Кіріспе

Microsoft Windows операциялық жүйесінің нұсқаларымен бірге келетін файл менеджері және Microsoft Windows файлдар тізімдеу браузері – File Explorer, бұрын Windows Explorer деп аталатын, Windows 95-тен бастап Microsoft Windows операциялық жүйесінің нұсқаларымен бірге келетін файл менеджері және әдепкі жұмыс үстелі ортасы. Ол файлдық жүйелерге қол жеткізу үшін графикалық пайдаланушы интерфейсін, сондай-ақ тапсырмалар панелі және жұмыс үстелі сияқты пайдаланушы интерфейсі элементтерін ұсынады. Windows 8 жүйесінде "Windows Explorer" қолданбасы "File Explorer" деп қайта аталды; бұл жаңарту Windows 3.x бағдарламалық менеджері/файл менеджеріне негіделген қабықты Windows Explorerмен алмастыру мақсатында жасалды. Бұл шығарылым Windows "Chicago" (Windows 95-тің кодтық атауы) қабығының соңғы бета-фазаларындағы мүмкіндіктерге ұқсас функционалды ұсынды, бірақ ол тек сынақ шығарылымы ретінде көзделген. Shell Technology Preview бағдарламасы екі рет жарияланды және MSDN және CompuServe пайдаланушыларына қолжетімді болды: 1995 жылдың 26 мамырында және 1995 жылдың 8 тамызында. Екеуі де Windows Explorer 3.51.1053.1 құрамын қамтыды. Shell Technology Preview бағдарламасы NT 3.51 платформасында толыққанды шығарылымды көрген жоқ. Бүкіл бағдарлама Каирдегі даму тобына берілді, олар жаңа қабық дизайнын NT кодына 1996 жылдың шілдесінде NT 4.0 шығарылымымен біріктірді.

Windows 98 және Windows үстелінің жаңартуы

Windows Desktop Update (Internet Explorer 4-тің қосымша компоненті ретінде ұсынылып, Windows 98 құрамына енгізілген) шығуымен Windows Explorer, Internet Explorer-мен "біріктірілді". Бұл ең бастысы, жақында қолданылған каталогтар арасында жылжу үшін артқа және алға бағытталған навигациялық жебелер, сондай-ақ Internet Explorer-дің «Сүйіктілер» мәзірінің қосылуымен көрінді. Windows Explorer-ге адрестік жолақ қосылды, оған пайдаланушы каталогтың жолын тікелей енгізіп, сол папкаға өте алатын болды. Internet Explorer технологиясын пайдаланған тағы бір мүмкіндік – жеке папқалар. Мұндай папкалар Windows Explorer-дің папка мазмұнын қалай көрсетуін басқаратын жасырылған веб-бетін қамтыды.

Windows ME және Windows 2000

"Web стилі" қапшықтар көрінісі, сол жақ Explorer панелімен, қазіргі таңдалған нысанның толық ақпаратын көрсетеді, әдепкі бойынша қосылған. Кейбір файл түрлері, мысалы, суреттер мен медиа файлдар үшін сол жақ панельде алдын ала шолу да көрсетіледі. Windows 2000 Explorer үн және бейне файлдарының алдын ала шолуы үшін интерактивті медиа ойнатқышты ұсынды. Дегенмен, Windows ME жүйесінде мұндай алдын ала шолуды қапшықтарды бейімдеу үлгілерін пайдалану арқылы қосуға болады. Windows Explorer Windows 2000 және Windows ME жүйелерінде арнайы миниатюралық алдын ала шолу және құралдарды басқару мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Әдеттегі файл құралы файлдың атауын, авторын, тақырыбын және түсініктемелерін көрсетеді; бұл метадеректер файл NTFS томында болса, арнайы NTFS ағынынан немесе файл құрылымдық сақтау құжаты болса, COM Structured Storage ағынынан оқылады. Office 95 нұсқасынан бастап барлық Microsoft Office құжаттары құрылымдық сақтауды пайдаланады, сондықтан олардың метадеректері Windows 2000 Explorer әдепкі құрал кеңесінде көрсетіледі. Файлдардың қысқа жолдары да түсініктемелерді сақтай алады, олар қысқа жолдың үстіне келгенде құрал кеңесі ретінде көрсетіледі. Әдетте файлдар мен қапшықтардың тізімін ғана көрсететін оң жақ панельді де бейімдеуге болады. Мысалы, жүйелік қапшықтардың мазмұны әдепкі бойынша көрсетілмейді, оның орнына оң жақ панельде пайдаланушыға жүйелік қапшықтардың мазмұнын өзгерту компьютерге зиян келтіруі мүмкін екені туралы ескерту көрсетіледі. Қосымша Explorer панельдерін қапшық үлгі файлдарында DIV элементтерін пайдалану арқылы анықтауға болады. Бұл мүмкіндікті зиянды скрипттерді, Java апплеттерін немесе ActiveX басқару элементтерін қапшық үлгі файлдарында инфекция векторы ретінде пайдаланған компьютерлік вирустар қолданды. Мұндай вирустардың екеуі – VBS/Roor C және VBS.Redlof.a. Басқа Explorer UI элементтерін де жекешелендіруге болады, оларға "Детальдар" көрінісіндегі бағандар, белгішелердің үстіне қосылатын элементтер және іздеу провайдерлері жатады: жаңа DHTML негізіндегі іздеу панелі Windows 2000 Explorer жүйесіне интеграцияланған, бұл бұрынғы Explorer нұсқаларындағы жеке іздеу терезесінен өзгеше. Іздеу мүмкіндіктері қосылды, құжаттардың толық мәтіндік іздеуін ұсынады, сондай-ақ күні (соңғы аптада өзгертілген сияқты кез келген диапазонды қоса алғанда), көлемі және файл түрі бойынша сүзгілеу опциялары бар. Индекстеу қызметі де операциялық жүйеге интеграцияланған, ал Explorer-ге енгізілген іздеу панелі оның дерекқорымен индекстелген файлдарды іздеуге мүмкіндік береді. Стандартты түймелерді өзгерту мүмкіндігі де қосылды.

Windows XP және Windows Server 2003 жүйелері

Windows XP-де Windows Explorer визуалды және функционалдық тұрғыдан маңызды өзгерістерге ұшырады. Microsoft ерекше назар Explorer-ді іздеуді жеңілдетуге және міндеттерге бағыттауға, сондай-ақ компьютерді цифрлық орталық ретінде пайдаланудың артуын көрсететін бірнеше жаңа мүмкіндіктерді қосуға бөлді. Windows Server 2003-тегі Windows Explorer Windows XP-дегідей бірдей мүмкіндіктерді қамтиды, бірақ міндеттер тақтасы мен іздеу ассистенті әдепкі бойынша өшірілген.

Тапсырмалар панелі

Тапсырмалар панелі дәстүрлі қалта ағашының орнына терезенің сол жағында көрсетіледі. Ол пайдаланушыға ағымдағы каталогқа немесе таңдалған файл(дар)ға қатысты жиі қолданылатын әрекеттер мен орындардың тізімін ұсынады. Мысалы, көбінесе суреттерден тұратын каталогта "Суреттермен жұмыс" жиынтығы көрсетіледі, онда осы суреттерді слайд-шоу ретінде көрсету, басып шығару немесе басып шығаруға тапсырыс беру үшін интернетке шығу опциялары ұсынылады. Ал музыка файлдары бар қалтада осы файлдарды медиа-плеерде ойнату немесе музыка сатып алу үшін интернетке шығу мүмкіндігі бар. Windows XP-де Медиа жолағы болған, бірақ ол SP1-мен алынып тасталды. Медиа жолағы тек Windows XP RTM нұсқасында қолжетімді болды. Әрбір қалтада "Файлдар мен қалталармен жұмыс" опциясы да бар, ол жаңа қалталар құруға, қалтаны жергілікті желіде бөлісуге, файлдар мен қалталарды веб-сайтқа жариялауға және файлдарды көшіру, атауын өзгерту, жылжыту және жою сияқты басқа да жиі қолданылатын тапсырмаларды орындауға мүмкіндік береді. Басылуға болатын файл түрлері үшін файлды басып шығару опциясы тізімде көрсетіледі. "Басқа орындар" бөлімінің астында қосымша ақпарат беретін "Детальдер" панелі орналасқан. Бұл әдетте файлдың көлемі мен күні, бірақ файл түріне байланысты, кішкентай көрініс, автор, кескіннің өлшемдері немесе басқа да мәліметтер болуы мүмкін. Windows Explorer құралдар жолағындағы "Қалталар" батырмасы дәстүрлі қалта ағашы мен тапсырмалар панелі арасында ауыстырады. Пайдаланушылар тапсырмалар панелін жоюға немесе оны келесі реттілік арқылы қайта қалпына келтіруге болады: Құралдар – Қалта параметрлері – Жалпы – Жиі қолданылатын тапсырмаларды көрсету/Windows классикалық қалталарын пайдалану.

Іздеу серігі

Microsoft іздестіруді қызықтырақ және жанданулы ету үшін анимациялық "іздеу серіктерін" ұсынды; әдепкі кейіпкер – Rover есімді күшік (бұрын Microsoft Bob бағдарламасында қолданылған), сонымен қатар тағы үш кейіпкер (сиқыршы Мерлин, серфингші Эрл және Кортни) қолжетімді. Бұл іздеу серіктері Microsoft Office-тің Office көмекшілері сияқты технологияны пайдаланады, тіпті "трюктер" мен дыбыс эффекттерін де қамтиды, және олардың файлдары C:\Windows\msagent\chars папкасына көшірілсе, Office көмекшілері ретінде де қолданылуы мүмкін. Іздеу мүмкіндігі Windows ME және Windows 2000 жүйелеріне ұқсас, бірақ бір маңызды айырмашылығы бар: іздеуге тек "Құжаттар" немесе "Суреттер, музыка және бейне" санаттарына жататын файлдарды табуға нұсқау беріледі; бұл мүмкіндік негізінен Windows-тың осы санаттарға қандай файл түрлерін жатқызуға болатынын қалай анықтайтынына байланысты ерекшеленеді. Файл түрлерінің өзекті тізімін сақтау үшін Windows Explorer Microsoft серверлеріне қосылып, осы файл түрлерін анықтайтын XML файлдар жиынтығын жүктейді. Іздеу серігін Windows 2000 жүйесіндегі классикалық іздеу тақтасымен алмастыру үшін Windows XP үшін Microsoft PowerToys құралынан Tweak UI бағдарламасын пайдалануға болады немесе тіркелмеге қолмен өзгерістер енгізуге болады.

Суретті өңдеу

Windows XP Explorer-да суреттерді алдын ала қарау мүмкіндігін кинотасма түрінде көрсету арқылы жақсартады. "Артқа" және "Алдыңғы" түймелері суреттерді қарауды жеңілдетеді, ал "Бұру" түймелерінің жұбы суреттерді 90 градусқа сағат тілі бойынша және сағат тіліне қарсы (сапасы төмендеу) бұруға мүмкіндік береді. Кинотасма режимінен өзге, 'Шағын суреттер' режимі де бар, ол қапшықта шағын өлшемдегі суреттерді көрсетеді. Суреттері бар қапшық үлкен қапшық белгішесінің үстінде сол қапшықтағы төрт суреттің шағын кескіндерін көрсетеді.

Веб-жарияланым

Суреттерді хостингтік қызметтер ұсынатын веб-сайттарды Windows Explorer-ге қосуға болады, сонда пайдаланушы өз компьютеріндегі суреттерді таңдап, FTP немесе веб-интерфейстер сияқты күрделі шешімдерді пайдаланбастан тікелей жүктей алады.

Басқа өзгерістер

Explorer бірнеше файл түрлерінің метадеректерін түсіну қабілетін алды. Мысалы, сандық камерадан алынған суреттерде Exif ақпаратын фотосуреттің өзіне арналған қасиеттер беттерінде, сондай-ақ қосымша егжей-тегжейлі көрініс бағаналары арқылы көруге болады. Tile көрініс режимі қосылды, ол файлдың белгішесін үлкен өлшемде (48 × 48) көрсетеді және файлдың атын, түрін, сондай-ақ қосымша ақпаратты (әдетте деректер файлдары үшін файлдың көлемі және бағдарламалар үшін жасаушының аты) оң жақта орналастырады. Егжей-тегжейлі көрініс "Топтарда көрсету" деп аталатын қосымша опцияны ұсынды, бұл Explorer-ге элементтерді сұрыптау үшін қолданылатын өріске негізделген тақырыптар бойынша мазмұнын бөлуге мүмкіндік береді. Тапсырмалар жолағын кездейсоқ жылжытудың алдын алу үшін оны құлыптауға болады. Windows Explorer сонымен қатар Windows XP-де CD және DVD RAM дисктерін жазу мүмкіндігіне ие болды. ZIP файлдарын құру және ашу мүмкіндігі, "сығылған папкалар" деп аталады, бұл басқа файлдарды қамтитын файл. Cabinet (.cab) файлдарын ашу мүмкіндігі, басқа файлдарды қамтитын файлдың тағы бір түрі. Егер HTM немесе HTML файлы көшірілсе немесе жылжытылса, оған қоса берілген файлдар папкасы автоматты түрде көшіріледі немесе жылжытылады. ZIP және CAB файлдары пайдаланушы интерфейсіне енгізілген, сондықтан оларды әдеттегі папкалар сияқты қарауға болады. ZIP файлдарындағы файлдарды тікелей ашу мүмкін болмағандықтан, олар автоматты түрде уақытша жерге шығарылады және ашылған кезде тиісті бағдарламамен уақытша жерден іске қосылады, бұл ZIP файлы нақты каталог сияқты көрінеді.

Іздеу, ұйымдастыру және метадеректер

Windows Explorer бұрынғы Windows нұсқаларынан өзгеше, жақсартылған сүзгілеу, сұрыптау, топтастыру және жинақтау сияқты маңызды өзгерістерді қамтиды. Интеграцияланған жұмыс үстелі іздеуімен үйлесімді, Windows Explorer пайдаланушыларға файлдарын жаңа тәсілдермен, мысалы, жинақтармен іздеуге және ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Жаңа «Жинақтар» көру режимі файлдарды пайдаланушы белгілеген өлшемдерге сәйкес топтастырады. Іздеу қалтасы – бұл XML файлы, ол сұранысты Windows іздеу жүйесі қолдана алатын форматта сақтайды. Іздеу орындалғаннан кейін нәтижелер жинақталып, виртуалды қалта ретінде ұсынылады. Сонымен қатар, «түрі: музыка» сияқты қасиеттерге арналған іздеу операторлары енгізілді. Windows 7 және одан кейінгі нұсқаларда «үлкенірек» және «кішірек» салыстыру операторлары қолдау көрсетілетін кез келген атрибуттарды, мысалы, күндер диапазонын және файл өлшемін іздеуге қолданылады, мысалы, «өлшемі:>100МБ» – 100МБ-тан үлкен барлық файлдарды іздеу үшін. Windows Explorer-де сұрыпталатын және іздеуге болатын атрибуттарға суреттердің өлшемдері, апертура және экспозиция сияқты Exif деректері, бейне ұзақтығы, кадр жылдамдығы және ені кіреді. Элементтерді сұрыптағанда, сұрыптау тәртібі әрдайым өсуімен немесе кемуімен сәйкес келе бермейді. Әрбір қасиеттің басым сұрыптау бағыты болады. Мысалы, күні бойынша сұрыптау, өлшемі сияқты, кему тәртібімен жүзеге асырылады. Алайда, атау және түрі өсу тәртібімен таңдалады. Vista жүйесінде белгілі бір мәтіндік тізбекті қамтитын файлдарды іздеу, файлдар индекстелмеген болса қиындық тудырады. Сонымен қатар, findstr командалық жол функциясын пайдалануға болады. Қалтаға оң жақ батырманы басып, сол қалтада командалық жол табуға болады. Windows Explorer компьютердегі файлдарды көрсетуге де өзгерістер енгізеді. Vista және Server 2008 жүйелерінде Windows Explorer-ге қосылған жаңа мүмкіндік – егжей-тегжейлі панель, ол қазіргі таңдалған файл немесе қалта туралы метадеректер мен ақпаратты көрсетеді. Егжей-тегжейлі панель файлдың миниатюрасын немесе файлда визуалды ақпарат болмаса, файл түрінің белгішесін де көрсетеді. Сонымен қатар, файл туралы қосымша ақпарат беру үшін миниатюраларға әртүрлі кескіндер қойылады, мысалы, сурет файлының миниатюрасының айналасына сурет жақтауы немесе бейне файлындағы фильм жолағы. Егжей-тегжейлі панель Windows Explorer-де қолдау көрсетілетін файлдардағы автор және атау сияқты кейбір мәтіндік метадеректерді өзгертуге мүмкіндік береді. Метадеректердің жаңа түрі – тегтер пайдаланушыларға құжаттарды оңай жіктеу және іздеу үшін сипаттамалық терминдерді қосуға мүмкіндік береді. Кейбір файлдар ашық метадеректерді қолдайды, бұл пайдаланушыларға файлдары үшін жаңа метадерек түрлерін анықтауға мүмкіндік береді. Windows Vista және Windows Server 2008 Microsoft Office құжаттарын және көптеген аудио және бейне файлдарын қолдайды. Дегенмен, басқа файл түрлерін қолдауды арнайы бағдарламалық жасақтаманы жазу арқылы қосуға болады. Файлдың тек NTFS томдарында сақталған метадеректерді файл қасиеттерінің жиынтық қойындысы арқылы көруге және өңдеуге болмайды. Оның орнына барлық метадеректер файл ішінде сақталады, сондықтан ол әрқашан файлмен бірге жүреді және файл жүйесіне тәуелді болмайды.

Беттеу мен таңбашалар

Windows Explorer Windows Vista және Windows Server 2008 жүйесінде де жаңа макет енгізілген. Windows XP-дегі тапсырмалар панелі жоғарғы жақтағы құралдар панелімен және сол жақтағы навигация панелімен ауыстырылады. Навигация панеліне жиі қолданылатын қапшықтар мен алдын ала конфигурацияланған іздеу қапшықтары орналасады. Файлдар мен қапшықтарды қарау үшін сегіз түрлі көрініс бар, соның ішінде аса үлкен, үлкен, орташа, кіші, тізім, егжей-тегжейлі, плиткалар және мазмұн. Сонымен қатар, бағандардың тақырыптары барлық белгішелерді қарау режимдерінде пайда болады.

Windows Vista жүйесінде оңай навигация үшін нан ұсақтарының жолағы енгізілді. Бұрынғы адрестік жолақ қазіргі қапшықты қарапайым өңделінетін тізімде көрсеткенімен, бұл жаңа стиль жолды қапшықтар иерархиясының бағынышты деңгейлеріне бөледі (бірақ бос жерге басқанда классикалық өңдеу режиміне қайта оралады), бұл пайдаланушыға "Жоғары" түймесін бірнеше рет басудың орнына бір рет басып қалаған деңгейлерді өткізіп жіберуге мүмкіндік береді. Сонымен қатар, соңғы элементтің оң жағындағы жебені пайдаланып, ағымдағы қапшықтың кез келген қосалқы қапшығына өтуге болады. Мәзір жолағы әдетте жасырылған, бірақ пайдаланушы Alt пернесін басқанда уақытша пайда болады. Windows Explorer-дегі тіктөртбұрыштар бірнеше файлды таңдауға мүмкіндік береді. Барлық дискілердегі бос және пайдаланылған орын көлденең көрсеткіштерде көрсетіледі. Әртүрлі өлшемдегі белгішелер қолдау көрсетіледі: 16 x 16, 24 x 24, 32 x 32, 48 x 48, 64 x 64, 96 x 96, 128 x 128 және 256 x 256. Windows Explorer белгішелерді слайдер арқылы немесе Ctrl пернесін басып тұрып, тышқан дөңгелегін айналдыру арқылы үлкейтуге және кішірейтуге болады. Тірі белгішелер қапшықтар мен файлдардың мазмұнын, жалпы белгішелер емес, көрсете алады.

Басқа өзгерістер

Windows Vista және Server 2008, сондай-ақ Windows XP үшін Windows Internet Explorer 7-нің шығуымен Internet Explorer енді Windows Explorer-мен біріктірілмейді. Windows Vista және Server 2008 (немесе Windows XP-де IE7 немесе 8 орнатылған болса) Windows Explorer веб-беттерді көрсетпейді, ал IE7 файлдық басқарушы ретінде жұмыс істеуді қолдамайды, бірақ қажет болған жағдайда оларды жеке-жеке іске қосуға болады. Файлдарды бір қалтадан екіншісіне көшіру немесе көшіру кезінде, егер екі файлдың атауы бірдей болса, файлды қайта аталдыру опциясы қолжетімді болады; Windows-тың бұрынғы нұсқаларында пайдаланушыға файлды алмастыру немесе көшіруді тоқтату ұсынылатын. Сонымен қатар, файлды аталдыру кезінде Explorer тек файлдың атын бөліп көрсетеді, бірақ кеңейтімді таңдамайды. Бірнеше файлдың атын өзгерту жылдамырақ, себебі Tab пернесін басу арқылы ағымдағы файл немесе қалтаның аты автоматты түрде өзгертіліп, келесі файлдың атын өзгерту үшін файл атауының мәтіндік өрісі ашылады. Shift+Tab пернесі де сол сияқты жоғары қарай аталдыруға мүмкіндік береді. CD және DVD RAM-нан өзге, DVD±R, DVD±R DL, DVD±R RW дискілеріне деректерді жазу мүмкіндігі, сондай-ақ Image Mastering API 2.0 нұсқасы мен Live File System қолдауы қосылды. Егер файл басқа бағдарлама қолданса, Windows Explorer пайдаланушыға бағдарламаны жабылып, файл операциясын қайтадан талпынуды ұсынады. API-ға IFileIsInUse деген жаңа интерфейс енгізілді, оны әзірлеушілер файл ашылған бағдарламаның негізгі терезесіне ауысуға немесе "Қолданыстағы файл" диалогынан файлды жабуға мүмкіндік беру үшін пайдалана алады. Егер жұмыс істеп тұрған бағдарлама IFileIsInUse интерфейсі арқылы осы мүмкіндіктерді ұсынса, Windows Explorer құлыпталған файлды кездестіргенде пайдаланушыға файлды жабуға немесе диалогтан бағдарламаға ауысуға рұқсат береді. Windows Vista Media Transfer Protocol протоколы үшін алдын ала қолдауды енгізді.

Өшірілген және өзгертілген ерекшеліктер

Windows Vista Explorer-де құралдар жолағындағы орналасу мен түймелерді өзгерту мүмкіндігі алынып тасталды, сондай-ақ zip файлына (сығылған бума) құпиясөз қосу мүмкіндігі де жойылды. Explorer-де ағымдағы бумадан бір деңгей жоғары көтерілуге арналған құралдар жолағы түймесі алынып тасталды (бірақ функция әлі де сақталады, + пернесін басу арқылы жоғары көтерілуге болады). Кесу, көшіру, қою, кері қайтару, жою, қасиеттері және басқа да түймелер әлі де мәзірлер мен пернетақта командалары арқылы қолжетімді болса да, құралдар жолағында енді қолжетімді емес. Мәзір жолағы әдепкі бойынша жасырылған, бірақ Alt пернесін басу арқылы немесе макет параметрлерінде көрінуін өзгерту арқылы қайтадан көрсетуге болады. Көлмді таңдамай тұрып, күй жолағында өлшемді көрсету, метадеректерді NTFS баламалы дерек ағынында сақтау, Explorer-ге қосымша бағандар қосуға мүмкіндік берген IColumnProvider интерфейсі және үстел бумасын (.ini) пайдаланып бума фондарын өзгерту сияқты бірнеше басқа мүмкіндіктер де алынып тасталды. Windows Vista Service Pack 1-де бумаға оң тінту арқылы "Іздеу" функциясын шақыру мүмкіндігі де жойылды. Пайдаланушылар іздегісі келген буманы ашып, терезенің жоғарғы оң жақ бұрышында орналасқан іздеу өрісіне кілт сөздерін енгізуі керек. Басқа іздеу параметрлерін "Қосымша іздеу" интерфейсі арқылы орнатуға болады, оған "Ұйымдастыру" жолағына басып, "Іздеу тақтасын" таңдау арқылы қол жеткізуге болады. F3 пернесін басу да "Қосымша іздеу" интерфейсін ашады.

Кітапханалар

Windows Explorer Windows 7 және Windows Server 2008 R2 нұсқалары кітапханаларды, кітапхананың ms файлында сипатталған виртуалды папкаларды қолдайды. Егер ортақ папка хост жүйесімен индексиленген болса, кітапханалар желілік жүйелердегі ортақ папкаларды қоса, әртүрлі орналасқан мазмұнды біріктіріп, бірыңғай көрініс түрінде ұсынады. Кітапхана ішінде іздеу автоматты түрде жергілікті жүйедегі іздеумен қатар қашықтағы жүйелерге сұрау жіберіп, қашықтағы жүйелердегі файлдарды да іздейді. Іздеу папкаларынан айырмашылығы, кітапханалар файлдарды сақтауға мүмкіндік беретін физикалық орналасқан жермен қамтамасыз етіледі. Мұндай файлдар физикалық папкаға түсінікті түрде сақталады. Кітапхананың әдепкі сақтау орнын және әр кітапхананың әдепкі көрініс орналасуын пайдаланушы өзгерте алады. Кітапханалар әдетте кітапханалардың арнайы папкасында сақталады, бұл оларды навигация тақтасында көрсетуге мүмкіндік береді. Windows 7-дегі жаңа пайдаланушы аккаунты әдетте төрт кітапхананы қамтиды: Құжаттар, Музыка, Суреттер және Бейнелер. Олар пайдаланушының профиль папкаларын және компьютердің тиісті "Ортақ" папкаларын қосу үшін конфигурацияланған. Көптеген сақтау орындарын біріктіруден басқа, кітапханалар Аранжировка көріністерін және Іздеу сүзгілерінің ұсыныстарын қамтамасыз етеді. Аранжировка көріністері пайдаланушыларға метадеректер негізінде кітапхана мазмұнының көрінісін өзгертуге мүмкіндік береді. Мысалы, "Ай бойынша" көрінісін таңдағанда, Суреттер кітапханасында суреттер жинақталған түрде көрсетіледі, әр жинақ сурет түсірілген айды білдіреді. Музыка кітапханасында "Орындаушы бойынша" көрінісі орындаушылардың альбомдарының жинақтарын көрсетеді, ал орындаушы жинағына өткенде тиісті альбомдар көрсетіледі. Іздеу сүзгілерінің ұсыныстары – Windows 7 және Windows Server 2008 R2 Explorer іздеу тақтасының жаңа мүмкіндігі. Пайдаланушы іздеу тақтасын басып алғанда, оның астында соңғы іздеулер және пайдаланушы теріп жаза алатын кеңейтілген сұрау синтаксисінің сүзгілері бар мәзір пайда болады. Біреуін таңдағанда (немесе қолмен енгізгенде) мәзір осы қасиет үшін сүзгілеуге болатын мүмкін мәндерді көрсету үшін жаңартылады, ал бұл тізім ағымдағы орналасқан жерге және енгізілген сұраудың басқа бөліктеріне байланысты болады. Мысалы, "тегтер" сүзгісін таңдасаңыз немесе "тегтер:" деп іздеу тақтасына енгізсеңіз, іздеу нәтижелерін қайтаратын мүмкін тегтердің тізімі көрсетіледі. Vista нұсқасында енгізілген файл ішінде жазылған метадеректер Windows 7-де де пайдаланылады. Бұл кейде папка мазмұнын көрсету үшін ұзақ күтуге себеп болуы мүмкін. Мысалы, егер папкада жүздеген гигабайт көлемдегі көптеген үлкен бейне файлдары болса және Windows Explorer панелі Детальдер көрініс режимінде болса, онда метадеректердегі қасиет (мысалы, Күн, Ұзындығы, Бейне биіктігі) көрсетілсе, Windows Explorer метадеректерді табу үшін бүкіл файл мазмұнын іздеуі керек. Кейбір зақымдалған файлдар да ұзақ уақытқа созылуы мүмкін. Бұл метадеректер ақпаратын файлдың басында, ортасында немесе соңында орналастыруға болатындықтан, бүкіл файлды іздеу қажет болады. Әртүрлі бағдарлама таңбашалары бар папка мазмұнын көрсету кезінде де ұзақ кідірістер болуы мүмкін. Таңбаша метадеректерде сақталады. Кейбір бағдарламалар метадеректерден таңбаша ақпаратын алу кезінде вирусқа қарсы сканерлеуді іске қосады, бұл ұзақ кідіріске әкеледі.

Бірлескен іздеу

Windows Explorer сонымен қатар веб арқылы қолжетімді және OpenSearch анықтамасымен сипатталған, әдеттегі дерекқорлар немесе веб-қызметтер сияқты сыртқы дерек көздерінен іздеуді біріктіруді (федерациялауды) қолдайды. Біріктірілген дерек көзінің сипаттамасы (іздеу қосылымы деп аталады) osdx файлы түрінде беріледі. Орнатылғаннан кейін дерек көзі Windows Explorer арқылы тікелей сұрауға қолжетімді болады. Windows Explorer мүмкіндіктері, мысалы, алдын ала қарау және миниатюралар, федерацияланған іздеу нәтижелерімен де жұмыс істейді.

Басқа өзгерістер

Windows 7 және Windows Server 2008 R2 контексттік мәзірде белгішелерді көрсетуге және тіркеу тізімін пайдалану арқылы қосалқы мәзірлерде статикалық командалармен каскадтық контексттік мәзірлерді жасауға қолдау көрсетеді. Explorer терезесіндегі іздеу жолы мен мекенжай жолағының мөлшерін өзгертуге болады. Навигация тақтасындағы белгілі бір папкаларды жасыру арқылы қалыптылықты азайтуға болады. Міндеттер тақтасындағы қолданба батырмасының үстіне орналасқан прогресс жолақтары мен жабын белгішелері. Суреттер мен метадеректерді көрсететін мазмұн көрінісі. Алдын ала шолу тақтасын қосу/өшіру және жаңа папка жасауға арналған батырмалар.

Өшірілген немесе өзгертілген ерекшеліктер

Windows 7-де Windows Explorer-ден бірнеше мүмкіндіктер жойылды, оның ішінде жиырылатын қапшық панелі, ортақ пайдаланылатын элементтерге арналған қабаттасқан белгішелер, жеке қапшық терезелерінің мөлшері мен орналасуын есте сақтау, күй жолағындағы бос дискілік кеңістік, команда тақтасындағы белгішелер, автоматты реттеуді және торға туралауды өшіру мүмкіндігі, егжей-тегжейлі көріністен басқа көріністердегі баған тақырыптарын сұрыптау, егжей-тегжейлі көріністе толық қатарды таңдауды өшіру мүмкіндігі, навигация панелінде автоматты көлденең прокрутка және прокрутка жолағы, сондай-ақ өңдеу мәзірінен сұрыптағанда таңдауды сақтау мүмкіндігі.

Windows 8 және Windows Server 2012

Windows 8 және Windows Server 2012 жүйелеріндегі файлдарды басқарушы File Explorer деп қайта аталды және лента құралдар жолағын қамтитын жаңа дизайнмен, сондай-ақ файлдармен жұмыс істеу кезінде толыққанды ақпаратты көрсететін, тоқтатуға және қайта бастауға мүмкіндік беретін жаңа мүмкіндіктер енгізілді. Windows Vista және 7 нұсқаларындағы толық ақпаратты көрсететін панель алынып тасталды және оның орнына белгішелері жоқ, ақпараттық бағаналары азайтылған тар панель қойылды. Дегенмен, файл атауының үстіне келгенде басқа да мәліметтерді көруге болады.

Windows 10 және Windows Server 2016

File Explorer иконалары Windows 10 жүйесінің жалпы түрінің тегіс және қарапайым дизайнына сәйкес келу үшін қайта жасалды. Терезенің жиегіндегі аралық бұрынғы нұсқаларға қарағанда жіңішкерек. Windows 10 Creators Update және одан кейінгі нұсқаларында жаңа Universal File Explorer (сонымен қатар UWP File Explorer деп те аталады) бар. Көрінбейтін болса да, оны "explorer shell:AppsFolder\c5e2524a ea46 4f67 841f 6a9465d9d515 cw5n1h2txyewy!App" деген сілтемелі файлды жасау арқылы ашуға болады. 2018 жылы бағдарламалық қамтамасына қараңғы режим қосылды, ол Windows-тың басқа да кіріктірілген қолданбалары үшін қол жетімді ұқсас тақырыптармен үйлеседі.

Windows 10, 1809 нұсқасы және Windows Server 2019

Windows 10 1809 нұсқасы мен Windows Server 2019-дағы Файлдарды зерделеушіге "қою түс схемасы" қосылды. Universal File Explorer жаңа мүмкіндіктерді де ұсынады.

Windows 10 нұсқасы 1909

Windows Search және OneDrive Windows 10 нұсқасының 1909 нұсқасындағы File Explorer іздеу мүмкіндігіне интеграцияланды.

Windows 11 жүйесі

Windows 11-де File Explorer интерфейсі күрт өзгерді, Windows 7-ден бері қолданылып келген Ribbon интерфейсі жаңа командалар жолағына айналдырылды. Microsoft компаниясының жаңа Fluent Design System жүйесіне сәйкес, мөлдірлік, көлеңкелер және дөңгелек пішіндер де қосылды. 2022 жылдың наурызында Microsoft File Explorer-ге жарнама орналастырды, бірақ көптеген БАҚ-тағы сыннан кейін бұл жарнамалардың "сыртқа таратуға арналмағанын" мәлімдеді.

Windows 11 2022 жаңартуы

2022 жылдың 5 сәуірінде Microsoft File Explorer-ге қойындыларды, сүйіктілерді және жаңа бастапқы бетті қосатынын хабарлады. Бұл мүмкіндіктер 2022 жылдың 18 қазанында Windows 11 2022 жаңартуы арқылы пайда болды.

Windows 11 2023 жаңартуы

2023 жылдың 21 қыркүйегінде Microsoft жаңа бас бет, мекенжай жолағы, іздеу мүмкіндігі және мәліметтер тақтасы, сондай-ақ жаңартулар галереясы тақтасын қосатынын хабарлады. Бұл жаңарту Windows 11, 22H2 нұсқасына арналған қосымша пакет арқылы көптеген Windows 11 қолданушыларына таратылды. Толық шығарылым Windows 11 23H2 толық нұсқасымен бірге күтілуде. Жаңа Файлдарды зерделеуші (File Explorer) енді бұрынғы Win32 технологиясының орнына XAML технологиясын қолданады.

Кеңейту мүмкіндігі

File Explorer мүмкіндіктерін кеңейту үшін Windows shell кеңейтімдерін пайдалануға болады, олар Windows Explorer-ге кеңейтілген функционалды қосатын COM объектілері. Shell кеңейтімдері shell кеңейтімдерін басқарушылар, құралдар жолағы немесе тіпті белгілі бір папкаларды (немесе сканермен сканерленген кескіндер сияқты файлдық жүйеге жатпайтын объектілерді) арнайы папка ретінде көрсетуге мүмкіндік беретін кеңістік кеңейтімдері түрінде болуы мүмкін. File Explorer файлдар үшін метадеректерді файлдың дерек ағынынан бөлек NTFS баламалы дерек ағыны ретінде қосуға мүмкіндік береді. Shell кеңейтімдерін басқарушылар shell-дің әрекетін өзгерту үшін shell алдынан сұралады. Олар файл түріне байланысты болуы мүмкін, онда олар тек белгілі бір әрекет белгілі бір файл түрінде немесе жаһандық негізде жасалса ғана көрсетіледі, олар әрқашан қолжетімді. Shell келесі кеңейтімдерді қолдайды:

HandlerDescriptionІске асырылуы мүмкінShell нұсқасы талап етіледіКонтексттік мәзірді өңдеушіКонтексттік мәзірге мәзір элементтерін қосады. Ол контексттік мәзір көрсетілмес бұрын шақырылады. Windows 95 және одан кейінгі нұсқалары. Windows 7 IExecuteCommandDrag and drop өңдеушісін енгізді. Оң жақ батырманы басып ұстап сүйреп тастау арқылы әрекетті басқарады және пайда болатын контексттік мәзірді өзгертеді. ЖаһандықWindows 95 және одан кейінгі нұсқаларыDrop target өңдеушісі Деректер объектісі файл сияқты мақсатты жерге сүйреп тасталғаннан кейін болатын әрекетті басқарады. Файл түріне қарайWindows 95 және одан кейінгі нұсқаларыДеректер объектісін өңдеушіФайл алмасу буферіне көшірілгеннен кейін немесе мақсатты жерге сүйреп тасталғаннан кейін болатын әрекетті басқарады. Ол мақсатты жерге қосымша форматтарды қоса алады. Файл түріне қарайWindows 95 және одан кейінгі нұсқаларыБелгіше өңдеушісі Файл түрлерінің класы ішіндегі жеке файлға арнайы белгіше береді. Бұл файл белгілері көрсетілмес бұрын шақырылады. Windows 95 және одан кейінгі нұсқалары, файл түріне қарайҚасиеттер парағын өңдеуші Объектінің қасиеттер парағы диалогтық терезесіне беттерді ауыстырады немесе қосады. Файл түріне қарайWindows 95 және одан кейінгі нұсқаларыКөшіру құрылғысы өңдеушісі Бір пайдаланушы немесе қолданба бір объектіні көшірмелеуге, жылжытуға, өшіруге немесе қайта атауға тырысқанда, әрекетті орындауға, өзгертуге немесе қабылдамауға мүмкіндік береді. Файл түріне байланысты емесWindows 95 және одан кейінгі нұсқаларыІздеу өңдеушісі Жеке іздеу қозғалтқышын shell-ге біріктіруге мүмкіндік береді. Файл түріне байланысты емесWindows 95 арқылы Windows XPInfotip өңдеушісі Бір элементтің белгілерін және infotip ақпаратын алуға және оны тышқанды жылжытқанда пайда болатын құралдың ішінде көрсетуге мүмкіндік береді. Файл түріне қарайWindows Desktop Update және одан кейінгі нұсқаларыШағын кескін өңдеушісі Файл таңдалғанда немесе шағын кескін көрінісі іске қосылғанда, кішірейтілген кескінді құруды және оның альфа түрімен бірге көрсетуді қамтамасыз етеді. Windows Desktop Update және одан кейінгі нұсқалары, файл түріне қарай. Windows Vista жаңа IThumbnailProvider интерфейсін енгізді, ол Деректер панеліне шағын кескіндерді көрсетеді. Ескі IExtractImage әлі де қолданады, бірақ Деректер панеліне қолданылмайды. Дискіні тазалау өңдеушісі Дискіні тазалау қолданбасына жаңа жазуды қосу және тазалау үшін қосымша дискілер немесе файлдарды белгілеуге мүмкіндік береді. Windows 98 және одан кейінгі нұсқаларыБаған өңдеушісі Windows Explorer егжей-тегжейлі көрінісінде жеке бағдарланған бағандар құруға және көрсетуге мүмкіндік береді. Оны сұрыптау мен топтастыруды кеңейтуге пайдалануға болады. Папка бойыншаWindows 2000 және одан кейінгі нұсқаларыБелгіше қабаттамасы өңдеушісі Қорық нысанының (файл немесе папка белгішесінің) үстінде қабаттама белгішесін көрсетуге мүмкіндік береді. Файл түріне қарайWindows 2000 және одан кейінгі нұсқаларыМетадеректер өңдеушісі Файлда сақталған метадеректерді көруге және өзгертуге мүмкіндік береді. Анықтамаларды көру бағандарын, ақпарларды, қасиеттер беттерін, сұрыптау мен топтастыруды кеңейтуге болады. Файл түріне қарайWindows 2000 және одан кейінгі нұсқаларыСүзгі өңдеушісі (IFilter) Файл қасиеттері мен оның мазмұнын Индекстеу қызметі немесе Windows Search арқылы индекстеуге және іздеуге мүмкіндік береді. Файл түріне қарайWindows 2000 және одан кейінгі нұсқаларыAutoPlay өңдеушісі Жаңадан табылған жылжымалы медиа мен құрылғыларды қарап шығады және суреттер, музыка немесе бейне файлдары сияқты мазмұнға негізделіп, мазмұнды ойнату немесе көрсету үшін тиісті бағдарламаны іске қосады. Файл түрінің санаты бойынша: тек Windows XP үшін: құрылғы бойынша және файл түрінің санаты бойынша Windows XP және одан кейінгі нұсқаларыҚасиеттер өңдеушісі Файлдың жүйелік және жеке қасиеттерін қарауға және өзгертуге мүмкіндік береді. Файл түріне қарайWindows Vista және одан кейінгі нұсқалары; Windows XP-де Windows Search орнатылса. Алдын ала қарау өңдеушісі Файлды ашпастан элементтердің кеңейтілген алдын ала қарауын көрсетеді. Ол файл түріне қатысты навигацияны да қамтамасыз ете алады, мысалы, құжатты қарау немесе медиа файлдың ішінде іздеу. Файл түріне қарайWindows Vista және одан кейінгі нұсқалары.

Кеңістік кеңейтімдері Explorer және Common Dialogs-тарда файл ретінде сақталмаған деректерді папка сияқты көріністе көрсету үшін немесе деректерді файлдық жүйедегі ұйымдастырылуынан өзгеше түрде көрсету үшін қолданылады. Бұл мүмкіндікті Windows сияқты файлдық жүйе ретінде ұсынылатын кез келген иерархиялық деректер көзі пайдалана алады, соның ішінде бұлтқа негізделген жүзеге асырулар да. Windows Explorer-дегі Менің компьютерім және Желілік орындар сияқты арнайы папкалар осылай жүзеге асырылады, сондай-ақ ұялы телефондағы немесе цифрлық камерадағы элементтерді зерттеуге мүмкіндік беретін Explorer көріністері де осылай жүзеге асырылады. Explorer көзінің нұсқаларын қарау үшін Namespace кеңейтімдерін пайдаланатын көзі басқару жүйелері Explorer-ге нұсқаларды қарауға мүмкіндік беру үшін Namespace кеңейтімдерін де пайдаланады. Namespace кеңейтімді жүзеге асыру үшін IPersistFolder, IShellView, IShellFolder, IShellBrowser және IOleWindow интерфейстерін жүзеге асыру және тіркеу қажет. Жүзеге асыру деректерді шарлау логикасын, сондай-ақ көрсетуді сипаттауды қамтамасыз етуі керек. Windows Explorer қажет болғанда COM объектілерін орнатады. Microsoft өзі кеңейтімдерді қолжеткізеді, мысалы, фото ақпарат құралы, ол NET Framework-ті пайдаланып жасалған, бірақ қазіргі уақытта басқарылатын shell кеңейтімдерін жазуға кеңес бермейді, өйткені CLR-дің бір ғана данасы (4.0 нұсқасына дейін) процесске жүктелген. Бұл әрекет әртүрлі CLR нұсқаларын қолдайтын бірнеше басқарылатын қосымшалар бір уақытта іске қосылса, қақтығыстарға әкеледі.