Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бұрын Виктория деп аталған Масвингго провинциясы Зимбабведің оңтүстік-шығысында орналасқан. 2022 жылғы халық санауы бойынша халқы 1,638 миллион адамды құрайды, бұл Зимбабведегі он провинцияның ішінде бесінші орынға ие. Британдық Оңтүстік Африка компаниясы құрған бұл провинция, Оңтүстік Родезияның алғашқы бес провинциясының бірі болды. 1982 жылы, Зимбабве тәуелсіздік алғаннан кейін екі жыл өткен соң, ол Масвингго провинциясы деп қайта аталды. Провинция жеті ауданға бөлінген, оның ішінде Масвингго ауданы бар, ол провинциялық астана Масвингго қаласын қамтиды. Масвингго провинциясы оңтүстік-батыста Матабелеленд Оңтүстік провинциясымен, солтүстік-батыста Мидлендс провинциясымен, солтүстік-шығыста Маникаленд провинциясымен және оңтүстік-шығыста Мозамбикпен шектеседі. Оның ауданы Зимбабвенің жалпы ауданының 14,48% құрайды. Бұл Зимбабве провинциялары арасында Солтүстік Матабелеленд және Батыс Машоналендтен кейін ауданы бойынша үшінші орында. Масвингго провинциясы әртүрлі этникалық топтарды қамтиды, оның көпшілігін шона тайпасының Каранга тобы құрайды, ал оңтүстік-шығыста Шангани және батыста Ндебеле тайпалары азшылықты құрайды. Провинцияның экономикасы негізінен ауыл шаруашылығы мен туризмге негізделген. Масвингго провинциясында әлемдік мұра тізіміне енген және маңызды туристік орталық болып табылатын Ұлы Зимбабве ескі қираған жерлері орналасқан.
Masvingo, previously named Victoria, is a province in southeastern Zimbabwe. It has a population of 1.638 million as of the 2022 census, ranking fifth out of Zimbabwe's ten provinces. Established by the British South Africa Company, it was one of the five original provinces of Southern Rhodesia. In 1982, two years after Zimbabwean independence, it was renamed Masvingo Province. The province is divided into seven districts, including Masvingo District, which contains the provincial capital Masvingo City. Masvingo Province is bordered by Matabeleland South Province to the southwest, Midlands Province to the northwest, Manicaland Province to the northeast, and Mozambique to the southeast. It has an area of , equal to 14.48% of the total area of Zimbabwe. It is the third largest in area of Zimbabwe's provinces, after Matabeleland North and Mashonaland West. A diverse province, the Karanga, a Shona subgroup, form the majority, with minorities of Shangani in the southeast and Ndebele in the west. Its economy is largely centred around agriculture and tourism. Masvingo Province is home to the Great Zimbabwe ruins, a World Heritage Site and major tourist attraction.
Тарих
Форт-Виктория қаласы 1890 жылы негізі қаланды және Британдық Оңтүстік Африка компаниясының Пионерлік колоннасы құрған алғашқы ірі елді мекен болды, осылайша ол Зимбабведегі ең көне қалаға айналды. Ол патшайым Викторияның құрметіне аталған. Аймақтың көп бөлігін Каранга тайпасының өкілдері құрайды, олар шена тілді тайпалардың бір бөлігі болып табылады, сонымен қатар Зезуру, Маника және Ндау тайпаларын да қамтиды. Аймақ Зимбабведің оңтүстігіндегі құрғақ жазық жерде орналасқан. 1980-ші жылдары шекаралар сәл өзгертілді. Еуропалықтар қоныстанғаннан бастап 2000 жылға дейін аймақтың көп бөлігі мал шаруашылығына, кен өндіруге және қант қамысын өсіруге (Мутирикви көлінен суарылатын) және қарапайым шаруашылық жүргізілетін коммуналдық жерлерге арналды. 21-ші ғасырдың басындағы жер реформаларының нәтижесінде ірі мал және аралас шаруашылықтар шағын фермерлерге қайта бөлініп жатыр.
The town of Fort Victoria was founded in 1890 and was the first large settlement to be established by the Pioneer Column of the British South Africa Company which makes it the oldest town in Zimbabwe. It was named in honour of Queen Victoria. The province is largely populated by members of the Karanga tribe, who are a sub group of the Shona speaking tribes that also include the Zezuru, Manyika, and Ndau. The province is in the drier lowveldt area in the south of Zimbabwe. The boundaries were changed slightly in the 1980s. From white settlement until 2000 most of the area was devoted to cattle ranching, with mining and sugar cane growing (irrigated from Lake Mutirikwi), and communal areas where subsistence farming is carried out. With the land reforms of the early 21st century large scale cattle and mixed farms are being redistributed to small farmers.
География
Масвинг (бұрынғы Форт-Виктория) провинцияның астанасы болып табылады. Чиредзи және Триангел провинциядағы басқа да ірі қалалар. Машава және жаңадан жаңартылған Мпандавана да бар, ол бұрын даму орталығы болған. Провинцияның географиялық ерекшелігі – Саве, Рунде, Мвенези және Лимпопо өзендері жүйесі, олардың барлығы Үнді мұхитына құяды немесе тікелей оған ағып түседі. Аптап күнде сұр да, жалаңаш та көрінетін кішкентай төбелер провинцияның ландшафтына тараңдық таратады. Құрғақшылыққа төзімді және мықты мопан ағаштары провинцияның барлық аймақтарында өседі.
Masvingo (formerly Fort Victoria) is the capital of the province. Chiredzi and Triangle are other major towns in the province. Other towns include Mashava and the newly upgraded Mpandawana which used to be a growth point. The province is dominated by the Save, Runde, Mwenezi and Limpopo river systems which all either join or drain directly into the Indian Ocean. Kopjes, grey and bald in the hot sun, dot the countryside. Mopane trees, drought tolerant and sturdy, are found throughout the province.
Климат
Масвинг провинциясы тропикалық саванна климатына ие және жауын-шашынның азы болуымен және белгісіздігімен сипатталатын елдің төменгі жазықтығында орналасқан. Провинцияның оңтүстік бөлігінің көп бөлігі құрғақшылыққа ұшырайды және елдің климаттық аймақтарында 5-ші аймаққа жатады. Сондықтан провинцияның көп бөлігі ауыл шаруашылығына қолайлы емес, тек Chiredzi және Triangle-дегі Hippo Valley иеліктері мал шаруашылығымен қатар Кайл көлінен суаруға су пайдаланады.
Masvingo province has a tropical savannah climate and is located in the low veld of the country where rainfall is minimal and uncertain. A large part of the southern area of the province is drought prone, set as region 5 in the country's climatic regions. Most parts of the province, therefore, are generally unfit for agriculture, apart from cattle ranching Hippo Valley estates in Chiredzi and Triangle use the water from Lake Kyle for irrigation.
Үкімет
Облыс басшысы – ел Президенті тағайындайтын өлкелік істер министрі, оның өкілеттік мерзімі бес жылды құрайды. Қазіргі министр – 2018 жылы тағайындалған Езра Чадзамира. Облыс сонымен қатар Сенатқа алты сайланған депутатты және бірқатар басшыларды жібереді. Бұған қоса, облыстың жеті ауданынан сайланған жиырма алты парламент депутаты Ассамблея палатасына жіберіледі.
The province's leader is a Minister for Provincial Affairs appointed by the country's president for a five year term of office. The current Minister is Ezra Chadzamira appointed in 2018. The province also sends six elected members to the Senate plus a number of chiefs. In addition, twenty six members of parliament, selected from the province's seven districts, are sent to the House of Assembly.
Аудандар
Аудандық округтер ауылдық округтік кеңестермен басқарылады, олар аудан ішіндегі округтерден сайланған мүшелерден құралады. Масвинго жеті әкімшілік ауданға бөлінеді, бірақ халық санына байланысты сайлау кезінде шекара белгілеу комиссиясы оларды одан әрі бөлуге құқылы. Облыстың орталық бөлігінде Бикита, Чиви, Зака және Масвинго, солтүстікте Гуту, ал оңтүстікте және шығыста тиісінше Мвенези және Чиредзи аудандары орналасқан. Осы жеті ауданның барлығында, Мпандаванадан (жақында қала мәртебесі берілген) басқа, өсу орталықтары деп аталатын бизнес орталықтары бар. Олар Масвинго қаласының орталығынан шамамен мынадай қашықтықта орналасқан: Масвинго – Неманвана (30 км), Бикита – Ника (82 км), Зака – Джерера (96 км), Гуту – Мупандавана (94 км).
The districts are run by the rural district councils, which are composed of members elected from the wards in the district. Masvingo is divided into seven administrative districts, although these can be further divided by the delimitation committee during elections depending on population figures. The districts are Bikita, Chivi, Zaka and Masvingo in the center of the province, Gutu in the north, and Mwenezi, and Chiredzi in the south and east respectively. All these seven districts have business centres known as growth points except for Mpandawana (recently granted town status), and they are as follows with estimation of distance from Masvingo city centre: Masvingo Nemanwa (30 km), Bikita Nyika (82 km), Zaka Jerera (96 km), Gutu Mupandawana (94 km).
Сайлаулар
Масвингко ZANU PF билеуші партиясының бекінісі саналды. 2005 жылғы парламент сайлауында ZANU PF он төрт мандаттың біреуін қоспағанда, барлық округтерде жеңіске жетті. 2008 жылғы наурыз айындағы сайлауға дейін жеті округ жиырма алты сайлау округіне қайта бөлінді.
Masvingo was generally regarded as a stronghold of ZANU PF, the ruling party. In the parliamentary elections of 2005, ZANU PF won all but one district of the fourteen seats up for grabs. For the election of March, 2008 the seven districts were redistributed into twenty six constituencies.
Экономика
Туризм, ауыл шаруашылығы сияқты, провинцияның ЖІӨ-сіне маңызды үлес қосады.
Tourism is a major contributor to the province's GDP, as is agriculture.
Көлік
А1 тас жолы Масвингко және Бейтбридж қалаларын байланыстырады.
The busy A1 highway connects the major centers of Masvingo and Beitbridge.
Білім
Масвингода 2 университет бар, атап айтқанда Ұлы Зимбабве университеті (GZU) және Реформациялық шіркеу университеті. Провинцияда Масвинго политехникалық колледжі де бар. Масвинго провинциясында сондай-ақ Маргарета Хьюго соқырлар мектебі (Копота) орналасқан, ол Зимбабведе ашылған көзі нашар көретіндерге арналған алғашқы мектеп.
Masvingo has 2 Universities namely Great Zimbabwe University (GZU) and Reformed Church University. The Province also has Masvingo Politechnical College. Masvingo Povince also has Margaretha Hugo School for the Blind (Copota) which is the first school for the visually impaired to be established in Zimbabwe.
Туризм
Облыста көптеген қызықты орындар бар. Облыстың шығысында, Мозамбик шекарасы бойында Гонаречжоу ұлттық паркі орналасқан, ол Газа, Крюгер және Гонаречжоу трансшекаралық ұлттық парктері тұжырымының бір бөлігі. Одан бір сағатқа жетпейтін қашықтықта әлемге әйгілі Ұлы Зимбабве ұлттық ескерткішінің тас қираған орындары жатыр, Зимбабве осы есімді осы ескерткіштен алған. Тас қираған орындарға жақын жерде Кайл көлі орналасқан, бұл үлкен су қоймасы, онда адамдар Мутирикви демалыс паркінде көңіл көтеріп уақыт өткізеді. Туризм облыстың ЖІӨ-сіне, сондай-ақ ауыл шаруашылығына маңызды үлес қосады.
The province has a number of attractions. In the east of the province along the Mozambique border is Gonarezhou National Park, part of the Gaza, Kruger and Gonarezhou Transfrontier National Park concept. Less than an hour away to the east lies the world famous stone ruins of Great Zimbabwe National Monument, from which Zimbabwe draws its name. A little closer to the stone ruins is Lake Kyle, a huge body of water where people spend time engaged in recreational actives in Mutirikwi Recreational Park. Tourism is a major contributor to the province's GDP, as is agriculture.