Кіріспе

Позитивистік күнтізбе – 1849 жылы Огюст Конттың (1798–1857) ұсынған күнтізбе реформасы. Марко Мастрофинидің бұрынғы еңбегін, немесе тіпті одан бұрынғы "Хиросса Ап Иччим" (Хью Джонс) жасаған ұсынысты қайта қарастырып, Конт 28 күндік 13 айдан тұратын және қайтыс болғандарды еске алуға арналған қосымша мереке күні бар, барлығы 365 күндік күн күнтізбесін жасады. Бұл қосымша күн апта күндерінің циклінен тыс болды, сондықтан әр айдың бірінші күні дүйсенбі болатын. Көшпелі жылдары, қасиетті әйелдерді құрметтеу үшін тағы бір мереке күні (де апталық циклден тыс) қайтыс болғандарды еске алу күніне қосылатын еді. Бұл жүйеде Григориан күнтізбесінің көшпелі жылдарды анықтау ережелері сақталды және 1 қаңтарда басталатын. "Ұлы дағдарыстың" (яғни Француз революциясының) 1-ші жылы стандартты Григориан жүйесінде 1789 жылға теңестірілді. Конттың басқа да схемалары сияқты, позитивистік күнтізбе де кеңінен қолданылған жоқ.

Сын

1849 жылы Конт өзінің күнтізбесін ескі ойлау жолымен "үзділістің бұзылуы" деп атады, ал оның гуманистік күнтізбесі осы бұзылудың бір бөлігі болды. Ол оны "қазіргі ерекше ғасырға арналған, Адамзатқа абстрактілі құлшылық етуге кіріспе ретінде қызмет ететін уақытша институт" деп атады. Күнтізбедегі діни сілтемелерден бөлек, "Уақытты белгілеу" кітабының авторы Дункан Стил күнтізбедегі айлардың жаңа атауларының өзі осы ұсыныстың кеңінен қабылдануына кедергі келтірді деп санайды. Автор Трисия Лутенс әдебиет қайраткерлерінің құрметіне күндерді атау идеясы, оларды католиктердің қасиетті күндері сияқты қарастыру, позитивистік қозғалыстан тыс жерде танымал болмағанын жазды.

Артықшылықтар

Позитивистік күнтізбенің бірнеше артықшылықтары негізінен оның ұйымдастырылуымен байланысты. Жылдың бөлінісі өте тұрақты және жүйелі: әр жылда дәл 52 апта болады, олар 13 айға бөлінеді. Әр айда 4 аптаға бөлінген 28 күн бар. Айдың кез келген күні әр айда бірдей күнді көрсетеді (мысалы, 17-сі әрқашан сәрсенбіге түседі). Күнтізбе жыл сайын өзгеріп отыратын Григориан күнтізбесінен өзгеше, жыл сайын бірдей (тұрақты) болады. Осылайша, ұзақ өндіріс циклдары бар мекемелер мен салалар үшін жоспарлау оңайлатылады. Айдың белгілі бір күнінде тойланатын жылжымалы мерекелер, мысалы АҚШ-тың Алғыс айту күні, дәстүрлі күнін сақтап, белгілі бір күнді иеленуі мүмкін. Айлар бойынша статистикалық салыстырулар дәлірек болады, себебі барлық айда жұмыс күндері мен демалыс күндерінің саны бірдей, сондай-ақ 13 апталық кезеңдер бойынша салыстырулар да дәлдікке ие. Позитивистік күнтізбе қолдаушылары жылдың он үш тең бөлігінің, экономикадағы айлық ақша ағыны тұрғысынан, он екі тең емес бөліктен артық екенін айтады.

Кемшіліктер

Әр тоқсанның ұзақтығы тең болады (13 апта), бірақ он үш – жай сан, сондықтан қазіргі уақытта тоқсан сайын жүзеге асырылатын барлық іс-шаралар айлармен үйлеспейді. Христиан, ислам және яһуди дін басшылары тарихи тұрғыдан бұл күнтізбеге қарсы, себебі олардың әр жетінші күнде құдайға сыйынған дәстүріне сәйкес, аптаның құдайға сыйынған күні жыл сайын өзгеруі мүмкін немесе "Барлық қайтыс болғандар мерекесі" немесе "Қасиетті әйелдер мерекесі" кезінде сегіз күн өткізілуі мүмкін. Күнтізбе реформасының нәтижесінде туған күндер, маңызды жылдық мерейтойлар және басқа да мерекелер қайта есептелуі керек, және олар әрқашан аптаның бір күніне сәйкес келеді. Бұл жаңа жүйеде жұмыс емес күндерге жататын мемлекеттік мерекелер үшін қиындықтар тудыруы мүмкін; мысалы, егер мемлекеттік мереке 8 қаңтарда тойланса, онда позитивистік күнтізбе бойынша ол әрдайым жексенбіге, 8 Мұсаға түседі, ол қазірдің өзінде жұмыс емес күн, ал өтемақы демалыс жыл сайын 9 Мұсаға берілуі керек, осылайша мереке күні 9 Мұсаға ауысады. Әкімшілік деректердің көп көлемі мен оларды басқаратын бағдарламалық қамтамасы жаңа жүйеге сәйкес түзетулерге/өзгерістерге ұшырауы керек, және қандай да бір кезеңде IFC және стандартты жергілікті уақытты есептеу жүйелерін бірге қолдау қажет болуы мүмкін.