Коннектикут өзені: Жаңа Англияның ең ұзын өзені

Кіріспе

Коннектикут өзені – АҚШ-тың Жаңа Англия аймағындағы ең ұзын өзен. Ол шамамен 653 километрге (406 миль) оңтүстікке қарай төрт штат арқылы ағады. Өзеннің бастауы АҚШ пен Квебек арасындағы шекарадан оңтүстікке қарай 270 метрлік жерде орналасқан, ал құятыны Лонг-Айленд шығанағына жетіп саналады. Оның су жиналатын алабы 29 163 шаршы километрді (11 260 шаршы миль) құрайды және 148 саласы арқылы АҚШ-тың бес штаты мен Канаданың бір провинциясының аумақтарын қамтиды, олардың 38-і ірі өзендер болып табылады. Коннектикут өзені Лонг-Айленд шығанағының 70% таза суын қамтамасыз етеді.

Коннектикут өзенінің аңғары солтүстік-шығыс АҚШ-тың ең өнімді егістік жерлерінің бірі және Хартфорд-Спрингфилд білімдік дәлізінің орналасқан жері. Бұл метрополиялық аймақ Спрингфилд (Массачусетс) және Хартфорд (Коннектикут) қалаларын қоршап, шамамен екі миллион адамға мекендейді.

Тарих

"Коннектикут" атауы моhegan тіліндегі quinetucket және nipmuc тіліндегі kwinitekw сөздерінің өзгеруінен пайда болған, олар "ұзын, толқынды өзеннің жанында" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөз 1600 жылдардың басында ағылшын тілінде өзенді атау үшін қолданыла бастады, ол "Ұлы өзен" деп те аталатын. Ол "Таза өзен" деп те белгілі болды, ал голландтар оны Verse River деп атады. Еуропалық саяхатшылардың осы атауды жазудың алғашқы нұсқалары француз және ағылшын тілдерінде "Канниттикутт" түрінде кездеседі.

1614 жылға дейінгі: американдық үндістердің саны

Археологиялық қазбалар Коннектикут өзенінің аңғарында қазіргі уақыттан 6000 жыл бұрын адамдар тұрғандығын көрсетеді. 1614 жылы басталған голланд зерттеулерінен бұрын, құнарлы Коннектикут өзенінің аңғарында көптеген тайпалар өмір сүрді. Осы тайпалардың қалай өмір сүргені және бір-бірімен қарым-қатынас жасағаны туралы ақпарат көбінесе 1630 жылдары жазылған ағылшын деректерінен алынған. Пекоттар Коннектикут өзенінің оңтүстік аймағын бақылады, ол өзеннің аузынан, Коннектикут штатының Олд Сейбрук қаласынан солтүстікке қарай, Коннектикут штатының Миддлтаун қаласындағы Үлкен Бұрылыстан сәл төменге дейін созылды. Олар батыс Ниантиктер сияқты көршілес егіншіл тайпалармен соғысып, оларды бағындыруға тырысты, сонымен бірге өзінің қарсыластары Могегандармен күшті күресті жүргізді. Маттабессет (Тунксис) тайпасы өз атын Миддлтаундағы Коннектикут өзенінің Үлкен Бұрылысындағы сахемдері билік еткен жерден алды, бұл ауыл агрессивті Пекоттардың оңтүстігінде және бейбітшіл Могегандардың солтүстігінде орналасқан. Могегандар солтүстікке қарай, Хартфорд және оның айналасындағы аймақты бақылады, әсіресе 1637 жылғы Пекот соғысы кезінде Пекоттарға қарсы отаршылдармен одақтасқаннан кейін. Олардың мәдениеті Пекоттарға ұқсас болды, себебі олар олардан бөлініп, Еуропалықтардың бұл аймақты зерттеуінен бұрын олардың қарсыластары болған. Ақырында Спрингфилдке айналған бұл жер, Коннектикут өзенінің батыс Вестфилд және шығыс Чикопи өзендерімен кездесетін Бей жолында орналасқан. Агауамдағы Покомтук тұрғындары пуритан зерттеушілеріне осы жерге қоныстандыруға көмектесті және Коннектикут өзені бойындағы солтүстік және оңтүстік тайпалардан айырмашылығы, олармен ондаған жылдар бойы достық қарым-қатынаста болды. Спрингфилдтен солтүстікке қарай Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттарының шекарасына дейін созылған аймақта көптеген егіншіл Покомтук және Нипмук елді мекендері дамыды, олардың топырағы шөгінділердің арқасында жақсартылды. Кейде бұл ауылдар Нью-Йоркте тұратын Мохок, Махикан және Ирокез тайпалары сияқты біріккен тайпалардың шабуылдарына ұшырады. Батыс Абенаки (Сококи) тайпасы Вермонттың Грин-Маунтинс аймағында өмір сүрді, бірақ қыста Массачусетс штатының Нортфилд аймағына дейін оңтүстікке дейін қыстады. (Сококи) тайпасы эпидемиялар мен отарлаушылармен соғыстардан кейін Квебек штатының Оданак қаласына көшіп кетті, бірақ Вермонтқа қайта оралды.

Archaeological digs reveal human habitation of the Connecticut River Valley for 6,000 years before present. Numerous tribes lived throughout the fertile Connecticut River valley prior to Dutch exploration beginning in 1614. Information concerning how these tribes lived and interacted stems mostly from English accounts written during the 1630s. The Pequots dominated a territory in the southern region of the Connecticut River valley, stretching roughly from the river's mouth at Old Saybrook, Connecticut, north to just below the Big Bend at Middletown, Connecticut. They warred with and attempted to subjugate neighboring agricultural tribes such as the Western Niantics, while maintaining an uneasy stand off with their rivals the Mohegans. The Mattabesset (Tunxis) tribe takes its name from the place where its sachems ruled at the Connecticut River's Big Bend at Middletown, in a village sandwiched between the territories of the aggressive Pequots to the south and the more peaceable Mohegans to the north. The Mohegans dominated the region due north, where Hartford and its suburbs sit, particularly after allying themselves with the Colonists against the Pequots during the Pequot War of 1637. Their culture was similar to the Pequots, as they had split off from them and become their rivals some time prior to European exploration of the area. eventually became Springfield, situated on the Bay Path where the Connecticut River meets the western Westfield River and eastern Chicopee River. The Pocomtuc villagers at Agawam helped Puritan explorers settle this site and remained friendly with them for decades, unlike tribes farther north and south along the Connecticut River. The region stretching from Springfield north to the New Hampshire and Vermont state borders fostered many agricultural Pocomtuc and Nipmuc settlements, with its soil enhanced by sedimentary deposits. Occasionally, these villages endured invasions from more aggressive confederated tribes living in New York, such as the Mohawk, Mahican, and Iroquois tribes. The Western Abenaki (Sokoki) tribe lived in the Green Mountains region of Vermont but wintered as far south as the Northfield, Massachusetts, area. The (Sokoki) tribe migrated to Odanak, Quebec following the epidemics and the wars with the settlers but returned to Vermont.

1614-1636: Голландиялықтар мен пуритандықтар қоныстанды

1614 жылы голланд зерттеушісі Адриан Блок Коннектикут өзенін картаға түскен алғашқы еуропалық болды. Ол оны «Таза өзен» деп атады және оны Жаңа Нидерланд колониясының солтүстік-шығыс шекарасы ретінде Голландияға қаратып берді. 1623 жылы голланд саудагерлері Коннектикут штатының Хартфорд қаласында «Үміт үйі» форты (Fort Huys de Hoop) деп аталған бекіністі сауда бекетін салған. Коннектикут өзенінің құнарлы аңғарына пуритандық көзқарастың төрт тобы қоныс аударды және аңғарда үстемдік құратын екі ірі қаланы құрды: Хартфорд (1635 ж. құрылған) және Спрингфилд (1636 ж. құрылған). 1632 жылы пионерлердің алғашқы тобы Плимут колониясынан шығып, голландтық бекіністің солтүстігіне шамамен бес шақырым жерде Матианук ауылын (кейін Коннектикут штатының Виндзор қаласы) құрды. Тағы бір топ адам өз дінін еркін өрнектеуге болатын жер іздеп, Уотертауннан Массачусетс шығанағының колониясын тастап кетті. Осы оймен, олар 1633 жылы голландтық бекіністен оңтүстікке қарай шамамен бес шақырым жерде Коннектикут штатындағы Уэзерсфилд қаласын құрды. 1635 жылы пастор Томас Хукер Кембридж, Массачусетс қаласынан қоныс аударушыларды алып келді, онда ол пастор Джон Коттонмен келіспеушілікке түскен болатын. Олар Коннектикут штатындағы Голландтың «Үміт үйі» фортының орнына келді және Ньютаунды құрды. Коннектикут өзені бойындағы төртінші ағылшын қонысы 1635 жылы Уильям Пинчон тапсырысымен сауда және егіншілік үшін ең қолайлы жерді табу үшін ұйымдастырылған барлау тобынан пайда болды. Оның барлаушылары Покумтук тайпасының Агавам ауылын тапты, онда Бей жолының сауда жолы Коннектикут өзенінің екі ірі саласы – шығыста Чикопи және батыста Вестфилд өзендерімен қиылысты, сондай-ақ Энфилд шарлауының солтүстігінде, өзеннің алғашқы кеме жүзе алмайтын шарлауында орналасқан. Пинчон осы жолдардың кез келгенін пайдаланатын саудагерлер оның орнында кемелерді тоқтатып, ауыстыруға мәжбүр болады деп болжады, осылайша елді мекенге саудалық артықшылық береді. Бастапқыда ол Агавам плантациясы деп аталды және кейін Коннектикут штаты болған оңтүстік елді мекендермен одақтасты, бірақ 1641 жылы адалдығын өзгертті және Пинчонның Англиядағы туған қаласының құрметіне Спрингфилд деп аталды. Жоғарғы Коннектикут өзенінің аңғарындағы қоныстану жылдам өсті, 1790 жылы халық саны 36 000-ға жетті. Нью-Йорк бұл үлестіруге қарсылық көрсетті, ал король Георг III 1764 жылы провинциялар арасындағы шекара Коннектикут өзенінің батыс жағалауы болуы керек деп шешті. Итан Аллен, «Жасыл тау» тобы және даулы аймақтың басқа тұрғындары Нью-Йорктің билігін жүзеге асыруға қарсылық көрсетті, нәтижесінде 1777 жылы тәуелсіз Вермонт Республикасы құрылды және 1791 жылы он төртінші штат ретінде АҚШ-қа қосылды. Вермонт пен Нью-Гэмпшир арасындағы шекаралық дауларға шамамен 150 жыл кетті және 1933 жылы АҚШ Жоғарғы Соты король Георгтың шекарасын Вермонт жағалауындағы қалыпты төмен су деңгейі ретінде қайта растады. Кейбір жерлерде мемлекеттік шекара осы уақыттан кейін салынған бөгеттердің суымен жабылды. Энфилд шарлауының айналасындағы жағалауларды айналып өту үшін 1829 жылы Энфилд Фоллс каналы ашылды, ал осы канал үшін салынған шлюздер Коннектикут штатындағы Виндзор шлюздарының атын берді. Коннектикут өзенінің аңғары 20 ғасырға дейін Американың техникалық инновациялар орталығы болып қызмет етті, әсіресе Спрингфилд және Хартфорд қалалары, сондықтан көптеген теміржол желілерін тартты. Спрингфилд пен Хартфордтағы теміржолдардың кеңеюі Коннектикут өзенінің экономикалық маңыздылығын айтарлықтай төмендетті. 1800 жылдардың соңынан бастап бүгінгі күнге дейін ол негізінен жабайы табиғат пен демалыс орталығы ретінде қызмет етеді.

In 1614, Dutch explorer Adriaen Block became the first European to chart the Connecticut River, sailing as far north as Enfield Rapids. He called it the "Fresh River" and claimed it for the Netherlands as the northeastern border of the New Netherland colony. In 1623, Dutch traders constructed a fortified trading post at the site of Hartford, Connecticut, called the Fort Huys de Hoop ("Fort House of Hope"). Four separate Puritan led groups also settled the fertile Connecticut River Valley, and they founded the two large cities that continue to dominate the Valley: Hartford (est. 1635) and Springfield (est. 1636). The first group of pioneers left the Plymouth Colony in 1632 and ultimately founded the village of Matianuck (which became Windsor, Connecticut) several miles north of the Dutch fort. A group left the Massachusetts Bay Colony from Watertown, seeking a site where they could practice their religion more freely. With this in mind, they founded Wethersfield, Connecticut, in 1633, several miles south of the Dutch fort at Hartford. In 1635, Reverend Thomas Hooker led settlers from Cambridge, Massachusetts, where he had feuded with Reverend John Cotton, to the site in Connecticut of the Dutch Fort House of Hope, where he founded Newtowne. The fourth English settlement along the Connecticut River came out of a 1635 scouting party commissioned by William Pynchon to find the most advantageous site for commerce and agriculture, hoping to found a city there. His scouts located the Pocumtuc village of Agawam, where the Bay Path trade route crossed the Connecticut River at two of its major tributaries—the Chicopee River to the east and Westfield River to the west—and just north of Enfield Falls, the river's first unnavigable waterfall. Pynchon surmised that traders using any of these routes would have to dock and change ships at his site, thereby granting the settlement a commercial advantage. It was initially named Agawam Plantation and was allied with the settlements to the south that became the state of Connecticut, but it switched allegiances in 1641 and was renamed Springfield in honor of Pynchon's native town in England. Settlement of the Upper Connecticut River Valley increased quickly, with population assessments of 36,000 by 1790. New York protested these grants, and King George III decided in 1764 that the border between the provinces should be the western bank of the Connecticut River. Ethan Allen, the Green Mountain Boys, and other residents of the disputed area resisted attempts by New York to exercise authority there, which resulted in the establishment of the independent Vermont Republic in 1777 and its eventual accession to the United States in 1791 as the fourteenth state. Boundary disputes between Vermont and New Hampshire lasted for nearly 150 years and were finally settled in 1933, when the U. S. Supreme Court reaffirmed King George's boundary as the ordinary low water mark on the Vermont shore. In some places, the state line is now inundated by the impoundments of dams built after this time. The Enfield Falls Canal was opened in 1829 to circumvent shallows around Enfield Falls, and the locks built for this canal gave their name to the town of Windsor Locks, Connecticut. The Connecticut River Valley functioned as America's hub of technical innovation into the 20th century, particularly the cities of Springfield and Hartford, and thus attracted numerous railroad lines. The proliferation of the railroads in Springfield and Hartford greatly decreased the economic importance of the Connecticut River. From the late 1800s until today, it has functioned largely as a center of wildlife and recreation.

Ағаш дискілері және 20 ғасырдың басында

1865 жылдан бастап (қазір Мур және Комерфорд суқоймаларының астында), Фитцдейлдегі Логанның тік жарлары, Маллиганның Төменгі Тесігі және Жеті арал арқылы өтті. Вермонт штатының Ақ өзені мен Нью-Гэмпшир штатының Аммоносук өзені Коннектикут өзеніне көбірек ағаш әкелді. Окс-Буйдағы бітелудің алдын алу үшін Вермонт штатындағы Уэллс-Ривер мен Нью-Гэмпшир штатындағы Вудсвилл арасында ағаш тоқтату бөгеті салынды, ол ағаштарды қысқа уақытқа ұстап тұрып, бірте-бірте жіберіп, бітелудің алдын алды. Бұл жұмысқа тартылған адамдар Вудсвиллдегі әлеуметтік орындар мен «қызыл шамдар» ауданын пайдаланды. Ағаштардың бір бөлігі Вермонт штатындағы Уайлдер мен Беллоус-Фолс қалаларындағы диірмендерге жіберілді, ал қалғандары Беллоус-Фолс бөгетінен ағып өтті. Солтүстік Уолпол, Нью-Гэмпширде он екіден он сегізге дейін әлеуметтік орындар болды, оларды ағаш айдаушылар бағалады. Том тауы – ағаш айдаушылардың Холиок, Массачусетс қаласының жанындағы соңғы диірмендерге дейінгі қашықтықты өлшеуге пайдаланған белгісі. Бұл көктемгі айдаулар 1915 жылдан кейін тоқтатылды, себебі демалыс қайықтарының иелері кеме жүруге қауіпті екеніне шағымданып, наразылық білдірді. Соңғы айдауда 500 жұмысшы 65 миллион куб фунт ағашты бақылады. Массачусетс штатының Нортгемптон қаласында су тасқыны кезінде тонаушылықтар көбейді, сондықтан қала әкімі су басқан аумақтарды қорғау үшін азаматтық патрульдерді ұйымдастырды. Бұл аймақтан келген 3000-нан астам адам Амхерст колледжінде және Массачусетс штатының Ауыл шаруашылығы колледжінде (қазіргі UMass Amherst) орналастырылды. Көтерілген мұз бөгеттері су тасқынының салдарынан туған проблемаларды одан әрі ушықтырып, суды әдеттен тыс арналарға бұрып, өзенді бітетіп, су деңгейін одан да жоғары көтерді. Массачусетс штатының Хэдли қаласындағы мұз бөгетінің бұзылуынан кейін су төбесі Холиок бөгетіне ағып, ондағы құм қаптарды басып кетті. Саут-Хадли-Фолс ауылы дерлік толығымен қирады, ал Холиок қаласының оңтүстік бөліктері қатты зақымдалды, 500 адам босқын қалды. Массачусетс штатының Спрингфилд қаласында 5 шаршы миль (13 км²) және 18 миль (29 км) көшелер су астында қалды, ал 20 000 адам үйсіз қалды. Қала электр қуатын жоғалтты, ал түнгі тонаушылықтар полицияны «көрген жерде ату» бұйрығын беруге мәжбүр етті; тәртіпті сақтауға көмектесу үшін 800 Ұлттық гвардия әскері шақырылды. Құтқару операциялары барысында қайықтар паркі қолданылып, ғимараттардың жоғарғы қабаттарында тұтқындалған адамдар құтқарылып, жергілікті бауырластық орындарына, мектептерге, шіркеулерге және монастырларға жеткізілді, онда оларға жатақ, медициналық көмек және тамақ берілді. Американың Қызыл Кресті және жергілікті, штаттық және федералды агенттіктер, соның ішінде WPA және CCC, бұл іске көмек пен еңбек күшін ұсынды. Жолдардың су басуы қаланың біршама уақытқа оқшаулануына себеп болды. Су тартылғаннан кейін, ол 3 футқа (1 метрге) дейін жететін сазды лайды қалдырды; Спрингфилдтегі қалпына келтіру жұмыстары, Американың Ұлы депрессиясының шыңында, шамамен он жылға созылды. Жалпы алғанда, су тасқыны 171 адамның өліміне және 500 миллион АҚШ долларына (инфляция ескерілгенде) зиян келтірді. Сол жылы солтүстік-шығыста 430 мыңнан астам адам үйсіз қалды немесе мүсірленді. Коннектикут, Массачусетс, Нью-Гэмпшир және Вермонт штаттары арасында 1953 жылы Коннектикут өзенін су басуды бақылау туралы келісім жасалды.

Starting about 1865, (now submerged under Moore and Comerford reservoirs), and through Logan's Rips at Fitzdale, Mulligan's Lower Pitch, and Seven Islands. The White River from Vermont and Ammonoosuc River from New Hampshire brought more logs into the Connecticut. A log boom was built between Wells River, Vermont, and Woodsville, New Hampshire, to hold the logs briefly and release them gradually to avoid jams in the Ox Bow. Men detailed to this work utilized Woodsville's saloons and red light district. Some of the logs were destined for mills in Wilder and Bellows Falls, Vermont, while others were sluiced over the Bellows Falls dam. North Walpole, New Hampshire, contained twelve to eighteen saloons, patronized by the log drivers. Mount Tom was the landmark the log drivers used to gauge the distance to the final mills near Holyoke, Massachusetts. These spring drives were stopped after 1915, when pleasure boat owners complained about the hazards to navigation. The final drive included 500 workers controlling 65 million feet of logs. In Northampton, Massachusetts, looting during the flood became a problem, causing the mayor of the city to deputize citizen patrols to protect flooded areas. Over 3,000 refugees from the area were housed in Amherst College and the Massachusetts State Agricultural College (now UMass Amherst). Unprecedented accumulated ice jams compounded the problems created by the flood, diverting water into unusual channels and damming the river, raising water levels even further. When the jam at Hadley, Massachusetts, gave way, the water crest overflowed the dam at Holyoke, overwhelming the sandbagging there. The village of South Hadley Falls was essentially destroyed, and the southern parts of Holyoke were severely damaged, with 500 refugees. In Springfield, Massachusetts, 5 square miles (13 km2), and 18 mile (29 km) of streets, were flooded, and 20,000 people lost their homes. The city lost power, and nighttime looting caused the police to issue a "shoot on sight" edict; 800 National Guard troops were brought in to help maintain order. Rescue efforts using a flotilla of boats saved people trapped in upper stories of buildings, bringing them to local fraternal lodges, schools, churches and monasteries for lodging, medical care, and food. The American Red Cross and local, state and federal agencies, including the WPA and the CCC, contributed aid and manpower to the effort. Flooding of roads isolated the city for a time. When the water receded, it left behind silt caused mud which in places was 3 feet (1 m) thick; the recovery effort in Springfield, at the height of the American Great Depression, took approximately a decade. Overall, the flood caused 171 deaths and US$500 million (US$ with inflation) in damages. Across the northeast, over 430,000 people were made homeless or destitute by flooding that year. The Connecticut River Flood Control Compact between the states of Connecticut, Massachusetts, New Hampshire, and Vermont was established in 1953 to help prevent serious flooding.

1936 жылдан қазіргі уақытқа дейін: Сумен жабдықтау

1930 жылдары Куаббин су қоймасының құрылысы Коннектикут өзенінің саласы Чикопи өзенін сумен қамтамасыз ететін Свифт өзенін бұрып жіберді. Бұл Коннектикут штатының өзен жағасындағы суларын бұруға қарсы салған сәтсіз сот процесіне әкеп соқты. 1969 жылы Массачусетс штатының шығысындағы ішуге арналған суға деген қажеттілік, қолданыстағы жүйеден тұрақты түрде қамтамасыз етілетін көлемнен асып кетті. Коннектикут өзенінен су бұру мәселесі бірнеше рет қарастырылды, бірақ 1986 жылы Массачусетс су ресурстары басқармасы суды үнемдеу кампаниясын бастады. 1989 жылға қарай қажеттілік тұрақты деңгейге дейін төмендетілді, ал 2009 жылға қарай шамамен 25% қауіпсіздік қорына жетті.

Курс

Коннектикут өзені – Жаңа Англиядағы ең ірі өзен экожүйесі. Оның су алабы Коннектикут, Массачусетс, Нью-Гэмпшир, Вермонт, Мэннің шағын бөліктері және Канаданың Квебек провинциясын қамтиды. Өзен 756 метрге төмендеп, Массачусетс штатының шекарасына қарай оңтүстікке иреліп ағады, онда теңіз деңгейінен 58 метр биіктікте орналасқан. Либан, Нью-Гэмпшир және Уайт-Ривер-Джанкшен, Вермонт өзенінің бойындағы аймақ «Жоғарғы аңғар» деп аталады. Аймақтың нақты анықтамасы әртүрлі болғанымен, ол әдетте оңтүстікке қарай Виндзор, Вермонт және Корниш, Нью-Гэмпширге, солтүстікке қарай Брэдфорд, Вермонт және Пирмонт, Нью-Гэмпширге дейін созылады. 2001 жылы Trust for Public Land компаниясы International Paper компаниясынан Нью-Гэмпширдегі жерді сатып алып, Коннектикут көлдерінің бас сулары серіктестігінің жұмыс тобына осы жерді болашақта қорғауды жоспарлауға мүмкіндік берді. Бұл жер Питтсбург, Кларксвилл және Стюартстаун қалаларын қамтиды, бұл Нью-Гэмпшир штатының жерінің шамамен 3 пайызын құрайды. Trust for Public Land Нью-Гэмпшир ормандарын қорғау қоғамы, Нью-Гэмпширдің Табиғатты қорғау қоры және басқа да ұйымдармен бірлесіп жұмыс істеді, олар шамамен 42 миллион доллар жинады. Ортаңғы Коннектикут аймағында өзеннің ең терең жері – 130 фут (40 м) – Гилл қаласының маңында, Массачусетс штатында, Француз королі көпірінің жанында, ал ең үлкен ені – 2100 фут (640 м) – Лонгмидоу қаласында, Six Flags New England ойын-сауық паркіне қарама-қарсы орналасқан. Коннектикут өзеніндегі ең үлкен сарқырама – Оңтүстік Хэдли сарқырамасы – 58 фут (18 м) тік құлаудан тұрады. Коннектикут өзенінің айналасындағы аймақ жергілікті жерде «Пионерлер аңғары» деп аталады, және бұл атау көптеген жергілікті азаматтық ұйымдар мен жергілікті кәсіпорындарда қолданылады. Массачусетс штатындағы аңғардың оңтүстік бөлігі тығыз құрылысқан болса, солтүстік бөлігі көбінесе ауылдық және жергілікті шаруашылық Коннектикут көлеңкелі темекісімен танымал. Коннектикут өзенінің су деңгейі солтүстікке қарай, Коннектикут штатының Виндзор қаласындағы Энфилд рапидтеріне дейін, өзен сағасынан шамамен 58 миль (93 км) қашықтықта әсер етеді. Тығыз қоныстанған Хартфорд-Спрингфилд аймағында екі миллионнан астам адам тұрады, ол Амхерст, Массачусетс және Миддлтаун, Коннектикут университеттері арасында орналасқан. Хартфорд, екінші ірі қала және өзендегі жалғыз штаттық астана, осы аймақтың оңтүстік шетінде, Миддлтаунға дейін созылатын ежелгі су тасқыны алаңында орналасқан.

The Connecticut River is the largest river ecosystem in New England. Its watershed spans Connecticut, Massachusetts, New Hampshire, Vermont, small portions of Maine, and the Canadian province of Quebec. The river drops more than 2480 feet (756 m) in elevation as it winds south to the border of Massachusetts where it sits 190 feet (58 m) above sea level. The region along the river upstream and downstream from Lebanon, New Hampshire, and White River Junction, Vermont, is known as the "Upper Valley". The exact definition of the region varies, but it generally is considered to extend south to Windsor, Vermont, and Cornish, New Hampshire, and north to Bradford, Vermont, and Piermont, New Hampshire. In 2001, the Trust for Public Land purchased of land in New Hampshire from International Paper, allowing the Connecticut Lakes Headwaters Partnership Task Force to plan the future protection of the land. The property spans the towns of Pittsburg, Clarksville, and Stewartstown, New Hampshire, nearly 3 percent of the land in the state of New Hampshire. The Trust for Public Land worked in partnership with the Society for the Protection of New Hampshire Forests, The Nature Conservancy of New Hampshire, and others to raise around $42 million. In the Middle Connecticut region, the river reaches its maximum depth – 130 feet (40 m) – at Gill, Massachusetts, around the French King Bridge, and its maximum width – 2100 feet (640 m) – at Longmeadow, directly across from the Six Flags New England amusement park. The Connecticut's largest falls – South Hadley Falls – features a vertical drop of 58 feet (18 m). The region around the Connecticut River is known locally as the Pioneer Valley, and the name adorns many local civic organizations and local businesses. While the southern part of the valley in Massachusetts is heavily urbanized, the northern section is largely rural and the local agriculture is well known for Connecticut shade tobacco. The Connecticut River is influenced by the tides as far north as Enfield Rapids in Windsor Locks, Connecticut, approximately 58 mile (93 km) north of the river's mouth. Two million residents live in the densely populated Hartford Springfield region, which stretches roughly between the college towns of Amherst, Massachusetts, and Middletown, Connecticut. Hartford, the second largest city and the only state capital on the river, is at the southern end of this region on an ancient floodplain that stretches to Middletown.

Төменгі Коннектикут өзені: Оңтүстіктегі Коннектикуттан Лонг-Айленд сағасына дейін

Хартфордтан оңтүстікке қарай 15 миль (24 км) жерде, Миддлтаунда, Төменгі Коннектикут өзені бөлігі өзеннің тарылуымен басталады, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай күрт бұрылады. Коннектикут өзені оңтүстік Коннектикут аймағынан сирек қоныстанған, төбелі, орманды жерлер арқылы ағып өтеді, сосын қайтадан кеңейіп, жазық жағалау батпақтарында Олд Сейбрук пен Олд Лайм арасында Лонг-Айленд саундқа құяды. Өзен сағасындағы үлкен, жылжымалы құмдардың болуына байланысты, Коннектикут – Солтүстік-Шығыс АҚШ-та сағасында порты жоқ жалғыз ірі өзен.

Ауыз және сулы-сулы жерлер

Коннектикут өзені Квебекке дейін солтүстікке қарай, әсіресе көктемгі қар еріген кезде, көп мөлшерде шөгінді алып келеді. Бұл өзеннің сағасына жақын үлкен құмдықтардың пайда болуына себеп болады, бұл кеме жүруге елеулі кедергі келтіреді. Осы кедергінің салдарынан Коннектикут өзенінің сағасында ірі қалалардың бірі жоқ, ол АҚШ-тағы бірнеше ірі өзеннің бірі. Коннектикут өзеніндегі ірі қалалар – Хартфорд және Спрингфилд, олар өзен бойымен жоғары орналасқан. Табиғатты қорғау қоры Коннектикут өзенінің жағалау аймақтарын Батыс жарты шардағы "Соңғы 40 ұлы орынның" бірі деп атады, ал Рамсар сулы-батпақты жерлер туралы конвенциясы оның сағасын және жағалау сулы-батпақты жерлерін халықаралық маңызы бар 1759 сулы-батпақты жердің бірі ретінде тізімге енгізді. 1997 жылы Коннектикут өзені "ерекше табиғи, экономикалық, ауыл шаруашылығы, көркі жарасымды, тарихи, мәдени және демалыс сипаттамалары" үшін 14 американдық мұра өзенінің бірі деп жарияланды. 2012 жылдың мамыр айында Коннектикут өзені өзендегі қалпына келтіру және сақтау жұмыстарын мойындау үшін Американың алғашқы Ұлттық су жолы деп тағайындалды. Кэбот және Тернерс-Фолс су электр станциялары 68 МВт дейін қуат өндіреді. Холиоке каналдық жүйесі және Холиоке бөгетіндегі Хэдли Фоллс станциясының жалпы қуаты 48 МВт құрайды.

Салалар

Коннектикут өзенінің су алабы 11260 шаршы мильді (29,163 км2) құрайды, 148 саласы бар, оның ішінде 38 ірі өзен және көптеген көлдер мен тоғандар кіреді. Коннектикут штатының оңтүстігінде, Лонг-Айленд бұғазына жақын жерлерде дельфиндер кейде кездеседі. Тұщы сулы моллюскалардың 12 түрі бар. Олардың 11-і Коннектикут өзенінің арнасында таралған, ал бұлақ жүзушісі тек шағын өзендер мен салаларда ғана кездеседі. Су алабының оңтүстік бөлігінде (Коннектикут және Массачусетс штаттары) түрлердің әртүрлілігі солтүстік бөлігіне (Вермонт және Нью-Гэмпшир штаттары) қарағанда жоғары, бұл негізінен өзен ағысының тіктеп тұруы мен төсеніштің құрамындағы айырмашылықтарға байланысты. Су алабындағы 12 түрдің 8-і бір немесе бірнеше штаттарда жойылу қаупі төнген, қауіпті жағдайға тап болған немесе ерекше қорғауға алынған түрлер тізіміне енгізілген.

Балық

Мұнда анадромды және катадромды балықтардың бірнеше түрі бар, соның ішінде бұлақ көбелегі, қысқы палтус, көк балық, алабұға, көктайғақ көбелегі, үлкен қоңыр көбелек, американдық көлеңке (Alosa sapidissima), хиккори көлеңкесі, кіші ауызды басс, Атлантикалық есек, жолақты басс (Morone saxatilis), американдық балық, теңіз лампрейі және құрып кету қаупі бар қысқа мұрынды есек және шағын қабықты мүсілдер. Сонымен қатар, АҚШ Балық және жабайы табиғат қызметі өзенді 200 жылдан астам уақыттан бері бөгеттердің салдарынан өзеннен жойылып кеткен Атлантикалық лосось деп аталатын тағы бір көшіп-қонушы балық түрімен қайта толықтырды. Питтсбург қаласындағы өзеннің бастапқы ағысының көп бөлігін Коннектикут көлдері алып жатыр, онда көл көбелегі және теңізге кірмейтін лосось кездеседі. Теңізге кірмейтін лосось көктемде шайбақ балықтарының шағылысу кезінде және күзде шағылысқанда өзенге кіреді. Өзеннің 8 км (5 миль) бөлігінде тек жеңілдетілген балық аулау ережелері қолданылады. Фрэнсис көлінен оңтүстікке қарай өзеннің көп бөлігі әрі жемге, әрі тірі балыққа ашық. Екі құйрық бөгеті өзен суын бірнеше шақырымға дейін салқындатып, Коннектикут өзенінде жазғы балық аулауға қолайлы жағдай жасайды. Массачусетс штатының Тернерс-Фолс қаласының жанында алғашқы ірі бөгет салынғаннан кейін тағы он үш бөгет Коннектикут өзеніндегі анадромды балықтардың кең ауқымды шағылысуын тоқтатты. Лососьті қалпына келтіру жұмыстары 1967 жылы басталды, содан бері Хэдли шарлауығындағы балық көтергіштеріндегі балық сатылары көшіп-қонушы балықтардың бұрынғы шағылысу орындарына оралуына мүмкіндік берді. Бөгеттерден басқа, Вермонт штатының Вернон қаласындағы Вермонт Янки ядролық электр стансасынан 1978 және 1992 жылдар аралығында шығарылған жылы су градусқа дейін қыздырылып, жылулық ағыны Холиокке дейін 89 км (55 миль) төменге жетті. Бұл жылулық ластану 1992 жылдан 2005 жылға дейін Холиок бөгетінде американдық көлеңке балығының санының 80%-ға төмендеуімен байланысты болып көрінеді. Бұл төмендеу Атлантиканың орталық бөлігінде балық аулаудың шектен тыс болуымен және жолақты бастың популяциясының өсуінен туындаған жемтің артуымен байланысты болуы мүмкін. Ядролық электр стансасы 2014 жылдың соңында жабылды, содан кейін көлеңке балығының саны артты.

There are several species of anadromous and catadromous fish, including brook trout, winter flounder, blueback herring, alewife, rainbow trout, large brown trout, American shad (Alosa sapidissima), hickory shad, smallmouth bass, Atlantic sturgeon, striped bass (Morone saxatilis), American eel, sea lamprey, and endangered shortnose sturgeon and dwarf wedgemussels. Additionally, the United States Fish and Wildlife Service has repopulated the river with another species of migratory fish, the Atlantic salmon, which for more than 200 years had been extinct from the river due to damming. Much of the beginning of the river's course in the town of Pittsburg is occupied by the Connecticut Lakes, which contain lake trout and landlocked salmon. Landlocked salmon make their way into the river during spring spawning runs of bait fish and during their fall spawn. The river has fly fishing only regulations on 5 mile (8 km) of river. Most of the river from Lake Francis south is open to lure and bait as well. Two tail water dams provide cold river water for miles downstream, making for bountiful summer fishing on the Connecticut. After the first major dam was built near Turners Falls, Massachusetts, thirteen additional dams have ended the Connecticut River's great anadromous fish runs. Salmon restoration efforts began in 1967, and fish ladders at a fish elevator at Hadley Falls have since enabled migrating fish to return to some of their former spawning grounds. In addition to dams, warm water discharges between 1978 and 1992 from Vermont Yankee Nuclear Power Plant in Vernon, Vermont released water up to degrees, with the thermal plume reaching 55 mile (89 km) downstream as far as Holyoke. This thermal pollution appears to be associated with an 80% decline in American shad fish numbers from 1992 to 2005 at Holyoke Dam. This decline may have been exacerbated by over fishing in the mid Atlantic and predation from resurging striped bass populations. The nuclear plant was closed at the end of 2014, after which the shad population has increased.

Қайықпен жүзу

Өзеннің Эссекске дейінгі сағасы Коннектикут штатындағы ең қызығушылық тудыратын су жолдарының бірі деп есептеледі. Кейбір жергілікті полиция бөлімдері және штаттың Қоршаған ортаны сақтау полициясы аптасына бірнеше рет осы аумақты патрульдейді. Кейбір қалалар қажет болған жағдайда қайықтарды дайындап қояды. Массачусетс штатында Коннектикут өзенінің ең белсенді бөлігі Оксбоу аймағында, Нортгемптон қалашығындағы Спрингфилдтен солтүстікке қарай 23 шақырым (14 миль) жерде орналасқан. Өзеннің көп бөлігінде моторсыз қайықтармен кемпинг жасауға болады, бұл Коннектикут өзенінің қайықшылар жолы арқылы мүмкін. Қайықшылар жолы қазіргі уақытта өзеннің 483 шақырымынан (300 милі) астам жерде кемпинг алаңдарын қамтиды.

Ластану және тазарту

1965 жылғы Су сапасы туралы заң Коннектикут өзені мен оның салаларындағы судың ластануын бақылауға зор әсер етті. Одан бері өзен D классынан B класына (балық аулауға және жүзуге қолайлы) жаңартылды. Төменгі Коннектикут өзені бойындағы көптеген қалалар жағалаудағы жаңа құрылыстарға шектеу қойып, тек қана бұрынғы іргетастардың орнында ғимарат салуға рұқсат береді. Қазіргі таңда веб-сайт аптасына екі рет су сапасы туралы мәліметтер жариялайды, онда өзеннің әртүрлі бөліктерінде жүзуге, қайықпен жүзуге және балық аулауға болатыны туралы ақпарат беріледі.

Жол қиылыстары

Коннектикут өзені Жаңа Англияның батыс және шығыс бөліктері арасында саяхаттауға кедергі келтіреді. Бірнеше маңызды көлік дәліздері өзен арқылы өтеді, оның ішінде Amtrak-тың Солтүстік-Шығыс дәлізі, Interstate 95 (Коннектикут тас жолы), Interstate 90 (Массачусетс тас жолы), Interstate 89, Interstate 93 және Interstate 84. Бұған қоса, Interstate 91, оның бағыты көбінесе өзен бойымен жүреді, оны екі рет кесіп өтеді – бір рет Коннектикут штатында, ал екінші рет Массачусетс штатында.

Әдебиетте

Лидия Сигорнидің "Коннектикут өзені" поэмасы 1834 жылы шыққан өлеңдер жинағында жарияланды. Американың 20 ғасырындағы ең маңызды ақындарының бірі Уоллес Стивенс Коннектикут штатының Хартфорд қаласында тұрды, ол Хартфорд сақтандыру компаниясының вице-президенті қызметін атқарды. Ол көптеген өлеңдерін, соның ішінде "Коннектикуттағы өзендердің өзені" атты туындысын күнделікті жұмысына барар және қайтар жолдағы 3,8 километрлік серуенде жазды.