Кіріспе

Американдық актер (1920–2004)
актер

Энтони Леонард Рэндалл (туған аты Арье Леонард Розенберг; 26 ақпан 1920 – 17 мамыр 2004) – американдық актер. Ол Нейл Саймонның 1965 жылғы «Жұп есімдер» пьесасының телевизиялық бейімделуінде Феликс Унгер рөлін сомдағаны үшін ең жақсы танымал. Алты онжылдыққа созылған мансабында Рэндалл алты рет «Алтын глобус» сыйлығына және алты рет «Эмми» сыйлығына ұсынылып, бір «Эмми» сыйлығын жеңіп алды.

Алғашқы жылдар

Рэндалл Оклахома штатының Талса қаласында еврей отбасында дүниеге келген. Ол Джулия (Финстон) (1889 жылғы 28 сәуір – 1950 жылғы 3 қазан) және өнер заттары мен антиквариат сатушы Моша Розенбергтің (1875 жылғы 6 тамыз – 1939 жылғы 16 қараша) ұлы. Ол Талса орталық орта мектебінде оқыған. Рэндалл Нью-Йорк қаласына барып, Театрдың көршілес үйінің мектебінде оқығанға дейін бір жыл бойы Солтүстік-Батыс университетінде оқыды. Ол Санфорд Мейснер және хореограф Марта Грэмтің шәкірті болды. Рэндалл Массачусетс штатының Вустер қаласындағы WTAG радиостанциясында хабаршы болып жұмыс істеді. Энтони Рэндалл ретінде ол Джейн Коулмен бірге Джордж Бернард Шоудың «Кандида» және Этель Бэрримормен бірге Эмлин Уильямстың «Жасыл жүгері» спектакльдерінде ойнады. Рэндалл Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде бес жыл бойы АҚШ Армиясының Сигнал корпусында қызмет етті, соның ішінде Арлингтон Холлда кодты бұзушы Сигналдық барлау қызметінде жұмыс істеді. Ол әскери қызметтен босатылғанға дейін аға лейтенант шеніне көтерілді. Соғыстан кейін ол Мэриленд штатының Монтгомери округіндегі Олни театрында жұмыс істеді, содан кейін Нью-Йоркке қайтып келді. Рэндаллдың алғашқы актерлік жұмыстарының бірі – 1940 жылдардағы ұзаққа созылған радиосериал «Мен құпияны жақсы көремін» («I Love a Mystery») ішінде «Реджи» рөлін ойнау болды.

Бродвей

1946 жылы Рэндалл Кэтрин Корнеллдің "Вимпол көшесі барреттері" қойылымының гастрольдік өндірісінде бауырлардың бірі ретінде сомдады. Рэндалл Корнелл, Чарльтон Хестон және Морин Стейплтонмен бірге Корнеллдің "Антоний мен Клеопатра" (1947–48) және Седрик Хардвик пен Лили Палмермен "Цезарь мен Клеопатра" (1949–50) қойылымдарында Бродвей сахнасында өнер көрсетті. Рэндалл теледидарда да көріне бастады, әсіресе "Бір адамның отбасы" эпизодтарында.

Мистер Пиперс

Рэндалдың алғашқы маңызды телевизиялық рөлі 1952–1955 жылдардағы «Мистер Пиперс» сериалында тарих сабағын оқытушы Харви Вескит болды. Ол «The Gulf Playhouse» (режиссері Артур Пенн), «The Pepsi Cola Playhouse», «Kraft Theatre», «The Motorola Television Hour», «Armstrong Circle Theatre», «Studio One in Hollywood», «Appointment with Adventure» және «The Philco Goodyear Television Playhouse» сияқты басқа да шоуларда эпизодтық рөлдерде ойнады. Рэндалл 1954 жылы «О, еркектер! О, әйелдер!» Бродвейдегі хиттің құрамына Джиг Янгтың орнына келді.

Желге мұрагерлік

Рэндалдың Бродвейдегі алғашқы маңызды рөлі 1955–57 жылдар аралығындағы "Желге мұра" ("Inherit the Wind") спектаклінде болды, онда ол Эд Бегли мен Пол Мунимен бірге нағыз өмірдегі циник Х.Л. Менкенге негізделген газетші Э.К. Хорнбекті сомдады. Телевизияда ол Нил Саймонмен бірлесіп жазған "Жұмысшы қызды жұбатушы құдай" ("Heaven Will Protect the Working Girl") (1956) фильмінде түсті. Ол сондай-ақ "Алкоа сағаты" ("The Alcoa Hour") бағдарламасына шақырылған қонақ ретінде қатысты.

Кино жұлдызы

Рэндаллдың "Желге мұра қалдыру" фильміндегі табысы оған фильмдерге шақырулар мен үлкен экрандағы алғашқы маңызды рөлін әкелді – "О, ерлер! О, әйелдер!" (1957) фильмінде 20th Century Fox компаниясы үшін. Бұл фильм Рэндаллды "Will Success Spoil Rock Hunter?" (1957) фильмінде Джейни Мэнсфилдпен бірге түсу арқылы жұлдыздық деңгейге көтерді. Ол "No Down Payment" (1957) фильмінде басты рөлдердің бірін ойнады. 1958 жылы Рэндалл Бродвейдегі "О, капитан!" музыкалық комедиясында басты рөлді ойнады, бұл рөлді алғаш кинода Алек Гиннесс сомдаған. Комедия қаржылық жағынан сәтсіз болды, бірақ Рэндалл прима-балерина Александра Даниловамен билеген өнері үшін Тони сыйлығына ие болды. Рэндалл "Westinghouse Desilu Playhouse", "Goodyear Theatre", "The United States Steel Hour", "Sunday Showcase" және "Playhouse 90" телесериалдарында ойнады.

Ұдайы табысты

Рэндалл Дебби Рейнольдспен бірге Metro Goldwyn Mayer студиясының "Жұптасу ойыны" (1959) фильмінде ойнады. Ол Дорис Дей мен Рок Хадсонды қолдаған "Жастық әңгіме" (1959) хит-фильмінде түсті; ол Дей мен Хадсонмен тағы екі фильмде бірге ойнады. Рэндалл NBC телеарнасының "Бостандықтың құпиясы" атты арнайы бағдарламасында ойнады, ол 1959 жылдың жазында Нью-Джерси штатының Маунт-Холли қаласында түсіріліп, 1959 жылдың күзінде және 1960 жылдың басында телеарнада көрсетілді. Телевизияда ол Мел Брукспен бірлесіп жазған "Айдағы адам" (1960) фильмінде де ойнады. Рэндалл 1960 жылы MGM студиясының "Хаклберри Финннің басынан өткендер" фильмінде басты рөлді сомдады. Ол "Махаббат жасайық" (1960) фильмінде Мэрилин Монро мен Ив Монтанмен бірге, ал "Қайта кел, сүйікті" (1961) фильмінде Хадсон мен Деймен бірге "Жастық әңгіме" стиліндегі қосымша рөлді ойнады. Рэндалл "General Electric Theater" және "Checkmate" сияқты телешоуларда эпизодтық рөлдерде пайда болды. 1961 жылы Рэндалл "Альфред Хичкок сағатының" "Мас күй" атты эпизодында әйелін мас күйінде тұншықтырып өлтіретін алкогольге тәуелді бизнес-менеджерді бейнеледі. Ол "Арсен және ескі кружево" (1962) телефильмінің адаптациясында ойнады, сондай-ақ "Ұлдардың түні" (1962) және "Махаббат аралы" (1963) фильмдерінде басты рөлдерді сомдады. Рэндалл 1964 жылы классикалық MGM фильмі "Доктор Лаоның жеті беті" фильмінде ойнады, ол Чарльз Г. Финнидің "Доктор Лаоның циркі" кітабына негізделген. Доктор Лао, Жексінішті қарлығаш, Мерлин, Тианалық Аполлоний, Ұлы жылан, Пан және Медуза сияқты жеті рөлді сомдағаннан өзге, Рэндалл фильмде екі секундтық эпизодта макияжсыз, көрермендердің қатарындағы салтанатты адам ретінде пайда болып, барлығы сегіз рөлді ойнады. Ол "Мыс құбыр" (1964) фильмінде басты рөлді ойнады және Хадсон мен Деймен бірге "Маған гүл жіберме" (1965) атты соңғы фильмін түсірді. Рэндалл "Жұмсақ" (1965) – арыстан туралы комедияда, "Әліпби бойынша кісі өлтірулер" (1965) – Фрэнк Ташлин үшін Геркулес Пуаро рөлінде, "Біздің агент Марракеште" (1966) – құпия агент ретінде және "Сәлем, төменде" (1969) фильмдерінде басты рөлдерді сомдады. Рэндалл 1966 жылы Бродвейге "UTBU" қойылымымен оралды, бірақ ол ұзаққа соқпады. Ол Джонни Уитакер мен Фред Гвиннмен бірге "Кішкентай періште" (1969) телефильміне қатысты.

Бір қызығы

Рэндалл 1970 жылы Джек Клюгманмен бірге "Жұп есімдер" ("The Odd Couple") телесериалында Феликс Унгер рөлінде қайта оралды, бұл рөл бес жылға созылды. "Жұп есімдер" сериалындағы Феликстің балаларының есімдері – Рэндаллдың әпкесінің және өзінің құрметіне қойылған Эдна мен Леонард еді. 1974 жылы Рэндалл мен Клюгман Yahtzee ойынының "Challenge Yahtzee" атты түрінің жарнамалық роликтерінде түсті. Олар Феликс пен Оскар рөлінде ойнады, ал роликтер "Жұп есімдер" сериалының түсірілім алаңында түсірілді. Сериал көрсетіліп тұрған кезеңде Рэндалл "Секс туралы білуге тиіс барлық нәрсе" (1972) фильмінде шағын рөл ойнады. 1973 жылы ол "Шарлоттаның торы" ("Charlotte's Web") фильмінде ашкөз Templeton егеуқұмыршығының даусын сомдауға шақырылды, тіпті даусы жазылды, бірақ режиссер Рэндаллдың даусының тым әдемі екенін айтып, Templeton-ның назарды аударатын даусы болуын қалағандықтан Пол Линд оны алмастырды.

Тони Рэндалл шоуы

1976 жылдан бастап Рэндалл "Тони Рэндалл шоуында" екі маусым бойы Филадельфия судьясы Уолтер Франклин рөлінде ойнады. Ол 1978 жылғы "Кейт Блис және Тикер Тейп Кид", 1979 жылғы "Скевенджер Хант" және 1980 жылғы "Фулин Ароунд" фильмдерінде түсті.

Сүйіспеншілікпен, Сидни

Рэндалл 1981-1983 жылдары NBC телеарнасының "Love, Sidney" сериалында түсті. Шоудың пилоты болған "Сидни Шор: Қыздың ең жақсы досы" телефильмінде Сидни Шор орта жастағы гомосексуал адам ретінде жазылған; алайда, кейіпкердің сексуалды бағыты сериал үшін нақтыланбады. 1983 жылы сериал тоқтатылғаннан кейін Рэндалл тағы бір телесериалда түсуден бас тартып, өнер көрсету орны ретінде Бродвей сахнасын таңдады. Рэндалл телефильмдерде түсуін жалғастырды. Ол Disney-дің "Sunday Drive" (1986) фильмінде, "Save the Dog!" (1988) және "The Man in the Brown Suit" (1989) фильмдерінде ойнады. 1987 жылдың 30 қазанынан 2 қарашасына дейін ол HBO телеарнасының қысқа ғұмырлы премиум-арнасы "Festival" алдын ала көрсетілімін жүргізді. 1989 жылы Рэндалл "M. Butterfly" спектакліне қатысып, бір актердің орнына сахнаға шықты.

Ұлттық актерлер театры

1991 жылы Рэндалл Нью-Йорктегі Пейс университетінде орналасқан Ұлттық актерлер театрын құрды. Олардың қойылымдары: "Круцибл" (1991), "Бір жақтағы шағын қонақ үй" (1992), "Мастер-құрылысшы" (1992), "Шағала" (1992), "Сент-Жоан" (1993), "Ат үстіндегі үш дос" (1993), "Афинаның Тимоны" (1993), "Үкімет инспекторы" (1993), "Гүлдейтін шабдалы" (1994), "Джентльмендер блондинкаларды жақсы көреді" (1994), "Қылықтар мектебі" (1995), "Желге мұрагерлік" (1996), "Джин ойыны" (1997). 1997 жылы ол Клугменмен бірге "The Sunshine Boys" спектаклінде ойнап, үлкен жетістікке жетті. 1993 жылдың қыркүйегінде Рэндалл мен Клугман CBS телефильмінде "The Odd Couple: Together Again" фильмінде қайта табысып, бұрынғы рөлдерін сомдады. Оқиға Феликс қызы Эднаның үйлену тойына дайындалған жоспарларын құрта салғаннан кейін, оның әйелі Глория оны 11 күнге үйден қуғаннан басталады. Бұл оған Оскармен бірге қайта тұрудан басқа амал қалдырмады, сондай-ақ, оның тамақ сорғысынан кейін дауысы сырқырағандықтан, оған қалпына келуге көмектесті. Рэндаллдың кейінгі сахналық қойылымдарына "Night Must Fall" (1999) және "Judgment at Nuremberg" (2001) кірді. Ол мерзімді түрде Клугманмен бірге "The Odd Couple" спектаклінің қайта қойылымдарында ойнады, соның ішінде 1996 жылы Лондонда. Кейінгі фильмдердегі рөлдері: "Fatal Instinct" (1994) және "Down with Love" (2003). Рэндаллдың актер ретінде сахнадағы соңғы өнер көрсетулері "The Resistible Rise of Arturo Ui" (2002) және "Right You Are" (2003) спектакльдерінде болды.

Қонақ ретінде көріністер

1955 жылдың 4 қыркүйегінде Рэндалл мен Клугман Гена Роулендспен бірге CBS телеарнасының "The Pirate's House" атты эпизодында ойнады. Рэндалл Джонни Карсонның "Tonight Show" бағдарламасына жиі шақырылып, операға деген құмарлығы мен оның көптеген сюжеттерінің ашық екендігі туралы әңгімелеген. Ол жеке жазбалар жасау үшін операға магнитофонды жасырып әкелгенін де мойындады. Рэндалл Джонни Карсонды темекі шегуге тырысып, әдетте ұқыпты болды. Қайтыс болған кезде Рэндалл "Tonight Show" бағдарламасына 105 рет қонақ ретінде шақырылған, бұл басқа ешбір жұлдыздан көп. Рэндалл 1958 жылдан 1967 жылға дейін "What’s My Line?" ойын шоуының тұрақты қатысушысы болды, сондай-ақ "Password", "The Hollywood Squares" және "$10,000 and $20,000 Pyramids" шоуларында да ойнады. 1977 жылы "The Gong Show" бағдарламасына "қатысушы" ретінде қатысып, өзінің жоғарыпарлы бейнесін пародиялады. Рэндалл "The Muppet Show" телесериалының бесінші және соңғы маусымында қонақ ретінде пайда болды, бұл эпизод алғаш рет 1980 жылдың 11 қазанында көрсетілді. Бұл шоудың 100-ші эпизоды болды. Рэндалл, Джон Гудман және Дрю Бэрримор 1993 жылдың 13 қыркүйегінде "Late Night with Conan O'Brien" бағдарламасының тұңғыш эпизодында алғашқы қонақтардың бірі болды. Ол сондай-ақ Конан О'Брайеннің 5 жылдығына арналған арнайы бағдарламасында PimpBot 5000 кейіпкерімен пайда болды. Рэндалл Дэвид Леттерменнің екі кешкі бағдарламасына – "Late Night with David Letterman" және "Late Show with David Letterman" жиі шақырылып, "The Washington Post" газетіндегі некрологында айтылғандай, 70 рет қатысты. Леттермен Рэндаллдың Реджис Филбинмен бірге өзінің сүйікті қонақтарының бірі екенін айтты. 1994 жылдың 7 қарашасында Рэндалл "Jeopardy!" ойын шоуында National Actors Theatre атынан ойнаған атақты эпизодқа қатысты. Ол генерал Норман Шварцкопфтан кейін екінші орынды иеленді, бірақ актриса Стефани Пауэрстен озып, соңғы есепте $9,900 жеңіп алды.

Басқа шығармашылық қызмет

1973 жылы Рэндалл мен Клугман «The Odd Couple Sings» атты Лондон рекорд компаниясы үшін альбом жазды. Роланд Шоу мен Лондон фестивалі оркестрі және хоры музыкамен және қосымша вокалмен қамтамасыз етті. Бұл альбом хит-парадтарда көшбасшы болмады, бірақ көптеген «The Odd Couple» жанкүйерлері үшін аса құнды зат саналады. Рэндалл мен Клугман Eagle брендінің тағамдарына арналған телеарна жарнамаларында да бірлесіп жұмыс істеді. Белгілі әңгімешіл Рэндалл, сондай-ақ жазушысы Майк Миндлинмен бірге 1989 жылы «Мені еске түсіретін» атты ойын-сауық индустриясы туралы қызықты және кейде ашық әңгімелер жинағын жазды. Өзі сүйетін мәдениетті қолдауға және оны сықақтап әжуалауға бейімділігіне сәйкес, 1960 жылдардың ортасында Биг-Бэнд дәуірі қайта жаңғырған кезде Рэндалл 1930 жылдардағы әндерден тұратын «Vo, Vo, De, Oh, Doe» атты альбом шығарды, ол New Vaudeville Band тобының «Winchester Cathedral» хитінен шабыттанды. Ол Кармен Ломбардоның вибрато стилін еліктеп (және біршама күшейтіп көрсетті), ал екеуі бір кезде Ломбардоның «Boo Hoo (You've Got Me Crying for You)» әнін дуэт ретінде орындаған. 1980 жылдары Рэндалл Метрополитен Операсының бірнеше бейнежазбаларында камерадан тыс баяндамашы болып жұмыс істеді, ол теледидар көрермендеріне сахнаға шыққан орындаушыларды таныстырып, көріністердің қысқаша сипаттамасын берді. 1990 жылы «Gremlins 2: The New Batch» фильмінің жалғасы үшін Рэндалл Brain Gremlin-ге дауыс берді.

Жеке өмір

Рэндал 1938 жылдан бастап 1992 жылдың 18 сәуірінде қатерлі ісіктен қайтыс болған Флоренс Гиббспен, мектеп кезіндегі сүйіктісімен үйленген. Олардың балалары болмады. 1995 жылдың 17 қарашасында 75 жасқа келгенде ол 25 жастағы Хизер Харланға үйленді, ол "Скандал мектебі" қойылымындағы дублер болған, ал Рэндал сол қойылымда басты рөлде ойнаған. Салтанатты тізімін Руди Джулиани жүргізді. Олар Манхэттендегі пәтерде тұрды және 2003 жылы Флорида штатының Ки-Бискейн қаласында демалысқа арналған пәтер сатып алды. Олардың екі баласы болды: 1997 жылдың 11 сәуірінде туған Джулия және 1998 жылдың 15 маусымында туған Джефферсон. Рэндал 2004 жылдың мамырында қайтыс болғанға дейін олар үйленген күйінде болды. "Менің есімде қалған нәрсе" атты кітабында Рэндал актер өзін емес, өз жұмысын жария етуі керек екенін айтты: "Халық мен туралы бір ғана нәрсені біледі: мен темекі тартпаймын".

Қорғаушылық және саясат

Рэндалл өнерді қолдаушы болды. 1980 жылдың жазында ол Нью-Йорк филармониясының Нью-Йорк қаласындағы Орталық саябақтағы концерттерін жүргізуші ретінде танымал болды. Рэндалл саяси көзқарасы либералдық еді. Ол 1968 жылы Демократиялық партияның президенттік іріктеу сайлауы кезінде Юджин Маккартиді белсенді түрде қолдады. Вьетнам соғысына қарсылығы үшін Метрополитен Опера радио хабарларының «Опера сұрақтары» бағдарламасының тұрақты қатысушысы қызметінен шеттетілген кезде, ол келісімшартының қалған ақшасын Маккартидің сайлауалды штабына сыйлады. 1972 жылы АҚШ президенттік іріктеу сайлауында ол Демократиялық партиядан кандидат болған Джордж Макговерн үшін өткізілген көптеген қайырымдылық шараларындағы арнайы қонақ ретінде көзге түсті. Оның аты Ричард Никсонның саяси қарсыластарының тізіміне енген.

Өлім

2004 жылғы 17 мамырда Рэндалл Нью-Йорк университетінің медициналық орталығында ұйқыда пневмониядан қайтыс болды. Ол 2003 жылғы желтоқсанда жасалған коронарлық айналып өту операциясынан кейін пневмонияға шалдыққан болатын. Ол операциядан бері ауруханада жатқан еді. Оның денесі Нью-Йорк штатының Хадсон қаласындағы Гастингсте орналасқан Вестчестер Хиллс зиратында жерленген.

Құрметтер

1993 жылы ол Нью-Йорк қаласына ерекше үлес қосқаны үшін Нью-Йорк қаласының Жүз жылдық қауымдастығының Алтын медалін алды. 1999 жылы Нью-Йорк қалалық колледжі Рэндаллды Нью-Йорк қаласына көрнекті қызметі үшін Джон Х. Финли сыйлығымен марапаттады. 2003 жылы Пейс университеті оған құрметті Көркем өнер докторы дәрежесін берді.