрде никелеспеген. Daily Telegraph оның жеке өмірін жариялауды ниеттенбеген, бірақ Лоус өзі бұл туралы газет материал жарияламас бұрын жасаған мәлімдемесінде айтты. Ланди – бұрынғы Либерал-демократтар партиясының баспасөз хатшысы, қазір ол қоғамдық қатынастар және лоббилік фирманың саяси істер бөлімінде жұмыс істейді. Лоус 2006 және 2007 жылдары айына 700-950 фунт стерлинг көлемінде екінші үйге арналған жәрдемақыны, сондай-ақ әдетте айына 100-200 фунт стерлингтен күтімге жұмсаған ақшаны бұрыс көрсеткен. Себебі ол Ландиге тиесілі және онда тұратын пәтерде бөлме жалға алған (Оңтүстік Лондондағы Кеннингтон). Ол бұл мәселенің жеке және қоғамдық аспектілерін ескере отырып, жан-жақты шығыстарды тексеру жұмысына қатыса алмайтынын мәлімдеді. Оның шығындарды талап ету себебі – жеке өмірінің ерекшеліктерін жасыру болған, ал осы қателіктерден оның қаржылық пайдасы болмағанын айтты. 2011 жылдың мамырында Парламенттік Стандарттар комиссары оның әрекеттерін тексеру туралы есепті Стандарттар және Артықшылықтар комитетіне ұсынды. Комитет Лоустың шығыстарға қатысты алты ережені бұзғанын анықтады. Комиссар Лондондағы мүліктерге қатысты талаптардың ешқайсысы ережеге сәйкес келмейтінін, бірақ ол өзіне немесе Ландиге тікелей пайда табуға ниеттенбегенін хабарлады. Досына төленген жалғақыға қатысты Лоустың кінәлі екенін анылаудан басқа, телефон шоттары мен құрылыс жұмыстарына жұмсалған ақшада да бұзушылықтар анықталды. Комитет: "Лоус 2003-2008 жылдар аралығында ұсынған жалға алу шарттары бұрмаланған және қарым-қатынастың нақты сипатын жасыру мақсатында жасалған. Олар нақты қолданылған шараларды тексеруге кедері келтірді" деген қорытынды жасады. Бұдан әрі, оның жалға алу талаптары нарықтық деңгейден жоғары болды және нарықтық деңгейдегі келісімде пәтер иесінің ғимаратты жөндеуге және күтіп ұстауға жұмсаған шығындары ескерілмейтін еді. Комитет басқа мүлік бойынша ықтимал төлемдерге сілтеме жасап, белгілі бір мүлік бойынша талаптардың орындылығын бағалаудың орынсыз екендігін атап өтті, себебі ол мүлік бойынша талаптар қойылмаған. Комиссар: "Мырза Лоус ережелерді ұстамау ниетімен талаптарды жасағанына менде ешқандай дәлел жоқ" деді. Кінәлі емес деп табылғандықтан, Лоус 2011 жылғы 16 мамырдағы Палата дауысымен жеті күнге Парламенттен шеттетілді. Лоус тергеуге ұсынған есептемелерге сәйкес, егер ол Сомерсеттегі үйін жалға алғанда немесе ипотека төлемдерін талап еткенде, оның шығындары 2004-2010 жылдары шамамен 30 000 фунт стерлингке артық болуы мүмкін еді. Журналист және бұрынғы партияның коммуникациялар директоры Олли Гренде 2011 жылы "New Statesman" журналында жариялаған мақаласында бұл пікірді қолдап: "Егер ол өзінің сайлау округіндегі үйін екінші үйі ретінде көрсеткен болса, ол әлі де үкіметте болар еді және 30 000 фунт стерлинг артық алған болар еді" деді. Комитет 2010 жылғы мамырдан кейінгі Лоустың әрекеттерін атап өтіп, былай деді: "Біз қайтарудан басқа да қатаң жаза қолдану қажет пе деп ойладық. Мырза Лоус 2010 жылғы мамырдан бері үлгілі мінез-құлық танытты. Ол тез арада комиссияға жүгінді, 2006 жылғы шілдеден бастап жәрдемақыны толық төледі және комиссияның тергеуіне толыққанды қатысты". Алайда Комитет қайтарудан гөрі қатаң жазалау қажет деп шешті. Бұл Лоусты Парламенттен уақытша шеттетуге әкелді. Оған толыққанды мүше ретінде емес, стратегиялық портфеліне байланысты Министрлер кабинетіне қатысуға рұқсат берілді. Ол сондай-ақ коалициялық келісімді жүзеге асыруға жауапты болды және 2015 жылғы сайлауға дейін Либералдық демократтар партиясының стратегиясына үлес қосты.

Парламенттік мансаптан кейінгі кезең

2015 жылғы жалпы сайлауда Лоус өзінің парламенттегі мандатын жоғалтты және Лордтар палатасына шақырылған ұсыныстан бас тартты. 2016 жылы CentreForum қайта құрылып, білім беру саясаты институты болып қайта аталғанда, Лоус оны басқаруға тағайындалды.

Саяси көзқарастар

Шығындарды қысқарту туралы алғашқы талқылауларда консервативті депутат Эдвард Ли Гайнсбороу Лоусты "қатаң, иілгісіз Гладстон либерализміне" бой ұсынып отырғандай сипаттады. Лоу өзі "Гладстон либерализміне ғана емес, сонымен қатар партиямның қатты қолдайтын әлеуметтік либерализммен сіңген либерализмге" сенетінін қосты. 2010 жылғы жалпы сайлау шамасында Лоудың консервативті әріптесіне, егер Тори партиясының жалпы "либерализмнен алыс болуы және еуроскептицизмі" болмаса, әсіресе Тэтчер үкіметінің жергілікті билік органдарына "гомосексуализмді насихаттауға" тыйым салған 28-тармақты енгізуі болмаса, ол консервативті саясаткер болар еді деген қаңқу тарады. Бұрынғы депутат Эван Харристің сөзіне қарағанда, "Лоу теңдік, аборт, діни мектептер, дін мен мемлекет мәселелерінде толыққанды әлеуметтік либерал. Ол кемсітушілік және жыныстық тәрбие мәселелерінде де өте салмақты"; тағы бірі, Малкольм Брюс Лоуды "өзгеріске ұшырамаған 19 ғасырлық либерал" деп сипаттады. Ол еркін сауда мен кіші үкіметке сенеді. Үкімет тек үкімет ғана атқара алатын жұмысты істеуі керек. Мемлекеттік қызметтерді пайдаланушылар кедейленіп бара жатса, үлкен мемлекеттік сектордың мәні қалмайды.

Танымал мәдениетте

2015 жылы Channel 4 телеарнасының «Coalition» телефильмінде актёр Ричард Теверсон Лоус рөлін сомдады.