1845 жылғы ғылым мен технология: Росс лорды M51 спираль құрылымын ашты, Адамс Нептун планетасын болжады, Леверье Уран қозғалысын зерттеді. Телескоп салынды.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
1845 жылы ғылым және технология саласында маңызды оқиғалар болды, олар төменде тізілген.
The year 1845 in science and technology involved some significant events, listed below.
Астрономия
Сәуір – Лорд Росс M51 тұмандығының спиральды құрылымы бар екенін ашады. Қыркүйек-қазан – Корнуолл математигі Джон Коуч Адамс Джеймс Чаллис пен Джордж Биделл Эйриге жасаған есептеулерімен бөліседі, онда бір дене (Нептун) Уранның орбитасына әсер ететіні көрсетілген. 10 қараша – Урбен Ле Верьер Париждегі Ғылым академиясына Уранның қозғалысын түсіндіруге қабілетсіздік танытқан теориялар туралы еңбегін ұсынады. Ирландияда Лорд Росс салған "Парсонстаун Левиафаны" телескобының құрылысы басталады.
April – Lord Rosse discovers that the nebula M51 has a spiral structure. September–October – Cornish mathematician John Couch Adams communicates to James Challis and George Biddell Airy his calculations demonstrating that a body (Neptune) is perturbing the orbit of Uranus. November 10 – Urbain Le Verrier presents to the Académie des sciences in Paris a memoir showing that existing theories fail to account for the motion of Uranus. Construction begins in Ireland of the "Leviathan of Parsonstown", a telescope built by Lord Rosse.
Биология
Тамыз-қыркүйек – Ирландияда бұрын белгісіз картоп шілігі картоп егініне шалдықты: Ұлы ашаршылықтың бастауы.
August–September – Previously unknown Potato blight strikes the potato crop in Ireland: start of the Great Famine.
Химия
17 наурыз – Стивен Перри Англияда резеңке таспаны патенттеді. Эдмонд Фреми Фреми тұзын – күшті тотықтырғыш затты ашты.
March 17 – Stephen Perry patents the rubber band in England. Edmond Frémy discovers the oxidizing agent Frémy's salt.
Барлау
Тамыз – Джон Франклиннің HMS Эребус және HMS Террор кемелерімен Солтүстік-Батыс өткелін табуға шыққан экспедициясы Баффин шығанағына кіріп, кейін із-жайсыз жоғалып кеткен соңғы рет көріледі.
August – John Franklin's expedition with HMS Erebus and HMS Terror to find the Northwest Passage is last seen entering Baffin Bay prior to its mysterious disappearance.
Медицина
27 желтоқсан – Джорджия штатының Джефферсон қаласында доктор Кроуфорд Лонг бала туған кезде алғаш рет анестезия қолданды.
December 27 – Anesthesia is used in childbirth for the first time, by Dr Crawford Long in Jefferson, Georgia.
Физика
13 қыркүйек – Майкл Фарадей күшті магнит өрісінің поляризацияланған жарық жазықтығын бұра алатынын, Фарадей эффектісін жасайды. C. H. D. Буйс Баллот дыбыс толқындары үшін Доплер эффектісін растайды. Немец физигі Густав Кирхофф алғаш рет Кирхоффтың тізбек заңдарын сипаттайды.
September 13 – Michael Faraday discovers that an intense magnetic field can rotate the plane of polarized light, the Faraday effect. C. H. D. Buys Ballot confirms the Doppler effect for sound waves. Kirchhoff's circuit laws are first described by German physicist Gustav Kirchhoff.
Технология
26 шілде – 10 тамыз – Изамбард Кингдом Брунельдің темір бу кемесі «Ұлыбритания» Ливерпульден Нью-Йоркке Трансатлантикалық сапарды жасады, бұл сапарды жасаған алғашқы бұрандалы кеме. Адольф Сакс Францияда клапанды қола музыкалық аспаптар отбасы – саксхорнға патент алды.
July 26–August 10 – Isambard Kingdom Brunel’s iron steamship Great Britain makes the Transatlantic Crossing from Liverpool to New York, the first screw propelled vessel to make the passage. The saxhorn family of valved brass instruments is patented by Adolphe Sax in France.
Жарияланымдар
14 қаңтар – Берлиндегі Физикалық қоғам құрылды және «Fortschritte der Physik» мен «Verhandlungen» басылымдарын шығара бастады. 28 тамыз – «Scientific American» журналы жарық көруді бастады. Александр фон Гумбольдттың «Космос: физикалық әлемді сипаттау жобасы» атты еңбегі жарық көруді бастады.
January 14 – Physikalische Gesellschaft zu Berlin established and begins publishing Fortschritte der Physik and Verhandlungen. August 28 – The journal Scientific American begins publication. Alexander von Humboldt's Kosmos: Entwurf einer physischen Weltbeschreibung begins publication.
Туылғандар
17 ақпан (ескі стиль бойынша 1 наурыз) – Федор Пиротский (1898 жылы қайтыс болды), Украинада туған орыс әскери және электр инженері, өнертапқыш. 3 наурыз – Георг Кантор (1918 жылы қайтыс болды), Ресейде туған неміс математигі. 27 наурыз – Вильгельм Рентген (1923 жылы қайтыс болды), неміс физигі, рентген сәулелерін ашқан, Нобель сыйлығының лауреаты. 21 сәуір – Уильям Хили Далл (1927 жылы қайтыс болды), американдық моллюсктерді зерттеуші және саяхатшы. 4 мамыр – Уильям Кингдон Клиффорд (1879 жылы қайтыс болды), ағылшын геометрі. 16 мамыр – Эли Метчников (1916 жылы қайтыс болды), Ресейлік микробиолог, Нобель сыйлығының лауреаты. 16 маусым – Генрих Дрессель (1920 жылы қайтыс болды), неміс археологы. 4 шілде – Томас Барнардо (1905 жылы қайтыс болды), Ирландияда туған дәрігер және қайырымдылық ісін қолдаушы. 11 қыркүйек – Эмиль Бодо (1903 жылы қайтыс болды), француз телеграф инженері. 14 қараша – Улисе Дини (1918 жылы қайтыс болды), итальяндық математик.
February 17 (Old Style March 1) – Fyodor Pirotsky (died 1898), Ukrainian born Russian military and electrical engineer and inventor. March 3 – Georg Cantor (died 1918), Russian born German mathematician. March 27 – Wilhelm Röntgen (died 1923), German physicist, discoverer of X rays, Nobel laureate. April 21 – William Healey Dall (died 1927), American malacologist and explorer. May 4 – William Kingdon Clifford (died 1879), English geometer. May 16 – Élie Metchnikoff (died 1916), Russian born microbiologist, Nobel laureate. June 16 – Heinrich Dressel (died 1920), German archaeologist. July 4 – Thomas Barnardo (died 1905), Irish born physician and philanthropist. September 11 – Émile Baudot (died 1903), French telegraph engineer. November 14 – Ulisse Dini (died 1918), Italian mathematician.
Өлімдер
11 қаңтар – Этелдред Бенетт (1776 жылы туған), британдық геолог. 13 наурыз – Джон Фредерик Дэниелл (1790 жылы туған), ағылшын химигі және физигі. 18 наурыз – 'Johnny Appleseed' (Джон Чапман) (1774 жылы туған), американдық бау-бақша өсіруші. 10 сәуір – Томас Сеуолл (1786 жылы туған), американдық анатомия ғалымы. 18 қазан – Доминик, Кассини графы (1748 жылы туған), француз астрономы. Жан Анри Жоме Сент-Илаир (1772 жылы туған), француз ботанигі.
January 11 – Etheldred Benett (born 1776), British geologist. March 13 – John Frederic Daniell (born 1790), English chemist and physicist. March 18 – 'Johnny Appleseed' (John Chapman) (born 1774), American nurseryman. April 10 – Thomas Sewall (born 1786), American anatomist. October 18 – Dominique, comte de Cassini (born 1748), French astronomer. Jean Henri Jaume Saint Hilaire (born 1772), French botanist.