Кіріспе

Инвестициялардан дивиденд түрімінің өлшемі Акцияның дивидендтік кірісі немесе дивидендтер мен баға арақатынасы – бір акцияға шаққан дивидендті бір акцияның бағасына бөлу арқылы есептеледі. Бұл сондай-ақ компанияның жылдық дивиденд төлемдерінің жалпы сомасын оның нарықтық капитализациясына бөлумен анықталады, акциялар саны тұрақты деп есептелінеді. Көбінесе бұл көрсеткіш проценттермен беріледі. Дивидендтік кіріс инвестициялардан дивиденд түрімін есептеу үшін пайдаланылады.

Талдау

Тарихи тұрғыдан алғанда, көптеген инвесторлар үшін жоғары дивидендтік өнімділік қажетті деп есептелген. Жоғары дивидендтік өнімділік акцияның бағасының арзан екендігінің немесе компанияның қиын жағдайға түскендігінің және болашақ дивидендтер бұрынғыдан төмен болатындығының белгісі ретінде қарастырылуы мүмкін. Сол сияқты, төмен дивидендтік өнімділік акцияның бағасының қымбат екендігінің немесе болашақта дивидендтердің артуы мүмкін екендігінің дәлелі болуы мүмкін. Кейбір инвесторлар жоғары дивидендтік өнімділікті тартымды деп табады, мысалы, бөлшек сауда инвесторларына қорды сатуға көмектесу үшін немесе капитал траст шартында байланысқан болса, оған қол жеткізе алмауы мүмкін. Керісінше, кейбір инвесторлар жоғары дивидендтік өнімділікті тартымсыз деп санауы мүмкін, себебі ол олардың салық төлемдерін арттырады. 1990 жылдары дивидендтік өнімділік инвестициялардан түсетін табыстың басты түрі ретінде бағаның өсуіне басымдық берілуіне байланысты маңыздылығын біраз жоғалтты. Дивидендтік өнімділіктің инвестициялық тартымдылықты анықтаудағы рөлі әлі де талқыланып жатыр; соңғы зерттеулерде Foye және Valentincic (2017) жоғары дивидендтік өнімділік акциялары көбінесе жақсы нәтижелер көрсететінін атап өтті. Dow Jones дивидендтік өнімділігінің 21-ші ғасырдың басындағы тұрақты төмен деңгейі кейбір инвесторлар үшін нарықтың әлі де асыра бағаланғанын көрсетеді.

Dow Industrials компаниясы

Dow Jones Industrial Average индексінің дивидендтік кірісі, яғни орташа есептегі барлық 30 компанияның жылдық дивидендтерінің олардың жиынтық акциялық құнына бөлінуі, АҚШ қор нарығының күшін көрсететін маңызды көрсеткіш саналады. Тарихи деректер бойынша, Dow Jones дивидендтік кірісі 3,2% (мысалы, 1929 жылғы нарық жоғары деңгейде болған кезде) және шамамен 8,0% (нарық төмендеген кезде) аралығында ауытқып келген. Dow Jones дивидендтік кірісінің ең жоғары көрсеткіші 1932 жылы 15%-дан асып түсті, бұл 1929 жылғы танымал қор нарығының күйреуінен кейін бірнеше жыл өткен соң болды, ал сол кезде көрсеткіш тек 3,1% құрады. 1990-жылдардың ортасынан бері дивидендтерге назар аудару азайғандықтан, Dow Jones дивидендтік кірісі 3,2% тарихи ең төменгі көрсеткіштен төмен түсіп, 2000 жылғы қор нарығының ең жоғарғы деңгейінде 1,4%-ға жетті. «Dow-дың Иттері» – әр жыл басындағы ең жоғары дивидендтік кіріс беретін он Dow акциясына инвестиция жасайтын танымал стратегия.

S&P 500 бағамы

1982 жылы S&P 500 индексі бойынша дивидендтік кірістілік 6,7%-ға жетті. Келесі 16 жыл ішінде акция бағасының кірістен дивиденд төлемінен артық өсуі және ашық компаниялардың кірісі акция бағасынан баяу өсуі салдарынан 1998 жылы дивидендтік кірістілік 1,4%-ға дейін төмендеді. 20 ғасырда кез келген 30 жылдық кезеңде дивидендтердің және кірістің ең жоғары өсу деңгейі дивидендтер үшін жылына 6,3%, ал кіріс үшін 7,8% құрады.

Ағымдағы кіріс

Ағымдағы табыс жылдық дивидендтің қазіргі нарықтық бағаға қатынасы болып табылады және ол уақыт өте өзгеруі мүмкін.

Артқы және алдыңғы

Дивидендтік кірістің өткен кезеңдегі көрсеткіші – бұл әдетте бір жыл ішінде төленген дивидендтердің пайызын көрсетеді. "ТТМ" (соңғы он екі ай) деп белгіленетін дивидендтік кіріс, дивидендтік кірісті есептеу үшін өткен жыл ішінде төленген барлық дивидендтерді қамтиды. Өткен кезеңдегі дивидендтік кіріс болашақ дивидендтерді болжауға мүмкіндік берсе де, ол дивидендтердің өсуін немесе қысқаруын, сондай-ақ болашақта қайталанбауы мүмкін ерекше дивидендтерді ескермейтіндіктен, қате көрініс бере алады. Алдағы дивидендтік кіріс – акцияның болашақ дивидендік кірісінің шамамен естімі. Бұл сарапшының бағасы немесе компанияның басшылығының ұсынымы болуы мүмкін. Мысалы, егер компания дивидендтерді арттыру туралы хабарласа, бірақ әлі ештеңе төлемеген болса, бұл келесі жылғы төлем деп есептелуі мүмкін. Сол сияқты, егер компания дивидендтерді тоқтататынын мәлімдесе, кіріс нөлге тең деп есептелуі мүмкін. Есептеу үшін алғашқы дивиденд төлемі алынып, одан жылдық мөлшер шығарылады, содан кейін ол сан акцияның ағымдағы бағасына бөлінеді. Яғни, егер бірінші тоқсандық дивиденд және акцияның ағымдағы бағасы болса, алдағы дивидендтік кіріс келесідей болады. Ал өткен кезеңдегі дивидендтік кіріс, соңғы дивидендті жылдық мөлшерге көбейтіп, акцияның ағымдағы бағасына бөлу арқылы есептеледі.

Шығынға байланысты кіріс

Кейде кіріс акциялар үшін төленген сомаға негізделеді. Мысалы, егер X акциясы p=$ бағасына сатып алынса, ол 2:1 арақатынамында үш рет бөлінген (соның нәтижесінде 8 акция пайда болды), қазір p=$ бағасына саудаланып жатыр (p=$ 8 акция үшін), және ол p=$ дивиденд төлейді, онда бастапқы құны бойынша кіріс 80% құрайды (8 акция × p=$2 = p=$ 20 инвестицияланған $20-ға қарағанда төленген > 16/20 = 0,8). Ал ағымғы бағамен кіріс 4% (p=$ 50 долларлық акция бағасынан > 2/50 = 0,04).

Ортақ акциялар

Артықшылықты акциялардан өзгеше, қарапайым акциялар үшін ("ординарлық акциялар" деп Ұлыбританияда аталады) міндетті дивиденд қарастырылмаған. Оның орнына, қарапайым акциялар иелеріне төленетін дивидендтерді басқару, әдетте компанияның табысына сәйкес белгілейді. Болашақтағы дивидендтердің бұрынғы дивидендтермен сәйкес келетініне немесе тіпті төленетініне кепілдік жоқ. Тарихи дивидендтік кіріс келесі формула бойынша есептеледі:

Мысалы, өткен жылы бір акцияға барлығы дивиденд ретінде төленген және қазіргі уақытта акциялары сатылып жатқан компанияны қарастырайық. Оның дивидендтік кірісі былай есептеледі:

S&P 500 индексі үшін дивидендтік кіріс осылай есептеліп жарияланады. АҚШ газеттері мен интернеттегі акция тізімдері сәл өзгеше есептеуді қолданады: олар соңғы тоқсандық дивидендті 4-ке көбейтіп, ағымдағы бағаға бөледі. Ал кейбіреулері келесі жылғы дивидендті бағалауға тырысып, оның негізінде болашақ дивидендтік кіріс есептейді. Осындай схема FTSE UK Dividend+ индексін есептеу үшін қолданылады. Болашақ дивидендтік кірістің бағалаулары, өзінің мәні бойынша, белгісіз.

Номиналды өнімділік

Артықшылықты акциялар бойынша дивиденд төлемдері проспектте баяндалған. Артықшылықты акцияның атауында көбінесе шығарылған бағасына шаққандағы номиналды табысы көрсетіледі, мысалы, 6% артықшылықты акция. Дегенмен, кейбір жағдайларда дивиденд төленбеуі немесе қысқартылуы мүмкін.

Шақыру үшін беріл

Шақыруға дейінгі кіріс көрсеткіші – бұл эмитент шақыру күні бірден шақыру шартын орындады деп есептегенде, шақырылатын артықшықты акцияның тиімді ағымдағы кірісі. Шақыруға дейінгі кіріс – болашақ құнның ағымдағы өлшемі, ол болашақ шақыру бағасы мен ағымдағы нарықтық баға арасындағы айырмашылықты ескереді. Ағымдағы нарықтық баға шақыру бағасынан жоғары немесе төмен болуы мүмкін болғандықтан, шақыруға дейінгі кіріс ағымдағы кірістен төмен немесе жоғары болуы мүмкін.

Ең нашар жағдайға бейімделу

Сатып алуға болатын артықшылықты акциялар үшін ең төменгі табыстылық, ағымдағы табыстылық пен шақыруға дейінгі табыстылықтың ең кішісі болып табылады. Ең нашар жағдайдағы табыстылық – болашақтағы түрлі жағдайлардың нәтижесінде туындайтын табыстар бойынша ең төменгі табыстылық өлшемдерінің ең төменгі деңгейін көрсетеді. Бұл инвестор үшін ең нашар нәтижеге тең. Шақыруға болмайтын немесе шақыру мерзімі өткен артықшылықты акциялардың шақыруға дейінгі табыстылығы немесе ең нашар жағдайдағы табыстылығы болмайды. Мұндай жағдайларда қолданылатын жалғыз табыстылық өлшемі – ағымдағы табыстылық.