Ядролық астрофизика
-
Күндегі сутекті гелийге айналдыратын CNO циклы
Күннен ауыр жұлдыздардағы термоядролық реакциялар: CNO циклінің маңызы, сутекті гелийге айналдыру процесі, температураның ролі. Жұлдыздар энергиясы!
-
Күн мен жұлдыздардағы сутекті гелийге айналдыру реакциясы
Күндегі термоядролық реакциялар: протон-протон тізбегі, CNO циклы, үш альфа процесі. Жұлдыздардағы энергия өндірісі, температураның ролі.
-
Жаңа Ғаләмнің Алғашқы Кезендерінде Жеңіл Элементтердің Қалыптасуы
Ғарышның алғашқы кезеңдеріндегі ядролық синтез: сутегі, гелий, литий элементтерінің пайда болуы, нейтрон-протон қатынасы, космология.
-
Гарыштың жоғары энергиялы бөлшектері
Космик сәулелер: жоғары энергиялы бөлшектер, Күннен тыс кеңістіктен келеді. Астрофизикалық құбылыс, Жер атмосферасына әсер етеді, ғарыш зерттеулерінде маңызды.
-
Ядро түзiлу процесi мен элементтердiң пайда болуы
Ядро жасалуы: протон, нейтрон қосылып жаңа атом ядроларының пайда болуы. Ұлы жарылыс және жұлдыздарда элементтердің қалай түзілгені туралы ақпарат.
-
Гелийден көміртектің ядролық синтезі: Трижды альфа процесі
Гелийден көміртегіге ядролық синтез: үш альфа процесі. Ұлы жарылыста көміртегінің пайда болуына кедергі келтірді. Бeryllium-8 ролі.
-
Жұлдыздар ішінде химиялық элементтердің пайда болуы
Жұлдыздардың ішінде химиялық элементтердің қалай пайда болатынын біліңіз. Stellar nucleosynthesis, элементтердің мөлшері, Big Bang және B2FH теориясы туралы ақпарат.
-
Ядролық синтез және альфа процесі
Ядролық синтез: альфа-процесс – жұлдыздарда гелийден ауыр элементтердің пайда болуы. Трижды альфа-процесс, көміртегінің қалыптасуы, және одан әрі элементтер.
-
Ескі жұлдыздардағы көміртектік термоядролық процестер
Көне жұлдыздардағы көміртектік термоядролық реакциялар: ауыр жұлдыздардың ішінде көміртектің басқа элементтерге айналуы, температура мен тығыздық талаптары.
-
Массивті жұлдыздардағы оттектің күю процесі
Жұлдыздардағы оттектің жануы – ауыр элементтердің түзілуі. Ядролық синтез реакциялары, температура, тығыздық, неоннан кейінгі кезең.
-
Массивті жұлдыздардағы кремнийдің жанасуы
Көп массалы жұлдыздардағы кремнийдің күйдірілуі – соңғы термоядролық кезең. 2.7-3.5 млрд Кельвин температурада жүреді, бұл жұлдыздың өмірінің соңы.
-
Күн туғанға дейінгі жұлдыздық шаң
Күн туғанға дейінгі шаң: Күн жүйесінен бұрынғы жұлдыздардан пайда болған, ерекше изотоптық құрамы бар шағын бөлшектер. Метеориттерде зерттеледі.
-
Бариондық қара материя: Ғылыми зерттеулер мен теориялар
Қара материяның бариондық түрі: құрамы, қасиеттері, әсері. Астрономиядағы қара материя, MACHO-лар және оның гравитациялық әсерлері туралы біліңіз.
-
Ауыр элементтердің пайда болу жолдары: Жедел нейтрон тұтқындау процесі
Атом ядросының синтезі: «r-процесс» темірден ауыр элементтердің жартысын қалай жасайтынын, нейтрондық шапшаңдықтарды және тұрақсыз изотоптарды түсіндіреді.
-
Жұлдыздардағы баяу нейтрондық тұтқындау арқылы элементтердің пайда болуы
Жұлдыздардағы ядролық синтез: s-процесі темірден ауыр ядроларды қалай жасайтынын, нейтрондарды сіңіру және бета-ыдырау арқылы элементтердің пайда болуын түсіндіреді.
-
Астрофизикадағы протондық процестер
Астрофизикадағы p-процесс: протон ұстау арқылы селеннен сынапқа дейінгі нейтрон жетіспейтін изотоптардың пайда болуы. Тегі әлі толық анықталмаған.
-
Ядролық реакциялар: Трансформация және түрленулер
Ядролық реакциялар: нуклидтердің өзгеруі, бөлшектердің соқтығысуы, ядролық шашырау. Ядролық физика, химиядағы маңызды процестер туралы біліңіз.
-
Көктемгі қайта иондану процесі және Ғаләм тарихындағы ролі
Ғарышның ерте кезеңіндегі бейтарап атомдардың қайта иондану процесі – реионизация. Космология, ғарыштың эволюциясы, сутек және гелий туралы біліңіз.
-
Уильям Альфред Фаулер: Американдық ядро физигі және астрофизик
Уильям Фоулер (1911-1995) – американдық ядролық физик, 1983 ж. Физикадан Нобель сыйлығының лауреаты. Жұлдыздардағы ядролық реакциялар, элементтердің пайда болуы зерттеді.
-
Джеффри Рональд Бёрбидж: Британдық астрономның өмірі мен еңбектері
Джеффри Бурбидж – британдық астроном, теориялық астрофизик. Б2FH мақаласының авторы, М. Бурбиджпен бірге жұлдыздардың нуклеосинтезіне үлкен үлес қосты. Ғалым 2010 ж. қайтыс болды.
-
Супернова жұлдыздарының құлау және жарылыс моделі
Суперновалардың конвективтік аударылу моделі, SN 1987A арқылы тексерілді. 8 күн массасынан асатын жұлдыздардағы нейтрон жұлдыздарының пайда болуы, энергияны сіңіру реакциялары.
-
Жұлдыздардағы ауыр элементтердің мөлшері мен химиялық құрамы
Астрономияда "металдық байлық" - сутек пен гелийден ауыр элементтердің мөлшері. Жұлдыздар эволюциясы кезінде пайда болады, ғарыштағы элементтердің құрамын анықтайды.
-
Нейтрон ағыны: физика, нуклеосинтез және реакторлардағы қолданылуы
Нейтрон ағыны: ядролық физика, жұлдыздар мен жарылыстардағы нейтронның қашықтығы, s- және r-процестер арқылы ауыр элементтердің пайда болуы.
-
Химиялық элементтердің салыстырмалы мөлшері мен Oddo-Harkins ережесі
Химиялық элементтердің мөлшері: Oddo-Harkins ережесі жұп атомдық нөмірлі элементтердің көп болуын көрсетеді. Жұлдыздық нуклеосинтез, ғарыштық сәулелер туралы ақпарат.
-
Суперновададағы элементтердің пайда болуы
Жұлдыз жарылысындағы (супернова) элементтердің пайда болуы. Ядролық синтез процесі арқылы жеңіл элементтер ауыр элементтерге айналады. Гелий, көміртегі, оттегі өртеу.
-
Химиялық элементтердің пайда болуы туралы ғылыми теория
Химия элементтерінің пайда болуы: Alpher-Bethe-Gamow теориясы, Ұлы Жарылыс кезінде сутек, гелий және ауыр элементтердің қалыптасуын түсіндіреді.
-
Космик сәулелерінің әсерінен пайда болатын сирек изотоптар
Космогенді нуклидтер: ғарыштық сәулелердің атом ядросымен өзара әрекеттесуінен пайда болатын сирек изотоптар. Геологиялық және астрономиялық процестерді зерттеуге көмектеседі.
-
Күннің ядросы және энергия өндірісі
Күннің ядросы: температурасы 15 млн°C, тығыздығы жоғары плазмадан тұрады. Күн энергиясын термоядролық реакция арқылы өндіреді. Астрономия, ғылым.
-
Rp-process
-
Nuclear astrophysics