Кіріспе

Австралиялық ақпарат агенттігі

Австралиялық Associated Press (AAP) – Австралиялық ақпарат агенттігі. Ол 1935 жылы Кит Мердокпен құрылған. AAP-те Солтүстік территорияны қоспағанда, Австралияның барлық штаттары мен аумақтарында 80-ге жуық журналист жұмыс істейді. Ол сондай-ақ Жаңа Зеландияда және Лондонда тілшілерді ұстап тұрады, ал АҚШ, Еуропа, Азия және Африкадан корреспонденттер желісін пайдаланады. AAP-тің ішкі жаңалықтар қамтуын ірі халықаралық ақпарат агенттіктерімен жасалған серіктестіктер толықтырады. AAP-тің басты назары соңғы жаңалықтарға аударғанмен, сот жаңалықтары, спорт, саяси жағдайлар, оқиғалар мен фотосуреттерімен де танымал. Ол бейнежазбалар мен түсіндіру видеоларын да шығарады. AAP – әлемдегі қалған азазды үкіметтік емес жаңалықтар таратқыштарының бірі.

Тарих

Австралия алғаш рет халықаралық телеграф қызметіне Ява мен Дарвинді байланыстыратын су асты кабелі арқылы қосылды, оны Британдық-Австралиялық телеграф компаниясы салды және 1871 жылғы 18 қарашада аяқтады. Шығыс штаттары 1872 жылы Австралияның құрлықтағы телеграф желісі аяқталғаннан кейін Аделаида арқылы қосылды. Хабарламалардың бағасының жоғары болатынын болжастырып, Мельбурн газеті «Аргус» Сиднейдегі «The Sydney Morning Herald» газетімен бірлесіп, «Рейтерс» агенттігімен Австралияға жаңалықтар жіберу туралы келісім жасасты. 1895 жылы бұл қызметтер Австралия Баспасөз Агенттігіне (AAP) бірікті, ол «Рейтерс» агенттігімен шетелдік жаңалықтар тарату бойынша эксклюзивті келісімге ие болды. Бастапқыда «The Sun» және «The Herald» газеттеріне қызмет еткен бұл агенттік Лондонның беделді «The Times» газетіне сүйенді және 1915 жылдан 1921 жылға дейін оны Кит Мердок басқарды. 1926 жылы Австралия Баспасөз Агенттігі мен Біріккен кабельдік қызмет ортақ қолжетімділік туралы келісімге келді. Мердок AAP-тің алғашқы төрағасы болды және 1940 жылға дейін қызмет етті. Бастапқыда AAP Австралия БАҚ-тарына шетелдік жаңалықтар ұсынумен ғана айналысты, себебі сол кездегі ірі газеттердің жергілікті жаңалықтарды тарату үшін ұзақ жылдардан бері жұмыс істеп келе жатқан топтары болды. Осы кезеңде AAP-тің жаңалықтар қызметі кеңейді, 1970 жылы 40 журналист болса, 1980 жылы 120 журналист жұмыс істеді. AAP-тің жоғары қарқынды жұмыс ортасының салдарынан сол кезеңде шамамен 1000 журналист алмасып отырды. AAP 2017 жылдың қыркүйегінде 35 жылдық қызметтен кейін Джакартадағы кеңсесін жапты және Азиядағы кеңсесін Австралиядан халықаралық жаңалықтар агенттіктері мен тәуелсіз журналистерді пайдалану арқылы басқаруды жөн көрді. 2018 жылдың маусым айында AAP редакциялық құрамын 25 қызметкерге қысқартты, бұл сол кездегі 220 адамдық редакциялық құрамының шамамен 10% құрады. 2018 жылы 10,45 миллион долларлық зиянға ұшырағаннан кейін, 2019 жылы 929 000 доллар пайда тапты.

Жаңа Зеландия Newswire

2011 жылдың 31 тамызында ААП-ның Жаңа Зеландиядағы әріптесі – Жаңа Зеландия Пресс Ассоциациясы жабылғаннан кейін, ААП 2011 жылдың 5 қыркүйегінде Окленд, Веллингтон және Крайстчерч қалаларында кеңселері бар Жаңа Зеландия Newswire (NZN) бөлімшесін құрды. NZN-де Окленд пен Веллингтонға бөлінген 14 журналист жұмыс істеді. NZN 2017 жылдың қыркүйегінде цифрлық жаңалықтар бейнелері жасау тобын жапты. ААП 2018 жылдың 27 сәуірінде NZ Newswire бөлімшесін жапты, бұл Жаңа Зеландиядағы соңғы тәуелсіз жаңалықтар агенттігі еді. ААП Жаңа Зеландияда екі штаттық журналисті сақтап қалды.

ААП 2.0

2020 жылдың 20 наурызында AAP акционерлері тегін онлайн контентпен бәсекелесуде қызметтің жалғасуы мүмкін емес деп шешіп, жаңалықтар агенттігін таратуға және жабуға келісім білдіргені хабарланды. Алайда, қызмет маусым айында жабылуға азық қалғанда, News Corp және Foxtel-дің бұрынғы басшысы Питер Тонах бастаған инвесторлар мен қайырымдастық қорлар консорциумымен сатып алынды. Топтың мәлімдемесіне сәйкес, оларды медианың әртүрлілігін қолдау ниеті білдірді. Консорциумға Ник Харрингтон, белгілі қайырымдастық қор меценаты Джон Маккиннон, Самуэль Терри Ассет Менеджменттің басқарушы директоры Фред Вуллард және Австралиялық Импакт Инвестицияларының басқарушы директоры Кайли Чарлтон кірді. Топқа бес штаттан 35 инвестор қатысты. Сатудың құны 1 долларға жасалғаны хабарланды. Сату мен қайта құрылымға дейінгі жылы AAP 10 миллион долларлық зиянға ұшырады, оның 5,4 миллионы жаңалықтар агенттігінің үлесіне тиді. Қызмет 2020 жылдың 1 тамызында коммерциялық емес ұйым ретінде сол атаумен қайта іске қосылды, бірақ бұрынғы ұйымнан айырмашылығын көрсету үшін "AAP 2.0" деп аталды. Джонти Лоу AAP басқарма төрағасы болып тағайындалды, ол бұл лауазымды алғашқы әйел және медиа саласында тәжірибесі жоқ алғашқы басқарма төрағасы болды. Ник Харрингтон AAP атқарушы командасына стратегия және даму жөніндегі жетекші ретінде қосылды. Аз штаттық қызметкерлермен және сирек жаңалықтармен қайта іске қосылғаннан кейін AAP өзінің қолданушыларынан келісімшарттарын жаңа компанияға бұрынғы тарифтермен ауыстыруды сұрады.

Операциялар

Бастапқыда жаңалықтар агенттіктері ААП-тан негізінен шетелдік жаңалықтар мен соғыс хабарларын алған болса, уақыт өте ішкі және жедел жаңалықтар үшін де оған көбірек тәуелді бола бастады. Бұрын барлық ірі газеттер Канберраның парламенттік баспасөз галереясынан тікелей хабарлаған, бірақ соңғы кезде көбінесе тек ААП және ABC тілшілері ғана қатысқан. 2010 жылдары газеттер ААП материалдарын аз түзетулермен, кейде сөзбе-сөз қайта жариялауды қалыпты жағдайға жеткізді, кейде «ААП» авторлығын көрсетіп, ал кейде оны жойды. ААП-тің 2020 жылы сатылып, қайта іске қосылуынан кейін штат 80 редакциялық қызметкерге дейін азайтылды, сондай-ақ 10 басқару, АТ және қолдау қызметкерлері сақталды. 2020 жылдың 5 қыркүйегінде ААП-тің жаңа бас директоры Эмма Коудрой компанияның қайта құрылғаннан бері үлкен қаржылық қиындықтарға тап болғанын мойындады. Бұл, клиенттердің NCA Newswire компаниясының нарыққа енуін күтіп, қысқа мерзімге келісімдер жасауының салдарынан болды. NCA Newswire – бұрын ААП-тің үлкен үлесіне ие болған News Corp Australia компаниясына тиесілі жаңа бәсекелес, ол 2021 жылдың ақпанында бәсекелеспеу шарты аяқталғаннан кейін нарыққа кірді. Компания халықтан қаржы жинауға шақырды.

Қызметтер

Негізгі жаңалықтар агенттігі қызметінен өзге, AAP қазіргі уақытта Poynter институтының Халықаралық фактілерді тексеру желісі аккредиттеген "FactCheck" фактілерді тексеру қызметін де жүргізеді. FactCheck Facebook әлеуметтік желісінде жарияланған мазмұнды тексеру үшін Facebook-пен серіктес.

Өткен

AAP 1991 жылы алыс қашықтыққа дауыс және деректер қызметтерін ұсынатын АAPT телекоммуникациялық бөлімін құрды, ол 2000 жылы Telecom New Zealand компаниясына бөлініп сатылды. AAP-тің бұрынғы бас директоры Брюс Дэвидсон Mediality компаниясының бас директоры болды. 2020 жылдың мамыр айында News Corp компаниясының бұрынғы атқарушы директоры Питер Тонах бастаған консорциум AAP компаниясын сатып алу туралы келіссөздерге кірісті. Сату 2020 жылдың маусым айында аяқталып, 2020 жылдың тамызында қайта іске қосылды. AAP жаңалықтар агенттігі 2020 жылдың маусым айында тәуелсіз, партиялық емес, Австралияның коммерциялық емес ұйымына сатылды. Коммерциялық емес ұйым болғандықтан, оның иелері немесе акционерлері жоқ. 2020 жылы сатылып, қайта іске қосылғаннан бері AAP-тің нақты меншік құрылымы белгісіз, себебі сату шарттары жарияланбады.

Өткен

2012 жылдан 2020 жылға дейін AAP коммерциялық емес ұйымға айналғанға дейін, AAP 1935 жылы оны құрған 13 газет акционерінің 12-сіне бірлесіп тиесілі болды, ал қазір бұл газеттер әртүрлі медиа конгломераттарының меншігінде. 2020 жылы сатылып, қайта іске қосылғанға дейін AAP-тің негізгі үлесіне ие болғандар: Nine Entertainment (44,74%), News Corp Australia (44,74%). News Corp және Nine бұрын жыл сайын 10 миллион доллардан астам қаржы салған, ал кіші акционерлер Seven West Media және Australian Community Media 1 миллион доллардан астам қаржы салған.