Кіріспе

Чиклет пернетақтасы – жазық, тікбұрышты немесе ромб пішіндес кішкентай резеңке немесе пластик пернелерден тұратын компьютерлік пернетақта, олар өшіргіштерге немесе "Чиклет" шайнама сағызына ұқсайды (шайнама сағызының кішкентай, дөңгелек бұрыштармен жасалған шаршы пішіндес түрі). Бұл мембраналық пернетақтаның дамуы болып табылады, ол әрбір перненің астында жеке электрлік қосқыштармен бір резеңке жамылғыны пайдаланады, бірақ бұғатталу механизмі арқылы жақсырақ сезімдік кері байланыс беретін қосымша жоғарғы қабаты бар. "Чиклет пернетақтасы" термині кейде аралдық пернетақталарды атау үшін дұрыс емес қолданылады. 1980 жылдардың ортасынан бері чиклет пернетақталары көбінесе кішкентай калькуляторлар, арзан жеке цифрлік ассистенттер (PDA) және көптеген қашықтан басқару құралдары сияқты төменгі деңгейдегі электроникаға ғана шектелген, бірақ бұл атау сыртқы түрі ұқсас қайшы пернетақталарға да қолданылады.

Тарих

Бұл термин алғаш рет 1970 жылдардың соңынан 1980 жылдардың ортасына дейінгі үй компьютерлері дәуірінде пайда болды. TRS 80 Color Computer, TRS 80 MC 10 және Timex Sinclair 2068 компьютерлерінің барлығы "chiclet кілттерімен" жабдықталған деп сипатталды. Осы стильдегі пернетақталар жағымсыз қабылдауға ие болды. Джон Дворак бұл "99 долларлық арзан компьютерлермен байланысты" деп жазды. ZX Spectrum компьютерлеріндегі түймелер "резеңке күмбезді түймелер" болып табылады, олар кейде "өлген ет" деп сипатталды, ал IBM PCjr пернетақтасының сезімі "жеміс тортқа массаж жасаумен" салыстырылды. Оның сапасы соншалық, таңғалып қалған Tandy компаниясының басшысы, оның компаниясы бұрын осыған ұқсас танылмаған пернетақтасы бар компьютер шығарған болатын, "IBM PCjr-де қалай мұндай қателікке жол берді?" деп сұрады.

Дизайн

Чиклет клавиатуралары негізінен мембраналық клавиатурадағыдай жұмыс істейді. Екі жағдайда да, перне басылғандығы тіркеледі, егер жоғарғы қабат тесіктен өтіп, төменгі қабатқа тисе. Әрбір перне үшін төменгі қабаттағы тоқ өткізгіш іздер әдетте тоқ өткізбейтін аралықпен бөлінеді. Олардың арасынан ток өте алмайды, тізбек ашық болады. Бірақ, пернеге бассаңыз, жоғарғы қабаттың астыңғы жағындағы тоқ өткізгіш материал осы іздер арасындағы аралықты жабады, тізбек жабылады, ток өте алады және перне басылғандығы тіркеледі. Мұндай барлық клавиатуралардың ерекшелігі – әрбір перне перфорацияланған пластинамен қоршалған және бекітілген, сондықтан пернелердің арасында кеңістік болады. Мембраналық клавиатурада қолданушы тікелей жоғарғы мембрана қабатына басатын болса, чиклет клавиатурасында осы қабаттың үстінде қалыпталған резеңке пернелер орналасқан. Кейбір пернелердің дизайнында қолданушы пернеге басса, жеткілікті қысыммен резеңке перненің жұқа қабырғалары кенеттен құлайды. Басқа дизайндарда – мысалы, суретте көрсетілгендей – әлсіз нүкте перненің басқа бөлікке қосылған жерінде болады. Екі жағдайда да нәтиже бірдей. Бұл құлдырау резеңке орталық бөлігінің төмен қарай жылжуына мүмкіндік береді, ол жоғарғы мембрана қабатын төменгі қабатқа басып, тізбекті жабады. Чиклет клавиатурасының «күрт құлдырауы» (перненің қозғалысымен бірге) қарапайым мембраналық клавиатураға қарағанда қолданушыға күшті тактильді сезім береді. Көбінесе пернелердің үстіңгі бөлігі қатты материалдан жасалған, бірақ кейде олар резеңке күмбезбен бір материалдан жасалған. Чиклет клавиатурасының басқа нұсқаларында жоғарғы мембрана және тесік/аралық қабаттары болмайды, олардың орнына резеңке пернелердің астыңғы жағында тоқ өткізгіш қабықша жабылады. Пернеге бассаңыз, тоқ өткізгіш астыңғы жақ төменгі қабаттағы іздерге тиіп, олардың арасындағы аралықты жауып, тізбекті жабады. Көк түсті астыңғы жағындағы ойық күмбездер арасындағы жолдар пернеге басқанда күмбезден ауаның шығуына, ал босатқанда ауаның кіруіне мүмкіндік береді. Көптеген қазіргі заманғы компьютерлерде қолданылатын күмбездік тізбектердің клавиатуралары техникалық тұрғыдан чиклет клавиатураларына ұқсас. Резеңке пернелер резеңке күмбездермен ауыстырылады, ал олардың үстіне қатты пластикалық пернелер орналасады. Пернелер күмбездерден кең болғандықтан, олар бір-бірінен бөлек емес, тек минимал аралықпен жақын орналасады.

Мұра

"Чиклет" термині сонымен қатар төмен профильді, қысқа икемді қайшылы пернетақталарды, жай, жалпақ түймешелері бейнеленген жиекпен бөлінген түрде сипаттау үшін де қолданылады. Осы стильдегі пернетақтаға ие болған алғашқы ноутбук 1997 жылы шыққан Mitsubishi Pedion болды (Hewlett Packard компаниясы оны OmniBook Sojourn деп қайта атады). Sony 2004 жылы Vaio X505 моделін шығару арқылы ноутбуктерде "чиклет" пернетақтасын танымал етті.