Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Сигналдық құрылғы
Signaling device
Түтін гранатасы – сигнал беру құрылғысы, нысананы немесе қону аймағын белгілеуге, немесе бөлімдердің қимылын жасыруға арналған канистрлік граната. Түтін гранаталары көбінесе түтін бомбаларынан күрделірек және одан әлдеқайда көп түтін шығарады. Түтін бомбалары әдетте ілмек емес, сыртқы фитильмен қосылатын пиротехникалық құралдың бір түрі. Түтін гранаталарының бағасы шамамен 40 долларға жуық, ал түтін бомбаларының бағасы көбінесе бірнеше центтен аспайды. "Түтін шығару" деген тіркес жалғандау, алдау немесе мәселенің маңына жақындамай, әрекеттен қашуды білдіреді, бұл түтін гранаталарын әскери мақсатта қозғалысты жасыру үшін қолданудан туындаған. Сол сияқты, түтін гранатасын қолдануға бұйрық берудің әдеттегі тәсілінен шыққан "түтін атқызу" сөзі, бір жерден жылдам кетуді білдіретін сленг ретінде қолданылады. ТОК
A smoke grenade is a canister type grenade used as a signaling device, target or landing zone marking device, or as a screening device for unit movements. Smoke grenades are generally more complex and emit a far larger amount of smoke than smoke bombs, which are a type of firework typically started with an external fuse rather than a pin. Smoke grenades often cost around $40 compared to smoke bombs, which can often cost just a few cents. The phrase "to smoke", meaning to fake, bluff, or beat around the bush, comes from the military usage of smoke grenades to obscure and conceal movement; similarly, "pop smoke", derived from a common way of ordering the use of smoke grenades, is used as a slang term for quickly leaving a place. TOC
Дизайн
Типик конструкция гранатаның тұтану кезінде түтін шығаратын үстінде төрт, ал төменде біреуі бар болат цилиндрден тұрады. Толтырғыш 250-ден 350 грамға дейін түсті түтін қоспасынан (көбінесе калий хлораты, лактоза және бояу) құралады, кез келген түсте болуы мүмкін. Ақ түтін гранаталары әдетте гексахлорэтан мырыш пен ұсақталған алюминийді пайдаланады. Реакция экзотермиялық, және олар толық күйінде қалатын болса да, түтін гранаталарының корпусы граната түтін шығарғаннан кейін де біраз уақыт бойы қатты қызып тұрады. Қазіргі заманғы түтін гранаталары тікелей от немесе ұшқын шығару үшін жасалмаған болса да, олар өрт қаупін тудырады және абайсыз қолданған жағдайда құрғақ өсімдіктерді немесе жанғыш заттарды тұтандыруы мүмкін. Түтін гранатасының тағы бір түрі – жарылыспен шығару түрі. Бұл гранаталар ақ фосформен (WP) толтырылады, ол ішкі жарылыс заряды арқылы бұлтқа жылдам таралатын пирофорлы зат. Ақ фосфор жарқыраған сары жалынмен жанады, сонымен бірге көп мөлшерде ақ түтін шығарады (фосфор пентоксиді). Бұл түтін гранатасының түрі, шамамен 1 минут ішінде түтін ағынын баяу шығаратын, стандартты қатты толтырғыш гранаталармен салыстырғанда, өте тығыз және дерлік бірден ақ түтін бұлтын жасауға қабілетті. Осы себепті олар бронетранспорттық құралдардағы граната тастағыш құрылғыларында қолдануға ыңғайлы, себебі олар бронетехникаға қарсы қарулармен нысанаға алынған жағдайда өте жылдам жасырынуды және жедел кері шегінуді қажет етеді.
A typical design consists of a sheet steel cylinder with four emission holes on top and one on the bottom to allow smoke release when the grenade is ignited. The filler consists of 250 to 350 grams of colored smoke composition (mostly potassium chlorate, lactose, and a dye) in virtually any color. White smoke grenades typically use hexachloroethane zinc and granular aluminum. The reaction is exothermic and though they remain intact, smoke grenade casings will often remain scalding hot for some time even after the grenade is no longer emitting smoke. Although modern smoke grenades are designed not to directly emit fire or sparks, they remain a fire hazard and are capable of igniting dry vegetation or flammable substances if used carelessly. Another type of smoke grenade is the bursting variation. These are filled with white phosphorus (WP), a pyrophoric agent that is spread quickly into a cloud by an internal bursting charge. White phosphorus burns with a brilliant yellow flame while producing copious amounts of white smoke (phosphorus pentoxide). This type of smoke grenade is favored for its ability to produce a very dense and nearly instantaneous cloud of white concealment smoke as compared to the more common solid filler grenades which expel a slower stream of smoke over a period of roughly 1 minute. For this reason, they are favored for use in onboard grenade launching attachments on armored vehicles, which require extremely fast concealment in the event they are targeted by anti armor weaponry and need to rapidly retreat.
Қолдану
Түтін гранаталары бірнеше мақсатта қолданылады. Басты қолданысы – жасыру және әуе шабуылын шақыру үшін түтін қоршауларын жасау. Егер қозғалыс қажет болса (мысалы, қанаттық маневрлер немесе кері шегіну), күштің орналасқан жерін жаудан уақытша жасырып, олардың ату дәлдігін төмендету үшін, қозғалыстан бұрын түтін гранаталарын лақтыруға болады. Түтін гранаталары әуе шабуылын шақыру үшін де қолданылады. Жоғарыдан нысананы табу (әсіресе тығыз орман жапырағында) жақсы радио байланысы болған күнде де қиын болуы мүмкін, сондықтан ұшақтардың оларды көруіне көмектесу үшін түрлі түсті түтін гранаталары жиі қолданылады. Түрлі түсті сигналдық түтін гранаталары CASEVAC және тікелей әуе қолдауы жағдайларында кеңінен қолданылады, онда дос күштерді жылдам табу аса маңызды. Көбінесе қызыл, сары, жасыл және күлгін түстер қолданылады, және барлығының бояуы аса жарқын болып, жоғарыдан көру мүмкіндігін арттырады.
Smoke grenades are used for several purposes. The primary use is the creation of smoke screens for concealment and the signaling of aircraft. If movement (such as flanking maneuvers or retreat) is necessary, smoke grenades can be thrown prior to movement in order to provide a wall of visual distraction that reduces the accuracy of enemy fire and temporarily deceives them as to the force's location. Smoke grenades can also be used to signal aircraft. Since locating a target from above (especially in thick forest canopy) can be nearly impossible, even with good radio contact, colored smoke grenades are often used to allow aircraft to spot them. Colored signaling smoke grenades are widely used in CASEVAC and close air support situations where quickly locating friendly ground forces is of paramount importance. Common colors are red, yellow, green and purple, and all use very brightly colored dyes to increase the likelihood of being spotted from above.
Басқа қолданыстар
Түтін гранаталары функционалдық тұрғыдан көптеген химиялық гранаталарға (мысалы, CS газды көтеріліске қарсы гранаталар) және тұтандырғыш гранаталарға (мысалы, термит гранаталары) ұқсас. Олар болаттан жасалған цилиндрдің ішіндегі қатты затты тұтандыру үшін фитильді пайдаланады, ал ішкі заттар жанған кезде, жану өнімдері цилиндрдегі тесіктер арқылы бірте-бірте шығарылады. Дегенмен, түтін гранаталарының класы соғыс заңдары бойынша сигнал беру және жасырумен ғана шектеледі, сондықтан олар қару саналмайды; олардың көп бөлігі жарылғыш емес болғандықтан, көптеген елдерде азаматтық қолдануға және меншікке алуға рұқсат етіледі. Түтін гранатасының қарапайым құрылысы (жаққанда түтін шығаратын затты қамтитын металл цилиндр) болғандықтан, оған ұқсас импровизацияланған құрылғылар бүкіл әлемде кең таралған. Наразылық білдірушілер, футбол жанкүйерлері және эйрсофт ойыншылары көбінесе қолжетімді материалдардан өздерінің түтін гранаталарын жасайды.
Smoke grenades are functionally identical to many forms of chemical grenades (such as CS gas riot control grenades) and incendiary grenades (such as thermite grenades) which use a fuse to ignite a solid filler inside a steel canister, which then slowly propels the combustion products out through holes in the canister as the contents burn. However, the smoke grenade class is restricted to signaling and concealment under the law of war, and thus they are not considered weapons; since the vast majority are non explosive, they remain legal for civilian use and ownership in most countries. Since the basic design of a smoke grenade (a metal canister containing a substance that burns and expels smoke when ignited) is simple, improvised smoke grenade like devices are ubiquitous across the world. Protestors, football spectators, and airsoft enthusiasts often create their own smoke grenades using common materials.