Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Генрик Зигальский (15 шілде 1908 – 30 тамыз 1978) – поляк математигі және криптолог, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және оның барысында неміс Enigma машинасының шифрларын қабылдауға жұмыстанған.
Henryk Zygalski (; 15 July 1908 – 30 August 1978) was a Polish mathematician and cryptologist who worked at breaking German Enigma machine ciphers before and during World War II.
Өмір
Зигальский 1908 жылғы 15 шілдеде Германия империясының Позен қаласында (қазіргі Польшаның Познань қаласында) дүниеге келген. 1932 жылдың қыркүйегінен бастап ол Варшавадағы Саксон сарайында орналасқан Польша Бас штабының Шифр бюросында (Biuro Szyfrów) азамат криптолог ретінде жұмыс істеді. Ол Познань университетінің түлектері және Шифр бюросы криптология курсының бітірушілері Мариан Реевски мен Ежи Рожицкиймен бірге жұмыс істеді. Олар бірлесіп Энигма хабарларын бұзуға арналған әдістер мен құралдарды әзірледі. 1938 жылдың соңында неміс шифрлау процедураларының күрделенуіне жауап ретінде Зигальский «перфорацияланған парақтарды» немесе «Зигальский парақтарын» жобалады, ол Энигма параметрлерін табуға арналған қолмен жұмыс істейтін құрылғы болды. Бұл схема, бұрынғы «карта каталогы» сияқты, Энигманың қосылыстар тақтасында немесе коммутаторында қолданылатын қосылымдар санына тәуелсіз болды. Соғыстан кейін ол Ұлыбританияда эмиграцияда қалды және зейнеткерлікке шыққанға дейін Суррей университетінде математикалық статистикадан лекция оқыды. Осы кезеңде ол Ресми құпиялар заңына сәйкес криптологиядағы жетістіктері туралы айтуға тыйым салынды. 1978 жылғы 30 тамызда Англияның Лисс қаласында қайтыс болды. Оның денесі кремацияланып, күлі Лондонға жеткізілді.
Zygalski was born on 15 July 1908 in Posen, German Empire (now Poznań, Poland). He was, from September 1932, a civilian cryptologist with the Polish General Staff's Biuro Szyfrów (Cipher Bureau), housed in the Saxon Palace in Warsaw. He worked there with fellow Poznań University alumni and Cipher Bureau cryptology course graduates Marian Rejewski and Jerzy Różycki. Together they developed methods and equipment for breaking Enigma messages. In late 1938, in response to growing complexities in German encryption procedures, Zygalski designed the "perforated sheets," also known as "Zygalski sheets," a manual device for finding Enigma settings. This scheme, like the earlier "card catalog," was independent of the number of connections being used in the Enigma's plugboard, or commutator. After the war, he remained in exile in the United Kingdom and worked, until his retirement, as a lecturer in mathematical statistics at the University of Surrey. During this period he was prevented by the Official Secrets Act from speaking of his achievements in cryptology. He died on 30 August 1978 in Liss, England. He was cremated and his ashes taken to London.
Тану
Өлерінен аз уақыт бұрын Зигальскийге Польшаның эмиграциядағы университеті Энигманы бұзудағы рөлі үшін құрметті докторлық диплом табыс етті. 2000 жылы президент Александр Квасьневский оны "Польша Республикасына ең үлкен үлес қосқаны үшін" Polonia Restituta орденінің Ұлы крестімен қайтыс болғаннан кейін марапаттады. 2009 жылы Польша поштасы Генрик Зигальскийдің және оның әріптес криптологтары Мариан Реевски мен Джерзи Рожицкидің суреті бар естелік марка шығарды. 2014 жылдың 5 тамызында Электр және электроника инженерлері институты (IEEE) Реевски, Рожицки және Зигальскийді әлемді өзгертетін жетістіктері үшін беделді Milestone сыйлығымен марапаттады. Milestone сыйлығы "Польша шифрлау бюросының командасының 1932-1939 жылдары Энигма кодын алғаш бұзуы" үшін берілді, олар кодтарды бұзатын алғашқы криптоаналитикалық машина болған "бомбаны" құрастырды. Олардың жұмысы британдық кодты бұзу күш-жігерінің негізі болды, кейіннен американдық көмекпен Екінші дүниежүзілік соғысты аяқтауға көмектесті. 2021 жылы Познаньде Энигма шифрын бұзған поляк математиктеріне, соның ішінде Генрик Зигальскийге арналған білім беру және ғылыми мекеме – Энигма шифрлау орталығы ашылды.
Shortly before his death, Zygalski was honored by the Polish University in Exile with an honorary doctorate for his role in breaking Enigma. In 2000 he was posthumously awarded by President Aleksander Kwaśniewski the Grand Cross of the Order of Polonia Restituta for his "outstanding contributions to the Republic of Poland". In 2009 the Polish Post issued a commemorative stamp featuring Henryk Zygalski alongside fellow cryptologists Marian Rejewski and Jerzy Różycki. On 5 August 2014 the Institute of Electrical and Electronics Engineers (IEEE) honored Rejewski, Różycki, and Zygalski with its prestigious Milestone Award, which recognizes achievements that have changed the world. Milestones was given for "First Breaking of Enigma Code by the Team of Polish Cipher Bureau, 1932 1939", they built the bomba which was the first cryptanalytic machine to break codes. Their work was a foundation of British code breaking efforts which, with later American assistance, helped end World War II. In 2021 the Enigma Cipher Centre, an educational and scientific institution dedicated to the Polish mathematicians who broke the Enigma cipher, including Henryk Zygalski, opened in Poznań.