Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Орегон штатының географиялық және мәдени аймағы
университет
сепаратистік саяси қозғалыс
Geographic and cultural region of the U. S. state of Oregon
the university
the secessionist political movement
Шығыс Орегон – АҚШ-тың Орегон штатының аймағы. Бұл ресми түрде танылған географиялық бірлік емес; сондықтан аймақтың шекарасы контекстке байланысты өзгереді. Кейде бұл штаттың ең шығыс сегіз округін ғана қамтиды деп түсініледі; басқа жағдайларда, ол Каскад тау жотасының шығысындағы бүкіл аймақты қамтиды. Негізгі сегіз округтің анықтамасына Бейкер-Сити, Бернс, Гермистон, Пендлтон, Бордман, Джон-Дэй, Ла-Гранде және Онтарио қалалары жатады. Уматилла округі Шығыс Орегондағы ең ірі халық базасына ие, ол аймақтың тұрғындарының 42% құрайды – бұл аймақтың екінші ең көп халқы бар Малхер округінен екі есе көп. Уматилла округінде орналасқан Гермистон – аймақтың ең ірі қаласы, ол халықтың 10% құрайды. Басты салалар: көлік/қоймалау, ағаш өңдеу, ауыл шаруашылығы және туризм. Басты көлік дәліздері: I 84, АҚШ 395 тас жолы, АҚШ 97 тас жолы, АҚШ 26 тас жолы, АҚШ 30 тас жолы және АҚШ 20 тас жолы. Штаттың батыс бөлігімен салыстырғанда, Шығыс Орегонның климаты құрғақ континенттік климатқа ие, температураның маусымдық өзгеруі айтарлықтай жоғары. Вилламет аңғарынан өзгеше, Шығыс Орегон қыста көп мөлшерде қар жауады. Кейбір аймақтарда жылдық жауын-шашын мөлшері 200 мм-ден аз болады, осылайша олар шөлдерге жатады. Бұл шөлдік климаттың себебі – Каскад тау жотасының жаңбырдан қорғайтын әсері. Шығыс Орегонның 35% қайың және қарағай ормандарымен жабылған, олар көбінесе Көк таулар, Жембіл таулары, Уоллоа таулары, Траут Крик таулары, Очоко таулары және Стинс тауында орналасқан. Колумбия өзенінің базальт тобынан шыққан вулкандық базальт ағындары 6-17 миллион жыл бұрын Шығыс Орегонның үлкен бөлігін жапқан. Басқа жер бедерлері: Алворд шөлі, Овихи шөлі, Уорнер аңғары, Дешутс өзені, Овихи өзені, Гранде-Ронде өзені, Джозеф каньоны, бал ұялары және Малхер бұтағы.
Eastern Oregon is a region of the U. S. state of Oregon. It is not an officially recognized geographic entity; thus, the boundaries of the region vary according to context. It is sometimes understood to include only the eight easternmost counties in the state; in other contexts, it includes the entire area east of the Cascade Range. Cities in the basic eight county definition include Baker City, Burns, Hermiston, Pendleton, Boardman, John Day, La Grande, and Ontario. Umatilla County is home to the largest population base in Eastern Oregon, accounting for 42% of the region's residents — more than twice that of the region’s second most populous, Malheur County. Hermiston, located in Umatilla County, is the largest city in the region, accounting for 10% of the population. Major industries include transportation/warehousing, timber, agriculture and tourism. The main transportation corridors are I 84, U. S. Route 395, U. S. Route 97, U. S. Route 26, U. S. Route 30, and U. S. Route 20. Compared to that of the western part of the state, the climate of Eastern Oregon has a drier continental climate, with much greater seasonal variations in temperature. Unlike the Willamette Valley, Eastern Oregon receives a significant amount of snow in the winter. Some areas receive fewer than of rain yearly, classifying them as deserts. This desert climate is in part due to a rain shadow effect caused by the Cascade Range. Pine and juniper forests cover 35% of Eastern Oregon, much in the mountains that include the Blue Mountains, Strawberry Mountains, Wallowa Mountains, Trout Creek Mountains, Ochoco Mountains, and Steens Mountain. Volcanic basalt flows from the Columbia River Basalt Group covered large sections of Eastern Oregon 6 to 17 million years ago. Other landforms include the Alvord Desert, Owyhee Desert, Warner Valley, Deschutes River, Owyhee River, Grande Ronde River, Joseph Canyon, The Honeycombs, and Malheur Butte.
География
Шығыс Орегонның келушілер қауымдастығы мәліметінше, Шығыс Орегонға мына сегіз округ ғана жатады: Морроу, Уматилла, Юнион, Уоллова, Грант, Бейкер, Харни және Мальхер. Аймақтың кейбір анықтамалары тар, ал кейбіреулері жоғарыда аталған сегіз округпен қатар, көршілес округтарды да қамтиды. Тағы да басқалары Каскад тауларының шығысындағы барлық аумақты қамтиды; осы мағынада Шерман, Крук, Дешут, Гиллиам, Джефферсон, Кламат, Лейк, Васко және Уилер округтары да кіреді. Орегонның ең шығыс бөлігі, Жылан өзені аңғарындағы, Онтарио қаласын қоса, Бойсе, Айдахоға дейін созылатын Қазына аңғарының бір бөлігі болып табылады. Штаттың қалған бөлігінен өзгеше, бұл аймақ Тау уақыты белдеуінде жатыр. Сакаджавеа шыңы – аймақтың ең жоғары тауы.
According to the Eastern Oregon Visitors Association, Eastern Oregon includes only the following eight counties: Morrow, Umatilla, Union, Wallowa, Grant, Baker, Harney, and Malheur. Some definitions of the region are more restrictive, while others include the base eight counties listed above plus several adjacent counties. Still others include the entire area east of the Cascade Range; this meaning would also include Sherman, Crook, Deschutes, Gilliam, Jefferson, Klamath, Lake, Wasco, and Wheeler counties. The extreme eastern section of Oregon in the Snake River Valley, including the city of Ontario, is part of the Treasure Valley, which extends east to Boise, Idaho. Unlike the rest of the state, that section lies within the Mountain Time Zone. Sacajawea Peak is the region's highest mountain.
Саясат
Жалпы алғанда, Орегон штаты көк штат деп есептелсе де, Шығыс Орегон батыс бөлігіне қарағанда әлдеқайда консервативті. Морроу округі – 1964 жылғы Линдон Джонсонның үлкен жеңісінен кейін Демократиялық партияның президенттік үміткерлерін қолдаған жалғыз Шығыс Орегон округі. Ол 1976 жылы Джимми Картерге және 1996 жылы Билл Клинтонға дауыс берді. 2012 жылғы президенттік сайлауда Республикалық партияның үміткері Митт Ромни Шығыс Орегонның барлық округтерінде дауыстардың кемінде 60 пайызын алды. Штаттың шығыс және батыс бөліктері арасындағы саяси айырмашылық Шығыс Орегонның кейбір тұрғындарына Орегон штатының, халқының көп бөлігі мен саяси билігі батыс бөлігінде орналасқандықтан, шығыс бөлігіне немқұрайлы қарап, оның батыс бөлікпен бірге дамуына кедергі келтіргендігін сезіндірді. 2008 жылы Шығыс Орегонның штаттан бөлініп, АҚШ құрамына 51-ші штат ретінде қосылуы жөніндегі қозғалыс басталды.
Although Oregon as a whole is generally considered a blue state, Eastern Oregon is far more conservative than the west. Morrow County is the only Eastern Oregon county to have supported Democratic presidential nominees after Lyndon Johnson’s 1964 landslide, having voted for Jimmy Carter in 1976 and for Bill Clinton in 1996. In the 2012 presidential election, the Republican candidate Mitt Romney received at least 60% of the vote in every county in Eastern Oregon. The political divide between the eastern and western parts of the state has led some residents of Eastern Oregon to feel that the state of Oregon, with the majority of its population and political control based in the western part of the state, has neglected the eastern part of the state, preventing it from developing along with the western part. A movement to have Eastern Oregon secede and join the United States as a 51st state was underway in 2008.
"Ұлы Айдахо"
2021 жылы Шығыс Орегонның бес округі өз округ комиссарларына Орегонның шығысында орналасқан Айдахо штатына қосылу мәселесі бойынша жыл сайын тыңдаулар өткізуге дауыс берді. Бұл бастаманы "Үлкен Айдахо үшін Орегон шекарасын жылжыту" тобы көтерді, олар Үлкен Айдахо қозғалысын қолдайды. 2022 жылдың мамыр айына қарай сегіз округ өз округтерінің комиссарларына мәселені одан әрі зерттеуге бағыттауға дауыс берді. Дуглас және Жозефин сияқты кейбір округтер коалицияға қосылуға қарсы дауыс берді. Қараша айына қарай Шығыс Орегонның тағы үш округі, барлығы он бір округ, Айдахоға қосылуға дауыс берді, ал 2023 жылдың маусымына қарай бұл сан 12-ге жетті. 2023 жылдың 10 қаңтарында Орегон Сенатында саясаткер Деннис Линтикум "Үлкен Айдахо заң жобасы" деп те белгілі Сенаттың бірлескен мемориалы 2-ге демеушілік етті.
In 2021, five counties in Eastern Oregon voted to direct their County Commissioners to hold annual hearings on the issue of joining Idaho, the state located east of Oregon. It was initiated by the group "Move Oregon's Border for a Greater Idaho", who support the Greater Idaho movement. As of May 2022, eight counties had voted to direct their County Commissioners to examine the issue further. Some counties, such as Douglas and Josephine, had voted against joining the coalition. By November, three more counties in Eastern Oregon, for a total of eleven, had voted to join Idaho, a number that grew to 12 by June of 2023. On January 10, 2023, Senate Joint Memorial 2, also known as the Greater Idaho Bill, was sponsored in the Oregon Senate by politician Dennis Linthicum.
Климат және экология
Тынық мұхитымен шектесетін Батыс Орегонның теңіздік жаңбырлы орманының климатымен салыстырғанда, Шығыс Орегонның климаты құрғақ континенттік климат болып табылады, онда температураның маусымдық өзгеруі айтарлықтай жоғары. Вилламет аңғарынан өзгеше, Шығыс Орегон қыста көп мөлшерде қар жауады. Шығыс Орегонның кейбір аймақтарында жыл сайын 200 мм-ден аз жауын-шашын жауады, осыған байланысты олар шөлдерге жатады. Ең құрғақ аймақтар оңтүстік-шығыста және Редмонд маңында орналасқан. Бұл шөлдік климаттың себебі Каскад тауларының жаңбыр көлеңкесі әсерінен туындайды. Шығыс Орегонның 35% -ын қарағай және арша ормандары жабады, әсіресе Кламат шарлауығының шығысындағы тауларда және Көк тауларда.
Compared to the maritime rainforest climate of Western Oregon, which is adjacent to the Pacific Ocean, the climate of Eastern Oregon is a drier continental climate, with much greater seasonal variations in temperature. Unlike the Willamette Valley, Eastern Oregon gets a significant amount of snow in the winter. Some parts of Eastern Oregon receive fewer than of rain yearly, classifying them as deserts. The driest parts are the southeast and the area near Redmond. This desert climate is in part due to a rain shadow effect caused by the Cascade Range. Pine and juniper forests cover 35% of Eastern Oregon, especially in the mountains east of Klamath Falls and in the Blue Mountains.
Экономика
Облыстың экономикасы негізінен ауыл шаруашылығына бағытталған. Ағаш өңдеу және тау-кен өндірісі бұрынғы маңызды салалар болғанымен, соңғы жылдары маңыздылығы азайды. Мәдени туризм, агротуризм және экотуризм дамуда. Шығыс Орегонның бидай өсіретін аймағына солтүстік-шығыс Орегонның Колумбия платосының бөлігі кіреді, ол орталық Уаско округінің маргіналды бидай егістіктерінен басталып, шығысқа қарай Уматилла округі арқылы созылады. Оның құнарлы лосс топырақтары "Колумбия платосын әлемдегі ең үздік бидай өндіретін аймақтардың біріне айналдырады". Солтүстік-шығыс Орегонның бидай алқаптарының оңтүстігінде ауыл шаруашылығы көбінесе мал жаюмен шектеледі, суармалы жерлер болмаса. Суарылатын жерлер көбінесе люцерна шөбін өндіру үшін пайдаланылады.
The region's economy is primarily agricultural. Timber and mining, while formerly key industries, have decreased in importance in recent years. Cultural tourism, agritourism and ecotourism continue to develop. The wheat growing region of Eastern Oregon includes the Columbia Plateau portion of northeastern Oregon, which begins with very marginal wheat fields in central Wasco County and extends east through Umatilla County. Its rich loess soils "help make the Columbia Plateau one of the premier wheat producing regions in the world." South of the wheat lands of northeast Oregon, agricultural activity is generally limited to livestock grazing except where irrigation is available. Irrigated areas are often used to produce alfalfa hay.
Демалыс
Жоғары шөлдерден бастап Eagle Cap Wilderness аймағының қиын-қыстау таулы жерлеріне дейін, Шығыс Орегонда шаңғы тебу, рафтинг және жаяу серуендеу сияқты түрлі көңіл көтеру мүмкіндіктері бар. Энтони Лейкс – Шығыс Орегондағы ең ірі шаңғы курорты. Блю-Маунтинс тауларындағы Уматилла ұлттық орман ішінде орналасқан Спут-Спрингс отбасыларға өте қолайлы. Рафтинг көбінесе қар мөлшеріне байланысты, бөгеті жоқ өзендерде маусымдық болады. Овихи өзені – шөлді каньондағы өзен тәжірибесінің бір мысалы. Snake өзені шөлдегі тыныш саяхаттан бастап, II және III+ класты ағыстардың қызықты және қауіпті жағдайларын ұсынады.
From the high desert to the rugged mountainous areas of the Eagle Cap Wilderness area, Eastern Oregon has a range of outdoor recreational opportunities such as skiing, rafting, and hiking. Anthony Lakes is the largest ski resort in Eastern Oregon. Spout Springs, located in the Umatilla National Forest in the Blue Mountains, is popular with families. Rafting is often seasonal on the rivers that are snowpack dependent and not dammed. The Owyhee River is an example of a desert canyon river experience. The Snake River offers boating experiences that range from a quiet drift through the desert to hair raising thrills of class II to III+ rapids.
Көлік
Тарихи тұрғыдан алғанда, Каскад тауларын кесіп өтудің қиындығына байланысты аймақ Батыс Орегоннан салыстырмалы түрде оқшауланған. Алғашқы қоныс терушілер Колумбия өзенімен Дальстан Батыс Орегонға дейін ағысып келді. 1845 жылы Сэм Барлоу Худ тауының оңтүстік жағынан жол салып, Орегон жолының соңғы бөлігін құрады. Applegate Trail және Santiam Wagon Road жолдары осыдан кейін салынып, штаттың оңтүстік және орталық бөліктеріндегі шығыс және батыс Орегонды байланыстырды. ХХ ғасырдың басында Сэмюэл Хилл Колумбия өзені жолын салып, автомобильдерге Колумбия өзені шатқалы арқылы өтуге мүмкіндік берді. Темір жолдар 1858 жылы Каскад шлюздеріндегі қиын өткелдерді айналып өту үшін 7 шақырымдық (4.5 миль) Орегон Портаж темір жолын салу арқылы маңызды рөл атқара бастады. 1862 жылы Орегон бу кемелер компаниясы құрылды, ол The Dalles-тен Celilo Falls-қа дейінгі темір жол айналма жолын салуды қамтыды. 1880 жылы осы екі қысқа темір жол бөлігі Орегон темір жолы және навигация компаниясына (OR&N) біріктірілді. Одан кейін, сол кезде OR&N-ді басқарған Генри Виллард, құрылысы жүріп жатқан Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының Колумбия шатқалына енуіне қарсы белсенді түрде әрекет етті. 1880 жылдың наурыз айында жасалған және 1880 жылдың күзінде бекітілген келісім бойынша, сол кезде Фредерик Биллингс басқарған Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы мен Генри Виллард басқарған OR&N Колумбия жазығын Жылан өзенінде бөлісуге келісті, Солтүстік Тынық мұхиты солтүстікте, ал OR&N оңтүстікте қалатын болды. Солтүстік Тынық мұхиты Портландқа шатқал арқылы түспеуге міндеттелді, бірақ OR&N-нің Портландқа қарай салып жатқан темір жолдарында жүру құқығын алды. Бұл Юджиннен Ашлендке дейінгі қиын жолды айналып өтуге мүмкіндік берді. Каскад тауларындағы жыл бойы ашық болатын жолдар 1930 және 1940 жылдары ғана толыққанды аяқталды. Шығыс Орегон арқылы өтетін негізгі жолдардың ішінде Онтариодан Колумбия өзені шатқалына дейінгі I 84 тас жолы бар. Аймақтағы жалғыз басқа мемлекетаралық тас жолы – Уматиллада Колумбия өзенінде аяқталатын 82 мемлекетаралық тас жолының он бір шақырымдық (18 миль) бөлігі. Басқа да маңызды шығыс-батыс бағыттары: АҚШ 26, 30, 20 және 730 тас жолдары. АҚШ 395 тас жолы – Пендлтон, Бернс, Джон Дэй және Лейквью қалаларынан өтетін маңызды солтүстік-оңтүстік бағыты. Батысқа қарай, АҚШ 97 тас жолы Калифорния шекарасынан солтүстікке және оңтүстікке қарай Кламат Фоллз, Бенд және Редмонд қалалары арқылы Колумбия өзеніндегі Биггс бұрылысына дейін созылады.
Historically, the region has been relatively isolated from Western Oregon, due to the difficulty of crossing the Cascades. Early settlers floated down the Columbia River from The Dalles to reach Western Oregon. In 1845, Sam Barlow built a road around the south side of Mount Hood, which served as the final leg of the Oregon Trail. The Applegate Trail and Santiam Wagon Road were constructed soon after, connecting eastern and western Oregon in the southern and central parts of the state. In the early 20th century, Samuel Hill built the Columbia River Highway, allowing automobiles to pass through the Columbia River Gorge. Railroads began to be important as early as 1858 with the construction of the Oregon Portage Railroad which built a 4.5 mile (7 km) bypass around the rapids at Cascade Locks. This was followed by the 1862 incorporation of the Oregon Steam Navigation Company whose operations included building a rail bypass from The Dalles to Celilo Falls. In 1880 these two short sections of rail were incorporated into the Oregon Railway and Navigation Company (OR&N). Shortly thereafter Henry Villard, who then controlled OR&N, moved aggressively to block entry of the then under construction Northern Pacific Railway into the Columbia Gorge. In an agreement first made in March 1880 and formalized in the fall of 1880, the Northern Pacific Railway, then controlled by Frederick Billings, and the OR&N, at that time controlled by Henry Villard, agreed to divide the Columbia Plateau at the Snake River, with the Northern Pacific staying to the north and the OR&N staying to the south. Northern Pacific was not to build down the gorge into Portland, but would receive trackage rights on the tracks that OR&N was building on the south bank into Portland. to bypass the difficult line south of Eugene to Ashland. All weather highways over the Cascade Mountains were not completed until the 1930s and 1940s. Major road routes through eastern Oregon include I 84 from Ontario to the Columbia River Gorge. The only other interstate freeway in the region is an eleven mile (18 km) stretch of Interstate 82 that ends at the Columbia River in Umatilla. Other major east–west routes include U. S. Route 26, U. S. Route 30, U. S. Route 20 and U. S. Route 730. U. S. Route 395 is a major north–south route, passing through Pendleton, Burns, John Day, and Lakeview. Further west, U. S. Route 97 runs north and south from the California border through Klamath Falls, Bend, and Redmond to Biggs Junction on the Columbia River.