Кіріспе

АҚШ-тың 75-ші бағдарламалық магистралі – АҚШ-тың орталық бөлігінде 1239 миль (1994 км) қашықтықты қамтитын солтүстік-оңтүстік бағытты магистраль. Магистральдің солтүстік соңы Канада шекарасында, Миннесота штатының Нойес қаласының жанында, қазір жабық шекаралық өткізу пунктінде орналасқан. Бұл жерден магистраль бұрын Манитобаның 75-ші магистралі ретінде солтүстікке қарай жалғасқан. Оның оңтүстік соңы Техас штатының Даллас қаласындағы I-30 және I-45 магистральдерінің қиылысында орналасқан, мұнда US 75 Солтүстік-Орталық экспрес-жолы деп аталады. US 75 бұрын Канададан Мексика шығанағындағы Техас штатының Галвестон қаласына дейін созылған, бірақ Далластан оңтүстікке қарайғы барлық бөлігі I-45 пайдасына тоқтатылды; қала ішіндегі жер беті жолының бір бөлігі Техас штатының 75-ші тас жолына айналды.

Техас

Техастағы алғашқы тас жол – бірнеше шақырымдық АҚШ 75 (қазіргі I 45) бөлігі болды, ол «Gulf Freeway» деп аталды және 1948 жылдың 1 қазанында Хьюстон қаласының қозғалысына ашылды. I 30 және Оклахома штатының шекарасы арасындағы АҚШ 75 учаскесінде 9-шы және 19-шы шығулар болмаған жағдайда, 1-ден 75-ке дейін (кейде A және B белгілерімен) реттік нөмірлермен шығулар бар. Техастағы қалған барлық тас жолдардағы шығу нөмірлері шақырым белгілерімен үйлестірілген. АҚШ 75 және Interstate 635 Далласта, Техас штатында бес деңгейлі қиылыс – High Five Interchange-те қиылысады. Денисоннан Оклахома шекарасына дейін АҚШ 75, АҚШ 69 тас жолымен бірге өтеді.

Оклахома штаты

US 75 Техас шекарасынан солтүстікке Атокаға дейін US 69-бен бірге жүреді. US 69 солтүстік-шығысқа көп қатарлы тас жол ретінде жалғасса, US 75 Атока мен Генриетта арасындағы бірнеше шағын елді мекендерге қызмет көрсету үшін солтүстікке бұрылады. Саяхатшылар US 69 және Indian Nation Turnpike арқылы US 75-тің осы бөлігін айналып өте алады, онда жылдамдық шегі Генриеттадан Тулса арқылы және Бартлсвиллден Канзас штатының шекарасына дейін US 75 қайтадан көп қатарлы тас жолға айналады. 1990 жылдардың басында Оклахома штатындағы US 75-тің кейбір бөліктері мемлекетаралық тас жолдар жүйесінің құрамына енуі жоспарланған. 1991 жылғы Интермодальдық тасымал тиімділігі заңы (ISTEA) былай демелі: «Оклахома штатының тас жол агенттігінің сұрауы бойынша, Министр АҚШ 69 тас жолының Оклахома-Техас штатының шекарасынан Оклахома штатындағы Чекотаға дейінгі бөлігін мемлекетаралық жүйенің бөлігі деп белгілейді». Бұл I-40 тас жолынан оңтүстікке Техас шекарасына дейін, соның ішінде Атоканың оңтүстігінде US 69-бен бірге жүретін US 75 бөлігін қамтитын бағытты құруға мүмкіндік берген болар еді. Заңнамада бұл бағыттың Техасқа қосылып, I-45 тас жолының жалғасы болатыны нақты көрсетілмеген. Қазіргі жоспар бойынша US 69 дәлізі бойында Оклахома автожолының жаңа бөлігі салынып, оны дәліз стандартына келтіру көзделуде.

Канзас штаты

Канзастағы маңызды солтүстік-оңтүстік бағыт, US 75 штатка Кэни қаласынан кіреді. Ол Индепенденс қаласынан өтеді және Оливеттен оңтүстікке қарай I 35 магистралімен БЕТО тоғысында қиылысады. I 35-тен Мелверн көліне дейін US 75 – «Супер 2» тас жолы, онда Township Road, K 278 және K 31 қабатты жолдарына оңтүстік бағытында бақыланатын қосылыстар бар. Мелверн көлінен Линденнің солтүстігіне дейін US 75 және K 31 ұзақ араға бірге жүреді. Скрантон қаласының жанындағы US 56 магистралінде US 75 автокөлік жолына айналады. US 75-тен Канзас автожолына тікелей кіру жоқ, бірақ магистраль I 470 магистралімен қиылысынан 2 км-ден аз қашықтықта I 470-ке қосылады. US 75 және I 470 Топека қаласының батыс жағынан I 70 магистраліне дейін бірге жүреді. US 75 I 70 бойымен шамамен 3 миль (5 км) шығысқа бұрылып, содан кейін автокөлік жолы ретінде солтүстікке шығады. Бұл автокөлік жолының бөлігі Эльмонтқа дейін, ал содан кейін Холтонға дейін экспресс-жолға айналады. Канзастағы US 75-тің қалған бөлігі екі жолақты. Магистраль Сабета қаласының солтүстігінен штаттан шығады. Топека қаласында US 75-тің балама бағыты болған. Ол Топека бульварынан өтіп, US 75 бастапқыда қала арқылы осы бағытпен өткен.

Небраска штаты

75-ші тас жол Доусоннан оңтүстікке қарай Небраска штатына кіреді. Небраска-Ситиден солтүстікке қарай Миссури өзенімен қатар жүреді. Небраска-Ситиді айналып өтуге арналған қысқа бөлім – J. Стерлинг Мортон айналма жолы. Небраска-Ситидің өзі US 75 бизнес-жолы арқылы қызмет көрсетеді. US 75 және US 34 Юнионнан Платсмутқа дейін бірігіп өтеді. Платсмуттың солтүстігінде US 75 Кеннеди тас жолына айналады, ол Беллвью және Омаха қаласының Оңтүстік Омаха ауданында магистральдық тас жол ретінде қызмет етеді. Ол қысқаша I 480 тас жолымен Омаханың орталығы арқылы өтіп, Солтүстік Омаха тас жолына бұрылады. I 680-нен солтүстікке қарай Нешвиллге дейін (Форт Калхуннан оңтүстікке қарай 3 миль (5 км)) US 75 жылдам тас жол болып табылады. Нешвилльдің оңтүстігінде ол қайтадан екі жолақты жолға айналады. Блэрде US 30 тас жолымен қысқа уақытқа бірігіп өтеді. Уиннебагода US 77 тас жолымен қосылады. Екі тас жол I 29 және US 20 тас жолдарымен қиылысқанға дейін Оңтүстік Сиу-Ситиде бірге жүреді. US 75 I 29 және US 20 тас жолдарымен Миссури өзені мен Айова штатына қарай бағыт алады.

Айова штаты

US 75 – Айова штатының солтүстік-батыс бөлігінде орналасқан маңызды солтүстік-оңтүстік бағытты магистраль. Ол штатқа I 29 және US 20 тас жолдарымен бірге Сиу-Ситиде Миссури өзенін кесіп өту арқылы кіреді. US 75 және US 20 тас жолдары Сиу-Ситидің оңтүстік-шығыс жағынан айналып өтетін тас жолмен бірге жүреді, содан кейін US 20 Гордон драйвінен шығысқа қарай бұрылады. US 75 Вудбери-Плимут округінің шекарасына дейін тас жол ретінде жалғасады, онда ол жылдам тас жолға айналады. Бұл жылдам тас жол Ле-Марсты айналып өтеді. Ле-Марстың солтүстігінде US 75 жылдам тас жолды қалдырып, Айова магистралі 60 ретінде жалғасады және солтүстікке бұрылады. US 75 екі жолақты, бөлінбеген тас жол ретінде Сиукс-Центр және Рок-Рапидс қалаларынан өтіп, Айова штатының 9-шы тас жолынан шығып кетеді. Миссури өзенінен Ле-Марсқа дейінгі бөлік – Сиу-Сити мен Миннесота штатындағы Твин-Ситис аймағы арасында тікелей байланыс құратын үлкен жылдам тас жол жобасының бір бөлігі.

Миннесота штаты

Миннесота штатында US 75 жолы штаттың батыс шекарасына өте жақын орналасқан. Ол көп ірі қалалар арқылы өте қоймайды. US 75 Луверннің оңтүстігінде, Эш-Крик пен Стин қалаларының жанынан Миннесотаға кіріп, Пайпстоун, Канби және Брекенридж қалаларынан өтеді. Бұл Моурхед қаласы арқылы солтүстік-оңтүстік бағыттағы негізгі жол. Моурхедтің солтүстігінде жол солтүстік-шығысқа бұрылып Крукстон (Солтүстік Дакота штатының Гранд-Форкс қаласының шығысында) қаласынан өтеді, содан кейін Солтүстік Қызыл өзенге қарай солтүстік-батысқа бұрылады. US 75 Қызыл өзенді кесіп өтпейді, оның орнына Нойс ауылының жанындағы Канада шекарасында аяқталады. Нойсте шекарадан заңды түрде өтуге болмайды, себебі Нойс-Эмерсон шығыс шекаралық бекеті 2006 жылдың шілде айында жабылды (бірақ қауіпсіздік шаралары болмағандықтан, ескі бекеттен Эмерсонға заңсыз өтуге болады). Шекаралық қозғалыс жақын жердегі Пембина (Солтүстік Дакота штаты) шекаралық бекетіне (MN 171, ND 59 және I 29 арқылы) бағытталған. Манитобаның 75-ші тас жолы бұрын Нойс шекаралық бекетінен ар жағына дейін созылған, бірақ кейін Пембина бекетіне қайта бағытталды. Миннесота штатындағы US 75 жолының барлық 657 км-і ресми түрде «Тарихи жолдар патшасы» деп аталды, оған жол бойындағы қалалар демеушілік етеді. «Тарихи жолдар патшасы» – 1920 жылы магистральдық тас жол жүйесі құрылғанға дейін осы жолдың тарихи атауы болған. Заң бойынша, US 75 жолының Миннесота бөлімі Миннесота заңдарының 161.114(2) және 161.115(106) баптарында 6 және 175 маршруттары ретінде анықталған.

Оклахома штаты

АҚШ 75 магистралінің Окмулги мен Талса арасындағы бөлігі, жергілікті жерде "Окмулги Билайн" деп белгілі, қазіргі заманғы төрт қатарлы автомобиль жолы болып табылады. Алдыңғы маршрут әлі де сақталған, Окмулгидегі Солтүстік Оклахома даңғылынан басталып, Оклахома штатының Беггс қаласына дейін Ескі 75-ші автомобиль жолы ретінде жалғасады. Бастапқы маршруттың Беггстен солтүстікке Сапульпа қаласына дейінгі бөлігі, сондай-ақ жаңа АҚШ 75 және Беггс арасындағы SH 16 бойындағы қосымша бөлігімен бірге, АҚШ 75A немесе SH 75A белгісімен көрсетілген АҚШ 75-тің балама маршруты ретінде қайта белгіленді. Тарихи мағлұматтар бойынша, Ескі АҚШ 75 Сапульпада АҚШ 66 (қазіргі SH 66) жолымен қиылысып, екі маршрут Талсаға дейін бірлесіп жүрді.

Небраска штаты

Солтүстік Омахадағы US 75 магистралінің салынуы кезінде көптеген пікір таластары туды. Мемлекеттік бір агенттік хабарлайды: "Солтүстік Омаха тас жолының салынысы, 1970 жылдардағы әлеуметтік толқулармен бірге, Солтүстік Омаха аймағына зор әсер етті. Бір ауданда тұрғын үйлердің 30 пайызы жойылды және қылмыс күрт өсті". Бұдан әрі, Омаха қаласы магистральді жаңартуды тоқтатты, соның салдарынан оған бұрын жоспарланған I 580 статусын алу мүмкіндігі болмады.

Небраска мен Айова

1926 жылы жол құрылғаннан бастап 1984 жылға дейін US 75 Небраска штатындағы Омаха қаласынан шығып, Миссури өзені арқылы Айова штатындағы Каунсил-Блаффс қаласына 1966 жылға дейін Ак-Сар-Бен көпірімен, ал 1966 жылдан 1984 жылға дейін I-480 көпірімен өтетін. US 75 содан кейін Каунсил-Блаффс пен Сиу-Сити арасында Батыс Айова арқылы жүрді. I-29 салынысымен, US 75 ақырында I-29 жолына көшірілді. 1984 жылы US 75 US 73 жолының көп бөлігін алмастыру үшін Небраскаға қайта бағытталды. Бұрын US 73 Небраска штатындағы Доусон мен Омаха қалалары арасында US 75 жолымен бірге жүрген, ал Омаха мен Виннебаго арасындағы US 75 жолының қазіргі бөлігін иеленген.

Арнайы бағыттар

АҚШ 75-ші бағытының балама жолы Солтүстік-шығыс Оклахома штатында.
АҚШ 75-ші бағытының кәсіптік жолы Сиу-Ситиде, Айова штатында.
АҚШ 75-ші бағытының кәсіптік жолы Ле-Марста, Айова штатында.

Қатысушы бағыттар

АҚШ 175 тас жолы
АҚШ 275 тас жолы