Кіріспе

Массачусетс және Род-Айленд штаттары, АҚШ, Альбертадағы өзен. Блэкстоун өзені – АҚШ-тағы Массачусетс және Род-Айленд штаттары арқылы ағатын өзен. Оның ұзындығы [ұзындығын қосу керек] км, су жинау алабы [алабын қосу керек] және ол Род-Айленд штатының Паутукет қаласында Секонк тасқын өзеніне құйылады. Өнеркәсіптік қолданыс тарихының ұзақтығы салдарынан, өзенде елеулі ластану орын алды. АҚШ Қоршаған ортаны қорғау агенттігі оны "жоғары концентрациядағы уытты шөгінділерге байланысты елдегі ең ластанған өзен" деп сипаттады.

Атауы

Американың түпкілікті тұрғындары бұл өзенді "Киттакук" деп атаған, бұл "үлкен тасқынды өзен" деген мағынаны білдіреді. Колониялық және одан бұрынғы кезеңдерде "Киттакук" өзені лосось пен миксимамен (лампрея) толы болған. Ағылшын тілінде өзенге Уильям Блэкстонның (алғашқы жазуы Уильям Блэкстон) есімі берілген, ол 1623 жылы Массачусетс штатының Веймут қаласына келген және 1625 жылы қазіргі Бостон қаласының алғашқы еуропалық қоныс салушысы болған. 1635 жылы ол Род-Айлендке көшіп, болашақта Камберлендке айналатын жерде өзен жағасында үй салады.

Курс

Өзен Массачусетс штатының оңтүстік-орталық бөлігінде, Уорчестер қаласында Мидл-Ривер және Милл-Брук өзендерінің қосылған жерінде пайда болады. Одан бастап, ол Уорчестер Сити және Нортбридж қалаларынан өтетін шамамен оңтүстік-шығыс бағытты ұстанады. Содан кейін Миллбери, Саттон, Графтон, Нортбридж, Уксбридж, Миллвилл және Блэкстоун қалалары арқылы ағып өтеді. Род-Айленд штатына жалғасып, Вунсокет, Камберленд, Линкольн, Централ-Фоллс және Паутукет қалаларынан өтеді, содан кейін Паутукет сарқырамасына жетеді. Бұдан кейін өзен тасқынды болып, Провиденстің солтүстігіндегі Сиконк өзеніне құяды. Сонымен қатар, Уэст-Ривер және Мамфорд өзендері (Уксбридж, Массачусетс штатында) және Бранч-Ривер (Солтүстік Смитфилд, Род-Айленд штатында) сияқты басқа да салалар Blackstone өзеніне қосылады.

Тарих

Провиденс өзенімен қатар, Блэкстоун өзені 1614 жылы Адриан Блоктың Наррагансет шығанағын картаға түсіргеннен бастап 1650 жылғы Хартфорд келісіміне дейін Жаңа Нидерланд үшін голландтардың солтүстік-шығыс шекарасы болып табылды. 1790 жылы Сэмюэл Слейтер Америкадағы алғашқы сумен жұмыс істейтін мақта фабрикасын – Слейтер фабрикасын Паутукет сарқырамасында ашты. Бұл фабриканы Блэкстоун өзенінің суы қуатпен қамтамасыз етті. Уақыт өте келе Блэкстоун өзенінің бойында көптеген басқа да фабрикалар пайда болды, осылайша ол маңызды американдық өнеркәсіптік аймаққа айналып, 20 ғасырдың соңына қарай өзеннің Наррагансет шығанағының ластануының басты себебіне айналуына себепкер болды. 1955 жылдың тамызында Блэкстоун өзеніндегі күшті су тасқыны Род-Айленд штатының Вунсокет қаласына зор зиян келтірді. Әдетте 21,34 метр ені бар өзен, 100 метрден астам енге дейін кеңейді. Блэкстоун өзеніндегі су тасқыны бірнеше бөгеттің бұзылуынан туындады, бұл бір аптадан кейін Конни және Дайан дауылдарынан жауған жаңбырдың салдарынан болды. Род-Айленд және Массачусетс штаттарының кейбір аймақтарында осы дауылдар бір апта ішінде рекордтық жаңбыр мөлшерін көрсетті. Нәтижесінде Вунсокеттегі Блэкстоун өзеніндегі су деңгейі 6,64 метрге жетті, бұл су тасқыны деңгейінен толық 12,8 фут (4 метр) жоғары болды. Өзен, оңтүстіктегі Вунскватукет өзенімен бірге 1998 жылы Америка мұралық өзені деп жарияланды. Канал жүйесі: Аймақтағы өнеркәсіптік өсімді және көлікті одан әрі жеңілдету үшін 19 ғасырдың басында Блэкстоун каналы салынды. Канал өзенмен қатар жүріп, Уорстер (Массачусетс) және Провиденс (Род-Айленд) арасындағы тауарлардың маңызды тасымалдану жолын қамтамасыз етті. Блэкстоун каналы шикізат пен дайын өнімдердің тиімді қозғалысын қамтамасыз ету арқылы аймақтың экономикалық дамуында маңызды рөл атқарды.

Ластану және қалпына келтіру шаралары

Блэкстоун өзені 18-шы ғасырдан бері өнеркәсіптік қызмет пен оның салдарынан туындаған ластанудың айқын әсеріне ұшырады. Алғашқы өнеркәсіптер өзенге түрлі ластағыштарды төгіп тастады, оның ішінде тоқыма фабрикаларынан шыққан бояулар, металл және ағаш өңдеу өнеркәсібінен алынған ауыр металдар мен еріткіштер бар еді. Жақындағы ластанудың бір бөлігі Жоғарғы Блэкстоун су ластануын азайту ауданына (UBWPAD) – Вустер (Массачусетс штаты) және айналасындағы қауымдастықтардың сарқырама суларын тазартатын қондырғыға байланысты, ол Блэкстоунға ағызады. Род-Айленд штатының Қоршаған ортаны басқару департаменті 2005 жылы жазған есепте: "UBWPAD, Солтүстік Атлеборо және Атлеборо WWTF провиденс және Сиконк өзендері жүйесіндегі су сапасын жақсартуға маңызды рөл атқарады [Блэкстоун оған ағызады], және олардың азот енгізуін азайту жөніндегі шаралар мүмкіндігінше ертерек басталған жөн" делінген. 2010 жылдың қыркүйегінде Conservation Law Foundation бұл есепке сілтеме жасай отырып, UBWPAD-қа Қоршаған ортаны қорғау агенттігі берген төгілуге рұқсаттың "штаттың су сапасы стандарттарына жеткіліксіз" екенін мәлімдеп сотқа шағымданып, талап қойды. Өзенді тазалау жұмыстары жалғасуда және 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Блэкстоун өзені Middle River басталатын жерге дейін барлық бағаланған мақсаттар үшін ("су тіршілігі", "балық тұтыну", "бірінші деңгейдегі байланыс" (мысалы, жүзу), "екінші деңгейдегі байланыс" (мысалы, қайықпен жүзу) және "эстетикалық көрсеткіштер") ең нашар санатқа ("бұзылған") жатты. Вунсокеттегі сарқырама суларды тазартатын стансадағы өңдеу мәселелері 2022 жылы өзеннің Род-Айленд бөлігі үшін байланысқа тыйым салатын ескертулерге әкеп соқты.