Кіріспе
Герхард Каспер (25 желтоқсан 1937 жылы туған) – саяси ғалым, 1992 жылдан 2000 жылға дейін Стэнфорд университетінің президенті, 1979 жылдан 1987 жылға дейін Чикаго университетінің заң мектебінің деканы, ал 1989 жылдан 1992 жылға дейін Чикаго университетінің проректоры болған. Каспер 2015 жылдың шілдесінен 2016 жылдың шілдесіне дейін Берлиндегі Америка академиясының президенті қызметін атқарды; 2019 жылдың тамызынан 2020 жылдың 24 қаңтарына дейін ол осы мекеменің резидент-сенімдісі болып жұмыс істеді. Каспер сондай-ақ Стэнфордтағы Freeman Spogli халықаралық зерттеулер институтының (FSI) аға ғылыми қызметкері және 2012 жылдың қыркүйегінен 2013 жылдың маусымына дейін институт директоры болып қызмет етті. Каспер студенттік білім беру саласындағы Питер және Хелен Бинг профессоры, зейнеткерлікте, және Стэнфорд заң мектебінің зейнеткерлік мәртебесі бар профессоры.
Өмірбаяны және академиялық мансабы
Герхард Каспер 1937 жылғы 25 желтоқсанда дүниеге келіп, Германияның Гамбург қаласында өсті. Ол 1961 жылы Гамбург университетінен алғашқы заң ғылымының дәрежесін алды. 1962 жылы Йель университетінен заң магистрі дәрежесін алды. Содан кейін Фрайбург университетіне оқуға түсіп, 1964 жылы докторлық дәрежесін қорғады. 1964 жылдың күзінде Каспер АҚШ-қа эмиграциялап, екі жыл Берклидегі Калифорния университетінде саяси ғылымдардан ассистент-профессор болып жұмыс істеді. 1966 жылы Чикаго университетінің құқық мектебінің профессоры болып кірді. 1979-1987 жылдары құқық мектебінің деканы қызметін атқарды. 1989 жылы Каспер Чикаго университетінің проректоры болып тағайындалды және 1992 жылға дейін осы лауазымда қызмет етті. 1992 жылдан 2000 жылға дейін Стэнфорд университетінің президенті болды. Каспер негізінен конституциялық құқық, конституциялық тарих, салыстырмалы құқық және құқықтық теория салаларында жазды және оқытты. Оның кітаптарының бірі – «Қуатты бөлу» (Гарвард университетінің баспасы, 1997). 1977 жылдан 1990 жылға дейін ол «The Supreme Court Review» журналының редакторы болды.
Стэнфорд университеті
1992 жылы Каспер Стэнфорд университетінің тоғызыншы президенті болды. Оның президенттік қызметі федералды үкіметпен болған тікелей емес шығындар дауының шешілуінен бастап, 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісінен кейін кампусты қалпына келтіруге, оқу бағдарламаларында, жобаларда және материалдық-техникалық базада жаңашылдықтар енгізуге дейін кең ауқымды болды. Каспердің Бакалавриат білімі жөніндегі комиссиясы Стэнфордтағы бакалавриат білімінің соңғы 25 жылдағы тұңғыш толыққанды сараптамасы болды. Комиссия мен басқа да факультеттік бастамалар колледждің алғашқы екі жылына жаңа тәсілді – Стэнфорд кіріспе зерттеулерін (SIS) енгізді, ол шағын топтық оқыту мен зерттеу тәжірибесін ұсынады. SIS құрамына бірінші және екінші курс студенттеріне арналған кіріспе семинарлар мен екінші курс студенттерінің колледжі кіреді. Каспер оқу ақысын мүмкіндігінше төмен ұстап, қаржылық көмекті арттырды. Ол сондай-ақ Стэнфорд түлектеріне арналған стипендияны іске қосып, оларды қолдау үшін маңызды қаржы жинауға көмектесті. Стэнфорд түлектеріне арналған стипендияның мақсаты – ең үздік аспиранттарды тарту және оларға Стэнфордта зерттеулерді жүргізу үшін толық еркіндік беру, демеушілікпен жүргізілетін зерттеулердің немесе басқа дәстүрлі қаржыландыру көздерінің белгісіздігі туралы уайымдамау. Каспердің президенттігі кезінде ғылыми-зерттеу және оқыту саласындағы ерекше жетістіктерімен көзге түскен талантты профессорларды жұмысқа алу және ұстап тұруға баса назар аударылды. Осы мақсатта үш факультет – Жер ғылымдары, Инженерлік және Гуманитарлық ғылымдар мен ғылымдар үшін кіші ғылыми қызметкерлерге арналған зерттеу гранттары ұсынылды. Университеттің бюрократиялық жүйесі ішкі қайта ұйымдастырулар мен вице-президенттік лауазымдардың санын қысқарту арқылы оңайлатылды. 1998 жылы Стэнфорд түлектері қауымдастығының университет құрамына енуі Стэнфорд түлектерімен байланысты кеңейтті. Каспердің басшылығымен Стэнфордқа, әсіресе түлектерден түсетін қаржылық көмек күрт өсті, бұл Стэнфордтың қаржылық қорын нығайтуға және Стэнфорд Бакалавриат білімі қорын құру арқылы қатысуды арттыруға бағытталды. Каспердің президенттігі кезінде кампустың материалдық-техникалық базасы жақсарылғандығы байқалды. 1989 жылғы Лома-Приета жер сілкінісінен зақымданған ғимараттар қалпына келтірілді, ал жаңа ғимараттардың архитектуралық құндылығы әлемдегі ең талантты сәулетшілерді тартатын конкурстар арқылы арттырылды. 1893 жылғы Лиланд Стэнфорд кіші музейі кеңейтілген кешеннің – Ирис және Б. Джеральд Кантор бейнелеу өнері орталығының бөлігіне айналды. Сесил Грин кітапханасының қайта жаңартылған Бинг қанаты 1999 жылы ашылды, Лома-Приета жер сілкінісінен келген ауыр зақымдардан кейін он жыл өткен соң есігін жапқан еді. Басқа жаңа құрылыстарға Ғылым және Инженерлік төрткүлді, Клиникалық ғылымдарды зерттеу орталығы, аспиранттарға арналған жатақханалар және Аррильяга түлектер орталығы кірді. 1993 жылы Каспер Кондолиза Райсты университет проректоры етіп тағайындады. 1999 жылы оның орнына Джон Л. Хеннесси келді. 2000 жылы Хеннесси университет президентінің оныншы президенті болды. Стэнфорд президенттігі туралы Каспер «Университеттің алаңдаулары» (Стэнфорд, Калифорния, 1997) атты кітабын жазды, онда ол қазіргі университеттер алдында тұрған көптеген мәселелерді қарастырды. Жоғары білім туралы оның соңғы кітабы – «Еркіндік желдері: Университетке қатысты мәселелерді шешу», ол 2014 жылы Йель университетінің баспасынан жарық көрді.
Берлиндегі Американдық академия
2015 жылдың шілдесінде Каспер Берлиндегі Америка академиясының бір жылдық уақытша президенті болып тағайындалды. Бұл институт 1994 жылы елші Ричард Холбрук құрған мәдениет және зерттеу орталығы. Тәуелсіз, жеке қаржыландырылатын, саяси бағыты жоқ Берлиндегі Америка академиясы Германия мен АҚШ арасындағы мәдени және академиялық байланыстарды жақсартуды мақсат етеді. 2019 жылдың тамызынан бері Каспер Америка академиясының тұрақты сенімгері ретінде қызмет етеді. Ол 2015 жылы академия кеңесіне қайта оралды, бұрын 2000 жылдан 2009 жылға дейін сенімді адам болып қызмет атқарған. Президенттік қызметін атқару кезінде Каспер 2015 жылдың қыркүйек айында Нобель сыйлығының лауреаты Эрик Канделдің келуін ұйымдастырды, ол «Өнерде, санада және мида беймәлімді түсінуге ұмтылыс» тақырыбында лекция берді. Каспер сондай-ақ академияның негізін қалаушының құрметіне құрылған Ричард К. Холбрук форумын басқаруға көмектесті. Германияның Der Spiegel журналы академияның мәдени және пәнаралық ортасы мен шығармашылық бағдарламасы оны беделді орталыққа айналдырғанын жазды.
Құрметтер, марапаттар және көшбасшылық
Каспер Америка заң институтының, Салыстырмалы құқық академиясының, Америка өнер және ғылым академиясының, Ғылымдар мен өнер үшін лайықтылық орденінің (Orden Pour le mérite für Wissenschaften und Künste) және Америка философиялық қоғамының мүшелігіне сайланды. 2006 жылдың күзінде ол Конгресс кітапханасында американдық құқық және басқару саласындағы Клюг кафедрасын басқарды. Оған түрлі құрметті докторлық атақтар берілді. 2000 жылдың 26 мамырында Каспер Швецияның Уппсала университетінің әлеуметтік ғылымдар факультетінен құрметті докторлық атақты алды. Сол көктемде ол Йель университетінен де құрметті докторлық атақ алды. 1997 жылы Каспер Америка жетістіктері академиясының Алтын тақта сыйлығымен марапатталды. Каспер 2014 жылы Америка заң институтының Ерекше қызмет көрсеткені үшін сыйлығын алды. Ол 1980 жылдан 2010 жылға дейін ALI кеңесінде қызмет етті және эмиритус мүше ретінде қатысуын жалғастыруда. 2000 жылдан 2008 жылға дейін ол Йель университетінің мұрагер сенімдісі болды. 2010 жылдан 2016 жылға дейін Америка өнеріне арналған Terra Foundation басқармасының төрағасы қызметін атқарды. Каспер Будапешттегі Орталық Еуропа университетінің сенімді мүшесі және Израиль демократия институтының, Санкт-Петербургтегі Еуропалық университеттің және Стамбулдағы Коч университетінің халықаралық консультативтік кеңестерінің мүшесі. Каспер Google командасынан тыс адам жасаған алғашқы Google іздеуінің нысаны болған құрметке ие. 1998 жылы Google-дың болашақ негізін қалаушылары Джон Хеннессиге іздеу бағдарламалық жасақтамасын көрсеткен кезде, ол "Герхард Каспер" деп іздеуді таңдады.