Кіріспе
Оптикада индекспен сәйкес келетін материал – әдетте сұйықтық, цемент (жапсырма) немесе гель болып келетін, басқа объектінің (мысалы, линза, материал, оптикалық талшық сияқты) сыну көрсеткішіне жақын сыну көрсеткішіне ие зат. Егер екі заттың сыну көрсеткіштері бірдей болса, жарық бірінен екіншісіне өткенде шағылысу немесе сыну болмайды. Сондықтан олар ғылымда, инженерияда және өнерде түрлі мақсаттар үшін қолданылады. Мысалы, кең таралған үй экспериментінде шыны таяқ минералды спирт сияқты индекспен сәйкес келетін мөлдір сұйықтыққа батырылып, көрінбейтіндей етіледі.
Микроскоппен
Жарық микроскопиясында майға батыру – микроскоптың ажыратымдылығын арттыруға қолданылатын әдіс. Бұл объектив линзасы мен зерттелетін үлгіні жоғары сыну көрсеткіші бар мөлдір майға батыру арқылы жүзеге асырылады, соның нәтижесінде объектив линзасының сандық апертурасы артады. Майға батыру майлары – микроскопияда қолдану үшін қажетті нақты оптикалық және тұтқырлық қасиеттері бар мөлдір майлар. Көбінесе қолданылатын майлардың сыну көрсеткіші шамамен 1,515-ке тең. Майға батыру объективі – осы әдіспен қолдануға арнайы жасалған объектив линзасы. Майдың сыну көрсеткіші әдетте микроскоп линзасының шынысының және жабын шынысының сыну көрсеткіштерімен сәйкес таңдалады. Толығырақ ақпарат алу үшін «Майға батыру» мақаласын қараңыз. Кейбір микроскоптар майдан басқа да сыну көрсеткіштерін теңестіретін материалдарды қолданады; «Суға батыру объективі» және «Қатты батыру линзасы» мақалаларын қараңыз.
Оптика талшығында
Оптикалық талшықтар және телекоммуникацияларда индекске сәйкес келетін материал жұпталған жалғағыштармен немесе механикалық түйістіргіштермен бірге бағытталған режимде (қайтару жоғалтуы деп аталады) сигналдың шағылысуын азайту үшін қолданылуы мүмкін (оптикалық талшық жалғағышын қараңыз). Индекске сәйкес келетін материалды қолданбағанда, егер талшық-ауа интерфейсі немесе сындыру көрсеткішінің маңызды айырмашылығы болмаса, талшықтың тегіс шеттерінде Френель шағылысы пайда болады. Бұл шағылыстар -14 дБ-ға дейін (яғни, түсетін сигналдың оптикалық қуатынан 14 дБ төмен) жете алады. Шағылысқан сигнал жіберуші ұшына қайтып келгенде, ол қайтадан шағылысып, қабылдаушы ұшына 28 дБ деңгейінде және тікелей сигналдан талшықтағы жоғалтудың екі еселенген мөлшерінен төмен деңгейде қайта оралуы мүмкін. Шағылысқан сигнал сонымен қатар талшықтан туындаған кешігу уақытының екі еселенген мөлшеріне қарай кешіктіріледі. Тікелей сигналға қосылған екі рет шағылысқан, кешіктірілген сигнал аналогтық негіздік жолақтың интенсивтігі модуляцияланған бейне сигналын айқын түрде нашарлатуы мүмкін. Керісінше, цифрлық беріліс үшін шағылысқан сигнал цифрлық оптикалық қабылдағыштың шешім нүктесінде анықталған сигналға, біт қателіктерінің қатынасы маңызды болған шектес жағдайларды қоспағанда, ешқандай маңызды әсер етпейді. Алайда, кейбір цифрлық хабар таратушылар, мысалы, таратылған кері байланыс лазерін пайдаланатындар кері шағылыстан зардап шегуі мүмкін, содан кейін олар қосымша режимді басу қатынасы сияқты техникалық сипаттамалардан тыс қалуы мүмкін, бұл жүйелік бит қателіктерінің қатынасын нашарлатады. Сондықтан DFB лазерлеріне арналған желілік стандарттар кері шағылысқа төзімділікті, мысалы, -10 дБ хабар таратушылар үшін белгілеуі мүмкін, осылайша индекске сәйкес келмеген жағдайда да олар техникалық сипаттамалар шегінде қалады. Бұл кері шағылысқа төзімділік оптикалық изоляторды пайдалану арқылы немесе байланыс тиімділігін төмендету арқылы қамтамасыз етілуі мүмкін. Кейбір қолданбалар үшін стандартты жылтыратылған жалғағыштардың (мысалы, FC/PC) орнына бұрышты жылтыратылған жалғағыштарды (мысалы, FC/APC) пайдалануға болады, онда перпендикуляр емес жылтырату бұрышы талшық-ауа интерфейсі болған жағдайда да бағытталған режимге жіберілген шағылысқан сигналдың қатынасын едәуір азайтады.
Эксперименталды сұйықтық динамикасында
Индекстерді сәйкестендіру сұйық-сұйық және сұйық-қатты (көпфазалық ағын) эксперименттік жүйелерде осы жүйелерде туындайтын бұрмалауларды азайту үшін қолданылады, бұл әсіресе көптеген интерфейстері бар және оптикалық тұрғыдан қолжетімсіз жүйелер үшін маңызды. Индекстерді сәйкестендіру интерфейстерде болатын шағылысуды, сынуды, дифракцияны және бұрылуды азайтады, соның арқасында оптикалық өлшеулермен анықтау қиын аймақтарға қол жеткізуге мүмкіндік туады. Бұл лазерлік флуоресценция, бөлшектік бейнелеу жылдамдық өлшеуі және бөлшектік қадағалау жылдамдық өлшеуі сияқты жетілдірілген оптикалық өлшеулер үшін ерекше маңызды.
Көркемөнерді сақтау саласында
Егер мүсін бірнеше бөлікке бөлінсе, өнер консерваторлары бөліктерді Paraloid B 72 немесе эпоксид сияқты жабысқыш заттарды қолдана отырып қайта жалғауы мүмкін. Егер мүсін мөлдір немесе жартылай мөлдір материалдан (мысалы, шыныдан) жасалса, жабысқыш заттың сындыру көрсеткіші қоршаған заттың сындыру көрсеткішімен сәйкес келсе, бөліктер жалғанған жер тігісі көбінесе байқаусыз болады. Сондықтан, өнер консерваторлары заттардың сындыру көрсеткішін өлшеп, содан кейін сол көрсеткішке сай жабысқыш қолданады. Сол сияқты, мөлдір немесе жартылай мөлдір заттардағы жоғалған бөліктер көбінесе сол көрсеткішке сай материалмен толтырылады.
Оптикалық компоненттердің желімдері
Волластон немесе Николь призмасы сияқты кейбір оптикалық компоненттер бір-біріне тікелей жабыстырылған бірнеше мөлдір бөліктерден жасалады. Жабысқыш әдетте бөліктердің сындыру көрсеткішімен сәйкес келеді. Тарихи тұрғыдан алғанда, осы мақсатта Канада бальзамы қолданылған, бірақ қазір эпоксид немесе басқа синтетикалық желімдерді пайдалану жиі кездеседі.