Кіріспе
Скимборд – су бетінде сырғанауға арналған спорт түрі. Скимборд – серф тақтасына ұқсас, бірақ кішкенірек және қанаттары жоқ тақта, оны су бетінде жылдам сырғанап, келіп жатқан толқынға жетіп, қайта жағаға дейін жүзу үшін пайдаланады. Қазіргі уақытта АҚШ-та Premier Skim, Skim USA және United Skim Tour сияқты 3 бәсекелестік ұйым бар. Толқынға мініп жүретін скимбордшылар толқынға дейін және одан кейін, әртүрлі кезеңдерде, су бетінде және әуеде әртүрлі маневрлер орындайды. Олардың кейбіреулері "орау", "үлкен айналым", "360° итеру" және "180° айналу" деп аталады. Серфингтен айырмашылығы, скимборд жағажайда, бұрынғы толқындардың жұқа суына тақтаны тастау арқылы басталады. Скимбордшылар өздерінің инерциясын пайдаланып, толқындарға қарай сырғанап, содан кейін серфингке ұқсас түрде жағаға қайта оралады. Скимбордтың тағы бір қыры – "жазық жер", ол жағалау толқындарын ұстамай, скейтбордтан алынған трюктерді, мысалы, оллилер мен итерулерді орындауды қамтиды. Скимборд Оңтүстік Калифорнияда, Лагуна Бичтің құтқарушылары серфингке тым жылдам және жағасы тар толқындарды пайдаланғысы келген кезде пайда болды. Скимборд содан бері серфинг сияқты толқындармен жүзуге, әуеде маневрлер жасауға және толқынның ішіне енуге дамыды. Кәсіби спортшылар тіпті үлкен толқындарға су шаңғысымен сүйретіле бастады.
Skimboarding or skimming is a boardsport in which a skimboard (much like a surfboard but smaller and without fins) is used to glide across the water's surface to meet an incoming breaking wave, and ride it back to shore. There are currently 3 U. S. based competitive organizations including Premier Skim, Skim USA, and the United Skim Tour. Wave riding skimboarders perform a variety of surface and air maneuvers, at various stages of their ride, out to, and back with, the wave. Some of these are known as "wraps", "big spins", "360 shove its" and "180s". Unlike surfing, skimboarding begins on the beach by dropping the board onto the thin wash of previous waves. Skimboarders use their momentum to skim out to breaking waves, which they then catch back into shore in a manner similar to surfing. Another aspect of skimboarding is "flatland," which involves performing tricks derived from skateboarding such as ollies and shove its on the wash of waves without catching shore breaks. Skimboarding originated in Southern California when Laguna Beach lifeguards wanted to surf the local shore breaks that were too fast and shallow for surfboards. Skimboarding has developed since then to ride waves much like surfing, performing aerial maneuvers and pulling into the barrel of the wave. Professionals have even started getting towed by waverunners into much larger waves.
Скимбордтың сипаттамалары
Атқыштар әдетте аяқтарымен тік тұрғанда кеуде бітіміне дейін жететін тақта ұзындығын таңдайды. Тақтаның қалыңдығы құрылыста қолданылатын материалдарға байланысты, бірақ әдетте белгілі бір диапазонда болады. Ең көп таралған қалыңдықтар – ... Бірнеше жоғары флотациялық көбік ядролы тақталар мен "жұмсақ" тақталардың қалыңдығы 400 мм-ден астам болуы мүмкін. Қалың тақта өткір бұрылыстар жасауға мүмкіндік береді, бірақ жылдамдықтан сәл құрбан етеді. Жұқа тақта алысқа сығалап жүзе алады, бірақ бұрылыстарды сәл баяу жасайды. Көптеген скимбордтардың алғы бөлігі жоғары көтерілген (рокер) болады. Скимбордтар үшін негізінен үш түрлі рокер қолданылады. Біріншісі – тұрақты рокер, яғни тақтаның мұрынынан құйрығына дейін бірқалыпты қисықтығы бар. Тұрақты рокерлер үлкен толқындар мен тік беткейлерде жақсы басқару үшін танымал. Екінші түрі және ең көп қолданылатыны – гибридтік рокер. Бұл тақтаның төменгі жағындағы үштен екі бөлігі қисық, ал қалған бөлігі (жазық бөлігі) әдетте құйрыққа орналасады. Бұл типті рокер жақсы толқындарда жылдамдық пен басқаруға қолайлы, сондай-ақ жазық жердегі трюктерге арналған ең жақсы тақта. Соңғысы – дәстүрлі рокер, ол тақтаның мұрынынан басқа бөлігінің толығымен жазық болуын білдіреді. Дәстүрлі рокер көбінесе толқындардың қашықта орналасқан шығыс жағалауының жағдайларында қолданылады.
Қауіптері
Скимобордистер күнделікті түрлі қауіп-қатерлерге тап болуы мүмкін. Аяқ-қолдың сынуы немесе шығуы жиі кездеседі, кейбір жағдайларда күрделі медициналық көмек қажет болады. Тақтаның өзіне, тастарға, ағаштарға және жағажайдағы басқа да кедергілерге соқтығысу салдарынан кесулер, білектің бұрылуы және көгалдар да жиі болады. Скимобордистер суға қарай жүгіріп, тақтаға секіргенде аяқтарының жылдам және күшті қозғалысынан кейін тізе буынының зақымдануы да көп кездеседі. Скимбордпен айналысушылар арасында суға бату және акула шабуылы серфингшілерге қарағанда сирек кездеседі, себебі скимбординг көбінесе судың ағысы шамалы жерлерде таралған. Осы жарақаттарға себеп болатын факторлар болғанымен, бәрі судың жағдайына байланысты. Суы тыныш, толқындары аз аймақтарда жарақаттардың болу ықтималдығы төмен немесе мүлдем жоқ. Ал Калифорния сияқты, көптеген скимобордистер жиналатын жерлерде, жағажайларда күшті толқындар мен суда көптеген тас құрылымдар бар. Скимбордтан алынған жарақаттардың 85% Калифорния жағалауларымен байланысты. Жағдай қауіпсіз және қолайлы болса, жарақаттар болмайды. Сондықтан, райдерлер қай жерде және қашан скимборд жасауға шешім қабылдаса, жарақаттарды болдырмауға болады.
Орналасқан жерлер
Көптеген адамдар скинбордтың отаны Калифорния штатындағы Лагуна-Бич екенін санайды, онда 1920 жылдардың соңында скинборд танымал бола бастады, құтқарушылар ағаш кесектерімен құмды сырғытып жүрді. Victoria Skimboards компаниясы әр жазда Лагунадағы Алисо жағажайында VIC деп аталатын жарысқа демеушілік етеді, ол әлемдегі ең ірі скинборд жарыстарының бірі. Лагунадағы тағы да бірнеше танымал орындар: Оныншы көше, Батыс көшесі, Қазына аралы, Талия көшесі және Крессент шығанағы. Делавэр штатының Дьюи-Бич қаласында әр жыл сайын Жаңа Орлеан көшесінде скинбордтан әуесқойлар арасындағы әлем чемпионаты өтеді. Флорида Про/Ам жарысы әр жыл сайын тамыз айында Вилано және Веро жағажайларында өткізіледі, олар Шығыс жағалауындағы скинбордқа ең қолайлы орындар ретінде танымал. Флориданың батыс жағалауындағы жағажайлар да сапалы орындарды ұсынады, мысалы, Сарасота, Клервотер және Анна-Мария аралы. Мексиканың Кабо-Сан-Лукас қаласында да үлкен скинборд толқындары кездеседі. Дегенмен, адамдар Солтүстік Америка, Еуропа (Португалия, Франция, Испания, Ұлыбритания және Нидерланды – негізгі орындары), Австралия, Азия, Таяу Шығыс және Оңтүстік Америкада көптеген басқа да орындарда скинбордпен айналысады. Кейбір адамдар жағалауға қол жеткізу қиындықтарына байланысты ішкі аймақтарда скинборд жасауды жөн көреді. Жазық жерде скинборд жасауға болатын орындар көп: көлдер, өзендер, арналар, тоғандар, гольф алаңдары, су толып жатқан шұңқырлар, тіпті ылғал шөп. АҚШ-та жазық жерде скинборд жасау көбінесе мұхитпен шектеспейтін штаттарда дамыған. Жазық жерде скинборд жасау Британдық Колумбияда, Онтариода және Ұлы көлдер бойында да кең таралған. Австралияда (Мельбурн және Параматта) және Жаңа Зеландияның Веллингтонында да жазық жерде скинбордпен айналысатын қауымдастықтар мен саяхатшылар бар. Еуропада жазық жерде скинборд жасау қозғалысы қарқынды дамып келеді, ең ірі скинбордшылар тобы Польшада орналасқан. Скинборд акула шабуылының қаупіне байланысты серфингке тыйым салынған Бразилияның Ресифе қаласындағы Боа-Виажем сияқты серфинг жасау мүмкін емес жағажайларда да танымал. Өзендері мен ағындары теңізге құятын жағажайлар да жылдам сырғуға өте қолайлы. Израиль – жағалау бойындағы тік беткейлері мен таңдалған жағажайлардағы үлкен толқындарының арқасында скинборд жасауға мүмкіндік беретін Таяу Шығыс елдерінің бірі.
Толқынға мініп жүретін скинбордтар
Толқынмен сырғанау – скинборд спортында ең танымал және кең таралған стиль. Толқынмен сырғанау бөлімінде басқа кез келген скинборд түрінен көбірек спортшы мен жарыс бар. Сонымен қатар, ол ең қиын және техникалық түр. Бүгінгі толқынмен сырғанау тақталары жылдар бойы жасалған тәжірибелер мен қателіктердің нәтижесі. Осы себепті пішінінде көптеген өзгерістер жоқ. Бұл санатта жаңадан бастаушылардан кәсіби деңгейге дейінгі, жоғары өнімділік тақталардың кең ассортименті бар және сіздің дене бітіміңізге, қабілетіңізге және стиліңізге сәйкес таңдау маңызды. Толқынмен сырғанаумен айналысатын спортшылар өз тақталарын «скиборд» деп атайды. Дегенмен, құрлықта сырғанаумен айналысатындар оны «көбік» деп атайды. Толқынмен сырғанау тақталары терең суға жетуге мүмкіндік беретіндіктен, олармен күрделі трюктар жасауға болады. Кейде толқындар трамплин рөлінде әрекет етеді, нәтижесінде тақта мен оның иесі ауаға көтеріледі. Секіргенде немесе толқынмен сырғанда тақтамен әртүрлі маневрлер жасап, көз тартатын трюктар орындауға болады. Барлық тақталармен трюктар жасау мүмкін болғанымен, олардың жүзу қабілетіне байланысты осы тақталардағы трюктардың әртүрлілігі жоғары. Толқынмен сырғанау тақталарын өндіретін көптеген компаниялар жабық ұялы көбікті пайдаланады, ол суды сіңірмейтін және зақымдарға төзімді, жоғары тығыздықты материал. Көбікті қорғау үшін талшық күшейтілген полимер жиі қолданылады, ол берік сыртқы қабық құрайды. Ағаш тақталармен салыстырғанда шыны талшықты тақталар артықшылықтары бар. Олар жылдам, жеңіл және су үстінде жақсы басқарылады. Шыны талшық құм мен суда жақсы сырғанауға мүмкіндік береді, бұл трюктар жасау үшін маңызды. Оның сыртқы қабығы берік, бірақ кез келген композиттік скинборд сияқты, тастар мен қабықтардан зақымдануы мүмкін. Көміртек талшықты тақталар шыны талшықты тақталардан жеңіл, мықты және қаттырақ, сонымен қатар су мен ылғалды құмда жылдамдығы жоғары, бірақ олар ең қымбат тақталардың бірі. Бұл тақталарды көбінесе үлкен толқындарда сырғанауды ұнататын кәсіби спортшылар пайдаланады. Әртүрлі толқындармен сырғанау үшін ерекше маңызды төрт қасиет бар. Тақта су бетінде жүзу үшін жеңіл, бірақ желге ұшып кетпеу үшін ауыр болуы керек. Скинбордшылар қалаған толқынға жету үшін жылдамдыққа мұқтаж болғандықтан, ол жылдам болуы керек. Тақта сіздің скинбордпен сырғанауға арналған жерге сәйкес келетін, жеткілікті және дұрыс қисайтылуға ие болуы керек. Соңында, тақта жүргізу стиліңізге және қабілетіңізге сәйкес икемді болуы керек.
Жазық немесе ішкі жерлердегі скинбордтар
Құрлықтағы тақталар көбінесе ағаштан жасалады және сіздің орналасқан жеріңізге қарай, жергілікті серфинг немесе скейтборд дүкенінен табу оңай. Құрлықтағы тақталар әдетте ағаштан жасалады және олардың астыңғы жағы HPL материалмен қапталады, сондықтан толқынмен сырғанатын скинбордшылар оларды "вудис" (woodies) деп атайды. Ағаш қабықталған тақталар өте берік болады және рельстерде сырғанау мен әртүрлі трюктар жасауға арналған. Олар тастарға, ұлуларға, кедергілерге және жалпы тозуға төтеп береді, сонымен қатар жасау оңай және төмен бағалы болғандықтан, жаңадан бастаушылар үшін өте қолайлы. Көптеген кәсіби скинбордшылар да оларды пайдаланады. Тақта түрлерінің екі негізгі түрі бар. "Трюк тақтасы" – екі жағы да симметриялы және пішіні біркелкі тақта. Бұл симметриясының арқасында тақтаны айналдырып, түрлі трюктар жасауға ыңғайлы. "Круизер тақтасы" – пішіні серфинг тақтасының қисықтарын қайталайтын, алдыңғы немесе ұшы сәл үшкір немесе дөңгелек, ал артқы жағы дөңгелек тақта. Тақтаның артқы жағында құйрық болуы да мүмкін. Мұндай тақталар көбінесе пинтейл (pintail) деп аталады.
Өнеркәсіп
Скимбордқа халықаралық қызығушылықтың артуы бәсекеге қабілетті индустрияның дамуына әкелді, ол сапалы да арзан скимбордтарға деген үнемі артып келе жатқан сұранысты қанағаттандырады. Компаниялар әлемнің түкпір-түкпірінен келген райдерлерге (серфингистерге) демеушілік етеді. Кәсіби скимбордшылар өздерінің демеушілерін көрсетеді және олардың тақталарын жарнамалайды. Компанияларда әдетте әуесқой және кәсіби командалар болады, оларға тақталар тегіс немесе толығымен ақысыз беріледі. Дегенмен, компаниялар кәсіби райдерлерінің жарыс сапарларына байланысты барлық шығындарын төлейді.
Конкурстар
Скимборд жарыстары скимбордшылар арасында рейтинг белгілеу және компанияларға өнімдерін таныстыру үшін ұйымдастырылады. Солтүстік Америкада екі ірі ұйым жұмыс істейді: United Skim Tour және Skim USA. Сондай-ақ, Сент-Джордж, Ютада өткізілетін Virgin River Classic сияқты көптеген ұсақ жарыстар бар. Соңғы жылдары United Skim Tour (UST) кәсіби жарыстарға ғана назар аударса, Skim USA әуесқойлар жарыстарына көшті. Кейбір жарыстар Skim USA және UST ұйымдастыруымен бірлесе өткізіледі, ал барлық Skim USA жарыстарында кәсіби дивизион бар. Еуропада 2009 жылы скимбордты әлемдік деңгейде насихаттау мақсатында Еуропалық скимборд лигасы құрылды. Бұл оқиға еуропалық скимборд тарихындағы маңызды жетістіктердің бірі деп есептеледі. 2009 жылғы лиганың жеңімпазы Эммануэль (Мега) Эмбаиксадор, ал 2010 жылы – Уго Сантос атанды. Лига жыл бойына 4 кезеңнен тұрады, көбінесе жаз айларында өтеді, бірақ Ұлыбритания мен Испаниядағы жарыстар демалыс маусымынан тыс уақытта ұйымдастырылады. Кезеңдер Португалияда, Францияда, Ұлыбританияда және Испанияда, әлемдегі ең үздік скимборд орындарында өткізіледі. Ұлыбританиядағы жарыс Корнуолл графтығындағы Ньюквей қаласындағы Толкарн жағажайында өтеді. Ньюквей серфинг өнерімен танымал, ал Толкарн жағажайы көптеген серфингшілер, бодибордшылар және скимбордшылар үшін Ұлыбританиядағы ең қолайлы орын саналады. DB Dash Point Open – жыл сайын Вашингтон штатының Федерал-Уэй қаласындағы Dash Point мемлекеттік саябағында өтетін жазық жердегі жарыс. com/articles/2016 db pro скимборд жарысы. Dash Point Pro/Am жарысы он үш жылдан бері өткізіліп келеді. com/articles/10 жылдық шұғыл нүктелік бағдарлама. Алғашқы жарыс 2003 жылы, ал соңғысы 2016 жылы өтті, онда Юта штатының Коди Маурер кәсіби дивизионда бірінші орынды жеңіп алды. YouTube-қа сілтеме: com/watch?v=3F8HcymKw3I. Маурер ұшыру платформасынан 270 градус бұрылып, қос жазық тақтаға мінсіз қонды. Бұл әрекет оның жеңісіне көмектесті. Бұрынғы кезде Виктория әлем чемпионаты кәсіби скимборд бойынша әлем чемпионын анықтаған. 2012 жылы United Skim Tour кәсіби скимбордты ұпайлық жүйеге көшірді. Көптеген жарыстар белгілі бір күні мен уақытында өтеді, бірақ Флоридадағы Вилано Бич қаласында жыл сайын өткізілетін Флорида Pro/Am сияқты күту кезеңі бар жарыстарды ұйымдастыруға да тырысып жатыр, сондай-ақ Dash Point мемлекеттік саябағында DB Pro AM жарысын өткізуге ұмтылыс бар. Кәсіби скимбордшылар жылдың алғашқы ресми жарысын күтеді, ол 2013 жылға дейін әр көктемде Кабо-Сан-Лукаста өткізілетін, бірақ қазір Бразилияда өтеді. 2013 жылы Кабо-Сан-Лукас жарысы жылдың екінші жарысына көшті. Florida Pro/Am – әр тамызда Флорида штатының Вилано жағажайында өткізілетін скимборд турнирі. Ол әдетте үш күнге созылады және серфинг, скейтборд және скимбордты қамтитын Флорида Cross Over Tour турнирінің соңғы кезеңі болып табылады. Флорида Pro/Am және Флорида Cross Over Tour екеуі де скимборд жарыстарының ішіндегі ең бағалы жарыстар саналады. Белгілі скимбордшылар: Остин Кин (қазіргі 2013 жылғы UST әлем чемпионы), Билл Брайан, Брэд Домке, Адриен Раза, Морган Джаст, Грейди Арчболд, Джеймс Ловетт, Сэм Стиннетт, Пауло Приетто, Брэндон Сирс, Брэндон Роте, Джексон Тенни, Джейден Фабрицио және Колтон Уоллес. Үш жетекші компания: Exile Skimboards, Victoria Skimboards және Zap Skimboards. Жарыстар екі түрге бөлінеді: жазық жердегі жарыстар және толқындардағы жарыстар.