Бьорн Борг: Тенис жұлдызының өмірі мен жетістіктері

Бьорн Борг – шведтік теннисші, 11 Grand Slam жеңімпазы. 6 рет Франция ашық чемпионатында, 5 рет Уимблдон турнирінде жеңіске жеткен. Теннис тарихы!

20 мин оқу

100%

Дереккөз: Björn Borg — Wikipedia

Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.

Мазмұны

Кіріспе

Швед теннисшісі (туған 1956)

Бьёрн Рунь Борг (; туған 6 маусым 1956) – швед бұрынғы әлемнің бірінші ракеткасы. 1974 және 1981 жылдар аралығында ол Ашық дәуірде 11 «Grand Slam» бірлейін жеңген алғашқы теннисші болды, оның алтауы – «French Open» турнирінде, ал бесеуі – қатарынан «Уимблдон» турнирінде. Борг төрт рет қатарынан «French Open» титулын (1978–81) жеңіп алды және «French Open» финалында 6:0 есебімен жеңіске жетті. Ол 1886 жылдан бері алты рет қатарынан «Уимблдон» финалына шыққан алғашқы теннисші, бұл көрсеткішті Роджер Федерер жеті рет қатарынан финалға өткенмен (2003–09) басып өтті. Борг «Канал Слэмін» үш рет жеңіп алған жалғыз теннисші. Ол бір жылы үш рет («French Open», «Уимблдон» және «US Open») турнирлерінің финалына өтті (1978, 1980–81). Ол бірде-бір сетті жоғалтпай үш ірі турнирде жеңіске жетті. Дегенмен, төрт рет екінші орынға ие болса да, ол ешқашан «US Open» турнирін жеңе алмады. Борг үш жыл соңындағы чемпионаттарда және 16 «Grand Prix Super Series» турнирінде жеңіске жетті. Жалпы алғанда, ол әлі күнге дейін сақталған көптеген рекордтарды орнатты. 1976 жылдан 1980 жылға дейін ол АТP жылдың үздік ойыншысы атанды, 1979 және 1980 жылдары АТP рейтингінде әлемнің бірінші ракеткасы болды, ал 1978–1980 жылдары ITF әлем чемпионы атанды. Борг – 10-нан астам «Grand Slam» турнирін жеңіп алған жалғыз швед теннисшісі. Борг 1981 жылы 25 жасында күтпеген жерден тенниспен қоштасты. 1991 жылы ол қысқа ғана уақытқа қайта оралды, бірақ сәттілікке жете алмады. Борг спорттың барлық уақыттағы ең ұлы ойыншыларының бірі саналады. «Tennis Magazine» журналы оны Ашық дәуірдегі ең үздік алтыншы теннисші деп атады. Оның Джон МакЭнроумен бәсекелестігі спорт тарихындағы ең жақсыларының бірі саналады, ал 1980 жылғы «Уимблдон» финалындағы ойындары ең керемет матчтардың бірі деп есептеледі. Карьерасының басында жасөспірім сенсацияға айналған Борг 1970 жылдары теннис спортының танымалдылығын арттыруға көмектескен бұрын-соңды болмаған жұлдыздық және тұрақты табысқа ие болды. Осының нәтижесінде кәсіби тур аймағы табысты болды, ал 1979 жылы Борг бір маусымда 1 миллион АҚШ долларынан астам сыйлық ақшасын жеңіп алған алғашқы теннисші болды.

Ерте өмір

Бьёрн Борг 1956 жылғы 6 маусымда Швецияның Стокгольм қаласында дүниеге келді. Оның әкесі Руне (1932–2008) электрик, анасы Маргрета Борг (1934 ж.т.) болды. Ол керемет спорттық қабілетке және төзімділікке ие, ерекше стиль мен сыртқы келбетімен көзге түсетін – аяқтары бүкір және өте жылдам. Оның мықты дене бітімі алдыңғы және екі қолмен соққыға ауыр топспин беруге мүмкіндік берді. Джимми Коннорс екі қолмен соққы жасауды қолданғаннан кейін ол да солай жасады. 13 жасқа келгенде Швецияның 18 жасқа дейінгі ең үздік ойыншыларын жеңіп, Дэвис кубогының капитаны Леннарт Бергелин (Боргтың кәсіби мансабының барысындағы негізгі жаттықтырушысы) Боргтың дөңгелек, ұсақ соққыларын өзгертуге тырысқандарға ескерту жасады.

197273 Дэвис кубогының тұңғышы және турдың алғашқы жылы

15 жасында Борг 1972 жылы Дэвис кубогында Швецияны өкілдік етті және жаңа зеландиялық ветеран Онни Парунға қарсы бес сеттегі дебюттік жекелей ойынында жеңіске жетті. Сол жылы ол Уимблдон жасөспірімдер турнирінде жеңіске жетті, финалдық сетте 5–2 есебімен ұтылып бара жатқанда қайта оралып, британиялық Бастер Моттрамды жеңді. Желтоқсан айында ол 18 жасқа дейінгі ұлдар арасындағы "Оранж Боул" жастар чемпионатында Витас Герулайтиске қарсы тікелей екі сетпен жеңіске жетіп, жеңімпаз атанды. Борг 1973 жылы кәсіби тенниске қатысты, және сәуір айында Монте-Карло ашық турнирінде алғашқы жекелей финалына өтті, бірақ Илие Настасеге есе жіберді. Алғашқы French Open турнирінде ол тізімде болмады және төртінші раундқа жетті, онда сегізінші тізімдегі Адриано Панаттаға төрт сетте жеңілді. Борг АТП-ның бойкотының арқасында алғашқы Уимблдон чемпионатында алтыншы орын алды және ширек финалға жетті, онда Роджер Тейлормен бес сеттік тартыста жеңілді. 1973 жылдың екінші жартысында Сан-Франциско, Стокгольм және Буэнос-Айрес турнирлерінде күміс жүлдегер атанды және жылды №18 рейтингте аяқтады.

1974 Бірінші француз ашық чемпионаты

Борг 17 жасында Австралия ашық турнирінде бір рет қана өнер көрсетті және үшінші раундқа жетті, онда болашақ финалист Фил Дентке ешбір сет ұтпай жеңілді. Қаңтар айында ол Жаңа Зеландия ашық турнирінде өзінің алғашқы жекелей сындағы титулын жеңіп алды, одан кейін ақпан айында Лондон, ал наурыз айында Сан-Паулу турнирлерінде де жеңіске жетті. 1974 жылғы маусымда 18 жасқа толуына аздай қалғанда Борг Италия ашық турнирінде өзінің алғашқы жоғары деңгейдегі жекелей сындағы титулын жеңіп алды, финалда титулдың бұрынғы чемпионы және бірінші нөмірлі Илие Настасені жеңіп, осы турнирдің ең жас жеңімпазы атанды. Екі аптадан соң ол Франция ашық турнирінде жекелей сында жеңіске жетті, бұл оның алғашқы «Grand Slam» турнирі болды, финалда Мануэль Орантесті бес сетте жеңді. 18-ге толмаған Борг сол кезге дейін Франция ашық турнирінің ең жас чемпионы болды.

1975 Француз Ашық чемпионатының титулын сақтады

1975 жылдың басында Борг 36 жастағы Род Лэйверді Даллас, Техас қаласында өткен Әлемдік Чемпионат Теннис (WCT) финалының жартылай финалында бес сетте жеңді. Борг кейін финалда Артур Эшке ұтылды. Борг 1975 жылы Гиллермо Виласты жеңіп, French Open титулын сақтап қалды, финалда үш сетке дейін ойынды жеңіп алды. Борг содан кейін Уимблдонның ширек финалына өтті, онда ол болашақ чемпион Эшке жеңілді. Борг 1981 жылға дейін Уимблдонда тағы бір матчта жеңіліс таба алмады. Борг 1975 жылғы Дэвис кубогы финалында екі жеке және бір жұптық матчты жеңіп, Швеция Чехословакияны 3–2 есебімен жеңді. Осы жеке матчтардағы жеңістерімен Борг 1973 жылдан бері қатарынан 19 Дэвис кубогы жеке матчтарын жеңіп алды. Бұл сол кезде рекорд болатын. Дегенмен, Борг Дэвис кубогының жеке матчтарында ешқашан жеңіліс таба алмады және карьерасының соңына қарай бұл жеңіс сериясын 33 матчқа дейін ұзартты.

1976 Бірінші Уимблдон титулы

1976 жылдың басында Борг Далласта өткен Әлемдік теннис чемпионатының соңғы WCT турнирінде төрт сетпен жеңіске жетіп, финалда Гильермо Виласты ұтты. 1976 жылғы Франция ашық чемпионатында Борг итальяндық Адриано Панаттадан жеңілді, ол осы турнирде Боргты жеңген жалғыз ойыншы болып қалады. Паната бұл жетістікті екі рет қайталады: 1973 жылы төртінші турда және 1976 жылы жартылай финалда. Борг 1976 жылы Уимблдонды бірде-бір сетті жоғалтпай жеңіп алды, финалда басты үміткер Илие Настасені ұтты. Борг 20 жас 1 айда Уимблдонның ең жас чемпионы атанды (бұл рекорд кейін 1985 жылы 17 жасында Уимблдонды жеңген Борис Беккер бұзды). Настасе кейін: "Біз теннис ойнаймыз, ал ол басқаша ойнайды" деді. Борг 1976 жылғы АҚШ ашық чемпионатының финалына да өтті, ол кезде турнир сазды кортта өткізілді. Борг әлемнің бірінші ракеткасы Джимми Коннорсқа төрт сетте есе жіберді. Борг ATP жылдың үздік ойыншысы сыйлығына ие болды және Tennis Magazine (Франция) журналы оны әлемнің бірінші ракеткасы деп таныды.

1977 Вимблдонның екінші атағы және әлемнің No1 рейтингі

1977 жылдың ақпан айында World Championship Tennis (WCT) Боргты және оның басқарушы компаниясы IMG-ді сотқа берді, Боргтың WCT турнирінің орнына 1977 жылғы Grand Prix турниріне қатысуға келісімінен бас тартқанын айыптап. Борг ақырында бір WCT турнирінде – Монте-Карло WCT-де ойнап, жеңіске жетті. Соттан тыс келісімге қол жеткізілді, оған сәйкес Борг 1978 жылы Grand Prix турнирінің құрамына кіретін алты немесе сегіз WCT турнирінде ойнауға міндеттенді. Борг 1977 жылы WTT-мен келісімшарт болғандықтан French Open турнирінен бас тартты, бірақ ол Уимблдон жеңісін қайталады, алайда бұл жолы оған бұрынғыдан да қиын болды. Ол өзінің жақын досы Витас Герулаитисті бес сеттен тұратын жартылай финалда жеңді. Борг пен Герулаитистің ойыны Уимблдонның өзі "Уимблдонда өткен ең ұлы ерлер арасындағы жекпе-жек" деп бағаланды. 1977 жылғы финалда Борг турнирде үшінші рет бес сетке дейін тартылды, бұл жолы Коннорспен. Жеңіс Боргты ATP рейтингісінде бірінші орынға көтерді, бірақ ол тамыз айында бір апта ғана сақталды. 1977 жылғы АҚШ Ашық чемпионаты алдында Борг Витас Герулаитиспен су шаңғысы ойнағанда иығына жарақат алды. Бұл жарақат оны Дик Стоктонға қарсы 16-шы раундта турнирден шығуға мәжбүр етті. Боргты 1977 жылы Tennis Magazine (Франция), Tennis Magazine (АҚШ), Барри Лорж, Лэнс Тингай, Рино Томмаси, Джудит Элиан және Род Лавер бірінші орынға қойды. Борг сондай-ақ "Жылдың үздік ATP ойыншысы" деп танылды. 1977 жылға дейін ол өзінен жас ойыншыға ешқашан жеңілген емес.

1978 Француз және Уимблдон титулдары

Борг мансабының шарықталу шегіне 1978 жылдан 1980 жылға дейін жетті, үш жыл қатарынан Франция ашық чемпионаты мен Уимблдон турнирін жеңіп алды. 1978 жылы Борг Франция ашық чемпионатының финалында Виласты жеңіп, чемпион атанды. Борг турнир барысында ең бір сетті де ұтпады, ашық дәуірде Франция ашық чемпионатында мұндай жетістікке тек ол, Настасе (1973 жылы) және Рафаэль Надаль (2008, 2010, 2017 және 2020 жылдары) ғана қол жеткізді. Борг 1978 жылы Уимблдон финалында Коннорсты тікелей үш сетпен жеңді. 1978 жылы Нью-Йорктегі Флашинг-Медоуда қатты кортта өткен АҚШ ашық чемпионатында ол финалда Коннорсқа тікелей үш сетпен есе жіберді. Боргтың бас бармағындағы жарасы өте қиын болды, сондықтан матч алдында оған инъекция жасауға тура келді. Сол күзде Борг Стокгольм ашық турнирінің жартылай финалында Джон МакЭнроумен алғаш рет кездесіп, жеңілді. Борг ATP жылдың үздік ойыншысы деп танылды және ITF әлем чемпионатының тұңғыш чемпионы атанды.

1979 Француз және Уимблдон титулдары және жыл соңында No 1 орын

Борг 1979 жылғы WCT финалдарында төрт сетте МакЭнроудан тағы да жеңіліп қалды, бірақ енді Коннорсты басып, рейтингте көшбасшы болды. Борг төртінші French Open турнирінде жекелей сында жеңіске жетіп, төртінші рет подряд Уимблдон турнирінде жекелей сында жеңіске ие болып, турнирде Коннорсты жартылай финалда жеңді. 1979 жылғы Франция Ашық чемпионатында Борг төрт сеттен тұратын финалда күшті сервис атқаратын Виктор Печчиді жеңді, ал 1979 жылғы Уимблдон финалында Борг Роско Таннерден басымдық танытып жеңіске жетті. АҚШ Ашық чемпионатында Борг төрт сеттен тұратын ширек финалда Таннерден жеңілді. 1980 жылғы қаңтарда өткен Мастерс турнирінде Борг МакЭнроуға қарсы өткен жартылай финалда жеңіске жетті. Содан кейін ол Нью-Йоркте Герулаитисті тікелей сеттерде жеңіп, алғашқы Мастерс титулын және алғашқы жеңісін тойлады. Борг жылды ATP рейтингінде №1 орында аяқтады және көптеген сарапшылар бойынша әлемдегі бірінші ракетка саналды. Содан кейін Борг бес рет қатарынан Уимблдон турнирінде жекелей сында жеңіске жетті, бес сеттен тұратын финалда МакЭнроуды жеңіп, бұл матч жиі ең жақсы Уимблдон финалы деп аталады. Борг алғашқы сетте МакЭнроудың күшті шабуылына тойтарыс бергенімен, келесі екі сетті жеңіп алып, төртінші сетте 5–4 есебімен екі матчболға ие болды. Алайда, МакЭнроу жеңілістен сақтап, Уимблдонның ең есте қаларлық тай-брейкінде теңестірді, оны МакЭнроу 18–16 есебімен жеңді. Төртінші сеттегі тай-брейкте МакЭнроу бес матчболды, ал Борг алты сетболды сейімдеді, содан кейін МакЭнроу сетті жеңіп алды. 1980 жылдың қыркүйегінде Борг үшінші рет АҚШ Ашық чемпионатының финалына өтті, онда Джон МакЭнроудан бес сетте жеңілді, бұл ерлер теннисіндегі ең ұлы қарсыластықтың бірі болды. Борг 1980 жылғы Стокгольм Ашық чемпионатының финалында МакЭнроуды жеңіп, сол жылы Мастерс турнирінің дөңгелек робин кезеңінде оған қарсы тағы бір рет ойнады. 19 103 жанкүйердің қатысуымен Борг екінші жыл қатарынан үшінші сеттегі тай-брейкте жеңіске жетті. Борг содан кейін Иван Лендльді жеңіп, екінші Мастерс титулын жеңіп алды. Дегенмен, Боргтың 1983 жылғы қаңтарда 26 жасында карьерасын аяқтайтынын жариялауы теннис әлемін таң қалдырды. МакЭнроу Боргты жалғастыруға көндіруге тырысты. Алайда, ол 1983 жылғы наурыз айында Монте-Карло турнирінде екінші раундқа дейін жетті, ал 1984 жылғы шілдеде Штутгарт турнирінде екі рет Анри Леконтке жеңілді. Карьерасын аяқтағаннан кейін Боргтың үш резиденциясы болды: Монте-Карлодағы пентхаус, оның дүкенінен алыс емес; Лонг-Айлендтегі (Нью-Йорк) сарай және Швеция жағалауындағы кішкентай арал. Кейін Борг Björn Borg сәндік брендінің иесі ретінде қайта оралды. Швецияда оның бренді өте табысты болды, ол Calvin Klein-нен кейін екінші орында тұрды.

Borg lost to McEnroe again in four sets in the final of the 1979 WCT Finals but was now overtaking Connors for the top ranking. Borg established himself firmly in the top spot with his fourth French Open singles title and fourth straight Wimbledon singles title, defeating Connors in a straight set semifinal at the latter tournament. At the 1979 French Open, Borg defeated big serving Víctor Pecci in a four set final, and in the 1979 Wimbledon final Borg came from behind to overcome an even bigger server, Roscoe Tanner. Borg was upset by Tanner at the US Open, in a four set quarterfinal played under the lights. At the season ending Masters tournament in January 1980, Borg survived a close semifinal against McEnroe. He then beat Gerulaitis in straight sets, winning his first Masters and first title in New York. Borg finished the year at No. 1 in the ATP Point rankings and was considered the No. 1 player in the world by most authorities. Borg then won his fifth consecutive Wimbledon singles title, defeating McEnroe in a five set final, often cited as the best Wimbledon final ever played. Having lost the opening set to an all out McEnroe assault, Borg took the next two and had two championship points at 5–4 in the fourth. However, McEnroe averted disaster and went on to level the match in Wimbledon's most memorable tiebreaker, which McEnroe won 18–16. In the fourth set tiebreak, McEnroe saved five match points, and Borg six set points, before McEnroe won the set. In September, 1980 Borg reached the final of the U. S. Open for the third time, losing to John McEnroe in five sets in a match that cemented what had become the greatest contemporary rivalry, albeit short lived, in men's tennis. He defeated McEnroe in the final of the 1980 Stockholm Open, and faced him one more time that year, in the round robin portion of the year end Masters, actually played in January 1981. With 19,103 fans in attendance, Borg won a deciding third set tie break for the second year in a row. Borg then defeated Ivan Lendl for his second Masters title. Nevertheless, Borg's announcement in January 1983 that he was retiring from the game at the age of 26 was a shock to the tennis world. McEnroe tried unsuccessfully to persuade Borg to continue. He did, however, play Monte Carlo again in March 1983, reaching the second round, and Stuttgart in July 1984, losing to Henri Leconte in both occasions. Upon retirement, Borg had three residences: a penthouse in Monte Carlo, not far from his pro shop; a mansion on Long Island, New York and a small island off the Swedish coast. Borg later bounced back as the owner of the Björn Borg fashion label. In Sweden, his label has become very successful, second only to Calvin Klein.

Қайта оралу әрекеті

1991–1993 жылдары Борг ерлер теннисінің кәсіби турниріне қайта оралуға тырысты, оны Уэльстің каратэ шебері Рон Тэтчер жаттықтырды. 1991 жылы қайта оралғанға дейін Борг шашын бұрынғы кәсіби теннис мансабындағыдай ұзартып өсірді және ағаш ракетканы қайта қолдануға көшті; ол 1980-ші жылдардың соңында өткізген көрме матчтарында шашын қысқа қырқып, заманауи графит ракеткаларды пайдаланған болатын. Дегенмен, Борг бірде-бір матчты жеңе алмады. Ол Монте-Карлода өткен алғашқы матчында, жаттығулар мен көрме матчтарын өткізбей, екі сетпен жеңілді. 1991 және 1992 жылдары өткен алғашқы тоғыз матчында Борг бірде-бір сетті ұта алмады. 1993 жылы ол сәл жақсы өнер көрсетіп, өткізген үш матчтың әрқайсысында қарсыласынан бір сетті алды. Ол өзінің соңғы турнирлік матчы болған 1993 жылғы Мәскеу Кремль кубогында екінші нөмірлі Александр Волковтан 6–4, 3–6, 6–7(7–9) есебімен жеңіске жақын келді. 1992 жылы 35 жастағы Борг графит ракетка қолданып, Инглвуд Форум теннис челленджінде 37 жастағы Джон Ллойдты жеңді. Кейін Борг заманауи ракеткаларды қолдана отырып, Чемпиондар турниріне қосылды.

Ойын стилі

Боргтың ашық дәуірдегі ең ерекше ойын стилінің бірі болды. Ол негізгі сызықтан қуатты соққылармен ойнады. Оның өте ерекше кері соққысы ракетканы екі қолмен кері тартып, бірақ күшін басым оң қолымен жасап, сол қолымен ұстауын допқа тиіскен сәтте босатып, содан кейін бір қолмен аяқтауын қамтиды. Ол допты корттың арт жағынан қатты және биік соқты, оны жоғары айналыммен төмен түсірді, бұл оның негізгі соққыларын өте тұрақты етті. Род Лавер және Артур Эш сияқты басқа ойыншылар да форхенд пен бэкхендте айналыммен ойнаған, бірақ Лавер мен Эш айналымды тек қарсыластарын тордан оңай өткізу үшін соққыларын өзгерту тәсілі ретінде қолданды. Борг – соққыларында күшті айналымды тұрақты түрде қолданған алғашқы үздік ойыншылардың бірі болды. Боргты ерекшелендірген факторлардың бірі – Уимблдонның шөп корттарындағы үстемдігі, онда Екінші дүниежүзілік соғыстан бері негізгі сызықтан ойнайтындар көбінесе сәттілікке жете алмады. Кейбір сарапшылар оның осы корттағы үстемдігін оның тұрақтылығына, жетілмеген сервісіне, сондай-ақ жетілмеген волейлеріне және шөп корттарына бейімделуіне байланысты деп санайды. Ең жақсы ойыншыларға қарсы ол әдетте бірінші сервісінде сервіс және волей тактикасын қолданды, ал екінші сервісінен кейін негізгі сызықтан ойнады. Боргтың тағы бір қасиеті – қысымға төтеп беру қабілеті. Оның сабырлы корттағы мінез-құлқы оған «Мұз адам» немесе «Мұз Борг» деген лақап ат берді. Боргтың физикалық дайындығы замандастарымен салыстыруға келмейді. Ол ең қиын жағдайларда да көптеген қарсыластарын жеңіп шықты. Дегенмен, көпшілік пікірдің қарамастан, бұл оның тыныш күйдегі ерекше төмен жүрек соғысының нәтижесі емес, көбінесе минутына 35 соққыға жуық деп хабарланды. Боргтың «Менің өмірім және ойыным» автобиографиясына жазған кіріспесінде Юджин Скотт бұл қаңқудың себебі 18 жасар Боргтың әскери қызметке медициналық тексеруден өткен кезде, оның пульсі 38 деп тіркелгенін айтады. Скотт Боргтың нақты пульсіның «оянғанда 50 шамасында және түстен кейін 60-қа жуық» екенін мәлімдейді. Борг бүгінгі таңда басымдыққа ие ойын стилінің дамуына көмектескені үшін мақталады. Оның ойлау жолы 1981 жылы өзгерді, ол Уимблдон финалында жеңілгенде «Мен тіпті ренжімегенімді білгенімде таң қалдым» деді.

Borg had one of the most distinctive playing styles in the Open Era. He played from the baseline, with powerful ground strokes. His highly unorthodox backhand involved taking his racket back with both hands but actually generating his power with his dominant right hand, letting go of the grip with his left hand around point of contact, and following through with his swing as a one hander. He hit the ball hard and high from the back of the court and brought it down with considerable topspin, which made his ground strokes very consistent. There had been other players, particularly Rod Laver and Arthur Ashe, who played with topspin on both the forehand and backhand, yet Laver and Ashe used topspin only as a way to mix up their shots to pass their opponents at the net easily. Borg was one of the first top players to use heavy topspin on his shots consistently. One of the factors that made Borg unique was his dominance on the grass courts of Wimbledon, where, since World War II, baseliners did not usually succeed. Some experts attributed his dominance on this surface to his consistency, an underrated serve, equally underrated volleys, and his adaptation to grass courts. Against the best players, he almost always served and volleyed on his first serves, while he naturally played from the baseline after his second serves. Another trait usually associated with Borg was his grace under pressure. His calm court demeanor earned him the nickname of the "Ice Man" or "Ice Borg". Borg's physical conditioning was unrivalled by contemporaries. He could outlast most of his opponents under the most grueling conditions. Contrary to popular belief, however, this was not due to his exceptionally low resting heart rate, often reported to be near 35 beats per minute. In his introduction to Borg's autobiography My Life and Game, Eugene Scott relates that this rumor arose from a medical exam the 18 year old Borg once took for military service, where his pulse was recorded as 38. Scott goes on to reveal Borg's true pulse rate as "about 50 when he wakes up and around 60 in the afternoon". Borg is credited with helping to develop the style of play that has come to dominate the game today. This mental approach changed by 1981, when he has said that when he lost the Wimbledon final "what shocked me was I wasn't even upset".

Жеке өмір

Борг пен румындық теннисші Мариана Симионеску 1976 жылы қарым-қатынасын бастады. Олардың некесі 1984 жылы ажырысып бітті. 1985 жылы швед модельі Яннике Бьёрлингтен Робин есімді ұлы болды; Робин 2014 жылы қыз баланы дүниеге әкелді. Борг 1989 жылдан 1993 жылға дейін итальяндық әнші Лордана Бертемен үйленген болатын. Бизнес жобалары сәтсіз аяқталғанда, ол жеке банкроттықтан шамалы ғана құтылды. 2019 жылы Стокгольм архипелагындағы Ингародағы Астахолм сарайын сатқаннан кейін Бьёрн Стокгольмнің орталық аймағындағы Норрмальм ауданындағы пәтерге көшті.

Фильм

2017 жылы Борг пен МакЭнроу арасындағы қарсыластық және 1980 жылғы Уимблдон финалына арналған тамыр тарихы фильмі шықты. 2022 жылы осы достық пен қарсыластық туралы сұхбаттар Showtime телеарнасының "МакЭнроу" деректі фильмінде де көрсетілді.

Сақталған естеліктер

2006 жылдың наурыз айында Лондондағы Бонхамс аукцион үйі Боргтың Уимблдон кубоктары мен оның екі жеңімпаз ракеткасын 2006 жылдың 21 маусымында аукционға шығаратынын хабарлады. Содан кейін Джимми Коннорс және Андре Агасси сияқты бірнеше ойыншылар Боргқа қоңырау шалып, оны шешімінен қайтуға көндіруге тырысты, тіпті оларды бірге сақтап қалу үшін өздері сатып алуға дайын екендерін білдірді. "Dagens Nyheter" газетінің мәліметінше, Боргпен сөйлескен МакЭнро Нью-Йорктен шалып: "Не болып жатыр? Сендер ақылдарыңнан айырылып па едіңдер?" және "Не тірлік едің?" деп сұраған. МакЭнромен болған әңгіме, сондай-ақ Коннорс пен Агасситің өтініштері Боргты Бонхамнан трофейлерді белгісіз сомаға сатып алуға итермеледі. 2014 жылдың желтоқсан айында "Dagens Nyheter" газеті оны барлық уақыттың ең үздік швед спортшысы деп таныды.

Тану

11 Гранд Слем титулымен Борг Новак Джоковичтен (24), Рафаэль Надальдан (22), Роджер Федерерден (20), Пит Сампрастан (14) және Рой Эмерсондан (12) кейін ең көп Гранд Слем титулын жеңген ерлер теннисшілерінің тізімінде алтыншы орында тұр. Ол үш рет қатарынан «Француз ашық чемпионаты» – «Уимблдон» жұбын жеңіп алған. Уимблдон төрешілері бұл жетістікті «теннис тарихындағы ең қиын жұп» деп атады. Осыдан кейін Надаль (2008 және 2010 жылдары), Федерер (2009 жылы) және Джокович (2021 жылы) ғана осы жұпқа қол жеткізді. Агасси, Надаль, Федерер және Джокович – Боргтан кейін «Француз ашық чемпионаты» мен «Уимблдон» турнирлерінде жекелей жеңіске жеткен жалғыз ерлер. Илие Настасе Борг туралы: «Біз теннис ойнаймыз, ал ол басқаша ойнайды», – деген. Борг спорт тарихындағы ең ұлы ойыншылардың бірі саналады. 1979 жылғы автобиографиясында, ұзақ жылдар бойы теннис промоутері болған және өзі де көрнекті ойыншы Джек Крамер Боргты барлық уақыттағы 21 ең ұлы ойыншының тізіміне енгізді. 2003 жылы Бад Коллинз Боргты барлық уақыттағы ең жақсы бес ойыншының бірі деп таңдады. 1983 жылы Фред Перри барлық уақыттағы ең ұлы ерлер теннисшілерін екі санатқа бөліп тізімдеді: 2-дүниежүзілік соғысқа дейін және кейін. Перридің қазіргі заманғы ең жақсылары Лаверден кейін: «Борг, МакЭнроу, Коннорс, Хоад, Джек Крамер, Джон Ньюкомб, Кен Розуолл, Мануэль Сантана». 1988 жылы Бад Коллинз, Клифф Драйсдейл және Буч Бухольцтан құралған комиссия барлық уақыттағы ең жақсы бес теннисшіні анықтады. Бухольц пен Драйсдейл Боргты Род Лаверден кейін екінші орынға қойды, ал Коллинз Боргты Лавер, МакЭнроу, Розуолл және Гонзалестен кейін бесінші орынға қойды. 2008 жылы ESPN.com теннис сарапшыларынан, жазушыларынан және бұрынғы ойыншыларынан ашық дәуірдегі идеалды ойыншыны құруды сұрады. Борг төрт санатта айтылған жалғыз ойыншы болды: қорғаныс, қимыл-қозғалыс, көзге көрінбейтін қасиеттер және психикалық тұрақтылық. Оның психикалық ойыны мен қимыл-қозғалысы ашық дәуір тарихындағы ең жақсысы деп танылды. Борг ешқашан АҚШ ашық чемпионатында жеңіске жетпеді, төрт рет финалда жеңілді. Ол сондай-ақ Австралия ашық чемпионатында жеңіске жетпеді, ол 1974 жылы 17 жасында бір рет қана қатысты. Гранд Слем финалында Боргты жеңген жалғыз ойыншылар – әлемнің бірінші ракеткалары Джон МакЭнроу және Джимми Коннорс. Ол шөп кортанда жақсы өнер көрсеткенімен, Борг 1974 жылы Австралия ашық чемпионатында бір рет қана ойнады, онда үшінші раундта жеңілді. Боргтың замандасы Фил Дент, сол кезде Гранд Слем турнирлерін, әсіресе Австралия ашық чемпионатында қатыспаудың қалыпты жағдай екенін, Гранд Слем титулдарын санау нормаға айналмағанша, мұндай жағдай жиі болғанын атап өтті. Сонымен қатар, тағы бір замандасы Артур Эш Sports Illustrated журналына: «Менің ойымша, Бьорн АҚШ ашық чемпионатында жеңіске жете алатын еді. Ол Гранд Слемді жеңе алатын еді, бірақ ол кеткен кезде тарихи маңызы жойылды. Ол ойыннан да үлкен еді. Ол Элвис немесе Лиз Тейлор сияқты есімдермен теңестірілетін тұлға болды».

With 11 Grand Slam titles, Borg ranks sixth in the list of male tennis players who have won the most Grand Slam singles titles behind Novak Djokovic (24), Rafael Nadal (22), Roger Federer (20), Pete Sampras (14) and Roy Emerson (12). The French Open—Wimbledon double he achieved three times consecutively was described by Wimbledon officials as "the most difficult double in tennis". Only Nadal (in 2008 and 2010), Federer (in 2009), and Djokovic (in 2021) have managed to achieve this double since, and Agassi, Nadal, Federer and Djokovic are the only male players since Borg to have won the French Open and Wimbledon men's singles titles over their career. Ilie Năstase once said about Borg, "We're playing tennis, and he's playing something else". Borg is widely considered to be one of the greatest players in the history of the sport. In his 1979 autobiography, Jack Kramer, the long time tennis promoter and great player himself, had already included Borg in his list of the 21 greatest players of all time. And in 2003, Bud Collins chose Borg as one of his top five male players of all time. In 1983 Fred Perry listed his greatest male players of all time and listed them in two categories, before World War 2 and after. Perry's modern best behind Laver: "Borg, McEnroe, Connors, Hoad, Jack Kramer, John Newcombe, Ken Rosewall, Manuel Santana". In 1988, a panel consisting of Bud Collins, Cliff Drysdale, and Butch Buchholz ranked their top five male tennis players of all time. Buchholz and Drysdale both listed Borg number two on their lists, behind Rod Laver. Collins listed Borg number five behind Laver, McEnroe, Rosewall and Gonzales. In 2008, ESPN. com asked tennis analysts, writers, and former players to build the perfect open era player. Borg was the only player mentioned in four categories: defense, footwork, intangibles, and mental toughness—with his mental game and footwork singled out as the best in open era history. Borg never won the US Open, losing in the final four times. Borg also did not win the Australian Open, which he only played once in 1974 as a 17 year old. The only players to defeat Borg in a Grand Slam final were fellow World No. 1 tennis players John McEnroe and Jimmy Connors. Even though it was then played on grass, a surface where he enjoyed much success, Borg chose to play the Australian Open only once, in 1974, where he lost in the third round. Phil Dent, a contemporary of Borg, has pointed out that skipping Grand Slam tournaments—especially the Australian Open—was not unusual then, before counting Grand Slam titles became the norm. Additionally, another contemporary Arthur Ashe told Sports Illustrated, "I think Bjorn could have won the US Open. I think he could have won the Grand Slam, but by the time he left, the historical challenge didn't mean anything. He was bigger than the game. He was like Elvis or Liz Taylor or somebody."

Лаверлік тостаған

2017 жылдың 22-24 қыркүйегінде Борг Прагада өткен Лавер Кубогының алғашқы турнирінде Еуропа құрамасының жеңімпаз капитаны атанды. Боргтың Еуропа командасы Боргтың бұрынғы қарсыласы Джон МакЭнроу жаттықтырған «Әлем командасы» ретінде танылған команданы жеңді. Еуропа құрамасы 15:9 есебімен жеңіске жетті, соңғы матчта Роджер Федерер Ник Киргиостан қиын жеңіс алып шықты. Борг 2018 жылдың 21-23 қыркүйегі аралығында Чикаго, Иллинойс қаласында өткен екінші турнирде Еуропа командасының бапкері ретінде қайта оралды. МакЭнроу да «Әлем командасының» бапкері болып оралды. Борг Еуропаны тағы да жеңіске бастады, Александр Зверев Кевин Андерсонды жеңіп, 13:8 есебімен титул иегері атанды, матчтың тай-брейкінде соңғы бірнеше ұпайға дейін Андерсоннан қалып қойған болатын. Турнирдің үшінші баққысы 2019 жылдың 20-22 қыркүйегінде Швейцарияның Женева қаласында өтті, онда Борг Еуропа құрамасын үшінші рет қатарынан жеңіске жеткізді, МакЭнроудың «Әлем командасын» 13:11 есебімен жеңіп, Зверев тағы да шешуші матчта жеңіске қол жеткізді. Төртінші турнир 2021 жылдың 24-26 қыркүйегінде Бостонда өтті, ал бастапқыда 2020 жылдың қыркүйегіне жоспарланған болатын, бірақ COVID-19 пандемиясы салдарынан кейінге жылдырылды. Борг Еуропа құрамасының капитаны ретінде тағы да оралды, ол «Әлем командасынан» үлкен жеңіс алып, МакЭнроудың ойыншыларын 14:1 есебімен жеңді.

Жеке ойынның уақыт реті

Турнир 19721973197419751976 1977 1978197919801981 SR (Соққы жылдамдығы) W–L (Жеңіс-жеңіліс) Жеңіс % Үлкен дулыға турнирлері Аустралия ашық чемпионаты A A 3R A A AA A A A A 0 / 1 1–1 50.00 Франция ашық чемпионаты A 4R W W QF A W W W W 6 / 8 49–2 96.08 Уимблдон A QF 3R QF W W W W W F 5 / 9 51–4 92.73 АҚШ ашық чемпионаты PR* 4R 2R SF F 4R F QF F F 0 / 10 40–10 80.00 Жеңіс-жеңіліс 0–1 10–3 11–3 16–2 17–2 10–1 20–1 18–1 20–1 19–2 11 / 28 141–17 89.24 Жыл соңы чемпионаты Мастерс A A RR F A F A W W A 2 / 5 16–6 72.72 WCT финалдары A A F F W A SF F A A 1 / 5 10–3 76.92 Жыл соңы рейтингі 18 3 3 2 3 2 1 1 4 $3,655,751

Аустралия ашық чемпионаты 1977 жылы қаңтар және желтоқсан айларында екі рет өтті. Борг екеуінде де қатыспады. 1972 жылғы АҚШ ашық чемпионатында 128 ойыншыдан тұратын негізгі жеребе басталар алдында арнайы іріктеу турында өтті.

Жазбалар

Бұл рекордтар 1877 жылдан бергі теннис тарихында қол жеткізілді. Қалың әріппен көрсетілген рекордтар беспрецедентті жетістіктерді білдіреді. ^ – қатарынан созылған тізбекті көрсетеді.

Барлық уақыт рекорды

Турнирден бері рекорд Ойыншылар теңестірілген Сілтемелер Гранд Слем197286.96% (20–3) бес сеттік матч бойынша рекорд. Жалғыз Гранд Слем19773 қатарынан «Channel Slams» (Француз ашық чемпионаты + Уимблдон) (1978–80) ^ Жалғыз Гранд Слем1977Гранд Слем титулы ең аз ойынды жоғалтып жеңілді (1978 жылғы Француз ашық чемпионаты) (32 ойын) Жалғыз Гранд Слем197792.73% (51–4) матч жеңісінің көрсеткіші. Жалғыз Гранд Слем197741 қатарынан жеңілген матч. Жалғыз Гранд Слем1977–1981 5 жыл қатарынан 90% және одан жоғары матч жеңісінің көрсеткіші ^ Жалғыз Гранд Слем 1978 Француз ашық чемпионаты — 1978 АҚШ ашық чемпионаты 1 маусымдағы ойын жеңісінің көрсеткіші Жалғыз Гранд Слем 1978 Француз ашық чемпионаты 79.9% (127–32) бір турнирдегі жеңілген ойындардың саны. Жалғыз Гранд Слем1976 Уимблдон — 1980 Уимблдон 6 финалдағы қазіргі үлкен чемпиондарды жеңді. Роджер Федерер 1976 Уимблдон — 1980 Уимблдон 6 бірдей үлкен чемпиондарды жеңді. Жалғыз Гранд Слем1980 Уимблдон Финалдағы ең ұзақ тай-брейк (ұпай бойынша – 34) Джон МакЭнроға қарсы Джон МакЭнро 1974 Француз ашық чемпионаты Гранд Слем финалында екі сеттен кейін жеңіске жетті. Иван Лендл Андре Агасси Гастон Гаудио Доминик Тьем Новак Джокович Рафаэль Надаль Янник Синнер

Гранд Слем турнирлері Уақыт кезеңі Әр Гранд Слем турниріндегі рекордтар Ойыншылар теңестірілген Сілтемелер Француз ашық чемпионаты 1979–1981 41 қатарынан жеңілген сет ^ Жалғыз 1978 79.9% (127–32) 1 турнирдегі жеңілген ойындардың көрсеткіші Жалғыз Француз ашық чемпионаты—Уимблдон 1978–1980 3 қатарынан «Channel Slams»: бір жылы екі турнирде де жеңіске жету ^ Жалғыз Уимблдон 1976–1980 5 қатарынан жеңіске жетті ^ Роджер Федерер 1976–1981 41 қатарынан жеңілген матч Жалғыз

Уақыт кезеңі Таңдамал рекордтар Ойыншылар теңестірілген Сілтемелер 1973–1981 72.5% (111–42) үздік 10 ойыншыға қарсы карьералық жеңіс көрсеткіші Жалғыз 1977–1980 4 жыл қатарынан 90% және одан жоғары матч жеңісінің көрсеткіші Жалғыз 1979–1980 10 қатарынан жеңіске жетті Жалғыз 1978 1 маусымда 50 қатарынан жеңілген матч Жалғыз 1978–1980 35 және одан көп матчтан тұратын 2 жеңіс тізімі ^ Роджер Федерер Джимми Коннорс 1974–1981 25 жасқа дейін 63 титул Жалғыз 1974–1976 Жасөспірім шағында жеңілген 17 титул Жалғыз 1972–1981 81.8% (27–6) бес сеттік матчтар бойынша карьералық рекорд Жан Боротра Йохан Криек

Видео

The Wimbledon Collection – Wimbledon әйгілілері – Бьорн Борг Standing Room Only, DVD-нің шығарылу күні: 21 қыркүйек 2004, Орындалу уақыты: 52 минут, ASIN: B0002HODA4. The Wimbledon Collection – Классикалық матч – Борг vs. МакЭнроу 1981 жылғы финал Standing Room Only, DVD-нің шығарылу күні: 21 қыркүйек 2004, Орындалу уақыты: 210 минут, ASIN: B0002HODAE. The Wimbledon Collection – Классикалық матч – Борг vs. МакЭнроу 1980 жылғы финал Standing Room Only, DVD-нің шығарылу күні: 21 қыркүйек 2004, Орындалу уақыты: 240 минут; ASIN: B0002HOEK8. Уимблдон классикалық матчы: Герулайтис vs Борг Standing Room Only, DVD-нің шығарылу күні: 31 қазан 2006, Орындалу уақыты: 180 минут, ASIN: B000ICLR8O.