Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ресейдің бірінші деңгейдегі әкімшілік бөлінісі.
First level administrative division of Russia
Екінші бөлігі "мурт" сөзі "адам" деген мағынаны білдіреді (қ. Коми, Мари). Бұл, скиф тілінен ерте заманда алынған болуы мүмкін: mertä немесе martiya ("адам, ер"; Санскрит: Manus немесе Manushya), бұл индо-арийлік maryá ("адам, өлшеулі, өлуге бейім") терминінен алынған деп саналады. Сондай-ақ, ежелгі үнді márya ("жас жауынгер") және marut ("көлікке мініп шайқасатын жауынгер") сөздері де жылқы мен көліктермен тығыз байланысты. Индоевропалық зерттеушілер Т. Гамкрелидзе мен В. Иванов бұл сөзді қола дәуіріндегі атқа мінуші алтай тайпаларымен байланыстырады. Дегенмен, орыс дәстүрінде "дала халқы" атауы көбінесе өзеннің сол жағалауында тұратын адамдарды білдіреді. Соңғы кезде В.В. Напольских пен С.К. Белыхтың пікірі ең маңыздысы болып табылады. Олардың болжамы бойынша, этноним индоирандық anta ("сырт, жақын, соңғы, шет, шек, шекара") немесе түркі-алтайлық anda/ant ("ант, серт, жолдас, дос") сөздерінен алынған.
The second part murt means 'person' (cf. Komi , Mari ). It is probably an early borrowing from a Scythian language: mertä or martiya ('person, man';
Sanskrit: Manus or Manushya), which is thought to have been borrowed from the Indo Aryan term maryá ('man, mortal, one who is bound to die'. cf. Old Indic márya ('young warrior') and marut ('chariot warrior'), both connected specifically with horses and chariots. The Indo Europeanists T. Gamkrelidze and V. Ivanov associate this word with horse riding Altaic tribes in the Bronze Age. On the other hand, in the Russian tradition, the name 'meadow people' refers to the inhabitants of the left bank of river in particular. Recently, the most relevant is the version of V. V. Napolskikh and S. K. Belykh. They suppose that ethnonym was borrowed either from Indo Iranian anta 'outside, close, last, edge, limit, boundary' or Turkic Altaic anda/ant 'oath (in fidelity), comrade, friend'.
Тарих
1920 жылы 4 қарашада Вотяк автономиялық облысы құрылды. 1932 жылы 1 қаңтарда ол Удмурт автономиялық облысы деп аталды, ал 1934 жылы 28 желтоқсанда Удмурт АКСР-і болып қайта ұйымдастырылды. Удмуртия – Ресей Федерациясы құрамындағы республика, Орталық Ресейде Кама өзенінің салалары мен оның оң жақ саласы Вятканың арасында орналасқан. Ижевск қаласы Удмуртияның әкімшілік, өнеркәсіп және мәдени орталығы болып табылады. Географиялық жағдайы бойынша, ол Ресей Федерациясының астанасы және ең ірі қаласы Мәскеуге жақын жерде орналасқан. Қаланың дамыған көлік жүйесі бар (әуе, құрлық және су көлігі). Удмуртия батыста және солтүстікте Киров облысымен, шығыста Пермь облысымен, ал оңтүстікте Башқортостан және Татарстан республикаларымен шектеседі.
On November 4, 1920, the Votyak Autonomous Oblast was formed. On January 1, 1932, it was renamed Udmurt Autonomous Oblast, which was then reorganized into the Udmurt ASSR on December 28, 1934. Udmurtia is a republic in the Russian Federation, located in Central Russia between the branches of the rivers Kama and its right tributary the Vyatka. The city of Izhevsk is the administrative, industrial and cultural center of Udmurtia. Geographically, it is located not far from Moscow, the capital and largest city of the Russian Federation. The city has a well developed transport system (including air, land, and water). Udmurtia borders Kirov Oblast to the west and north, Perm Oblast to the east, and the Bashkortostan and Tatarstan Republics to the south.
Діни топтар
2012 жылғы сауалнамаға сәйкес, удмурт яхудиясы 1930 жылға дейін Удмуртия идишінің негізінде жергілікті нұсқасын қалыптастырған, ал 1930 және 1940 жылдары көшіп келгендердің идишінің ерекшеліктері оған "қосылған"; нәтижесінде 1970 және 1980 жылдарға дейін идиштің (удмурт) удмурт диалектісі екі тілдік топқа бөлінді: орталық топ (орталықтары Ижевск, Сарапул және Воткинск) және оңтүстік топ (орталықтары Камбарка, Алнаши, Агриз және Набережные Челны).
According to a 2012 survey, The Udmurt Jewry had formed the local variety on the base of the Yiddish of Udmurtia till the 1930s and features of Yiddish of migrants "joined" into it (in the 1930s and 1940s); as a result up to the 1970s and 1980s the Udmurt variety of Yiddish (Udmurtish) was divided into two linguistic subgroups: the central subgroup (with centers Izhevsk, Sarapul, and Votkinsk) and the southern subgroup (with centers Kambarka, Alnashi, Agryz and Naberezhnye Chelny).