Солтүстік-батыс Испания халық музыкасы: Кельт мұрасы мен қазіргі заманғы әсерлер

Кіріспе

Музыка

Солтүстік-батыс Иберия халық музыкасы – Испанияның Атлантика теңізінің солтүстік-батыс жағалауында, негізінен Галисия және Астурия аймақтарында кең таралған, көршілес Кантабриямен де кейбір ортақ белгілері бар ерекше дәстүрлі стиль. Бұл музыканың ерекшелігі – сыбызғының (қазылардың) қолданылуы.

Тарих

Галисия мен Астурия музыкасының тамырлары сол аймақтың ежелгі кельт тарихында болуы мүмкін деп көптен бері ойланып келеді, онда осы ежелгі әсердің кейбіреулері жергілікті музыкалық дәстүрлердің ұзақ уақытқа созылған эволюциясына қарамастан, содан бері сақталып қалды деп болжанады, соның ішінде ғасырлар бойы римдік және германдық әсерлер. Бұл жағдай ма, жоқ па, соңғы жылдары көптеген заманауи коммерциялық галисиандық және астурийлік дәстүрлі және халықтық рок-музыкаға заманауи ирланд, шотланд және уэльстік "фольк" стильдері қатты әсер етті. Қазіргі уақытта Галисия халықаралық кельт фольклор сахнасының маңызды ойыншысы болып табылады. Нәтижесінде индустриялық дәстүрге дейінгі галициялық дәстүр элементтері қазіргі кельт халық репертуарына және стиліне біріктірілді. Алайда, көптеген адамдар "Келттік" атауын тек маркетингтік белгі деп санайды; белгілі галисийлік сыбызғы шебері Сусана Сейван былай деді: "Менің ойымша, ['Келттік' моникері] көбірек сату үшін таңылған белгі. Біз галисиандық музыка жасаймыз". Кез келген жағдайда, кельттік брендтің арқасында галисиан музыкасы Испанияның кастиль тілінде сөйлейтін емес, елдің шекарасынан тыс елеулі аудиторияға ие болған жалғыз музыка. Кейбір галисиандар мен астурийлер "кельттік бум" бір кездері ерекше музыкалық дәстүрлерге соңғы соққы болды деп шағымданады. Кельт мәдениетінің б.з.д. 600 жылдарына дейін Иберия түбегінің үлкен бөлігінде тарағаны белгілі. Б.з.д. 2 және 1 ғасырларда Рим империясы Иберияны біртіндеп басып алды, оны Испания деп атады. Кельт аймақтары өз тәуелсіздігін сақтап қалу үшін ұзақ және қатал күрес жүргізді, бірақ ақыр соңында жеңілді. Келесі ғасырларда римдіктердің тілі – латын тілі, жарты аралдағы барлық дерлік ерте тілдерді, соның ішінде барлық кельт тілдерін біртіндеп алмастырды және Испания мен Португалияның қазіргі тілдерінің көпшілігінің түбірлігіне айналды, баск тілінен басқа, соның ішінде галисия және Астурия-Леон Мирандезе тілдері. V ғасырда римдіктердің келуі герман тайпаларының басып кіруіне әкелді. Суэбтер солтүстік-батысты жаулап алды, бірақ сол кезеңдегі нашар құжаттама олардың аймаққа тигізген мәдени әсерін анықтауға мүмкіндік бермеді. VI ғасырда Ұлыбританиядан кельттердің соңғы кішігірім ағыны келді; британиялықтарға солтүстік Галисиядағы Бритония деп аталатын өз епархиясы берілді. Кейін Галлисияны суэб патшалығы құлаған кезде вестготтар патшалығы басып алды. Галисия 717 жылы вестготтарды жеңгеннен кейін маврлардың бақылауына түсті, бірақ маврлар билігі қысқа мерзімді әскери оккупациядан көп емес еді, бірақ кейіннен христиан трубадурлары арқылы жанама мавр музыкасының әсері пайда болды. Морилердің билігі екі онжылдықтан кейін аяқталды, өйткені олардың гарнизоны 739 жылы бүлік шығарды. Бұл аймақ Астурия Корольдігіне қосылды және маврлар мен викингтердің шабуылдарынан аман қалғаннан кейін Реконкистаның бастауы болды. 810 жылы әулие Яковтың, апостолдардың бірінің сүйектері көп ұзамай Сантьяго де Компостела деп аталатын жерден табылды деп хабарланды. Орта ғасырларда бұл қала Еуропаның басты діни саяхат орнына айналды. Бұл аймақтың халықтық мәдениетінде елеулі әсер етті деп есептеледі, өйткені қажылар өздерімен бірге Скандинавия мен Венгрия сияқты алыс жерлерден музыкалық аспаптар мен стильдерді әкелді. Алдыңғы кезеңдердегідей, осы дәуірдегі музыкалық дәстүрлер туралы аз мәлімет бар. Сол кезден бері белгілі болған бірнеше қолжазбалар, мысалы, XIII ғасырдағы ақын әрі музыкант Мартин Кодакс жазғандары сол кездегі музыканың кейбір ерекшеліктері, мысалы, сыбызғылар мен флейталар кең тараған болғандығын көрсетеді. Ежелгі галиси тілінде жазылған қолжазбалар жинағы – Cantigas de Santa Maria – да сыбызғыда ойнаған адамдардың суреттерін көрсетеді.

It has long been thought that Galician and Asturian music might owe their roots to the ancient Celtic history of the region, in which it was presumed that some of this ancient influence had survived despite the long evolution of the local musical traditions since then, including centuries of Roman and Germanic influences. Whether or not this is the case, much modern commercial Galician and Asturian traditional and folk rock of recent years has become strongly influenced by modern Irish, Scottish and Welsh "folk" styles. Galicia is nowadays a strong player on the international Celtic folk scene. As a result, elements of the pre industrial Galician tradition have become integrated into the modern Celtic folk repertoire and style. Many, however, claim that the "Celtic" appellation is merely a marketing tag; the well known Galician bagpipe player Susana Seivane, said "I think [the 'Celtic' moniker is] a label, in order to sell more. What we make is Galician music". In any case, due to the Celtic brand, Galician music is the only non Castilian speaking music of Spain that has a significant audience beyond the country's borders. Some Galicians and Asturians have complained that the "Celtic boom" was the final death blow to once highly distinctive musical traditions. Celtic culture is known to have extended over a large part of the Iberian Peninsula as early as 600BC. During the 2nd and 1st centuries BC, the Roman Empire slowly conquered Iberia, which they called Hispania. The Celtic regions put up a long and fierce struggle to maintain their independence but were eventually subdued. In the centuries that followed, the language of the Romans, Latin, came to gradually supplant nearly all the earlier languages of the peninsula, including all Celtic languages, and is the ancestor of most of the current languages of Spain and Portugal other than Basque, including Galician and Astur Leonese Mirandese. The departure of the Romans in the 5th century led to the invasions of Germanic tribes. The Suebi people conquered the northwest but the poor documentation from the period has left their cultural impact on the region unclear. In the 6th century, a final small Celtic influx arrived from Britain; the Britons were granted their own diocese, Britonia, in northern Galicia. Galicia was then taken over by the Visigothic Kingdom when the Suebian kingdom fell apart. Galicia came under the control of the Moors after they defeated the Visigoths in 717 but Moorish rule was little more than a short lived military occupation, although an indirect Moorish musical influence arrived later, through Christian troubadours. Moorish rule ended after two decades when their garrison was driven out by a rebellion in 739. The region was incorporated into the Kingdom of Asturias and, after surviving the assaults of the Moors and Vikings, became the springboard for the Reconquista. In 810, it was claimed that the remains of Saint James, one of the apostles, had been found at a site which soon became known as Santiago de Compostela. It became Europe's premier pilgrimage destination in the Middle Ages. This is assumed to have had a significant effect on the folk culture of the area, as the pilgrims brought with them musical instruments and styles from as far afield as Scandinavia and Hungary. Like the earlier periods, little is known about musical traditions from this era. Just a few manuscripts from the time are known, such as those by the 13th century poet and musician Martín Codax, which indicate that some of the distinctive elements of today's music, such as the bagpipes and flutes, were common at the time. The Cantigas de Santa Maria, a collection of manuscripts written in old Galician, also show illustrations of people playing bagpipes.

Жаңғыру

Галисиялық халықтық өнердің қайта жандануы 20 ғасырдың басында Перфекто Фейжу сияқты орындаушыларды, ол сыбызғы мен гирди-гирдиде ойнайтын, қамтыды. Галисия музыкасының алғашқы коммерциялық жазбасы 1904 жылы Понтеведрадан шыққан «Aires d'a Terra» атты хор тобы арқылы жасалды. Ғасырдың ортасында Рикардо Портеланың өркендеуі болды, ол көптеген қайта жаңғыртушы орындаушыларды шабыттандырды және «Milladoiro» сияқты әсерлі топтарда ойнады. Франсиско Франконың режимі кезінде халықтық өмірдің шындығы патриоттық саяси көрсетілімдерге айналдырылып, дәстүрлі стильдердің танымалдығы күрт төмендеді. 1975 жылы Франконың режимі аяқталғаннан кейін Галисия және Астурия музыкасы күшті қайта жанданды, жазбалар гүлденді. 1977 жылы құрылған Халықаралық Кельт әлемі фестивалі (Festival Internacional do Mundo Celta) кейбір Галисиялық топтардың құрылуына көмектесті. Жаңа орындаушылар «Os Areeiras», «Os Rosales», «Os Campaneiros» және «Os Irmáns Garceiras» сияқты топтармен жұмыс істей бастады, халықтық стильдерді үйренді; ал кейбіреулері Виго халық университетіндегі Антон Корральдың танымал шеберханасына барды. Олардың кейбіреулері, мысалы «Milladoiro» сияқты өздерінің топтарын құрды. 1980 және 1990 жылдары Галисиялық және Астуриялық орындаушылардың кейбіреулері Испанияда және халықаралық кельт халық музыкасы сахнасында танымал бола бастады. Бұл кезеңдегі Галисиялық музыканттардың ішінде «Na Lúa» тобының бұрынғы әншісі Уксия, оның 1995 жылғы «Estou vivindo no ceo» альбомы және кейіннен судандық әнші Рашамен жасаған бірлескен жұмысы халықаралық деңгейде танымал болды. «Fía na Roca» (яғни «Оралу тігісіндегі оралу») 90-шы жылдардағы Галисиялық музыка сахнасының маңызды оқиғаларының бірі болды. «Fía na Roca» - олардың 1993 жылы шыққан тұңғыш альбомының аты. Дәстүр мен заманауилықтың үйлесімі BBC-ге 1993 жылғы Xacobeo мерекесінде (Сантьяго-де-Компостеланың қасиетті жылы) Галисияның бейнесін Еуропаға тарату үшін осы альбомның музыкасын телебағдарламаның саундтрегі ретінде таңдауға мүмкіндік берді. Дегенмен, Галисиялық дәстүрлерді насирхаттауда ең көп үлес қосқан Карлос Нунес болды. Оның 1996 жылғы «A irmandade das estrelas» альбомы 100 000-нан астам дана сатылып, бұқаралық ақпарат құралдарында кеңінен жарияланды, себебі ол «La Vieja Trova Santiaguera», «The Chieftains» және «Ry Cooder» сияқты белгілі шетелдік музыканттармен бірлесіп жұмыс істеді. Оның «Os amores libres» альбомы фламенко, кельт музыкасы (әсіресе бретондық) және бербер музыкасымен бірігуді қамтыды. Альбом Латын Грэмми сыйлығына «Ең үздік фольклорлық альбом» номинациясына ұсынылды. Қазіргі заманғы Галисиялық сыбызғы ойнаушыларының ішінде Хосе Мануэль Будиньо және Сусана Сейван бар. Сейван бұл салада бұрын ерлер басым болғандықтан, көптеген әйелдерге жол ашқан алғашқы маңызды әйел ойнаушы ретінде ерекше көзге түседі. Галисияның ең танымал әншілерінің көпшілігі де әйелдер, олардың ішінде Уксия, Соня Лебединский және Мерседес Пеон бар. Бұл кезеңде дәстүрлі Астуриялық музыка да қайта жанданды. Халықтық музыкант Хевия және «Llan de cubel» және «Tejedor» сияқты музыкалық топтар Астурияның өзінде де, «Кельттік» және әлемдік музыка сахналарында да Астуриялық халық музыкасына назар аударуға көмектесті. Астуриялық музыканттар Франциядағы Лориандағы Халықаралық кельт фестивалі сияқты іс-шараларда көріне бастады.

The Galician folk revival drew on early 20th century performers like Perfecto Feijoo, a bagpipe and hurdy gurdy player. The first commercial recording of Galician music had come in 1904, by a corale called Aires d'a Terra from Pontevedra. The middle of the century saw the rise of Ricardo Portela, who inspired many of the revivalist performers, and played in influential bands like Milladoiro. During the regime of Francisco Franco, honest displays of folk life were appropriated for politicised spectacles of patriotism, causing a sharp decline in the popularity of the traditional styles in favour of modern music. When Franco's regime ended in 1975, Galician and Asturian music experienced a strong revival and recordings flourished. The establishment of the Festival Internacional do Mundo Celta (1977), which helped establish some Galician bands. Aspiring performers began working with bands like Os Areeiras, Os Rosales, Os Campaneiros and Os Irmáns Garceiras, learning the folk styles; others went to the renowned workshop of Antón Corral at the Universidade Popular de Vigo. Some of these musicians then formed their own bands, like Milladoiro. In the 1980s and 1990s, some Galician and Asturian performers began to win fame within Spain and the international Celtic folk scene. Galician musicians of this period included Uxía, a singer originally with the band Na Lúa, whose 1995 album Estou vivindo no ceo and a subsequent collaboration with Sudanese singer Rasha, gained her an international following. The appearance of Fía na Roca, (that means "Spin in the spinning wheel") was undoubtedly one of the key events of the Galician musical scene in the 90's. Fía na Roca was also the name of their debut album released in 1993. Its mixture of tradition and modernity led BBC to choose the music of this album as the soundtrack of the TV program that broadcast the Galician image to Europe in the 1993 Xacobeo Celebration (Santiago de Compostela's Holy Year). It was Carlos Núñez, however, who has done the most to popularize Galician traditions. His 1996 A irmandade das estrelas sold more than 100,000 copies and saw major media buzz, partially due to the collaboration with well known foreign musicians like La Vieja Trova Santiaguera, The Chieftains and Ry Cooder. His follow up, Os amores libres, included more fusions with flamenco, Celtic music (especially Breton) and Berber music. The album received a Latin Grammy nomination for Best Folk Album. Other modern Galician bagpipe players include Xosé Manuel Budiño and Susana Seivane. Seivane is especially notable as the first major female player, paving the way for many more women in a previously male dominated field. Galicia's most popular singers are also mostly female, including Uxía, Sonia Lebedynski and Mercedes Peón. A revival of traditional Asturian music also occurred during this period. Artists such as the popular bagpiper Hevia and music groups such as Llan de cubel and Tejedor helped to bring attention to Asturian folk music both within Asturias itself, and in the wider realm of the "Celtic" and world music scenes. Musicians from Asturias have become increasingly prominent at events such as the Festival Interceltique de Lorient in France.

Қазіргі

Қазіргі заманда дәстүрлі музыканың ең классикалық түрлері өз тыңдаушыларын сақтап қалыпты, сонымен қатар 80-ші және 90-шы жылдары пайда болған өзгертулер де сұранысқа ие. Соңғы жылдары галисиялық дәстүрлі музыканы электроникамен үйлестіретін жаңа бағыттар туды. Галисиялық дәстүрлі музыканы электроникамен бірінші рет үйлестірген хит ән 1978 жылға дейін барып жетеді, ол кезде Son Lalín тобы продюсер Густаво Рамудо жасаған Muiñeira de Chantada әнін орындады. Бүгінде Мерседес Пеон және Байука есімдері көзге түседі.

Дәстүрлі аспаптар

Галисия, Астурия және Кантабриядағы дәстүрлі аспаптарға әйгілі гайта (сыбызғының бір түрі), сондай-ақ түрлі соққылы және үрмелі аспаптар кіреді.

Жел аспаптары

Бұл аймақтың халықтық үрмелі аспаптарына Кантабриялық pitu montañés жатады, ол алдыңғы жағынан жеті, артқы жағынан бір тесігі бар конус пішіндес, іштен ойылған шом, оны қапшық сыбызғының үрлеме бөлігіне ұқсатып таратады. Дәстүрлі түрде Ми бемоль тонында жасалса да, Антон Коррал бұл аспапты қайта жаңғыртты, ол оны Ре тонында жасайды. Алты тесігі бар көлденең сыбызғы requinta деп аталады; ол флейтаға ұқсас. Ол әдетте Соль, кейде жоғары До тонында болады. Галисияның дәстүрлі үрмелі аспаптарына pito pastoril (galego) жатады, яғни (галисиялық) қойшының сыбызғысы. Атауының ұқсастығына қарамастан, бұл аспап Кантабриялық pitu montañés-тен емес, фиппль флейталарының отбасысына жатады, оған қалайы сыбызғы мен блокфлейта да кіреді. Аспап ХХ ғасырдың екінші жартысы мен ХХІ ғасырдың басында қайта жанданып, дәстүрлі музыкалық ансамбльдерде орын тапты. Басқа үрмелі аспаптарға шифра, окарина және импортталған кларнет пен аккордеон жатады. Кантабрияда сопрано кларнеті үшін бай би репертуары бар, ол питу немесе реквинто деп те аталады (реквинта флейтасымен шатастырмау керек).

Сызықты аспаптар

Ішекті аспаптар Испания мен Португалияда кең таралған, бірақ Галисия және Астурияның коммерциялық халық музыкасында соңғы жылдарға дейін тыйым салынған. Қазіргі заманғы гитаристер, мысалы, Хесус Пиментель, өз дыбыстарында фламенконың күшті ықпалын жиі қолданады. Аймақта скрипканың ұзақ тарихы бар, ол 20 ғасырдың басынан бері кең таралды, соқыр скрипкашылар жәрмеңкелерге дәстүрлі және өздері шығарған әндерді, сондай-ақ Сарасате сияқты композиторлардың шығармаларын орындауға барып келді. Гурди (занфона) аймақта көп ғасырлар бойы таралған, бірақ 20 ғасырдың ортасына қарай жоғалып, кейін Фаустино Санталисес, Хосе Лоис Ривас сияқтылар қайта жаңғыртты. Бұл аспап қазір француз музыкасымен көбірек байланысты болғанымен, 1904 жылы Галисиялық Перфекто Фейжу гурдидің алғашқы жазбасын жасады. Арфа орта ғасырларда қолданылған, бірақ 1970 жылдары Эмилио Као оны өзінің шығармаларына қосымша ретінде пайдаланғанға дейін қайта жаңғырмады. Қазіргі заманғы арфашылар Шотландия, Ирландия және Бретаньдегі кельт арфасының қолданылуынан шабыттанды, олардың ішінде Квико Комесанья және Родриго Романи бар.

Перкуссиялық аспаптар

Соққылы аспаптарға домбыра жатады, ол белдікке ілінетін және екі таяқпен ойналатын барабан. Ол кішкентай, жануар терісінен жасалған және әдетте ішектен жасалған сылдырғыштары бар. Бір таяқпен ойналатын бас барабан – бомбомен бірге домбыра көбінесе сыбызғыға қосымша ретінде қолданылады. Пандеир (астуриялық: panderu) – португал және кастиль адуфесіне ұқсас, екі беті бар, шаршы жақтаулы барабан. Оның ішінде көбінесе дүркілдеп тұратын бұршақтар болады. Оны көбінесе үлкен тамбурин – пандеирэтамен бірге шағын топтарда немесе жалғыз әнші әйел орындайды. Виейра сиырғақтарының (кунчалар) жұбы бір-біріне үйкеліп, биге сүйемелдейді. Тарраньола (астурия және испан: tejoletas) – саусақтар арасында ұсталатын ағаш жолақтары. Шарраско – тамбуриннің сылдырғыштарымен әшекейленген жақтаулы тіреуіштен тұрады; оны таяқпен тіреуіш бойымен сырғанатып ойнайды. Басқа соққылы аспаптар – канавейра және каррака.

Гайта

Гаита термині Испания мен Португалияның әртүрлі аймақтарында әртүрлі сыбызғылар, шәлдер, рекордерлер, флейталар және кларнеттерді білдіруі мүмкін, бірақ Галисияда ол қамыс сыбызғыларын (bagpipes) білдіреді, олардың қаптары балтырмен немесе үрлеу құбырымен толтырылады. Галисия мен Астуриядан тыс, Испанияның басқа аймақтарында, соның ішінде Арагон, Каталония, Леон, Майорка, Самора және Португалияда Минью, Трас-ос-Монтес және Эстремадурада дәстүрлі түрде ойналады. Тарихи мәліметтерге сәйкес, гаита 13-шы ғасырда кең таралған, бірақ 17-ші және 18-ші ғасырларда танымалдылығы төмендеген, 19-шы ғасырдағы қайта жандануға дейін. 20-шы ғасырдың басында тағы бір құлдырау болды. Содан кейін, шамамен 1970 жылдары, түбірлерді жаңғырту тағы бір қайта тууды жариялады. Халықтық музыканың қайта жандануы 1990-шы жылдардың соңында Галисиялық Карлос Нуньестің ("A Irmandade Das Estrelas") және Астуриялық Хевияның ("Tierra De Nadie") танымал альбомдарының шығуымен жетеді. Екі альбом да рекордтық сатылымдарды көрсетті, ал "Tierra De Nadie" миллионнан астам данада сатылды. 18-шы ғасырда Астурияда Хосе Ремис Вега құрған маңызды музыкалық мектеп ашылды. Сол дәуірдің музыканттарының ішінде аңызға айналған Рамон Гарсия Туэро болды, ал 20-шы ғасырда Веганың ұлы Хосе Ремис Овалле және Хосе Антонио Гарсия Суарес сияқты орындаушылар пайда болды. Қазіргі заманғы ең танымал Астуриялық орындаушы – Хевия, оның 1998 жылғы "Tierra De Nadie" альбомы рекордтық сатылымдарды бұзып, испандық музыкалық БАҚ-тың сүйіктісіне айналды. Қазіргі заманғы орындаушылар мен топтардың ішінде Техедор және Хуаку Амиева бар. Дәстүрлі қолданысқа жеке орындаулар немесе тамборил (ағаштан жасалған, жануар терісімен қапталған, ішекшелі резонаторлары бар барабан) және бомбо (бас барабан) кіреді. Оренсе кеңесі "Real Banda de Gaitas da Excma. Deputación de Ourense" (Оренсе кеңесінің Корольдік қамыс сыбызғылар тобы) атты қамыс сыбызғылар тобын демеушілік етеді. Жозе Лоис Фоксо құрған Корольдік қамыс сыбызғылар тобы B-flat құбырларын, F күйіндегі балтырмен толтырылатын қамыс сыбызғыларын, сондай-ақ соққылы барабандар, тенор барабандар, бас барабандар, тамбурин және тарраньоладан тұратын соққылы аспаптар бөлімін пайдаланады. Оның репертуарында дәстүрлі Галисия музыкасы және басқа кельт елдерінің музыкасы бар. Бұл Галисия музыкасындағы кейбір дау-дамайлардың себебі болып табылады, өйткені сыншылар тобының қолданатын құбырлары дәстүрлі Галисия гаиталарына қарағанда, Шотландия құбырларына (Highland bagpipes) өте ұқсас деп санайды. Барабандар заманауи және Галисия дәстүріне сай емес, ал топ парадтарда әскери стильде шеру жасайды, бұл да Галисия гаита музыкасындағы дәстүр емес. Галисия қамыс сыбызғылары үш негізгі түрге бөлінеді, бірақ ерекшеліктері мен ерекше аспаптары бар. Оларға тумбал (B-flat), грилейра (D) және редонда (C) жатады. Астурия қамыс сыбызғылары әдетте тамбормен (шағын барабан) бірге ойнатылады. Астурия қамыс сыбызғылары әдетте тек бір резонаторға ие және басқаша саусақпен ойнау үлгісін қолданады.

The term gaita may refer to a variety of different pipes, shawms, recorders, flutes and clarinets in different areas of Spain and Portugal, but in Galicia it refers to bagpipes, with the bag inflated with bellows or by a blowpipe. Outside of Galicia and Asturias, bagpipes are also traditionally played in other parts of Spain, including Aragon, Catalonia, León, Majorca, Zamora and in Portugal in Minho, Trás os Montes and Estremadura. Records show that the gaita was already common in the 13th century but suffered a decline in popularity in the 17th and 18th centuries until the 19th century renaissance of the instrument. The early 20th century saw another decline. Then, beginning in about the 1970s, a roots revival heralded another rebirth. The folk revival may have peaked in the late 1990s, with the release of acclaimed albums by Galician Carlos Núñez (A Irmandade Das Estrelas) and Asturian Hevia (Tierra De Nadie). Both releases broke records, and Tierra De Nadie sold more than a million copies. In the 18th century, an important teaching school was opened in Asturias, created by José Remis Vega. Musicians of that era included the legendary Ramón García Tuero, while the 20th century produced performers like Vega's son, José Remis Ovalle and José Antonio García Suárez. The best known modern Asturian player is Hevia, whose 1998 Tierra De Nadie was a landmark recording that smashes record sales and became the darling of the Spanish music media. Other modern performers and bands include Tejedor and Xuacu Amieva. Traditional use include both solo performances or with a snare drum known as tamboril (a wooden natural skinned drum with gut snares), and the bombo, a bass drum. The Council of Ourense sponsors a bagpipe band, the Real Banda de Gaitas da Excma. Deputación de Ourense (Royal Pipe Band of the Council of Ourense). The Royal Pipe Band, founded by José Lois Foxo, uses blowpipe bagpipes in B flat, bagpipes with bellows tuned in F sharp, and a percussion section of snare drums, tenor drums, bass drums, tambourines and tarrañolas. Its repertoire covers both traditional Galician music as well as music from other Celtic countries. It is the source of some controversy in Galacian music, as the blowpipe bagpipes employed by the band are felt by critics to be too similar to Highland bagpipes rather than traditional Galacian giatas. The drums are modern and not in a Galacian tradition, and the band marches military style in parades which is also not a tradition in Galacian gaita music. Galician bagpipes come in three main varieties, though there are exceptions and unique instruments. These include the tumbal (B flat), grileira (D) and redonda (C). Asturian bagpipes are usually played along with a tambor (snare drum). Asturian bagpipes usually have only one drone and follow a different fingering pattern.

Сипаттама

Ойыншы қапты аузымен, қайталама клапанмен жабдықталған түтік арқылы үрлейді. Ауа сауыққа (; Астурия: punteru) сол қолмен соғылып, қаптың ішіндегі қысым бақыланады. Сауықтың қос қамысы бар, ол шомыртқа немесе гобойға ұқсас, ал алдыңғы жағында жеті саусақ тесігі орналасқан және конус тәрізді пішінге ие. Бас дрон (ронко немесе ронкон) ойнаушының сол иығында орналасқан және сауықтың негізгі нотасынан екі октава төмен дыбыстайды; оның бір ғана қамысы бар. Кейбір қаптарда екіге дейін қосымша дрон болады, олардың ішінде ронкильо немесе ронкилья да бар – ол қаптан сығыр шығып, ронкодан немесе кішкентай чильоннан бір октава жоғары дыбыстайды. Бұл екі қосымша дрон ойнаушының оң қолына орналасады. Саусақ тесіктерінің үшi сол қолға, төртеуі оң қолға арналған, сондай-ақ сол қолдың басы бар тесік артқы жағында орналасқан. Сауықтың тоникалық нотасы алты тесік пен басы бар тесік саусақтармен жабылып ойналады. Төменнен бастап, (Галициялық саусақтардың схемасы бойынша) тесіктерді біртіндеп ашу арқылы диатоникалық гамма құрылады. Қосымша саусақтау тәсілдері, мысалы, қиылыс саусақтау және жартылай ұстау арқылы хроматикалық гамма жасауға болады. Қапқа қосымша қысым жасау арқылы қамыс екінші октавада дыбыстайды, осылайша тоникадан жоғарғы нотаға дейін октава мен жарты гамма диапазоны алынады. Сондай-ақ, дыбыс тесігін оң қолдың кішкентай саусағымен жабуға болады, соның арқасында тоникадан жарты тон төмен дыбыс шығады.

Әндер

Гаитаны қолданатын күйлер көбінесе ән болып келеді, онда әуенмен бірге дауыс та қосылады немесе олар кезектесіп орындалады. Ең көп таралған түрі – муиньейра, ол Астурия және Галисияда кездеседі, шалқыған 6/8 ырғағымен ерекшеленеді. Басқа 6/8 галисиялық күйлер әртүрлі темптерді қолданады; оларға карбалеса, рибейрана, редонда, шутейра және контрапасо жатады. Астуриялық альборада көбінесе аспаптық күй болып табылады, әдетте 2/4, кейде 3/4 ырғақта орындалады және төмен қарай бұрылатын әуен тізбегімен сипатталады. Ол күннің мерекелік шараларын бастау үшін қолданылады және күн шығу кезінде ойналады. Ресей композиторы Николай Римский-Корсаков өзінің танымал оркестрлік туындысы «Испан каприччиосы», Op. 34 (1887 жылы жазылған) ішіне үш астуриялық бөлімді (екі Альборада және бір Фанданго Астуриано) қосты. Фолиада – 3/4 ырғақты қуанышты жота стиліндегі ән, ол көбінесе ромерияларда (жергілікті киелі орындардағы халық жиындарында) орындалады.

Әндер

Галисия музыкасының ең көне және ең танымал түрі – алала, бұл ән айту түрі Галисия ұлтшылдығымен байланысты. Олар Кастилия және келт халықтарымен ортақ сипаттамаларға ие. Олардың шығу тегі құпияға оранып, кейбір ғалымдар Грегориан әндерін басты көзі деп санайды, ал басқалары грек немесе финикиялық ескек есімдерімен аталатын алелохуия әндерін айтады. Алалалар ырғақтық емес, бір қысқа мотивті қайталайтын мелодияға негізделген, олар аспаптық сыбызғымен немесе а капелла интерлюдиялармен бөлінеді. Мелодиялар тұрақты гулмен және көбінесе диатоникалықпен құрылады. Уақыт өте келе, алалалар хорлық полифонияны қабылдады, бұл дәстүрге үйлесім мен ырғақ (көбінесе 2/4 немесе 3/4 өлшемінде) қосты. Алаланың ерекшелігі – алғашқы каденция соңғысымен бірдей. Олар кеңейтілген кодамен аяқталады, ол біртіндеп үнемі және беймәлім дыбысқа айналады. Әдеттегі баяу алаладан өзгеше, пандейрада деп аталатын шапшаң әндер де бар. Марш әуендері (галисиялық: ruadas, астуриялық: pasucáis, испандық: pasacalles) және жотаның жергілікті вариациясы да белгілі. Астурияның басқа билері: сальтон, диана, респингу, перикоте, фанданго, пасодобль, процессия маршы, ребудиксу, корри корри, бале де лос поллиос, гиральдилья және ширингуэлу.

Билер

Бейль – әлеуметтік билердің атауы, бірақ қарумен орындалатын билер де бар, мысалы, danzas de palillos (таяқ билері), danzas de espadas (қылыш билері) және danzas de arcillos (өрнекті аркалармен билеу) – Кантабрия халықтық дәстүрінің ерекше белгісі. Аймақтағы танымал би әндерінің ішінде жота, пасакорредоира (пасакаль, астурия тілінде: пасукаис), сондай-ақ импортталған фанданго, мазурка, полька, румба және пасодобле билері бар.