Кіріспе

Американдық инженер Чарльз Старк "Док" Дрейпер (2 қазан 1901 – 25 шілде 1987) – американдық ғалым және инженер, ол "инерциялық навигацияның әкесі" ретінде танымал. Ол Массачусетс технология институтының Аспаптар зертханасын құрған және оның директоры болды, кейіннен Чарльз Старк Дрейпер зертханасы деп аталды. Ол NASA үшін жасаған Apollo Guidance Computer арқылы Аполлонның Айға сәтті қонуына үлкен үлес қосты.

Ерте өмір және білім

Дрейпер Миссури штатының Виндзор қаласында дүниеге келген. 1917 жылы Миссури университетінде оқыды, содан кейін 1919 жылы Калифорниядағы Стэнфорд университетіне ауысты, одан ол 1922 жылы психологиядан бакалавр (B.A.) дәрежесін алды. 1922 жылы MIT-те оқуға қабылданды, 1926 жылы электрохимиялық инженериядан ғылым бакалавры, 1928 жылы ғылым магистрі, ал 1938 жылы физика ғылымдарының докторы дәрежесін алды. Чарльз Старк Дрейпердің туыстары оның туған штаты Миссуриде белгілі болды, соның ішінде оның туысы, губернатор Ллойд С. Старк.

Мансап

Дрейпер MIT-де ассистент-профессор ретінде сабақ беруді бастады. 1939 жылы ол авиациялық инженериядан толық профессор болып тағайындалды. Ол 1930 жылдары осы жерде Аспаптар зертханасын құрды, ол 1973 жылы Чарльз Старк Дрейпер зертханасы болып бөлінді. Дрейпердің ұшу аспаптарына деген қызығушылығы 1930 жылдары ұшқыш болуға тырысуынан туындады: ол әуе корпусының ұшқышы бола алмаса да, азаматтық курста оқуға жазылып, ұшуды үйренді. Дрейпер инерциялық навигацияның негізін қалаушылардың бірі болды – бұл технология ұшақтарда, ғарыш кемелерінде және су асты қайықтарында қолданылады, ол гироскоптар мен акселерометрлерді пайдаланып бағыт пен жылдамдық өзгерістерін сезіп, көлік құралдарына навигация жасауға мүмкіндік береді. Аэроғарыш инженериясының көрнекті өкілі, ол бағыттау жүйелері туралы білімімен «Аполлон» ғарыш бағдарламасына үлес қосты. 1961 жылы Дрейпер мен Аспаптар зертханасына «Аполлон» бағдарламасы бойынша алғашқы келісімшарт берілді, бұл туралы сол жылдың 25 мамырында президент Джон Ф. Кеннеди жариялады. Бұл «Аполлонның бағыттау компьютерінің» құрылуына әкелді – бір куб футттық компьютер, ол ай модулінің айға тоғыз рет ұшыру және бағыттауын басқарды, оның алтауы ай бетіне қонды. Дрейпер 1970 жылдың қаңтарына дейін MIT-де сабақ беріп, зерттеулер жүргізді, соңғы он жылдығын «Аполлон» компьютерлері мен бағдарламалық қамтамасыздауды аяқтауға арнады. Дрейпер 1981 жылы көптеген өнертабыстары мен ғылыми еңбектері үшін Ұлттық өнертапқыштар даңқы залына енгізілді.

Кәсіби бірлестіктер

Дрейпер АҚШ Ұлттық инженерлік академиясының және Ұлттық ғылым академиясының, сондай-ақ Франция ғылым академиясының мүшесі болды. Ол Халықаралық Астронавтика академиясының президенті қызметін атқарды, Америка физика қоғамының, Америка өнер және ғылым академиясының, Америка машина жасаушы инженерлер қоғамының және Электр және электроника инженерлері институтының мүшесі болды. 1964 жылы президент Линдон Б. Джонсоннан Ұлттық ғылым медалін, 1971 жылы ASME-нің Руфус Олденбургер медалін, 1978 жылы Роберт Х. Годдард кубогын, 1981 жылы AACC-нің Ричард Э. Беллман атындағы Бақылау мұрасы сыйлығын және Смитсонияның Лэнгли алтын медалін, сондай-ақ Ұлттық инженерлік академияның негізін қалаушылар сыйлығын алды. Дрейпер 1981 жылы Ұлттық авиациялық даңқ залына енгізілді.

Мұра

Ол 85 жасында Массачусетс штатының Кембридж қаласындағы Маунт-Оберн ауруханасында қайтыс болды. Оны "заманымыздың ең көрнекті инженерлерінің бірі" деп еске алды, ал MIT корпорациясының төрағасы Говард Уэсли Джонсон оның ұшақтар, кемелер, су асты кемелері, зымырандар, спутниктер және ғарыш аппараттары үшін инерциялық құралдар мен жүйелердің жаңа саласын құруға үлкен үлес қосканын айтты.

Чарльз Старк Дрейпер сыйлығы

Ұлттық инженерлік академиясы 1988 жылы МИТ-тегі Чарльз Старк Дрейпер атындағы зертхананың атынан Чарльз Старк Дрейпер сыйлығын тағайындады. Жыл сайын табыс етілетін бұл сыйлық 500 000 АҚШ доллары, алтын медальон және қолмен жазылған сертификаттан тұрады. Сыйлықтың мақсаты – "инженерлік және технологияның адамзаттың игілігі мен еркіндігіне тигізген үлесін жұртшылықтың түсіну деңгейін көтеру". Сыйлықты қаржыландыруды Чарльз Старк Дрейпер зертханасы жүзеге асырды.