Кіріспе

Фиктивті компьютер

1987 жылы пайда болған «Білім навигаторы» термині болашақ есептеу жүйесін және адамдардың оны білім әлемінде қалай пайдалануы мүмкін екенін сипаттайды. Бір жағынан, пайдаланушының өзі – «Білім навигаторы», бірақ бұл термин көбінесе жүйенің негізгі интерфейсіне, яғни планшеттік компьютерге қатысты қолданылады. Осы бөлік (яғни, планшет) жиі бүкіл жүйенің орнына қолданылады. Бұл термин сондай-ақ Apple компаниясының «көру видеосының» атауы болып табылады. Концепцияны Apple Computer компаниясының бұрынғы бас директоры Джон Скулли және Джон А. Бёрн «Одиссея: Pepsi to Apple» кітабында сипаттаған. «Жыйырма бірінші ғасырдың басында біз қол жеткізе алатын Macintosh компьютерінің келесі буыны, әлемдерді ашатын, баспа машинасы сияқты қуатты құрал болатын, «Білім навигаторы» деп аталатын керемет фантастикалық машина болуы мүмкін. Адамдар оны кітапханалар, мұражайлар, деректер базалары немесе мекемелік архивтер арқылы іздеуге пайдалана алады. Бұл құрал сізді қазіргі заманғы күрделі компьютерлер сияқты осы зор ресурстардың алдына ғана емес, оның құпияларына терең бойлап, түсіндіріп, орасан көп ақпаратты жеке және түсінікті білімге айналдырып шақырады».

Қабылдау

1988 жылы Джон Маркофф The New York Times газетінде былай деп жазды: «Соңғы жыл ішінде Apple компаниясының төрағасы Джон Скалли «Knowledge Navigator» деп аталатын, жетілдірілген компьютерді көрсететін жарнамалық фильмді кеңінен таныстырды. Apple компаниясының болжамы бойынша, болашақ қолданушылар теледидардағы анимация сияқты бейнелерді көрсете алатын және олармен сөйлесе алатын компьютерлермен байланыс жасайтын болады. Бұл бейнедегі бағдарламалық агент адам-компьютер өзара әрекеттесу саласында талқыланды. Ол, кез келген бағдарламалық агенттің қабілеттерін алдағы немесе алыс болашақта шынайы емес бейнелеуі ретінде сынға алынды. Семантикалық желіні қолдаушылардың кейбір көзқарастары Маршалл мен Шипманның айтуынша, «Knowledge Navigator» көзқарасына ұқсас болды. Олардың пікірінше, бұл көзқарастар «Apple-дың «Knowledge Navigator» сияқты білімге негізделген жүйелерді салалар бойынша кеңейтудің қиындығын ескермейді» және 2003 жылға дейін «адамдармен және әлемдегі заттармен өзара әрекеттесудегі «Knowledge Navigator» сияқты күрделі сценарийлердің іске асуы күмәнді» деп қорытындылады.

Сири

New York Times газетінің техникалық мақалашысы Джон Маркофф Knowledge Navigator мен Siri-ді байланыстырды. Siri идеясы 25 жыл бұрын Apple компаниясында қалыптасқан, бірақ «Knowledge Navigator» көмекшінің дауысымен бірге тек тұжырымдамалық прототип болды. Видеолардың бірінде бір ер адам ассистенттен өзінен 5 жыл бұрын жарияланған мақаланы табуын сұрайды, ассистент оны табады және мақала 2006 жылы жазылғанын айтады, осыдан видео 2011 жылдың қыркүйегінде түсірілген деген қорытындыға келуге болады. Apple компаниясы 2011 жылдың қазан айында Siri-ді қайта іске қосты, бұл дауыспен басқарылатын жеке көмекші бағдарламалық құралы, алғашқы болжамнан бір ай өткен соң, Knowledge Navigator-тің сол тұрғысымен шамалы ұқсас.