Кіріспе

Американдық заңгер (1935–1996)

Рекс Эдвин Ли (27 ақпан 1935 – 11 наурыз 1996) – 1981 жылдан 1985 жылға дейін АҚШ-тың 37-ші бас прокуроры қызметін атқарған американдық заңгер және ғалым. Ол бас прокуратура кеңсесін АҚШ-тың заң саясатын қалыптастыру орталығына әкелуге жауапты болды. Қызмет еткен кезеңінде Ли АҚШ Жоғарғы Сотында 59 іс бойынша сөйледі. Соңғы күнгі қасиеттілер Иса Мәсіх шіркеуінің мүшесі Ли Бригам Янг университетінің (BYU) және Чикаго құқық мектебінің түлегі болды. Ли 1989 жылдан 1995 жылға дейін BYU президенті болды, ал 1971 жылдан 1975 жылға дейін BYU-дың J. Reuben Clark құқық мектебінің (JRCLS) алғашқы деканы болды.

Өмірбаян және білім

Ли 1935 жылғы 27 ақпанда Аризона штатының Сент-Джонс қаласында дүниеге келді. Оның ата-анасы Мейбел (құрметті аты Уайтинг) және Рекс Э. Ли еді. "Американдық атқыштар" журналындағы некрологқа сәйкес, Лидің әкесі 1934 жылғы қарашада аң аулау кезінде қаза тапты. Кейін анасы Уилфорд Шамвейге үйленді. Ли Мексика миссиясындағы LDS шіркеуі үшін миссияда қызмет етті, миссия президентінің екінші кеңесшісі болып тағайындалды. 1960 жылы бітіргеннен кейін Чикаго университетінің құқық мектебіне түсті, онда Чикаго университетінің құқық журналының редакторы болды. Ол 1963 жылы Чикагода курсын бірінші болып аяқтады.

Заңгерлік мансабының алғашқы жылдары және академиялық орта

Заңгерлік оқуын аяқтағаннан кейін Ли 1963-1964 жылдары АҚШ Жоғарғы Сотының судьясы Байрон Уайттың кеңсесінде заң кеңесшісі болып қызмет етті. Содан кейін ол Аризона штатының Феникс қаласындағы Женнингс, Стросс және Салмон заң фирмасында жеке практикамен айналысты. Заң факультетін бітіргеннен кейін небәрі төрт жыл өткен соң, Ли АҚШ Жоғарғы Сотында алғашқы ісін қорғады, тіпті төменгі азаматтық сотта әлі ешқандай куәгерді тексермеген болатын. 1972 жылы Ли жеке практиканы тастап, BYU-дың JRCLS-тің алғашқы деканы болды және оның құрылтай класындағы көптеген студенттерді тартуға жеке жауапты деп есептеледі.

Жоғарғы соттың адвокаты және ғалым

Ли мемлекеттік қызметке алғаш рет бас прокурор Эдвард Х. Левидің шақыруымен 1975-1976 жылдары АҚШ Әділет министрлігінде азаматтық бөлімнің бас прокурорының көмекшісі болып кірді. 1980 жылы Ли тең құқықтылыққа қарсы аргументтерді талдаған «Тең құқықтылыққа қатысты түзетулерге заңгердің көзқарасы» деген кітап жазды. Ол 1981 жылдан 1985 жылға дейін АҚШ президенті Рональд Рейганның кезінде АҚШ-тың солиситоры қызметін атқарды. Солиситор болған кезінде Ли Рейганның алғашқы президенттік мерзімінде қараған 30 істің 23-інде жеңіске жетті. Жоғарғы сот судьясы Уайт Лидің «әділдіктің бейнесі» екенін айтты. 1986 жылы Лиде қатерлі ісік (поджелудочной железы рагы) анықталды. Шамамен бір жылға соққан ем-дом мен терапиядан кейін Ли қалпына келді және BYU-дың онінші президенті болып тағайындалды. Ол сондай-ақ студенттердің оқуын жылдам аяқтауына көмектесу үшін диплом алу талаптарын оңайлатуға қадағалап, мамандық бойынша талаптарды 60 кредиттік сағатқа дейін шектеді, соның арқасында студенттерді төрт жылдың ішінде немесе сегіз семестрде бітіруге ынталандырды. Бұған қоса, ол апталық университет діни жиындарын қайта жаңғыртты. Оның басшылығымен университет кампусының аумағы мен университеттің беделі арта түсті. 1993 жылы Ли жазғы семестр үшін оқу ақысын төмендету арқылы BYU-ға түсуді көбейтуді ұсынды. Президенттік қызметі кезінде Ли BYU-ға түсу үшін дінге баруды міндетті ету туралы ереже енгізді (дінге бару ережесі нақтыланбаған болса да), бұл ереже шіркеуге баруды мәжбүрлеу үшін емес, BYU ортасына ең лайықты адамдар «құдайға шүкіршілік ететіндей» діни шараларға белсенді қатысатынын көрсету үшін қабылданды. 1994 жылы Ли BYU мен BYU Гавайисінің аккредиттеуге қол жеткізуі үшін «Жолды жарықтандыру» капиталдық науқанына 250 миллион доллар жинау үшін комиссия құрды. Науқан 1999 жылдың желтоқсан айында аяқталды, нәтижесінде 400 миллион доллардан астам қаржы жиналды. Лидің BYU президенті лауазымынан кетуі алдында ол лимфома және шеттік нейропатиямен күресті.

Мұра

Өзінің мансабында Ли Жоғарғы Сот алдында 59 істі қарады. Болашақ Жоғарғы Сот төрешісі Сэмюэл Алито 1981 жылдан 1985 жылға дейін Солиситор генерал Лидің көмекшісі болып жұмыс істеді, онда Алито Сот алдында 12 істі қарады. Ғалым Ребекка Мей Салокардың сөзіне сәйкес, Рекс Ли Солиситор-генерал лауазымын АҚШ-тағы саясатты қалыптастыру процесінің ортасына әкелді. Ли алғашқы "Жылдың ең көрнекті юталық азаматы" сыйлығының бірін жеңіп алды. Ли өмірі бойына жүгіруге құштар болды (Бостон марафонын аяқтағаннан кейін екі күн өткен соң ол Солиситор генерал лауазымына тағайындалды).

Отбасы

Ли мен оның әйелі жеті бала сүйді. Оның ұлы Томас Рекс Ли 2010 жылдан 2022 жылға дейін Юта Жоғарғы Сотының төрешісі болды. Ли саясаткерлер Мо Удалл мен Стюарт Удаллдың бірінші туысы еді.