Кіріспе
Пассингтік рейтинг (колледж футболында пас беру тиімділігі деп те аталады) – гридрон футболында пассингтердің, әсіресе квотербектердің өнімділігін өлшеу үшін қолданылатын көрсеткіш. Қазіргі таңда екі формула қолданылады: біреуі Ұлттық футбол лигасы (NFL) және Канада футбол лигасы (CFL) тарапынан, ал екіншісі NCAA футболында қолданылады. Пассингтік рейтинг ойыншының пас беру әрекеттері, нәтижелі пас берулер, иеленген ярдтар, тачдаун мен ұстап алулар саны арқылы есептеледі. NFL-де пассингтік рейтинг 0-ден 158,3-ке дейінгі шкаламен өлшенсе, ал колледж футболындағы пас беру тиімділігі -731,6-дан 1261,6-ға дейінгі шкаламен өлшенсе, 1973 жылдан бері NFL пассингтік лидерді анықтау үшін ресми түрде осы формула қолданылып келеді. Пассингтік рейтинг жиі қолданыста "квотербек рейтингі" немесе "QB рейтингі" деп аталады; алайда, бұл статистика тек пас беруге (квотербектің басқа да еңбектеріне емес) және тек квотербектерге ғана емес, алға қарай пас беретін кез келген позициядағы кез келген ойыншыға да қатысты.
Passer rating (also known as passing efficiency in college football) is a measure of the performance of passers, primarily quarterbacks, in gridiron football. There are two formulas currently in use: one used by both the National Football League (NFL) and Canadian Football League (CFL), and the other used in NCAA football. Passer rating is calculated using a player's passing attempts, completions, yards, touchdowns, and interceptions. Passer rating in the NFL is on a scale from 0 to 158.3. Passing efficiency in college football is on a scale from −731.6 to 1261.6. Since 1973, passer rating has been the official formula used by the NFL to determine its passing leader. Passer rating is sometimes colloquially referred to as “quarterback rating” or “QB rating”; however, the statistic applies only to passing (not to other contributions by a quarterback) and applies to any player at any position who throws a forward pass, not just to quarterbacks.
Артықшылықтар
2011 жылы Sports Illustrated журналы Кери Бёрннің «Салқын қатал футбол фактілері» мақаласын жариялады, онда команданың табысын анықтауда пассердің маңыздылығы атап көрсетілген. «Ең қарапайым тілмен айтқанда, – делінген мақалада, – егер сіз футболды жақсы талдағыңыз келсе, пассерді елемеуге болмайды. Шын мәнінде, жеңіс пен пассердің өте тығыз байланысын көргеннен кейін оны жоққа шығару мүмкін емес. Жеңімпазды анықтау үшін ойындың есебін елемеумен тең. [ ] Пассер рейтингінен гөрі жеңіс пен жеңілісті анықтаушы аз фактор бар. 2010 жылы жоғары пассер рейтингін көрсеткен командалар 203–53 (.793) нәтижесін көрсетті, ал 5-аптадан кейін – 151–29 (.839) нәтижесін көрсетті». Бёрн 2012 жылы Профутбол зерттеушілер қауымдастығы үшін пассер рейтингін және оның маңыздылығын одан әрі қорғады. Зерттеу көрсеткендей, 1940 жылдан бері шабуылдағы және қорғаныстағы пассер рейтингі бойынша лигада көш бастаған сегіз команданың барлығы чемпиондыққа ие болды.
Кемшіліктері
Алыстағы рейтинг формуласы қаптарды, добылдырылған доптарды немесе квотербектің жүгіру арқылы көрсеткен нәтижесін ескермейді, бірақ ол тек пастың статистикасын өлшейді. Ережелердегі өзгерістер мен квотербектердің ойын деңгейінің жақсаруына байланысты, 1973 жылы енгізілгеннен бері лига бойынша алыстағы рейтинг әр маусымда орташа есеппен 0,63 балға өсті, сол жылы 61,7 болса, 2020 жылы 93,6-ға жетті, бұл алыстағы рейтингті әртүрлі маусымдар мен дәуірлердегі квотербектерді салыстыру үшін тиімсіз статистика жасайды.
Толық тоқсандық рейтинг (QBR)
ESPN-нің толық квотербек рейтингі – 2011 жылы енгізілген, квотербектің жалпы тиімділігі мен нәтижесін өлшеуге арналған авторлық статистика. Бұл көрсеткіш квотербектің ойынға қосқан барлық үлесін ескереді, оның ішінде пастарды беру, жүгіру, қаптамалар, жазалар, тачдаундар мен допты жоғалту. Әрі қарай, әрбір әрекет оның "қиындығына", ойынның жағдайына және қарсыластың қорғанысының күшіне қарай салмақталған. Яғни, есеп айырылмаған ойындағы статистика, тартысты ойындағыдан гөрі аз маңызды. Сондай-ақ, мықты қорғанысқа қарсы төрт тачдаун мен 300 ярдқа лақтырған квотербектің QBR көрсеткіші, NFL-дегі нашар қорғанысқа қарсы дәл сондай нәтиже көрсеткен квотербектен жоғары болады. QBR есептеуіне қосымша факторлар мен жағдайлық ойын контексінің әсерінен QBR мен пастың рейтингі арасында елеулі айырмашылықтар жиі кездеседі. Мысалы, 2019 жылы Ламар Джексон лигада 83.0 QBR көрсеткішімен жеңіске жетіп, «Ең құнды ойыншы» атағын иеленді. Дегенмен, Джексон пастың рейтингі бойынша 3-орынды (113.3) Райан Таннехиллден (117.5) және Дрю Бристен (116.3) кейін қалды, ал Бристің QBR көрсеткіші 3-орынды, ал Таннехиллдің 9-орынды танылды.
Футболшылардың бағалары
Pro Football Focus (PFF) – NFL және NCAA ойындары мен ойыншыларын терең талдайтын футбол веб-сайты. Бұл талдаудың бір бөлігі – NFL және NCAA командаларының Power Five лигасындағы әрбір футболшының өнер көрсетуін бағалау. PFF веб-сайтының мәліметінше, топтың алгоритмі әрбір ойыншының әрбір қимылын талдап, алаңдағы оның ықпалын өлшейді. Ойыншының ықпалына -2-ден +2-ге дейінгі баға беріледі, қадамдары 0,5-ке дейін есептеледі. Ең жоғары пастерлік рейтинг, маусым (кемінде 200 әрекет): 122.5, Аарон Роджерс, 2011 жыл. Кең қабылдаушы Антуан Рэндл Эл, 26 мүмкіндіктен 21 пас беріп, 157.5 пастерлік рейтингке ие, жиырмадан астам әрекет жасаған кез келген ойыншыдан жоғары нәтиже көрсеткен. Бэн Ройтлисбергер – үздік пастерлік рейтингпен өткізген ең көп ойынның рекордын иеленеді (4 ойын). 2023 жылға дейін 78 NFL квотербегі 158.3 пастерлік рейтингпен ойынды аяқтады, ал жетісі бірнеше рет бұл көрсеткішті қайталады. Фил Симмс Супер Боулдағы ең жоғары пастерлік рейтинг бойынша рекордты иеленеді – Супер Боул XXI-де 150.92 көрсеткіші тіркелді.
Wide receiver Antwaan Randle El, with a passer rating of 157.5 from 21 completed passes of a possible 26, has the highest career rating of any non QB with more than twenty attempts. Ben Roethlisberger holds the record for the most games with a perfect passer rating (4). As of 2023, 78 NFL quarterbacks have completed a game with a perfect passer rating of 158.3, and seven have done so multiple times. Phil Simms holds the record for the highest passer rating in a Super Bowl, at 150.92 in Super Bowl XXI.
NCAA (I FBS дивизионы)
Ең жоғары пастың тиімділігі, мансабы (кемінде 325 аяқталу): 199.4, Туа Таговайлоа, Алабама, 2017–2019
Ең жоғары пастың тиімділігі, маусым (бір командалық ойынға кемінде 15 әрекет): 207.6, Грейсон МакКалл, Костал Каролина, 2021
Highest passing efficiency, season (minimum 15 attempts per team game): 207.6, Grayson McCall, Coastal Carolina, 2021