Кіріспе
Жағажай серфін құтқарушыларының еріктілері
Серфін құтқару – ерікті құтқарушылар қызметінің және серфін спортының жарыс түрлерінің маңызды аспектілерін қамтитын көп қырлы әлеуметтік қозғалыс. Бұл қозғалыс 20 ғасырдың басында Австралияда басталып, Жаңа Зеландия, Ирландия, Оңтүстік Африка және Ұлыбритания сияқты басқа елдерге де тарады. Австралияда серфін құтқарушылары бұлшық еттері мықты адамдар ("Клубби") деп аталады.
Тарих
Серфпен өмірді сақтау 1907 жылы Австралияда Сиднейдегі жергілікті жағалаулардағы суға бату оқиғаларына жауап ретінде пайда болды. Мұндай топтар Австралия жағалауларында күндіз суға түсуге тыйым салған заңдардың жеңілдетілуіне байланысты қажет болды. Ерікті ерлер тобы өмірді сақтау әдістеріне оқытылды және қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жағажайларда патрульдік қызмет атқарды. Манли өмірді сақтау клубы, Бронте серфинг өмірді сақтау клубы және Бонди серфинг суға түсушілердің өмірді сақтау клубы арасында қайсысы бірінші құрылғандығы туралы пікірталас болды. 2005 жылы SLSA тарихшылары тобы әр клуб ұсынған барлық құжаттарды қарастырғаннан кейін, SLSA Бондиді бірінші серфинг өмірді сақтау клубы ретінде мойындауға келісті. Олар «серфинг өмірді сақтау тарихындағы мәңгілік сұрақ – бірінші серфинг клубы Бонди ме, әлде Бронте ме?» деп мәлімдеді. Бұл зерттеу көрсеткендей, алғашқы ұйымдасқан өмірді сақтаушылар тобы 1899 жылы Мэнли жағажайында құрылды. Бонди, Бронте және Манлидегі бастамалар 1907 жылдың басында ресми емес топтардың құрылуына әкелсе де, Бондидің серф-жауынгерлері 1907 жылдың ақпан айында алғаш рет ресми клуб ретінде ұйымдасты. Бонди серф-жауынгерлерінің өмірді сақтау клубы 1907 жылдың 21 ақпанында Бондидегі Корольдік қонақүйінде ресми түрде құрылды, бұл факті The East Sydney Argus газетінде және Waverley кеңесінің хаттамаларында жазылған, онда жаңадан құрылған топтан хат алынғаны расталды. 1907 жылдың 10 қазанында Жаңа Оңтүстік Уэльстің серфинг-жауынгерлік қауымдастығы (SBANSW) тоғыз клуб пен оған қосылған қауымдастықтармен бірге құрылды. Тоғыз «негіздеуші» клуб: Корольдік өмірді сақтау қоғамы, Манли серфинг клубы, Бонди серфинг суға түсушілердің өмірді сақтау клубы, Куги серфинг бригадасы (Куги серфинг өмірді сақтау клубы), Бронте серфинг бригадасы (Бронте серфинг өмірді сақтау клубы), Бонди серфинг және әлеуметтік клубы (Солтүстік Бонди серфинг өмірді сақтау клубы), Тамарама серфинг клубы (кейін таратылды, бірақ қазіргі Тамарама серфинг өмірді сақтау клубы), Марубра серфинг клубы (Марубра серфинг өмірді сақтау клубы), Біріккен серфингшілер серфинг клубы және Вуллахра серфинг клубы. Сиднейден тыс алғашқы клуб 1908 жылы құрылған Киама серф-батер клубы болды. Жаңа Зеландиядағы алғашқы серфинг өмірді сақтау клубтары 1909-1910 жылдары құрыла бастады: Кастлклиф (Вангануи), Лайлл шығанағы (Веллингтон), Нью-Брайтон (Крайстчерч) және Ворсер шығанағы (Веллингтон). Келесі бірнеше жылда басқа клубтар бес аймақта құрыла бастады: Веллингтон, Крайстчерч, Дунедин, Гисборн/Напиер/Нью-Плимут және Вангануи. Солтүстік аймақта Пиха серфинг өмірді сақтау клубы 1934 жылы құрылды және ол Оклендтің батыс жағалауындағы ең көне клуб болып табылады және Пиха құтқару орталығы болып табылады. Жаңа Зеландия клубтары құрылғаннан кейін көп ұзамай клубтар мен аймақтар арасында бәсекелестік туды, бұл клубтар арасында жарыстарды күшейтті. 1912 жылдың басында Веллингтонның Марануи клубы жарыстар ұйымдастырды, онда ерлер сегіз адамнан тұратын топтарда өнер көрсетті. Жарыстар жердегі жаттығудан және «катушка сынағынан» тұрды. 1922 жылы Жаңа Зеландияның бірінші Ұлттық чемпионаты өтті, онда клубтар бақталасты. Ұлыбританиядағы Surf Life Saving (SLSGB) ұйымы 1955 жылы құрылды. Еріктілер клубтары Англиядағы жағажайларда Буд және Сент-Агнес (Корнуолл) және Брайтон қалаларында патрульдік қызмет атқарып, суға түсушілерді қорғау, құтқару және жан сақтау мақсатында жұмыс істеді. Германияда DLRG және Wasserwacht сияқты ерікті ұйымдар бар.
Құтқару қызметі
Құтқарушылар – бұл әдетте патрульдік капитан басшылығымен апта соңында және мереке күндері белгілі бір уақыт аралығында топта патрульдік қызмет атқаратын еріктілер. Серфинг құтқарушысы болу үшін адам қола медальонға немесе серфинг құтқару сертификатына ие болуы және жыл сайынғы біліктілік сынағынан өтуі керек. Патрульде жүрген құтқарушылар қызыл және сары түсті матадан жасалған қалпақ киеді. Құтқару жұмыстарын жүргізбеген кезде олар күн сәулесінен қорғану үшін сары түсті ұзын жеңді көйлектер мен қызыл шорты киюге міндетті. Құтқару операцияларына қатысатын құтқарушылар тиісті функционалдық киім киюі керек. Бұл RWC (Rescue Water Craft) жүргізушілері үшін, JRB/ORB (жеттік және теңіздегі құтқару қайығы) экипажы үшін, ал ірі оқиғалар кезінде басқа да төтенше жағдайлар қызметтерімен байланыс жасайтын кезекші офицерлер үшін жоғары көрінетін жилеттерді қамтиды. Ел бойынша құтқарушы тікұшақтарының экипаждары тиісті авиациялық жабдықтарды киеді. Әр серфинг құтқару клубында да ерекше түстері немесе өрнектері бар жарыс қалпағы болады. Бұл жарыстар мен жағажайда жаттығу кезінде киіледі. Жағажайдың қарауылдалатын аймағы қызыл және сары жалаулармен белгіленеді және жағажайға келгендерге жалаулар арасында жүзуге кеңес беріледі. Серф тақтасын пайдаланғысы келетіндер жалаулардан тыс жерде болуы керек. Ұлыбританияда SLSGB ұзақ жылдардан бері ерікті мүшелерін жергілікті жағажайларды қарауылдауға, кеңес беруге, алғашқы көмек көрсетуге және құтқару қызметтерін ұсынуға тартады. Бұл бүгінгі күні де жалғасуда және қоғам үшін маңызды қызмет болып табылады. Көптеген жергілікті билік органдары мамырдан қыркүйекке дейін танымал жағажайларда құтқарушылар қызметін ұсынады. Кейбір аймақтарда Royal National Lifeboat Institution (RNLI) құтқарушылары жергілікті биліктің тапсырмасы бойынша жұмыс істейді.
Бүгінгі күнгі өмірді құтқару
Австралияда серфингтік құтқару қызметі ерікті құтқарушылар қызметі және бәсекелестік спорт түрі ретінде жақсы дамыған. Австралияда 314 серфингтік құтқару клубы бар, олар бірлесіп 400-ден астам жағажайды күзетуге жауапты. 2003-2004 жылғы маусымда 24 968 белсенді мүше тіркелді (тұрақты түрде күзетуге жіберілетіндер), олардың шамамен 40% әйелдер. 2003-2004 жылғы күзету маусымында құтқарушылар 9 044 құтқару операциясын жүзеге асырды, 26 739 науқасқа шұғыл медициналық көмек көрсетті және 171 965 алдын алу шарасын қолданды. Surf Life Savers Австралиядағы жағажайларда демалыс күндері мен мерекелерде ерікті негізде маңызды серфингтік құтқару қызметін ұсынады. Жаңа Оңтүстік Уэльсте маусым қыркүйектегі мектеп демалысының басталуымен сәйкес келеді және ANZAC күнінде аяқталады. Олар сонымен қатар көптеген аймақтарда жыл бойы төтенше жағдайларда ерікті құтқару қызметтерін ұсынады, бұл "Қолдау қызметтері" деп аталады. Австралияда құтқарушылар, әдетте тиісті жергілікті басқару органымен жұмыс істейтін және жыл бойы жағажайды күзететін жалақылы құтқарушылардан ерекшеленеді. Жалақылы құтқарушылар көлдерді, бассейндерді және басқа да су объектілерін де күзетуге жауапты. "Қолдау қызметтері" жағажайдағы күзетуді күшейту үшін, қажет болған жағдайда, күзету маңынан бақылау жасау және төтенше жағдайларға дайындық резервін ұсыну арқылы жұмыс істейді.