Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1817 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1817 in science and technology involved some significant events, listed below.
Биология
Жорж Кувье "Жануарлар патшалығы" еңбегін жариялайды.
Georges Cuvier publishes Le Règne Animal.
Химия
Фридрих Стромейер кадмийді ашты. Иоганн Арфведсон литийді ашты. Йёнс Якоб Берзелиус селенді ашты. Пьер Жозеф Пеллетье мен Жозеф Бинайме Кавенту хлорофилл мен эметинді бөліп алды. Леопольд Гмелин өзінің "Handbuch der theoretischen Chemie" еңбегін жариялауға кірісті.
Discovery of cadmium by Friedrich Stromeyer. Discovery of lithium by Johann Arfvedson. Discovery of selenium by Jöns Jakob Berzelius. Pierre Joseph Pelletier and Joseph Bienaimé Caventou isolate chlorophyll and emetine. Leopold Gmelin begins publication of his Handbuch der theoretischen Chemie.
Медицина
Бірінші холера пандемиясы (1817–1824) Бенгалияда басталып, қыркүйек айына қарай Калькуттаға жетеді. Джеймс Паркинсон "Дүрбіліктік салқыншаңдық туралы эссе" жариялайды, онда "агитанс параличі" сипатталған, бұл жағдай кейін Паркинсон ауруы деп аталады.
First cholera pandemic (1817–24) originates in Bengal, reaching Calcutta by September. James Parkinson publishes An Essay on the Shaking Palsy, describing "paralysis agitans", the condition which will become known as Parkinson's disease.
Технология
Март – Георг Ланкенспергер Акерман рульдік геометриясын ойлап тапты. 12 маусым – Немец изобретателі Карл Драйс Мангеймде өзінің "Дразин" (немесе Laufmaschine) атты велосипедтің ең алғашқы нұсқасын сынап көрді. 10 шілде – Дэвид Брюстер калейдоскопқа патент алды.
March – Ackermann steering geometry invented by Georg Lankensperger. June 12 – German inventor Karl Drais drives his dandy horse ("Draisine" or Laufmaschine), the earliest form of bicycle, in Mannheim. July 10 – David Brewster patents the kaleidoscope.
Мекемелер
1 қазан – Вильнюс император университетінде поляктар құпия құрған Филоматтар қоғамы.
October 1 – Philomaths established secretly by Poles at the Imperial University of Vilnius.
Туылғандар
29 қаңтар – Уильям Феррел (1891 жылы қайтыс болды), американдық метеоролог. 15 ақпан – Роберт Ангус Смит (1884 жылы қайтыс болды), Шотландияда туған атмосфералық химик. 8 сәуір – Чарльз Эдуард Браун Секуард (1894 жылы қайтыс болды), Маврикийде туған физиолог және невролог. 31 мамыр – Жозеф Мари Элизабет Дюрохер (1860 жылы қайтыс болды), француз геологы. 30 маусым – Джозеф Дальтон Хукер (1911 жылы қайтыс болды), ағылшын ботаник. 5 шілде – Карл Вогт (1895 жылы қайтыс болды), неміс ғалымы, зоология, геология және физиология салаларындағы маңызды еңбектер жариялаған. 15 шілде – Джон Фаулер (1898 жылы қайтыс болды), ағылшын азаматтық инженер. 10 қыркүйек – Ричард Спраус (1893 жылы қайтыс болды), ағылшын ботаник. 10 қазан – C. H. D. Buys Ballot (1890 жылы қайтыс болды), голланд метеорологы. 17 қазан – Альфред Де Клоизо (1897 жылы қайтыс болды), француз минералог. 26 қараша – Шарль Адольф Вурц (1884 жылы қайтыс болды), француз химигі. 13 желтоқсан – Артур Хилл Хассалл (1894 жылы қайтыс болды), ағылшын дәрігері, микробиолог және химиялық талдаушы. 14 желтоқсан – София Уилкенс (1889 жылы қайтыс болды), зиякерлік мүгедектігі бар оқушыларды оқытудағы швед пионері.
January 29 – William Ferrel (died 1891), American meteorologist. February 15 – Robert Angus Smith (died 1884), Scottish born atmospheric chemist. April 8 – Charles Édouard Brown Séquard (died 1894), Mauritian born physiologist and neurologist. May 31 – Joseph Marie Élisabeth Durocher (died 1860), French geologist. June 30 – Joseph Dalton Hooker (died 1911), English botanist. July 5 – Carl Vogt (died 1895), German scientist who publishes notable works in zoology, geology and physiology. July 15 – John Fowler (died 1898), English civil engineer. September 10 – Richard Spruce (died 1893), English botanist. October 10 – C. H. D. Buys Ballot (died 1890), Dutch meteorologist. October 17 – Alfred Des Cloizeaux (died 1897), French mineralogist. November 26 – Charles Adolphe Wurtz (died 1884), Alsatian French chemist. December 13 – Arthur Hill Hassall (died 1894), English physician, microbiologist and chemical analyst. December 14 – Sophia Wilkens (died 1889), Swedish pioneer in the education of students with intellectual disability.