Нота жазу бағдарламалары: нөмірлерді жасау, өңдеу, басып шығару үшін қолданылады. MIDI қолдауы, оқуға көмектеседі. MuseScore сияқты тегін бағдарламалар бар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ноталар жасауға арналған бағдарламалық қамтамасыз ету
Software used for creating sheet music
Нота жазу бағдарламасы – ноталарды жасау, өңдеу және басып шығару үшін қолданылатын бағдарламалық қамтамасыз ету. Нота жазу, мәтін өңдеуге орай, икемді өңдеу және автоматты беттеу мүмкіндіктерін ұсынады, сондай-ақ жоғары сапалы басылған нәтижелерді қамтамасыз етеді. Көптеген нота жазу бағдарламалары, әсіресе 2000-ші жылдардағылары, MIDI клавиатурасы (немесе басқа MIDI аспаптары) арқылы ойналған ноталарды жазып алып, музыканы MIDI немесе виртуалды аспаптар арқылы ойната алады. Музыканы ойнату мүмкіндігі жаңадан бастаған композиторлар мен музыка студенттері үшін, сондай-ақ музыканттардың қолжетімді болмаған жағдайында өте пайдалы. MuseScore сияқты бірнеше тегін бағдарламалар кеңінен қолданылады. Кәсіби деңгейдегі үш негізгі бағдарлама – Finale, Sibelius және Dorico.
A scorewriter, or music notation program is software for creating, editing and printing sheet music. A scorewriter is to music notation what a word processor is to text, in that they typically provide flexible editing and automatic layout, and produce high quality printed results. Most scorewriters, especially those from the 2000s, can record notes played on a MIDI keyboard (or other MIDI instruments), and play music back via MIDI or virtual instruments. Playback is especially useful for novice composers and music students, and when musicians are not available or affordable. Several free programs are widely used, such as MuseScore. The three main professional level programs are Finale, Sibelius and Dorico.
Көп жолды секвенсер бағдарламалық жасақтамасымен салыстыру
Көпжолды секвенсерлік бағдарламалық қамтамасыз ету және нота жазушы бағдарламалар әдетте нотацияны енгізу және көрсету үшін әртүрлі әдістерді қолданады. Нота жазушы бағдарламалар еуропалық классикалық музыкадан бастау алған, таяқ сызықтары мен дөңгелек ноталар негізіндегі дәстүрлі музыкалық нотацияны пайдаланады. Олар дыбыс пен үнсіздіктің ұзақтығын, динамиканы, артикуляцияны және тембрді көрсететін символдарды қолданады. Кейбірлері пайдаланушыларға өз символдары мен ноталарын импорттауға және/немесе жасауға мүмкіндік береді. Көпжолды секвенсерлік бағдарламалық қамтамасыз етуде әдетте негізгі интерфейс ретінде көпжолды жазғыштың метафорасы қолданылады, онда бірнеше жолдар мен жол сегменттері болады. Жеке жолдарды "пиано ролі" түріндегі графикалық нотация арқылы өңдеуге болады, бұл MIDI негізделген аппараттық және бағдарламалық аспаптарды басқаруға мүмкіндік береді. Сонымен қатар, үшінші тәсіл пайда болды, ол алғашқы екі енгізу әдісін цифрлық аудио жұмыс станциясында біріктіреді, бұл пайдаланушыларға дәстүрлі нотацияны қолданып ноталар жазуға, фортепиано ролінің графикалық нотациясын пайдалануға, сондай-ақ акустикалық немесе электрондық аспаптарды қазіргі уақыттағы ноталармен бірге тікелей жазуға мүмкіндік береді. Үш әдіспен де компьютерлік пернетақта, тышқан және MIDI музыкалық пернетақтасын музыканы енгізу үшін қолдануға болады, содан кейін оны дәстүрлі немесе фортепиано ролі негізіндегі нотациямен өңдеуге болады.
Multitrack sequencer software and scorewriters typically employ different methods for notation input and display. Scorewriters are based on traditional music notation, using staff lines and round note heads, which originates from European classical music. They use symbols representing durations in sound and silence, dynamics, articulations and tempo. Some also allow users to import and/or create their own symbols. Multitrack sequencer software typically uses a multitrack recorder metaphor as the main interface, with multiple tracks and track segments. Individual tracks can be edited using graphic notation in the form of a "piano roll" guided input for the control of MIDI based hardware and software instruments. A third approach has also emerged that combines the first two input methods into a digital audio workstation, allowing users to score parts using traditional notation, the graphic notation of the piano roll, and recording acoustic or electronic instruments in real time alongside the existing scores. With all three methods, the computer keyboard, mouse, and a MIDI musical keyboard can be used to enter music that can then be edited with traditional or piano roll based notation.
Тарих
1980-ші жылдары үстел компьютерлерінің қарқынды өсуі ондаған алғашқы нота жазушы бағдарламалардың (нота жазушы бағдарламалар тізілімін қараңыз) пайда болуына әкелді. Олар жас композиторларға, музыка оқытушыларына және композиция студенттеріне үлкен көмек болды, оркестрлік музыка және басқа да шығармалар үшін ноталар мен партияларды жасаудың анағұрлым арзан жолын ұсынды. Дегенмен, оларды пайдалану қиын болды; ноталарды оқуға болса да, олар кәсіби түрде жасалған ноталар мен партиялар сияқты көрінбеді. Бірақ SCORE нота жазу бағдарламасы осы ережеден тыс болды. 1980-ші жылдардың соңында жасалған бұл бағдарлама көбінесе коммерциялық баспагерлер қолданды, себебі оның бағасы көптеген кәсіби емес композиторлар мен көшірушілерге қол жетімсіз болды. 1990-шы жылдары осы бағдарламалардың көптегені, мысалы, Mosaic нота жазу бағдарламасы, қолданыстан шығып қалды, себебі жаңа бағдарламалар пайдаланудың қарапайымдығы мен шығару сапасы жағынан олардан басып өтті. Finale және Sibelius жоғары сапалы шығару мүмкіндігімен және музыканың барлық түрлеріне қолайлы күрделі мүмкіндіктердің кең ауқымымен шығарылды. 2000 жылға қарай нарықта Finale (әсіресе АҚШ-та) және Sibelius (1993 жылдан бері Ұлыбританияда үстемдік құрды және 1998 жылы Windows нұсқасы шыққаннан кейін бүкіл әлемге тарады) басымдық танытты. Кейбір елдерде capella сияқты арзан бағдарламалар нарықтың айтарлық үлесін иеленді. 2012 жылға дейін Sibelius және Finale нарықта үстемдік сақтап келді. 2006 жылы Sibelius компаниясын Avid сатып алды. 2012 жылы жүргізілген қайта құру барысында Sibelius-тің Лондон кеңсесі жабылып, дамыту тобы жұмыстан босатылды. 2013 жылдың ақпан айында Steinberg бұрынғы Sibelius командасын жаңа нота жазушы бағдарлама, Dorico-ны жасау үшін тартып алғанын хабарлады, ол 2016 жылдың қазан айында жарық көрді. Бүгінгі таңда Finale, Sibelius және Dorico үштігі – кәсіби деңгейдегі жетекші бағдарламалар болып табылады.
The rapid growth of desktop computers in the 1980s saw the creation of dozens of early scorewriters (see list of scorewriters). They were a boon to young composers, music educators and composition students, providing a much less expensive way to create scores and parts for orchestral music and other works. However, they were hard to use; and while scores were readable, they did not look like professionally engraved scores or parts. An exception was SCORE notation software. Developed in the late '80s, it was used mostly by commercial publishers, as its price put it out of the reach of most non professional composers/copyists. During the 1990s, many of these early programs, such as the Mosaic notation program, fell into disuse, as newer programs surpassed them in ease of use and output quality. Finale and Sibelius were released, with high quality output and a wide range of sophisticated features that made them suitable for almost all kinds of music applications. By 2000, the market was dominated by Finale (particularly in the US) and Sibelius (which had dominated the UK since 1993, and expanded worldwide after its Windows release in 1998). Inexpensive programs such as capella gained a significant share of the market in some countries. Sibelius and Finale still dominated the market as of 2012. In 2006, Sibelius was purchased by Avid. In a 2012 restructuring, Sibelius's London office was closed and the development team dismissed. In February 2013, Steinberg announced it had hired the former Sibelius team to create a new scorewriter, Dorico, which was released in October 2016. The trio of Finale, Sibelius and Dorico are today's leading professional level programs.
Функционалдылығы
Барлық нота жазу бағдарламалары пайдаланушыға әртүрлі деңгейде музыкалық нотацияны енгізуге, өңдеуге және басып шығаруға мүмкіндік береді. Олар қарапайым ән, фортепиано туындысы немесе гитара табын жаза алатын бағдарламалардан бастап, оркестрлік музыканың күрделілігін, ерекше нотацияларды (ерте музыкадан авангардқа дейін) және жоғары сапалы музыкалық гравюраны қолдай алатын бағдарламаларға дейін жетеді. Музыканы әдетте компьютерлік тінтыл, пернетақта немесе MIDI пернетақтасы арқылы енгізуге болады. Аз ғана бағдарламалар музыкалық OCR арқылы ноталарды сканерлеу, микрофонға ойнау немесе ән салу, немесе сенсорлық экранды пайдалану арқылы енгізуге мүмкіндік береді. Көптеген нота жазу бағдарламалары пайдаланушыларға MIDI немесе VST сияқты виртуалды аспаптарды қолдана отырып, музыканы қайта ойнатуға мүмкіндік береді. Экранда бір уақытта ноталар мен виртуалды фортепиано пернетақтасындағы түстердің өзгеруі арқылы ойналып жатқан ноталарды көрсетуге болады. Секвенсерлер де кейбір музыкалық нотацияны жаза алады, бірақ олар негізінен музыканы жазу және ойнату үшін арналған. Нота жазу бағдарламалары, әдетте, секвенсерлерге қарағанда күрделірек және толыққанды нотация жаза алады. Кейбір бағдарламалар пайдаланушыларға басылған нәтижені кең ауқымда өзгертуге және баптауға мүмкіндік береді, бұл баспагерлерге жоғары сапалы музыкалық гравюра жасау және олардың жеке стильдеріне сәйкес келу үшін қажет. Аз ғана бағдарламалар пайдаланушыларға ноталарды интернетте жариялауға мүмкіндік береді, онда оларды (мысалы) ойнатуға, транспозициялауға және ақы төлеп басып алуға болады. Көптеген бағдарламалар транспозициялау, толық партитурадан жеке аспаптық партияларды жасау немесе ретроград сияқты музыкалық түрлендірулерді қолдану сияқты қосымша музыкалық функцияларды ұсынады. Кейбір бағдарламалар аспаптық жаттығулар мен оқушыларға арналған тапсырмаларды автоматты түрде құра алады. Кейбір бағдарламалар плагиндерді қолдайды, олар көбінесе пайдаланушылар немесе басқа компаниялармен әзірленеді. Басқа мүмкіндіктерге нұсқаны басқару, өзгерістерді қадағалау, графиканы импорттау және экспорттау, Post-It сияқты жабысқақ жазбалар және т.б. кіруі мүмкін.
All scorewriters allow the user to input, edit and print music notation to varying degrees of sophistication. They range from programs which can write a simple song, piano piece or guitar tab, to those that can handle the complexities of orchestral music, specialist notations (from early music to avant garde), and high quality music engraving. Music can usually be input using the mouse, computer keyboard, or a MIDI keyboard. A few allow input by scanning scores using musical OCR; by playing or singing into a microphone; or by using a touch screen. Most scorewriters also allow users to play the music back, using MIDI or virtual instruments such as VST instruments. The screen can show at one time both the score and, by changing the colour of keys on a virtual piano's keyboard, the notes being played. Although sequencers can also write some musical notation, they are primarily for recording and playing music. Scorewriters can typically write more complex and sophisticated notation than sequencers can. Some scorewriters allow users to customize and fine tune the printed output to a considerable degree, as is required by publishers to produce high quality music engraving and to suit their individual house style. A few scorewriters allow users to publish scores on the Internet, where they can be (for example) played back, transposed, and printed out, perhaps for a fee. Most scorewriters provide other musical functions such as transposing; producing separate instrumental parts from a full score; or applying musical transformations such as retrograde. Some can automatically create instrumental exercises and student worksheets. Some support plug ins, often developed by users or other companies. Other features may include version control, change tracking, graphics import and export, Post It like sticky notes, etc.
Файл пішімдері
Көптеген нота жазу бағдарламалары файлдарды сақтау үшін өздерінің жеке файл форматтарын қолданады. Сондықтан, әр түрлі нота жазу бағдарламалары арасында нотацияны жылжыту (немесе секвенсерлер сияқты басқа музыкалық бағдарламалық жасақтамалармен алмасу) үшін, көптеген бағдарламалар бір немесе бірнеше стандартты алмасу файл форматтарын импорттауға немесе экспорттауға мүмкіндік береді, мысалы:
Almost all scorewriters use their own file formats for saving files. Hence, in order to move notation between different scorewriters (or to/from other kinds of music software such as sequencers), most scorewriters can also import or export one or more standard interchange file formats, such as:
Стандартты MIDI файлы дерлік барлық нота жазу бағдарламаларымен қолдалады. Алайда, бұл формат ойнатуға (мысалы, секвенсерлер арқылы) арналғандықтан, нотацияға емес, ол тек шамамен нәтиже береді және процесте көптеген нотациялық ақпарат жоғалады. Егер нота көрсетілсе, жазылған нотаның табиғи және дәл көрінісін беру үшін WAV файлы (MIDI емес) жасалуы мүмкін. MusicXML соңғы жылдары (2012 жылдан бастап) дәл нотация үшін стандартты алмасу форматына айналды. NIFF – бұрын қолдау көрсеткен бірнеше нота жазу бағдарламасы бар ескірген файл форматы. Бұл нота жазу бағдарламаларының салыстыруы PDF, мәтін (ASCII), кескін (PNG, SVG, EMF) және дыбыс (Vorbis OGG) файл форматтарына импорттау және экспорттау мүмкіндіктерін көрсетеді. Сондай-ақ, ABC белгісі, LilyPond, ASCII табулатурасы және NoteWorthy Composer мәтіндік файлдары сияқты адам оқи алатын мәтінге негізделген форматтар да бар. Бұларды экранды оқитын бағдарламалық қамтамасыз ету арқылы сөйлеуге оңай түрлендіруге болады. MediaWiki алғашқы екі форматты көрсетуге және олардың аудио алдын ала көруін жасауға мүмкіндік береді.
Standard MIDI File is supported by almost all scorewriters. However, as this format was designed for playback (e. g. by sequencers) rather than notation, it only produces approximate results and much notational information is lost in the process. If the score is to be presented, a WAV file (rather than MIDI) may be made from the score to give a more natural and accurate rendition of the written score. MusicXML has in recent years (as of 2012) become the standard interchange format for accurate notation. NIFF is a now obsolete file format that was supported by a few scorewriters. This Comparison of scorewriters details which score writers can import and export to PDF, text (ASCII), picture (PNG, SVG, EMF) and sound (Vorbis OGG) file formats. There are also human readable text based formats such as ABC notation, LilyPond, ASCII tab and NoteWorthy Composer text files. These are easily rendered as speech by screen reading software. The to MediaWiki can render, and generate an audio preview of, the first two formats.