Кіріспе
Америкалық болат магнаты (1862–1939) – брокерлік фирманың негізін қалаушы және төрағасы Чарльз Майкл Шваб (18 ақпан 1862 – 18 қыркүйек 1939) – американдық болат магнаты. Оның басшылығымен «Бейтлехем Болат» компаниясы АҚШ-та екінші ірі болат өндірушісіне айналып, әлемдегі ең маңызды ауыр индустрия кәсіпорындарының бірі болды.
the founder and chairman of the brokerage firm
Charles Michael Schwab (February 18, 1862 – September 18, 1939) was an American steel magnate. Under his leadership, Bethlehem Steel became the second largest steel maker in the United States, and one of the most important heavy manufacturers in the world.
Ерте өмір және білім
Шваб 1862 жылдың 18 ақпанында Пенсильвания штатының Уильямсбург қаласында Паулин (құрметті әкесі Фарабо) және Джон Энтони Швабтың ұлы ретінде дүниеге келді. Оның барлық төрт әжесі мен атасы Германиядан келген рим-католик иммигранттары болған. Шваб 1877 жылы Лореттодағы Сент-Франциск университетін бітірді.
Карнеги болат
Шваб өзінің мансабын Эндрю Карнегидің болат зауытында инженер ретінде бастады, Пенсильвания штатының Брэддок қаласындағы Эдгар Томсон болат зауыты мен пештерінің инженерлік корпусында тірек қадаушы болып жұмыс істеді. Ол жиі қызмет бабымен жоғарылатылды, оның ішінде 1887 жылы Homestead зауытының бас инженері, ал 1890 жылы Эдгар Томсон болат зауытының бас инженері лауазымдарына тағайындалды. 1897 жылы, небәрі 35 жасында, ол Карнеги болат компаниясының президенті болды. 1901 жылы ол J. P. Morgan басқаратын Нью-Йорк қаржыгерлері тобымен Карнеги болат компаниясын құпия түрде сату бойынша келіссөздер жүргізуге көмектесті. Сатудан кейін Шваб Карнегидің бұрынғы активтерінен құрылған АҚШ Болат корпорациясының алғашқы президенті болды.
Бейтлехем болат
1903 жылы Морганмен және US Steel компаниясының бас атқарушы директоры Эльберт Гэримен бірнеше қақтығыстан кейін Шваб компанияны тастап, Бейтлехем кеме құрылысы және болат компаниясын басқарды, ол ақырында Бейтлехем болатқа айналды, Пенсильвания штаты, Бейтлехем қаласы. Компанияның Калифорния, Делавэр және Нью-Джерси штаттарында кеме құрылысы орындары болды, ол қысқа ғана уақытқа, бірақ сәттілікке толы кезеңде United States Shipbuilding Company-дегі азаматтардың саналы компанияларының бірі ретінде қатысты. Шваб пен Юджин Грейстің басшылығымен Бейтлехем болат компаниясы әлемдегі ең ірі тәуелсіз болат өндірушілердің біріне айналды. Компанияның табысының маңызды бөлігі H-тұлғалы профильді жасау болды, ол бүгінгі I-тұлғалы профильдің алдағысы. Шваб кең қанатты болат профильді жаппай өндіруге қызығушылық танытты, бірақ бұл тәуекелге толы кәсіпорын болды, ол капитал жинауды және үлкен жаңа зауыт салуды қажет етті, бәрі де сатуға болатындығы дәлелденбеген өнімді жасау үшін. Шваб ең танымал сөзінде: «Мен бәрін ойлап шығардым, егер біз банкрот болсақ, онда үлкен банкрот болар едік», – деді. 1908 жылы Бейтлехем болат компаниясы кең қанатты профильді шығара бастады, бұл құрылыс саласында революция жасады және бұлтқыш ғимараттар дәуіріне үлкен үлес қосты. Оның табысы Бейтлехемді әлемдегі екінші ірі болат компаниясына айналдырды. Бейтлехем, Пенсильвания, бұрынғы төрт ауылды біріктіру арқылы, іс жүзінде компаниялық қала ретінде құрылды. 1910 жылы Шваб жаңадан құрылған Пенсильвания штатының полиция күштерін шақырып, Бейтлехем болат компаниясының ереуілін тоқтатты. Шваб өзінің қызметінің барлық кезеңінде кәсіподақтарды Бейтлехем болаттан алшақ ұстады, бірақ Бейтлехем болат 1941 жылы, оның қайтысынан екі жыл өткен соң кәсіподақтарға қосылды. 1911 жылы Бейтлехем Стил компаниясы Бейтлехем Стил ФК деп аталатын футбол командасын құрды. Үш жылдан кейін, 1914 жылы Шваб команданы кәсіби деңгейге көтерді. 1930 жылы команда таратылғанға дейін ол сегіз лига чемпионатында жеңіске жетті, алты Америка кубогы мен бес Ұлттық сын кубогын жеңіп алды. Бұл команда АҚШ тарихындағы ең ұлы футбол командаларының бірі саналды. Компания 1928-1929 жылдардағы Америка футбол лигасы мен АҚШ футбол қауымдастығы арасындағы «Футбол соғыстары» және 1929 жылы Ұлы депрессияның басталуы кезінде туған қаржылық шығындардың салдарынан команданы таратып жіберді. Бірінші дүниежүзілік соғыстың алғашқы жылдарында Бейтлехем болат компаниясы одақтастарға белгілі бір қару-жарақ түрлерін жеткізуде дерлік монополияға ие болды. Осы кезеңде Шваб одақтас үкіметтеріне оқ-дәрілерді өндіру және жеткізумен байланысты Еуропаға көптеген сапарлар жасады. Ол Канада арқылы тауарлар тасымалдап, Американың бейтараптық заңдарын бұзып жүрді. 1918 жылдың 16 сәуірінде Шваб Конгресспен құрылған және АҚШ-тағы барлық кеме жасау саласына толық билік берілген «Тез арада флот корпорациясының» бас директоры болды. Ол корпорацияның бұрынғы бас директоры Чарльз Пизден жоғары тағайындалды. Президент Уилсон осы жауапкершілікті қабылдауды Швабтан тікелей сұрады. Швабтың кеме жасау саласындағы ең маңызды өзгерісі – сол кездегі қолданылып келген шығынға қосылған пайданы есептеу жүйесінен бас тартып, белгіленген бағамен келісім-шарттар жасауды бастау болды. Америка соғысқа кіргеннен кейін ол пайда табуға тырысқаны үшін айыпталды, бірақ кейіннен ақталды. Шваб тәуекелге баратын және өте даулы тұлға ретінде танылды; Томас Эдисон бір кезде оны «шебер иесіз» деп атады. Шваб Транс-Сибир темір жолына болат жеткізу бойынша жасасқан табысты келісімшартынан кейін, ол Ұлы князь Алексей Александровичтің сүйіктісіне 200 000 доллар көлемінде «сыйлық» берді. Оның қызметкерлерімен қарым-қатынас жасаудың жаңаша әдістері Дейл Карнегидің 1936 жылы жарық көрген «Достарға қалай қол жеткізуге және адамдарға қалай ықпал етуге» атты ең танымал еңбегінде айтылған. 1928 жылы Шваб «болат өнеркәсібіне қосқан үлкен үлесі үшін» Бессемер алтын медалімен марапатталды. 1932 жылы ол Британдық отын институтының Мельчетт медалімен марапатталды. 1982 жылы Шваб АҚШ-тың кіші бизнес саласының Даңқ залына енгізілді. 2011 жылы Шваб АҚШ-тың болат өнеркәсібіндегі өмір бойы еңбегі үшін Американың металл нарығы Даңқ залының алғашқы құрамына енгізілді.
Жеке өмір
Шваб 1883 жылғы 1 мамырда Эмма Юрана Динкиге (1859–1939) үйленді. Миссис Шваб Пенсильвания штатының Уэзерли қаласында тұрды және онда мектеп салу үшін 85 000 доллар сыйлады. Шваб ақырында өте бай болды. Ол Нью-Йорк қаласының Үстіңгі Батыс жағына көшіп барды, ол кезде ол Орталық парктің «дұрыс емес» жағы деп есептелді, онда ол Нью-Йорктегі ең амбициялық жеке үй «Риверсайдты» салдырды. Француз сәулетшісі Морис Хеберт жобалаған 7 миллион долларлық 75 бөлмелі үй қалалық блок ішінде үш француз шатосының элементтерін біріктірді. Швабтың қайтысынан кейін мэр Фиорелло Ла Гардия «Риверсайдты» ресми түрде мэр резиденциясы ету туралы ұсыныстан бас тартты, оны тым әсем деп санады. Соңында ол бұзылып, орнына тұрғын үй салынды. Швабтың сонымен қатар Пенсильвания штатының Лоретто қаласында 4 км² жерді алып жатқан 44 бөлмелі жазғы үйі болды. Үйде әсем бақтар мен тоғыз тесікті гольф алаңы бар еді. Шваб ескі үйді бұзудың орнына, жаңа сарайға орын ашу үшін оны дөңгелектерде жаңа жерге көшірді. Швабтың мүлігі оның қайтысынан кейін «Иммергрюнді» сатты, қазір ол Францискан монахтарына (Тәртіпті үшінші) тиесілі Ассизи тауының монастыры, олар жақын орналасқан Сент-Франциск университетін басқарады. 1917 жылы Дональд Росс жобалаған, қазір «Immergrun Golf Club» деп аталатын гольф алаңы университетке тиесілі және оны басқарады. Бақтарда Версальдегі нысандардың үлгісімен жасалған каскадты су тасқыны және Манхэттендегі Рокфеллер орталығындағы Прометей мүсінімен танымал Пол Маншиптің мүсіндері бар. Шваб «шапшаң өмір салтымен», оның ішінде сәнді кештер, жоғары ставкалары бар құмар ойындары және некеден тыс кем дегенде бір баласы бар қатынастармен танымал болды. Оның жасаған істері және некеден тыс баласы оның әйелімен қарым-қатынасын нашарлатты. Ол Монте-Карлода «банкті жарып», 100 000 долларлық «Лоретта» атты жеке вагонда саяхаттағаннан кейін халықаралық деңгейде танымал болды. Ұлы депрессиядан бұрын, ол өзінің байлығының көп бөлігін, шамамен 25–40 миллион долларды жұмсаған. 21 ғасырдың басындағы инфляцияны ескере отырып, бұл 500 миллионнан 800 миллион долларға тең. 1929 жылғы қор нарығының құлдырауы жылдар бойы ысыраппен жұмсағанның нәтижесін аяқтады. Ол өмірінің соңғы жылдарын шағын пәтерде өткізді. Ол «Риверсайд» үшін салық төлей алмады, ал оны кредиторлар алып қойды. Ол сарайды үлкен шығынмен сатуға ұсынды, бірақ сатып алушылар табылмады. Он жылдан кейін қайтыс болғанда, Швабтың Bethlehem Steel-дегі үлесі дерлік құнсыз болды және ол 300 000 доллардан астам қарызы болды. Егер ол тағы бірнеше жыл өмір сүрген болса, Bethlehem Steel соғыс материалдарына тапсырыс алғанда оның байлығы қайта жаңарған болар еді. Швабтың Эурана Динкиден баласы болмады, бірақ оның сүйіктісінен бір қызы болды. 1903 жылы швейцариялық-американдық суретші Адольфо Мюллер Ури (1862–1947) салған Швабтың кеудесінен жоғарыға дейінгі портреті бұрын Ларамидегі Вайоминг университетінің Америка мұра орталығындағы Джессика Драгонет коллекциясында болған, бірақ Вашингтондағы Ұлттық портрет галереясына сыйға берілді. Мюллер Ури сонымен қатар өзінің інісі және ағасы Жозефтің ұлы Чарльз М. Швабты теңізші костюмінде бала ретінде суретке түсірді.
Өлім
Швабтың әйелі 1939 жылдың 12 қаңтарында қайтыс болды. Шваб тоғыз айдан соң, сол жылдың 18 қыркүйегінде Нью-Йорктегі Парк-авенюдегі пәтерінде жүрек ауруынан қайтыс болды. Оның қосылу рәсімі Сент-Патрик соборында өтті және процессияның жолында шамамен 2000 адам тұрған деп есептеледі.