Кіріспе

Өсімдіктер туысы
Автоматты таксобокс
| сурет = Starr 020925 0080 Melicope clusiifolia. jpg
| сурет сипаттамасы = Melicope clusiifolia
| таксон = Melicope
| автор = J. R. Forst. & G. Forst
| бөлімшелік рангтар = Түр
| бөлімше = Шамамен 230, мәтінді қараңыз
| синонимдер сілтемесі =

Таксономия

Меликоп туысы алғаш рет 1775 жылы Иоганн Рейнхольд Форстер мен оның ұлы Георг Форстер өздерінің "Characteres Generum Plantarum" кітабында ресми түрде сипатталды. Олар сипаттаған алғашқы түр (типтік түр) – Меликоп терната. Меликоп атауы грек сөздері μελι (meli), яғни "бал", және κοπη (kope), яғни "бөлу" сөздерінен шыққан, бұл жатырдың негізіндегі бездерге сілтеме жасайды. 2009 жылғы Тахтажан жүйесінде бұл туыс Rutoideae суб-отбасының Zanthoxyleae тайпасына жатқызылды. 2021 жылғы Rutaceae суб-отбасысының жіктелуі, жаңа және бұрынғы молекулалық филогенетикалық зерттеулерге негізделген, Меликопеді (кеңейтілген шеңбермен) Zanthoxyloideae суб-отбасына орналастырады, бірақ дәлелдер әлі тайпалық деңгейде жіктеуді қолдамайды. 2007 жылдан бастап алынған мәліметтер көрсеткендей, дәстүрлі шеңберінде Меликоп монофилеттік емес. Бұрын бөлектелген Platydesma туысы, төрт түрімен бірге, Меликоп туысының ішіне шоғырланған және барлық Гавай Меликоп түрлеріне жақын туыс болып табылады. Меликоп түрлері көбінесе екіжынысты (жеке өсімдіктерде тек аталық немесе аналық гүлдер болады), ал бұрынғы Platydesma гүлдері екіжынысты, бұл Platydesma-да екіжыынстылықтан сирек эволюциялық кері дамуды көрсетеді. Олар 2021 жылғы жіктемеде қарастырылғанмен қатар, тегіс Азияның Tetradium туысы да солай.

Экология

Меликоптар – әр түрлі жануарлардың, негізінен омыртқасыздардың тамақтанатын өсімдіктері. Одиссей көбелегінің (Papilio ulysses) күйісі M. elleryana-ны жақсы көреді. M. clusiifolia-да Thyrocopa көбелектерінің күйісі табылған. Proterhinus туысына жататын кейбір белид мырыштарының дернәсілдері де Меликоппен қоректенеді, бірақ олар нашарлаған, өліп бара жатқан немесе өлі өсімдіктерді артық жақсы көреді. Кейбір түрлері адамдар үшін қауіпті болуы мүмкін. Уарангидің (M. ternata) гүлінен алынған нектардан уытты бал шығады, оны жеген адам қаза болуы мүмкін.

Қорғау

Гавайидің бірнеше түрі Америка Құрама Штаттары Үкіметі тарапынан мекен ортасының жоғалуы және жат өсімдіктермен бәсекелесу салдарынан "құрып кету қаупі бар" деп тізімделген. Ал кейбір түрлердің қазірде жойылғаны белгілі.

Түрлер тізімі

2020 жылдың шілде айындағы жағдай бойынша Plants of the World Online сайтында қабылданған түрлердің тізімі:

Melicope aberrans T. G. Hartley – Жаңа Гвинея (N. G.)
Melicope accedens (Blume) T. G. Hartley – тропикалық Азия
Melicope acuminata (Merr.) T. G. Hartley
Melicope adscendens (H. St. John & Hume) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope aequata T. G. Hartley – N. G.
Melicope affinis T. G. Hartley – Квинсленд (Qld.)
Melicope alba Lauterb. – N. G.
Melicope albiflora (Rech.) T. G. Hartley – Самоа
Melicope alpestris T. G. Hartley – Филиппин
Melicope aneura (Lauterb.) T. G. Hartley – N. G.
Melicope anisata (H. Mann) T. G. Hartley & B. C. Stone – mokihana – Гавайи (?)
Melicope anomala (Lauterb.) T. G. Hartley – N. G.
Melicope bakeri T. G. Hartley – Мадагаскар
Melicope balankazo (H. Perrier) T. G. Hartley
Melicope balansae Guillaumin – Жаңа Каледония (N. C.)
Melicope balgooyi Appelhans, W. L. Wagner & K. R. Wood – Тубуай
Melicope balloui (Rock) T. G. Hartley & B. C. Stone – rock pelea – Гавайи
Melicope barbigera A. Gray – Гавайи
Melicope belahe (Baill.) T. G. Hartley
Melicope benguetensis (Elmer) T. G. Hartley
Melicope blancoi T. G. Hartley – Филиппин
Melicope bonwickii (F. Muell.) T. G. Hartley – Ява, Борнео, Филиппин, N. G., Qld.
Melicope borbonica (Bory) T. G. Hartley – bois de catafaille blanc – Реюньон
Melicope boweriana (Christoph.) T. G. Hartley – Самоа
Melicope bracteata (Nadeaud) S. L. Welsh – Кук аралдары, Тубуай, Қоғам аралдары
Melicope brassii T. G. Hartley – N. G.
Melicope broadbentiana F. M. Bailey – Qld.
Melicope buennemeijeri T. G. Hartley – Суматра
Melicope burmahia (Raizada & K. Naray.) T. G. Hartley – Мьянма
Melicope burttiana B. C. Stone – Соломон аралдары, Санта-Крус аралы
Melicope buwaldae T. G. Hartley – Суматра
Melicope calycina T. G. Hartley – Кіші Санда аралдары
Melicope capillacea (Gillespie) A. C. Sm. – Фиджи
Melicope carrii T. G. Hartley – N. G.
Melicope celebica T. G. Hartley – Сулавеси
Melicope chapelieri (Baill.) T. G. Hartley – Маврикий
Melicope christophersenii (H. St. John) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope chunii (Merr.) T. G. Hartley – Хайнань
Melicope cinerea A. Gray – Гавайи
Melicope clemensiae T. G. Hartley – Борнео
Melicope clusiifolia (A. Gray) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope confusa (Merr.) Tang S. Liu – тропикалық Азия
Melicope conjuga T. G. Hartley – N. G. – Бисмарк архипелагына дейін
Melicope contermina C. Moore & F. Muell. – Лорд Хоу аралы
Melicope coodeana T. G. Hartley – Реюньон
Melicope corneri T. G. Hartley – Малайзия түбегі
Melicope cornuta (Hillebr.) Appelhans, K. R. Wood & W. L. Wagner – Гавайи
Melicope crassifolia (Merr.) T. G. Hartley – Вьетнам
Melicope crassiramis (K. Schum.) T. G. Hartley
Melicope cravenii T. G. Hartley – N. G.
Melicope crispula (Merr. & L. M. Perry) T. G. Hartley
Melicope cruciata (A. Heller) T. G. Hartley & B. C. Stone – cross bearing pelea (өліп кеткен) – Гавайи
Melicope cucullata (Gillespie) A. C. Sm. – Фиджи
Melicope degeneri (B. C. Stone) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope denhamii (Seem.) T. G. Hartley – N. G., Вануату, Санта-Крус аралы
Melicope dicksoniana T. G. Hartley – N. G.
Melicope discolor (Baker) T. G. Hartley
Melicope doormani montis (Lauterb.) T. G. Hartley
Melicope dubia (Merr.) T. G. Hartley
Melicope durifolia (K. Schum.) T. G. Hartley – N. G.
Melicope elleryana (F. Muell.) T. G. Hartley – N. G., Соломон аралдары, Санта-Крус аралы, Qld.
Melicope elliptica A. Gray – Гавайи
Melicope eriophylla (Merr. & L. M. Perry) T. G. Hartley
Melicope erromangensis T. G. Hartley – Вануату
Melicope euneura (Miq.) T. G. Hartley
Melicope evanensis (A. C. Sm.) A. C. Sm. – Фиджи
Melicope exuta T. G. Hartley – N. G.
Melicope fatraina (H. Perrier) T. G. Hartley
Melicope fatuhivensis (F. Br.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Маркиза аралдары
Melicope feddei (H. Lév.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope fellii T. G. Hartley – Qld.
Melicope flaviflora A. C. Sm. – Фиджи
Melicope floribunda (Baker) T. G. Hartley
Melicope forbesii (Baker f.) T. G. Hartley – Санта-Крус аралы
Melicope frutescens (Blanco) Appelhans & J. Wen
Melicope fulva (Guillaumin) B. C. Stone – N. C.
Melicope glabella T. G. Hartley – Филиппин
Melicope glaberrima Guillaumin – N. C.
Melicope glabra (Blume) T. G. Hartley – Малайзия, Андаман және Никобар аралдары
Melicope glomerata (Craib) T. G. Hartley – Материктік Оңтүстік-Шығыс Азия
Melicope goilalensis T. G. Hartley – N. G.
Melicope grisea (Planch.) T. G. Hartley – Бонин аралдарынан вулкан аралдарына дейін
Melicope haleakalae (B. C. Stone) T. G. Hartley & B. C. Stone – Maui ruta tree (өліп кеткен) – Гавайи
Melicope haupuensis (H. St. John) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope hawaiensis (Wawra) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope hayesii T. G. Hartley – Qld., Жаңа Оңтүстік Уэльс (N. S. W.)
Melicope hiepkoi T. G. Hartley – N. G.
Melicope hiiakae (B. C. Stone) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope hivaoaensis J. Florence – Маркиза
Melicope homeophylla A. C. Sm. – Фиджи
Melicope hookeri T. G. Hartley
Melicope hosakae (H. St. John) W. L. Wagner & R. K. Shannon – Гавайи
Melicope idiocarpa T. G. Hartley – Сулавеси
Melicope improvisa T. G. Hartley – N. G.
Melicope incana T. G. Hartley – Суматра, Борнео, Сулавеси
Melicope indica Wight
Melicope inopinata J. Florence – Маркиза
Melicope irifica (Coode) T. G. Hartley – Реюньон
Melicope jonesii T. G. Hartley – Qld.
Melicope jugosa T. G. Hartley – Борнео
Melicope kaalaensis (H. St. John) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope kainantuensis T. G. Hartley – N. G.
Melicope kavaiensis (H. Mann) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope kjellbergii T. G. Hartley – Сулавеси
Melicope knudsenii (Hillebr.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Knudsen's melicope – Гавайи
Melicope kostermansii T. G. Hartley – Малуку аралдарынан N. G. дейін
Melicope laevis T. G. Hartley – Вануату
Melicope lamii Lauterb. – N. G.
Melicope lasioneura (Baill.) Baill. ex Guillaumin
Melicope latifolia (DC.) T. G. Hartley – Малайзия, Кіші Санда аралы, Мьянма, Самоа, Санта-Крус аралы
Melicope lauterbachii T. G. Hartley
Melicope laxa (Elmer) T. G. Hartley
Melicope leptococca Guillaumin – N. C.
Melicope littoralis (Endl.) T. G. Hartley ex P. S. Green – Норфолк аралы
Melicope lobocarpa (F. Muell.) T. G. Hartley
Melicope longior T. G. Hartley – Бисмарк архипелагы
Melicope lucida (A. Gray) A. C. Sm. – Тынық мұхиты аралдары
Melicope lunu ankenda (Gaertn.) T. G. Hartley – Тибет, тропикалық Азия
Melicope lydgatei (Hillebr.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope macgregorii T. G. Hartley – N. G.
Melicope macrocarpa (King) T. G. Hartley – Малайзия
Melicope macrophylla Merr. & L. M. Perry – N. G.
Melicope macropus (Hillebr.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope madagascariensis (Baker) T. G. Hartley – Мадагаскар
Melicope magnifolia (Baill.) T. G. Hartley
Melicope makahae (B. C. Stone) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope maliliensis T. G. Hartley – Сулавеси
Melicope margaretae (F. Br.) T. G. Hartley – Туамоту
Melicope maxii T. G. Hartley – Сулавеси
Melicope megastigma T. G. Hartley – Малуку аралдары
Melicope micrococca (F. Muell.) T. G. Hartley – white euodia – Qld., N. S. W.
Melicope mindorensis T. G. Hartley – Филиппин
Melicope molokaiensis (Hillebr.) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope moluccana T. G. Hartley – Малуку аралдары
Melicope montana Baker f. – N. C.
Melicope monticola T. G. Hartley
Melicope mucronata Merr. & L. M. Perry – N. G.
Melicope mucronulata (H. St. John) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope munroi (H. St. John) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи
Melicope nealae (B. C. Stone) T. G. Hartley & B. C. Stone – Гавайи