Кіріспе
Американдық бильярдшы (1913–1993)
Уильям Джозеф Москони (/m//ɒ/'/s//k//oʊ//n//i/; 27 маусым 1913 – 17 қыркүйек 1993) – Филадельфия, Пенсильваниядан шыққан американдық кәсіби бильярдшы. Москони барлық уақыттағы ең ұлы бильярдшылардың бірі деп есептеледі. 1941 және 1957 жылдар аралығында ол World Straight Pool Championship-ті он тоғыз рет жеңіп алды. 20-шы ғасырдың көп бөлігінде оның есімі Солтүстік Америкада бильярдпен тығыз байланысты болды – оған «Қалташа бильярдтың мырзасы» деген лақап ат берілді – және ол Америка Бильярд Конгресінің Даңқ залына енгізілген алғашқылардың бірі болды. Москони көптеген әртүрлі трюктарды ойынға енгізіп, жүйелі түрде қолданды, көптеген рекордтар орнатты және бильярдты ұлттық ойын-сауық ретінде танымал етуге көмектесті. 1940-шы және 1950-ші жылдары жарыстарда ең көп ойналатын қалташа бильярд ойыны «straight pool» немесе 14.1 үздіксіз деп аталды, көптеген шебер ойыншылардың пікірінше, ол бүгінгі жылдам турнирлік тоғыз доптан қиынрақ. Москони 1954 жылы ресми түрде танылған 526 қатарынан соққан доптың әлемдік рекордын орнатты.
Ерте өмір
Москонидің отбасы Уильямның әкесі, Джозеф Москониге тиесілі бильярд залының үстінде тұрды. Оған қарамастан, Джозеф ұлының қалта бильярды ойнауына қарсы болды, оның орнына туған ағалары, бишілер Чарльз бен Луи Москони сияқты ваудевилл артисі болуын қалады. Ол бильярд шарларын жасырып, жас ұлын ойыннан алшақтатуға тырысты, бірақ Уилли ескі шүжым таяғымен және анасының ас үйінен алған шағын картоптармен жаттығу арқылы шығармашылықпен шешім тапты. Жас Москони дарынды еді және әкесі ұлының талантын өсіп келе жатқан отбасының күнкөрісіне көмектесу үшін пайдалана алатынын білді. Джозеф Москони шақыру матчтарын жарнамалады, және Виллиге үстелге жету үшін қорапқа тұруға тура келсе де, ол өзінен әлдеқайда үлкен тәжірибелі ойыншыларды жеңді. 1919 жылы алты жасар Москони мен әлем чемпионы Ральф Гринлиф арасында көрсету матчы ұйымдастырылды. Зал толы болды, және Гринлиф сол матчты жеңіп алса да, Москони жеткілікті назар аударып, кәсіби мансабын бастауға мүмкіндік алды. 1930 жылдардың басында Москони ойыннан қысқа үзіліс жасады, бірақ бірнеше жылдан кейін ақша табу ниетімен қайта оралды. Ол барлық матчтарда жеңіске жетті. Біраз уақыттан кейін Москони кәсіби бильярдшы ретінде өмір сүре бастады. Вилли ешкімді алдамағанын, барлығын адал түрде жеңгенін айтты: «Мен әркіммен тура ойнадым». Оның өнері Брансуик корпорациясының президентінің назарына ілігіп, ол жас дарынды ойыншыны дереу жұмысқа алды. Сол жылы Москони Брансуик өнімдерін насихаттау үшін ел бойынша көрсету турнесіне шықты. Оған оның кумирі және сол кездегі әлем чемпионы Ральф Гринлиф қосылды. Нәтижесінде Гринлиф 57 жеңіске жетті, ал 20 жасар Москони 50 жеңіске қол жеткізді. Кітапта ол негізгі кеңестер береді, соққы жасауға арналған фотосуреттер мен схемаларды қосады және тікелей пул стратегияларын ұсынады. Кітап алғаш рет 1948 жылдың шілдесінде Чикаго мен Нью-Йорктегі Ziff Davis Publishing Company баспасынан [Little Sports Library сериясының 121-ші нөмірі] шықты. Ол 1959 жылы Нью-Йорктегі Crown Publishers баспасынан қайта басылды. Оның атымен тағы бір жасырын жазылған кітап жарық көрді (ол кейбір егжей-тегжейлі мәселелерде «On Pocket Billiards» кітабымен қайшы келеді).
The young Mosconi was a prodigy and his father soon realized that he could use his son's talent to help earn money for their growing family. Joseph Mosconi began advertising challenge matches, and though Willie had to stand on a box in order to reach the table, he beat experienced players many years his senior. In 1919, an exhibition match was arranged between six year old Mosconi and the reigning World Champion, Ralph Greenleaf. The hall was packed, and though Greenleaf won that match, Mosconi played well enough to draw considerable attention and launch his professional career. By the early 1930s, Mosconi had taken a brief hiatus from the game, but returned a few years later in the hopes of earning some money. he won them all. After a short while, Mosconi was making a living as a professional pool player. Willie claimed he never hustled anyone, beating everyone honestly: "I played everyone straight". His performance garnered the attention of the president of Brunswick Corporation who immediately hired the young phenom. That same year, Mosconi embarked on a hectic cross country exhibition tour promoting Brunswick products. Mosconi was joined by his idol and then World Champion Ralph Greenleaf, who was at the top of his game. In the end the scoreline read 57 wins for Greenleaf and a close 50 for the 20 year old Mosconi. In the book he offers advice on fundamentals, includes photographs and diagrams on shotmaking and provides straight pool strategies. The book was published originally [number 121 in the Little Sports Library series] by Ziff Davis Publishing Company of Chicago & New York in July 1948. It was reissued by Crown Publishers of New York in 1959. A second ghost written book (which on some finer points contradicts On Pocket Billiards) was also published under his name.
526 жоғары жүгіру
Москони 1954 жылғы 20 наурызда Огайо штатының Спрингфилд қаласында өткен бильярд көрмесінде 526 допты қатарынан, қатесіз соғып, әлемдік рекордты орнатты. Бұл көрсеткенінің куәсі ретінде 35-тен астам куәгердің қолтаңбалары бар, нотариалды куәландырылған қолжазба сақталып қалған. 2019 жылғы 27 мамырда Джон Шмидт 626 допты қатарынан соғып, бұл рекордты жаңартты, бұл оқиға бейнежазбаға түсірілген. Сыншылар Москонидің рекорды бәсеке барысында жасалса, Шмидт өзі үшін жағдай жасап алғанын, ал оның бейнежазбасы жарияланбағанын айтты. Шмидт сияқты, 2022 жылғы 18 қаңтарда "Кесе бильярдтың аңыздары" жобасы аясында Джейсон Шоу 51 ракта рекордтық 714 доп соқты. Бірақ, 5 адамнан тұратын BCA комиссиясы өңделмеген бейнежазбаны қарап шыққаннан кейін, 45-ші допты соққанда Джейсон Шоудың байқаусызда объектінің допына тигені анықталды. Осыған байланысты, көрсеткен нәтиже 669 допқа түзетілді. Москонидің рекорды 4 × 8 фут өлшемді Брансуик үстелінде, 5 1/4 дюймдік бұрыштық қалталары бар Шығыс Бильярд клубында тіркелді. Шмидт 4 1/2 × 9 фут үстелде ойнады, бұл ұзақ соққылар қажет ететіндіктен қиын, бірақ доптардың таралуына көбірек орын болғандықтан ойнауға ыңғайлы. Москони 4 1/2 × 9 және тіпті 5 × 10 фут үстелдерде де сәтті өнер көрсетті.
"Шығушы" (1961)
Москони 1961 жылы Пол Ньюман, Джеки Глисон, Джордж С. Скотт және Пайпер Лори ойнаған «Хастлер» фильмінің техникалық кеңесшісі болды. Фильм бильярдтың танымалдылығының өсуіне зор үлес қосты. Москонидің міндеті Ньюманға нағыз бильярд шебері сияқты қалай жүруге, сөйлеуге және ойнауға үйрету болды. Ньюман түсірілімге дейін бильярд таяғын тіпті ұстаған емес, бірақ Москонидің нұсқаулары Ньюманның тәжірибесіздігін жасыруға көмектесті. Москонидің айтуынша, Глисон бильярдта жақсы ойнаған, сондықтан Москони оны «Миннесота Фатс» рөліне ұсынды. Комментатор Хауард Коселл мен төреші Чарльз Урсити де қатысты. 1970 және 1980 жылдары Москони телеарналарда бірнеше рет пайда болды, Джимми Карас, Лютер Ласситер, Ирвинг Крейн, Джо Балсис және «Fats» Вандерон сияқты басқа да шеберлермен сынға түсті. Осы шоулардың көптегені ABC және жаңа ғана құрылған ESPN арналарында көрсетілді. 1980 жылдың 9 мамырында Москони Джеймс Коберн мен Омар Шарифтің қатысуымен түсірілген «Балтимор пулясы» фильмінде спорт комментаторы рөлін ойнады. 1982 жылы ол Джордж Торугудтың «Bad to the Bone» музыкалық бейнесінде көрермен ретінде пайда болды және Бо Диддли кейіпкеріне тікелей ставка жасады. 1984 жылдың қазанында Resorts International Shoot Out турнирінде Москони өзінің қарсыласы «Миннесота Фатс» Вандероннан жеңілді. 1991 жылдың 10 тамызында Москони Джимми Карасқа қарсы Валли Бильярд Даңқы залының құрмет кешіндегі шоуда соңғы сынға түсті. Іс-шараны бильярд шеберлері Біркбек егіздері Пенсильвания штатының Хоршам қаласындағы Уильямсон мейрамханасында өткізді. Екі ойыншы да сұхбат алу үшін әрбір ойыннан кейін тоқтатылды. Оның өмірі туралы әңгіме «Музейдегі құпиялар» телешоуында да көрсетілді.
Мұра
1968 жылы 55 жасында Москони Америка Бильярд Конгресінің Даңқ залына енгізілді.
Жеке өмір
1941 жылы алғашқы World Straight Pool Championship жеңісіне дейін аз уақыт бұрын Москони өзінің алғашқы әйелі Энн Харрисонға үйленді. Ұзақ өтпей, оның үш баласының үлкені, Уильям кіші дүниеге келді. Ол Филадельфиядағы St. Joseph's Prep мектебін бітірді, 1959 жылғы түлектер қатарында болды. Уилли мен Энннің қызы Кандис Уильям кішіден кейін жақын арада туды. Бұл неке ажырасумен аяқталды. Москони 1953 жылы екінші әйелі Флора Марчиниге үйленді. 1954 жылы олардың қызы Глория дүниеге келді. Флора Виллимен 1993 жылы қайтыс болғанға дейін бірге өмір сүрді.
Өлім
Вилли Москони жүрек талмасынан қайтыс болды. Ол Нью-Джерси штатының Беллмаур қаласындағы Жаңа Әулие Мария зиратында жерленген.