Кіріспе

Техастағы мемлекетаралық тас жол (Interstate Highway in Texas) – АҚШ-тың Техас штатында толығымен орналасқан маңызды мемлекетаралық тас жол. "5" санымен аяқталатын көптеген мемлекетаралық бағыттар солтүстік-оңтүстікке қарай созылса, I 45 салыстырмалы түрде қысқа, барлық бағыты Техас штатында. Бұған қоса, ол "5" санымен аяқталатын барлық мемлекетаралық жолдардың арасында ең қысқасы болып табылады. Бұл тас жол Даллас және Хьюстон қалаларын байланыстырып, Хьюстоннан оңтүстік-шығысқа қарай Галвестон шығанағы арқылы Мексика шығанағына дейін жалғасады. I 45, АҚШ 75 тас жолын (US 75) толық ұзындығы бойынша алмастырды, бірақ US 75-тің кейбір бөліктері 1987 жылға дейін, Даллас қаласының оңтүстігінде алынып тасталғанша I 45-ке параллель болып қалды. I 45-тің оңтүстік ұшында 87 мемлекеттік тас жолы (SH 87, бұрын US 75-тің бөлігі) Галвестон қаласының орталық бөлігіне дейін созылады. Солтүстік ұшы I 30 тас жолымен Даллас қаласының орталық бөлігінде қосылады, онда US 75 Good Latimer Expressway-ді пайдаланған. Көлік жаңалықтарын хабарлаушылардың пікірінше, I 45 деп белгіленген қысқаша жалғасы, US 75 бөлігі ретінде көрсетілген және ресми түрде I 345 деп танылған, солтүстікке қарай US 75-тің қазіргі соңғы нүктесімен бірігуге дейін жалғасады. I-345 тас жолының солтүстік жағындағы I 35E тас жолына қосылу үшін Spur 366 (жергілікті жерде Woodall Rodgers Freeway деп белгілі) қолданылуы мүмкін. I 45 тас жолының Даллас қаласының орталық бөлігі мен Галвестон арасындағы бөлігі Хьюстон тұрғындары арасында Gulf Freeway деп белгілі. I 45 тас жолының оңтүстік шекарасын құрайтын қысқа көтерілген бөлігі, автожолдың жанында орналасқан көшеден кейін Пирс көтерілген деп аталады, ал I 10 тас жолының солтүстігінде Солтүстік автожол деп аталады. I 45 және I 345 тас жолдары Даллас аймағында, I 20 және SH 310 (ескі US 75) тас жолдарының қиылыстарының солтүстігінде Джулиус Шеппс автожолы деп белгіленген. Gulf Freeway және North Freeway екеуінде де автобустар мен басқа да жоғары сыйымдылықты көлік құралдары (HOV) үшін, қала орталығына және одан қарай жүруге арналған HOV қатары бар. Бұл тас жол Харис округінде жүздеген адамды үйлерінен шығарып, ауа сапасын нашарлататын кеңейту жобасы бойынша даулар мен федералдық тергеулерге себеп болып отыр. Жергілікті билік кеңейту жобасына қарсы, ал Техас көлік департаменті (TxDOT) кеңейтуді қолдайды, сондай-ақ келіссөздер жалғасуда. Жобаның шамамен құны кем дегенде 9,7 миллиард долларды құрайды және оны аяқтауға кем дегенде екі он жыл уақыт қажет болады деп күтілуде.

Маршрут сипаттамасы

Галвестон, Хьюстон және Даллас қалаларынан басқа, I 45 көптеген басқа да елді мекендерге қызмет көрсетеді, оның ішінде Ла Марке, Лига Сити, Спринг, Вудлендс, Конро, Уиллис, Хантсвилл, Мэдисонвилл, Центервилл, Буффало, Фейрфилд, Корсикана және Эннис қалалары бар. US 190 Хантсвиллден Мэдисонвиллге дейінгі 42 шақырымдық (26 миль) бөлікте I 45 тас жолымен бірігеді. US 287 Корсиканадан Энниске дейінгі 29 шақырымдық (18 миль) аралықта I 45 тас жолымен бірігеді. US 287 белгілері тек Корсиканадағы Business I 45 F (Bus. I 45 F) тас жолының солтүгінен Эллис округінің шекарасына дейін орналасқан. I 45 2005 жылы «Рита» дауылы кезінде кеңінен танымал болды. Хьюстон аймағынан мыңдаған адамдар эвакуацияланып, жолдан шығуға тырысты, нәтижесінде тас жол толып, тұраққа айналды. Бензин станцияларында жанар май бітіп, жүздеген адамдардың көліктері отынсыз қалды, олардың жолаушылары түн бойы жол жиегінде күтуге мәжбүр болды. Төрт сағаттық сапар кенеттен 24 сағатқа созылды. TxDOT 1488 (FM 1488) тас жолында қарсы бағытқа өтуді ұйымдастырса да, бұл қалаға тереңдеген көлік кептелісін жеңілдетпеді, себебі бастапқы нүкте Конро қаласына жақын орналасқан Вудлендс қаласының солтүстігінде, ал Конро – Үлкен Хьюстонның солтүстік шекарасы. I 45 – 459 шақырымдық (284.91 миль) ұзындығымен негізгі тас жолдардың ең қысқасы (сандық коды 0 немесе 5-ке аяқталады) және бір штаттың ішінде толығымен орналасқан жалғыз негізгі тас жолы.

Юлиус Шеппс тас жолы

I 45 жолы Далластағы Джулиус Шеппс тас жолымен, Тринити өзенінен Далла қаласының орталығына дейін, I 345 жолын қоса алғанда, көбінесе айналасындағы жерлерден биікке көтерілген. Сондықтан, мұзды дауылдар Даллас аймағына келгенде (әдетте жылына бір-екі рет), тас жол жабылып, қозғалыс SH 310 және US 175 жолдарына бұрылады, олар I 45-ке параллель орналасқан.

Тарих

1917 жылы мемлекеттік автомобиль жолдарының алғашқы бекітілуі кезінде Даллас-Форт-Уорт агломерациясы мен Үлкен Хьюстон SH 2 (Меридиан тас жолы) тармағы арқылы байланыстырылды, ол Уэко және Брайан қалалары арқылы өтіп, Галвестонға дейін созылды. I 45 жолымен жүретін тікелей бағыт бастапқыда Ричленд пен Хантсвилл арасындағы жүйеге кірмеген; бұл қысқару 1919 жылы SH 32 ретінде қосылды, ал 1926 жылы US 75 осы бағытқа бекітілді. 1950 жылдардың соңында мемлекетаралық тас жолдар жүйесі құрылғанға дейін, Техастағы US 75 жолында екі қатарлы асфальт төсеуден басқа жақсартулар Хьюстон және Даллас аймақтарында ғана жасалды. Дегенмен, осы қалалардың ішінде және жанындағы тас жолдар штаттағы алғашқы жылдам бағыттардың бірі болды: Перс шығанағы тас жолы (Хьюстон) және Орталық экспресс-жолы (Даллас).

Gulf Freeway (Хьюстоннан Галвестонға дейін)

Галвестон-Хьюстон электр темір жолы 1911 жылдың 5 желтоқсанында осы қалалар арасында қалааралық бағытты іске қосты және 1936 жылдың 31 қазанында соңғы рет жүрді, бірақ Хьюстон қалалық көлік жүйесінің операторы – Хьюстон электр компаниясы Downtown мен Park Place арасындағы бөлігінде пойыз қатынасын жалғастырды. 1930 жылы қалалар арасында «супер автомагистраль» салу туралы ұсыныс жасалды, ал Хьюстон қаласының әкімі Оскар Ф. Холкомб сол онжылдықтың соңында осы жобаны іске асыруға кірісті. Ол 1940 жылдың 12 сәуірінде Хьюстон электр компаниясымен келісімге келді, оған сәйкес компания өзінің қалған төрт бағытын Park Place бағытындағы құқықтарға алмастырып, автобустарға айналдыра алады. Бұл бағыт 1940 жылдың 9 маусымында соңғы рет пайдаланылды, ол Хьюстондағы трамвай қызметінің соңғы күні болды; оның орнына Хьюстон метросы қазірге дейін Телефон жолы бойындағы 40 бағытымен қатынайды. Жаңа автомагистраль салынар алдында US 75 Галвестон жолы (қазір көбінесе SH 3), Бродвей көшесі және Харрисбург бульвары арқылы Downtown қаласына кірді. SH 225 Ла Портеден Ла Порте жолы арқылы Гаррисбургтегі US 75-ке дейін трафикті тасымалдады, ал SH 35 Алвинді Телефон жолы мен Лиланд көшесі арқылы Downtown-мен байланыстырды. 1943 жылдың қазан айында Техас көлік комиссиясы Хьюстон және Харрис округімен келісімге келген кезде жасалған жоспарлар жаңа айналма жолды US 75 бағытының өзгертілген нұсқасы деп атады. Суреттері 1946 жылдың 31 қаңтарында жарияланды және теміржол өткелдерінде ғана үзіліске ұшыраған, үздіксіз фронтальді жолдарды қамтиды. Төрт бір бағытты көшелер уақыты реттелген және Main Street-ке трафик тасымалдады. Бастапқыда оңтүстік-батыс екі көше – Пирс көшесі мен Калхун даңғылы (қазіргі Сент-Джозеф Парквей) автомагистральге қарай трафикті бағыттады, ал қалған екеуі – Джефферсон және Пис көшелері – шығу трафигін бағыттады; автомагистраль толыққаннан кейін, US 75 осы жолмен белгіленгенге мүмкіндік берді, ал Пис және Пирс көшелері сол автомагистральді Фаннин көшесіне дейін жеткізді. Штаттағы алғашқы автомагистральдың ашылуы 1948 жылдың 30 қыркүйегінде сағат 19:00-де Хьюстон университетінің жанындағы Калхун жолының үстіндегі көпірде өтті. Downtown мен Телефон жолы арасындағы жол баяндамалардан кейін трафик үшін ашылды, бірақ ресми атауы болмады, баспасөз оны «Қалааралық экспресс-жолы» деп атады, бұл оның ауыстырған теміржол бағытына сілтеме жасады. Қала әкімі Холкомб дереу атау конкурсын жариялады, ал қала 1948 жылдың 17 желтоқсанында жеңімпазды таңдады. Хьюстон Хайтс қаласынан Сара Янси «Gulf Freeway» ұсынысы үшін 100 доллар (қазіргі шақтағы құнына шаққанда) жеңіп алды, бұл автомагистраль толыққанда жететін Мексика шығанағының құрметіне берілген атау еді. Автомагистраль 1951 жылдың ақпанында Григгс-роудқа, 1951 жылдың шілдесінде Ревиль-стритке (SH 35 қайта бағытталған) дейін созылды және 1952 жылдың 2 тамызында Дикинсон маңындағы FM 517 көпірінде салтанатты рәсіммен Галвестон шоссесіне дейін аяқталды. Алайда, Reveille көшесінен тыс жерде жол автомагистраль стандарттарына сәйкес салынбаған, 32 қиылысы болған, бірақ ешқандай жол сигналы болмаған. Автомагистраль Монро жолының жанында, Парк-плейс трамвай бағыты аяқталған жерге жақын ескі қалааралық бағыттан бұрылыс жасады. 1952 жылдың желтоқсанында SH 225 жолымен байланысу үшін қысқа шұңқыр ашылды, ол қазір I 610-ның бөлігі болып табылады. 1956 жылы Gulfgate сауда орталығы ашылған Парк-плейстің солтүстік-батыс бөлігінде үш жолды бөлікпен SH 35 және SH 225 аялдамасыз трафик жүргізілді. Бірінші маңызды өзгеріс Солтүстік автомагистральға қосылуға дайындық кезінде жасалды, Калхун даңғылы мен Джефферсон көшесінің бағыттары ауыстырылды, олар кезектесіп орналасты. 1954 жылы салынған көпір Джефферсон көшесінен Джефферсон көшесіне трафикті тасымалдау үшін салынды, көп ұзамай ол Калхун даңғылы мен Пирс көшесінің бір бағытты жұп жолымен жаңа Солтүстік автомагистральге дейін қала орталығын кесіп өтті. 1956 жылы қарсы бағыттан келетін көліктердің соқтығысуын болдырмау үшін орталық бөгет орнатылды. Downtown-ның оңтүстік-шығысында, қиылыстар қауіпті болып шықты, және 1959 жылы Техас автомагистраль департаменті жолды толық автомагистраль стандарттарына дейін жаңарту бағдарламасын бастаған кезде олардың тек екеуі ғана қиылыстармен ауыстырылды. Мемлекет кіру құқығын сатып алмағандықтан, бүкіл автомагистраль бойымен фронтальді жолдар қажет болды, сондықтан көршілес меншік иелері жолға кіреберіс жолдарын сала алды. Осы мақсатта, трафик жаңадан салынған фронтальді жолдарға ауыстырылды, содан кейін орталық магистральдар қайта құрылды. Бұл бөліну 1959 жылдың маусымында Хьюстоннан Альмеда Генуя жолына (34-шы шығу), FM 1959 (1964 жылдың қазанында 30-шы шығу), FM 518 (1970 жылдың желтоқсанында 23-шы шығу) және FM 1764 (1976 жылы 15-шы шығу) аяқталды. FM 1764-тен Галвестонға дейінгі бөлік қайта құрылғандықтан, бұл Gulf Freeway-дің нағыз автомагистраль ретінде аяқталғанын білдірді. Осы жылы I 610 ішіндегі қайта құрылым да аяқталды, сонымен қатар Downtown маңындағы магистральдардың жанындағы көтерілген тарату жолдары да аяқталды; Alvin Freeway-дің алғашқы қысқа бөлігі 1999 жылы осы жолдарға қосылды. Бұл жоба I 45-ке қазіргі конфигурациясын берді, көбінесе сегіз магистраль жолағынан Sims Bayou-дан I 610-нан өтіп Griggs Road-қа дейін, 1982 жылы Telephone Road-қа, 1985 жылы Lockwood Drive-қа және, ақыры, 1988 жылы Downtown-ға дейін. Bay Area Boulevard-тағы Kurland Drive арасындағы кеңейту жұмыстары 2011 жылдың шілдесінде басталды. Бұл құрылыс автомагистраль жолақтарының санын алтыдан онға және фронтальді жолақтардың санын төрттен алтыға дейін арттырады. Арнайы жолақ (HOV) құрылыстың оңтүстік шегіне дейін ұзартылады. Сондай-ақ, Dixie Farm Road және Clear Lake City Boulevard көпірлерін қайта құру жұмыстары жүргізіледі. (Dixie Farm Road көпірінің бұзу жұмысы аяқталды.) TxDOT мәліметінше, жобаның ұзындығы шамамен 24 шақырымды (15 миль) құрайды, Kurland-тан басталып Bay Area Boulevard-тан оңтүстікке шамамен 2 шақырым (1 миль) дейін созылады. Жобада алты кезең қарастырылған. Бірінші кезең – жобаның солтүстік шегінен FM 1959-дың оңтүстігіне дейінгі магистраль жолақтарын қайта құру. Осы кезеңнің соңында FM 1959 қиылысындағы көпірдің бұзу және қайта құру жұмыстары аяқталады. Екінші кезең, 2012 жылдың ортасында басталуы жоспарланған, FM 1959-дың оңтүстігінен жобаның оңтүстік шегіне дейінгі фронтальді жолдарды қайта құрудан тұрады. Үшінші кезең жобаның оңтүстік жартысындағы магистраль жолақтарын қайта құруды қамтиды және 2013 жылдың ортасында басталуы жоспарланған. Төртінші кезең, 2014 жылдың соңында басталуы жоспарланған, Clear Lake City Boulevard көпірін бұзу және қайта құру жұмыстарын қамтиды. Бесінші кезең (аяқталған) El Dorado және Bay Area бульварларын бұзу және қайта құрудан тұрды. Бұзу және қайта құру жұмысы 2016 жылы аяқталды. Нәтижесінде, 1960-жылдарға тән үш жақты қиылыстар (Fuqua Street және Scarsdale Boulevard ерекшеліктерімен) жойылды және олардың орнына эстакадалар салынды. Алтыншы кезең автомагистральдің жаңа жолақтарын салудан тұрады. Онда бес жолақты бағыттар болады, сонымен қатар осы екі эстакадаға қосымша жолақтар салынады. Бұл жұмыс 2017 жылы аяқталады. 2015 жылы Downtown-дағы I 45-тің қайта құрылуы және кеңейтуі жол қозғалысының жоғары қарқынына байланысты басталды. Allen Parkway-ден шығатын оңтүстік кіреберіс оң жаққа жылжытылады, ал болашақтағы жоспарларда ескі Пирс көпірінің бұзылуы және оның орнына жасыл жеңілдіктерді ұйымдастыру үшін Пирс Скайпарк құрылысы қарастырылған, бұл I 45-тің I 69/US 59 және I 10/US 90 арқылы Солтүстік автомагистраліне бағытталуына әкеледі. Gulf Freeway-дің I 10 және I 45 қиылысқан жерлері «Downtown Connector» деп аталады. Егер I 45 бағыты өзгертіліп, Пирс көпірі бұзылса (немесе қосымша жасыл жеңілдіктер құру үшін ұсынылған Пирс Скайпарк ретінде қайта құрылса), Allen Parkway-ден оңтүстікке қарайғы қосылатын жолдар қала орталығының екінші шұңқырына айналады, бұл қала орталығының айналасындағы толық автомагистраль сақинасының жойылуына әкеледі. 2018 жылғы мәліметтерге сәйкес, Далластағы Spur 366 сияқты туннельге Пирс көпірін орналастыру жоспарланбаған, өйткені Үлкен Хьюстон су тасқынына бейім, әсіресе «Харви» дауілінен кейін.

Солтүстік автокөлік жолы (Хьюстоннан Конроға дейін)

Солтүстік автокөлік жолы салынбастан бұрын US 75 жолының соңғы бөлігі қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай Мейн-стритпен жүріп, Әуежай жолында солтүстікке бұрылып, кейін I 45 қазіргі бойымен (бұрын Стюбнер әуежолы, Шепард драйвы және Шығыс Монтгомери жолы деп аталған) солтүстік-батысқа қарай жалғасқан. Автомагистральдің алғашқы, қысқа бөлігі Буффало Байоу арқылы өтіп, Перс шығанағы автокөлік жолының солтүстік ұшы мен Хьюстон даңғылының оңтүстік ұшындағы екі бір бағытты жұпты байланыстырды. Бұл бөлік 1955 жылдың 12 желтоқсанында ашылды және US 75 жолына Мейн-стриттен өтуді тоқтатуға мүмкіндік берді. I 610-нан тыс салынған Солтүстік автокөлік жолының алғашқы бөлігі – 1959 жылдың желтоқсанында ашылған, Airline және Shepherd драйвтары арасындағы, қолданыстағы US 75 жолының жаңартылуы болды. 1961 жылдың сәуірінде ол I 610 автокөлік жолымен тоғысқан жерге дейін аяқталды, ал 1962 жылдың 24 шілдесінде қала орталығындағы бөлігі солтүстікке қарай кеңейтілді. Әр бөлік ашылған сайын US 75 сол бөлікке көшірілді, ал уақытша I 610-нан Airline Drive-ға дейін шамамен бір жыл бойы пайдаланылды. Басқа жағынан, US 75 жолы 1960 жылы Спрингтің солтүстік жиегіндегі Спринг Крик пен Конроудың оңтүстігіндегі Сан-Хасинто өзені арасында жаңартылды. Осы аралықта FM 525-тен Ричи жолына дейін 1961 жылдың желтоқсанында, оңтүстікке қарай 1959 жылдың ақпанында, ал солтүстікке қарай 1960 жылдың наурызында жаңарту жұмыстары аяқталды, Солтүстік автокөлік жолының құрылысы аяқталды (1967 жылғы Пирс биіктігінен басқа). Бастапқыда салынған автокөлік жолы қала орталығы мен I 610 арасында сегіз жолақты (әр бағытта төрт), FM 1960 дейін алты, ал FM 1960-тан солтүстікке қарай төрт жолақты болды. 2015 жылдан бастап Солтүстік автокөлік жолын қала орталығынан Сэм Хьюстон ақы төлемелі жолына дейін кеңейту жұмыстары басталды. Жоба бойынша жоспар – автокөлік жолын басқарылатын жолақтарды қосып кеңейту, сондай-ақ I 45 кеңейту жобасынан бұрын Солтүстік Шепард және Шпар 261 (бұл жұмыс қазірдің өзінде аяқталған) кіретін және шығатын жолдарды салу. Бұл жоба үлкен дау тудырды, оның жақтастары «қауіпсіздік пен жылдамдықты арттырады» деп мәлімдесе, қарсыластары ауа сапасы мен парниктік газдар шығарындыларын нашарлатады, жүздеген адамды қоныстандырады және тығындарды тиімді шеше алмайды деп атап көрсетті. Егер жоба аяқталса, автокөлік жолының ені екі есеге артып, 146 метрге (футбол алаңынан кең) жетеді. Автокөлік жолын кеңейту шамамен мың тұрғынды, соның ішінде 16 пәтер үй кешеніндегі 919 пәтер, 160 жеке тұрғын үй, бес құдайға табыну орны және екі мектепті қоныстандыруға әкеледі. Автокөлік жолының кейбір бөліктері METRORail Қызыл желісімен қатар жүреді.

Конро мен Ричландтың арасында

I 45-тің Конро мен Ричленд арасындағы алғашқы бөлігі – Хантсвиллді айналатын жол болды. 1950 жылдардың соңына қарай қала орталығының шығысынан айналып өту жоспарланды. Құрылыс шамамен 1955 жылы Хатчинске жеткенде, мемлекет толыққанды тас жол стандарттарына сай келетін тағы бірнеше бөлімдерді салуға шешім қабылдады. 1961 жылға қарай тас жол Хатчинс пен SH 14 арасында Ричлендте аяқталды, бірақ Корсикананы айналатын жол 1964 жылға дейін салынбады. I 345, I 45-ті солтүстікке қарай кеңейтіп, жоспарланған Орталық экспресс-жол айналымын бойымен жүретін мемлекеттік тас жол ретінде, тек 1964 жылы ғана қосылды. I 45 және I 345 1970 жылдары салынды және ашылды, соңғы бөлігі Ламар көшесінен (283A шығу) Орталық экспресс-жолына (283B шығу) дейін орналасқан. Солтүстік жағында, Орталық экспресс-жолына (US 75-ті жалғастырған) қосылғанға дейін, I 345 Брайан көшесі мен Росс даңғылы үстіндегі көпірлермен қиылысты, соңғысы 1949 жылғы ашылу рәсімінің орны болды. Олардың орналасқан жеріне байланысты, бұл екі көпір 1990 жылдардағы Солтүстік Орталық экспресс-жолын қайта жаңарту кезінде алмастырылмады және қала орталығынан солтүстікке қарайғы алғашқы құрылыстан сақталған жалғыз бөлігі болып табылады. I 20-мен қиылысы салынып біткен кезде, I 45-ті кесіп өтетін тас жол сол кезде I 635-тің бір бөлігі болды; кейін ғана, бастапқыда I 20 I 635-ке қосымша жол ретінде қосылды, ал кейін I 635 I 45-пен қиылыстан алыстатылды (қазіргі I 20-мен US 175-тің қиылысының солтүстігіне дейін). 1991 жылы Эллис-Наварро округтерінің шекарасынан (243 және 244 шығулары арасында) SH 310 (275 шығу) дейін алты жолақты кеңейту және қайта жаңарту жұмыстары басталды. Соңғы бөлігі солтүстік жаққа жақын 2002 жылы аяқталды.