Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық ғарышкер, ғалым және профессор (1949 жылы туған)
American astronaut, scientist, and professor (born 1949)
Джером "Джей" Апт III (28 сәуір 1949 жылы Массачусетс штатында туған) – американдық ғарышкер және Карнеги-Меллон университетінің профессоры. Ғарышкер болғанға дейін Апт физик болды және 1978 жылғы "Пионер Венера" ғарыш зонды жобасында жұмыс істеді. Ол жердегі обсерваториялардан Күн жүйесі планеталары мен олардың серіктерін зерттеу үшін көрінетін жарық пен инфрақызыл әдістерін қолданды.
Jerome "Jay" Apt III (born April 28, 1949 in Massachusetts) is an American astronaut and professor at Carnegie Mellon University. Before becoming an astronaut, Apt was a physicist who worked on the Pioneer Venus 1978 space probe project, and used visible light and infrared techniques to study the planets and moons of the solar system from ground based observatories.
Өмірбаян
Апт Шейдисайд тұрғыны болды және 1967 жылы Пенсильвания штатының Питтсбург қаласындағы Шейдисайд академиясын бітірді. Ол Гарвард университетіне оқуға түсіп, 1971 жылы физика бакалавры дәрежесін алды. Джерри Росспен бірге ол екі рет ғарышқа ұшты, Комптон гамма сәулелері обсерваториясының радиоантеннасы автоматты түрде жұмыс істемеген кезде оны қолмен іске қосты; келесі күні олардың екінші ғарышқа шығуы кейін Халықаралық ғарыш станциясында қолданылған құрал-жабдықты сынап көрді. Екінші ғарышқа шығу кезінде Апттің оң қолғабындағы алақан костюмді тесіп жіберді. Апттің қолы тесікке сәйкес келді, ол тесікті толтырып, қысымның айтарлықтай төмендеуіне жол бермеді. Апт қолғапты тексергенге дейін тесік бар екенін білмеді. Вакуумға ұшырағанына қарамастан, ол тек шағын жарақат алды. 1992 жылы Апт STS-47 рейсімен «Эндевор» шаттлымен ұшты, ол ұшу инженері және экипаждың екі алмастырмалы тобының бірінің командирі болды. 1994 жылы Апт тағы да «Эндевор» шаттлымен STS-59 миссиясының командирі болды, бұл миссия ғарыш радиолокациялық зертханасының бірінші миссиясы еді. Бұл зертхана Жерді зерттеді. 1996 жылы Апт STS-79 рейсімен «Атлантис» шаттлымен Ресейдің «Мир» ғарыш станциясына сапар жасады. 2003 жылы Апт Карнеги-Меллон университетінің профессоры болып кірді, қазір Теппер бизнес мектебінде және Инженерлік және қоғамдық саясат кафедрасында толық профессор (құрметті). Оның ғылыми-зерттеу және оқыту қызығушылықтары электр энергетикасының экономикасы, инженериясы және мемлекеттік саясаты, техникалық инновациялардың экономикасы, техникалық кәсіпорындарды басқару, саясат пен техникалық шешімдерді қабылдаудағы тәуекелдерді басқару және инженерлік жүйелерді жобалау салаларын қамтиды. 2000 жылдан 2022 жылға дейін ол және профессор Грейнджер Морган Карнеги-Меллон электр энергетикасы орталығын басқарды. Ол 23 PhD студентін, оның 18-і жеке кеңесшісі болды. Ол National Geographic Society баспасынан шыққан «Орбита: NASA астронавттары Жерді суреттейді» атты кітаптың авторы. Кітап он бір тілге аударылып, 600 000-нан астам данасы сатылды. Оның «Айнымалы жаңаруға қабілетті энергия және электр желісі» атты кітабы 2014 жылы жарық көрді. Ол көптеген техникалық ғылыми жарияланымдардың авторы. 1997 жылы ол NASA-ның ерекше қызмет медалін, ал 2002 жылы инженерлік салаға қосқан үлесі үшін Меткалфтың өмір бойы жетістіктері үшін сыйлығын алды. Оның PhD студенті Адам Ньюкомермен бірге жазған «АҚШ-та жаңа көмірмен жұмыс істейтін электр станцияларына тыйым салудың жақын мерзімдегі салдары» атты мақаласы Америка химия қоғамымен 2009 жылғы ең үздік экологиялық саясат мақаласы деп танылды. 2012 жылы Халықаралық астрономиялық одақ 116903 астероидінің негізгі белдеуіне «Jeromeapt» деген ат берді, бұл атауды оны ашқан Джеймс Янг ұсынған. Апт – Америка ғылымын дамыту қауымдастығының мүшесі.
Apt was a resident of Shadyside and graduated from Shady Side Academy in Pittsburgh, Pennsylvania in 1967. He went on to attend Harvard University, earning a Bachelor of Arts in physics in 1971. He made two spacewalks with Jerry Ross, manually deploying the Compton Gamma Ray Observatory's radio antenna when it failed to do so automatically; on the next day their second spacewalk tested hardware later used on the International Space Station. During the second Extra Vehicular Activity the palm bar in Apt's right glove punctured the suit. Apt's hand conformed to the puncture, filling the hole before any noticeable depressurization could occur. Apt was unaware of the puncture until the glove was examined after the mission. Despite being partially exposed to vacuum he sustained only a minor scar. In 1992, Apt flew on STS 47 aboard shuttle Endeavour as the flight engineer, and commander of one of the two shifts in this round the clock mission. In 1994, Apt was again a shift commander of the first Space Radar Laboratory mission, STS 59 aboard shuttle Endeavour. This lab studied the Earth. In 1996, Apt flew on STS 79 aboard shuttle Atlantis and visited the Russian Mir space station. In 2003, Apt joined the faculty of Carnegie Mellon University where he is a Full Professor (emeritus) at the Tepper School of Business and the Department of Engineering and Public Policy. His research and teaching interests are in economics, engineering, and public policy aspects of the electricity industry, economics of technical innovation, management of technical enterprises, risk management in policy and technical decision framing, and engineering systems design. From 2000 through 2022 he and faculty member Granger Morgan directed the Carnegie Mellon Electricity Industry Center. He has supervised 23 Ph. D. students, 18 as sole advisor. He is the author of the book Orbit: NASA Astronauts Photograph the Earth, published by the National Geographic Society. The book has been printed in eleven languages; more than 600,000 copies have been sold. His book Variable Renewable Energy and the Electricity Grid was published in 2014. He is the author of a large number of technical scientific publications. He received the NASA Distinguished Service Medal in 1997 and the Metcalf Lifetime Achievement Award for significant contributions to engineering in 2002. His paper with PhD student Adam Newcomer, "Near term implications of a ban on new coal fired power plants in the US" was cited as one of the top environmental policy papers of 2009 by the American Chemical Society. In 2012, the International Astronomical Union approved the name "Jeromeapt" for the main belt asteroid 116903, as suggested by its discoverer, James Young. Apt is a Fellow of the American Association for the Advancement of Science.