Кіріспе

АҚШ-тың кейбір штаттарындағы жол түрі.

АҚШ-та "фермадан базарға" немесе "ранчодан базарға" жолы (кейде қысқаша "ферма жолы" немесе "ранчо жолы" деп аталады) – ауылдық немесе шаруашылық аймақтарын базар қалаларымен байланыстыратын мемлекеттік тас жол немесе округтік жол. Бұл фермерлер мен малшылардың өнімді базар қалаларына немесе тарату орталықтарына тасымалдау үшін пайдаланатын, әдетте тас жол сияқты жақсы сапалы жолдар. Бұл термин тарихи тұрғыдан бүкіл елде қолданылған, бірақ қазіргі күні көбінесе Техастағы ірі мемлекеттік тас жол жүйесімен байланысты.

Тарих

1930 жылға қарай АҚШ-тың округтері мен аудандары көптеген шаруашылықтан сауда орталықтарына дейінгі жолдарды салған, олардың көпшілігі жөндеуге және қауіпсіздігін жақсартуға мұқтаж болды. Қоғамдық жолдар бюросының бастығы Томас Харрис Макдональд бұл қажеттілікті қаржыландырудың жеткіліксіздігінен емес, мыңдаған округтердің тиімсіз жоспарлауы мен нашар жабдықтарынан туындайды деп есептеді. Ол федералдық көмек көрсету бағдарламасы арқылы штаттық тас жолдар жүйесін кеңейтуді ұсынды, соның арқасында округтер азырақ жолдарды жоғары деңгейде ұстауға күш сала алатын болар еді.

Техас

Бұл термин ең тікелей Техас штатымен байланысты, онда "Фермадан базарға" және "Ранчодан базарға" жолдары – Техас көлік департаменті (TxDOT) салған және күткен штаттың екінші және қосымша бағыттары жүйесінің бөлігі болып табылатын жолдарды білдіреді. Техас 1949 жылы осы жүйені ауылдық аймақтарға қолжетімділікті жақсарту мақсатында құрды. Техастағы басқа штаттық тас жолдар сияқты, барлық "Фермадан базарға" немесе "Ранчодан базарға" жолдары асфальтталған. Жүйе көбінесе екі жолақты жолдардан тұрады, бірақ кейбір учаскелерінде қосымша жолақтар бар, ал кейбіреулері магистральдарға дейін жаңартылған. Бұл жолдардағы жылдамдық шектеулері әртүрлі, бірақ Эндрюс және Пекос округтеріндегідей (мысалы, FM 1788, FM 1776 және FM 1053) ауылдық жерлерде олар жоғары болуы мүмкін.

Тарих

Техастағы ең алғашқы базарға баратын жол 1937 жылдың қаңтар айында Ұлы депрессия кезінде аяқталды. Ол Маунт Энтерпрайз және Раск округінің бұрынғы Шило қауымын байланыстырды. Бұл жолдың ұзындығы 9 км (5.8 миль) болды және құрылысы 48 015,12 долларға (1937 жылы 48105,12 доллар қазіргі жылдарда шамамен <есептелген сомаға> тең) аяқталды. Бұл маршрут қазір Техас штатының 315-ші тас жолының бөлігі болып табылады. Алғашқы Ранчоға базарға баратын жол 1942 жылы белгіленді. 1945 жылы тас жол комиссиясы үш жылдық пилоттық бағдарламаны мақұлдады, ол 7205 миль (11595 км) базарға баратын жолдарды салуды көздеді, шығындары штат пен федералды үкіметтер арасында тең бөліседі. Бағдарлама кеңейген сайын, 1940-шы жылдардың соңында ауылдық аймақтардан шыққан заң шығарушылар, оның ішінде Амарилло штатының сенаторы Грейди Хейзлвуд, базарға баратын жол желісін кеңейтуге күш салды. Қаржыландыру мемлекеттік сенатор Гровер Моррис ұсынғандай, жанармай салығын арттыру есебінен жүзеге асырылуы керек еді. Сауалнамалар Техас тұрғындарының көпшілігі мұндай салықты қолдайтынын көрсеткенімен, бұл шараны магистральдық жолдарды қаржыландыруды қолдаған лоббистер тоқтатты. Бағдарламаның танымалдылығы және штаттың кең, оқшауланған орталық және батыс аймақтарын байланыстыру қажеттілігі 1949 жылы штаттық сенатор Э. Невилл Колсон мен штаттық өкіл Дольф Брисконың бастамасымен Колсон-Бриско заңының қабылдануына әкелді. Бұл заң штаттың ауылдық аймақтарына қолжетімділікті қамтамасыз ету және фермерлер мен малшылардың өнімдерін нарыққа жеткізуге мүмкіндік беру үшін қосалқы жолдардың кең ауқымды жүйесін құруға қаржы бөлді, сонымен қатар штат ішінде сатылған әр галлон бензин үшін жылына 15 миллион доллар (қазіргі шақта $ тең) және 1 цент (1949 жылы 0,01 цент қазіргі шақта шамамен <есептелген сомаға> тең) қаражат бөлді. 1962 жылы Техас заң шығарушы органы федералдық қаражаттарды сәйкестендіру арқылы жылдық қаржыландыру сомасын 23 миллион долларға (қазіргі шақта $ тең) дейін өзгертті және базарға баратын жол жүйесін кеңейтті. 1964 жылға қарай жүйенің ұзындығы барлық басқа федералдық және штаттық маршруттардың жиынтығынан асып түсті. Қазіргі уақытта жүйенің ұзындығы TxDOT-тың күтіп ұстауындағы барлық маршруттардың жартысынан астамын құрайды.

Сәйкестендіру

Фермадан нарыққа немесе ранчодан нарыққа жолды белгілейтін белгілер – Техас штатының ақ пішінін қамтитын қара квадраттық фон, ал "ФАРМ ЖОЛЫ" немесе "РАНЧО ЖОЛЫ" деген сөздер ақ түсте жазылады. Бұл жолдарды белгілейтін жол көрсеткіштері (әдетте АҚШ-тағы тас жолдардың бойында кездесетін үлкен жасыл белгілер) қарапайым ақ тіктөртбұрыштан тұрады, оның астында "F. M." немесе "R. M." деген аббревиатуралар және жол нөмірі қара түсте аббревиатураның астында көрсетіледі. Халық санының өсуі және қалалық аймақтардың кеңеюі салдарынан, бастапқыда ауылдық жерлерге қызмет еткен көптеген фермадан нарыққа және ранчодан нарыққа жолдар қазір қалалық аймақтарға қызмет етеді, кейде тіпті тек қана. 1995 жылдың 27 маусымында мұндай жолдарды "Қалалық жолдар" деп қайта атауға әрекет жасалды, бірақ тұрғындар "Ферма" және "Ранчо" сөздерін алып тастау "техастық емес" екенін және белгілерді өзгертудің шығыны ақталмайтынын айтып, бұл әрекетке қарсы шықты. Виктория маңындағы FM 1315 сияқты бірнеше маршрут белгілерінен басқа, көптеген белгілер өзгертілмеді және TxDOT бұл идеядан бас тартты. Фермадан нарыққа және ранчодан нарыққа жол көрсеткіштері қолданыста болған кезде, штат осы қалалық жолдарды жолдарды белгілеу тізімдерінде жекелеген түрде тіркеді. Мысалы, 1995 жылы Plano аймағындағы FM 544 жолының ұзындығы FM 544-тен UR 544-ке ауыстырылды. Мемлекеттік тас жол жүйесінің бір бөлігі ретінде қалалық жолдар мемлекеттік күтімге лайықты болды; алайда, ауылдық фермадан нарыққа және ранчодан нарыққа жолдардан айырмашылығы, олар кеңейту үшін мемлекеттік қаржыландыру алмады. 2018 жылдың 15 қарашасында қалалық жол жүйесі тоқтатылды және осы жүйедегі барлық жолдар бұрынғы FM және RM белгілеріне қайта оралды. Мысалы, UR 544 FM 544 деп қайта аталды. Фермадан нарыққа және ранчодан нарыққа жолдар бір тізімде нөмірленеді, сондықтан бірдей нөмірге ие FM және RM жолы болмайды. Қалалық жолдарға FM немесе RM жолдарынан алынған ұзындықтарға сәйкес келетін бірдей маршрут нөмірлері берілді. Бұрынғы президент Линдон Б. Джонсонның бұрынғы ранчо үйіне жақын орналасқан 1-ші ранчо жолы ранчодан нарыққа жол көрсеткішімен белгіленген, бірақ ол бұл жүйенің бөлігі емес; керісінше, бұл TxDOT "Ранчо жолы" деп атаған жалғыз жол.

Бизнес бағыттары

Техас штатында қазіргі уақытта Фермадан Базарға дейінгі жолдардың екі бекітілген бизнес бағыты бар: Бернет округіндегі Бизнес RM 1431 және Харрис округіндегі Бизнес FM 1960. Екі бизнес бағыты да бұрынғы жолдар, олар жаңа жолдармен алмастырылған. Үшінші бизнес бағыты, Таррант округіндегі Бизнес FM 1187, 2004 жылдан 2016 жылға дейін белгіленген.

Басқа мемлекеттер

Миссуриде шаруашылықтан базарға дейінгі жолдардың ұқсас мемлекеттік жүйесі бар, ол Миссуридің қосымша маршруттары деп аталады. Миссуриде жеке (мысалы, "А", "В" т.б.) және жұп әріптер (мысалы, "AA", "BB" т.б.) қолданылады. Айовада да шаруашылықтан базарға дейінгі жол жүйесі бар. Бұл жолдар округтік басқаруда, бірақ арнайы қордан мемлекеттік көмек алуға құқылы. Луизианада шаруашылықтан базарға дейінгі жол жүйесі бар. 1955 жылғы қайта нөмірлеу барлық маршруттарды маршруттарды жіктеудің АВС жүйесіне сәйкес қайта нөмірледі: А – басты, В – екінші, ал С – шаруашылықтан базарға дейінгі. 300-ден 1266-ға дейінгі барлық маршруттар С санатына жатады. Огайо штатындағы шаруашылықтан базарға дейінгі жолдар мемлекеттік Автокөлік департаментінің күтімінде болды, бірақ тек округтік жол стандартына сәйкес салынды. 1939 жылы штат 74417 миль (119762 км) шаруашылықтан базарға дейінгі жолдарды жақсартуға $1,472,121.00 жұмсады (қазіргі шақтағы құны). 1940 жылы департамент әдеттегі күтім бағдарламасымен қатар шаруашылықтан базарға дейінгі жолдарды жақсарту бағдарламасын іске қосты; ол 742 мильді (1194 км) жолды $9,588,000.00 құнымен, оның ішінде Жұмыс прогресі басқармасының қаражатымен жақсартты.