Кіріспе
Джеймс В. Далтон тас жолы, көбінесе Далтон тас жолы деп аталады (және Алясканың 11-бағыты деп таңбаланады), Аляскадағы 414 миль (666 км) ұзындықтағы жол. Ол Фэрбенкс қаласының солтүстігіндегі Эллиотт тас жолынан басталып, Арктикалық мұхиты мен Прудхоу шығанағы мұнай кендеріне жақын орналасқан Деадхорс (Прудхоу шығанағының CDP-дегі құрамына кірмейтін елді мекен) қаласында аяқталады. Бұрын Солтүстік жантау тасымалдау жолы деп аталған (бірақ кейде осы атпен де белгілі), ол 1974 жылы Транс-Аляска құбыр желісін жабдықтау үшін салынған. Бұл жол Джеймс Далтонның есімімен аталыпты, ол өмірінің көп бөлігін Аляскада өткізген және солтүстік Аляскадағы алғашқы мұнай барлауда кеңесші болған инженер.
The James W. Dalton Highway, usually referred to as the Dalton Highway (and signed as Alaska Route 11), is a 414 mile (666 km) road in Alaska. It begins at the Elliott Highway, north of Fairbanks, and ends at Deadhorse (an unincorporated community within the CDP of Prudhoe Bay) near the Arctic Ocean and the Prudhoe Bay Oil Fields. Once called the North Slope Haul Road (a name by which it is still sometimes known), it was built as a supply road to support the Trans Alaska Pipeline System in 1974. It is named after James Dalton, a lifelong Alaskan and an engineer served as a consultant in early oil exploration in northern Alaska.
Тарих
1966 жылы губернатор Уолтер Хикель Солтүстік беткейді мұнай өндіруге ашты. Мұнай кен орындарына қол жеткізуді жақсарту үшін Ливенгуд пен Прудхо шығанағы арасында 400 миль (643,7 км) қысқы жол жоспарланды. Құрылыс 1968 жылдың қарашасында басталды және «Уолтер Дж. Хикель тас жолы» 1969 жылдың наурызына дейін аяқталды. Нашар инженерлік шешімдер салдарынан жол құрылысы кезінде астыңғы мәңгі тоң қабаты еріп, сол жылдың сәуір айында жол қолданыстан шығарылды. Жөндеу жұмыстары жүргізілмеді, себебі бұл маршрут жоспарланған «Транс-Аляска құбыр желісі» жүйесінен батысқа қарай орналасқан. «Хикель тас жолының» сәтсіздігінен кейін мұнай компанияларына Солтүстік беткейге бару үшін жаңа маршрут қажет болды. 1969 жылы «Альеска құбыр желісі» компаниясы Ливенгудтан Юкон өзеніне дейінгі «Далтон» тас жолының алғашқы бөлігін қаржыландырды. Бес ай ішінде 627,6 км жол салынып, құрылысы аяқталды. Алайда, құбыр желісі 1977 жылға дейін толыққан жоқ. 1979 жылы «Альеска» компаниясы жолды Аляска штатына басқаруға тапсырды, ол оған Солтүстік беткейді зерттеуші Джеймс В. Далтонның есімі берілді – «Джеймс В. Далтон тас жолы». 1981 жылы тас жол 211 мильдік Disaster Creek-ке дейін халыққа ашылды. 1994 жылы жолдың барлық бөлігіне қол жеткізуге рұқсат берілді. 188 мильдік Wiseman (халқы 12 адам) және «Роллер Костер» аймағы бар. Жол Брукс жотасын Атигун асуы арқылы өтеді, онда биіктігі 1444 метрге жетеді. Бұл тас жол History арнасының «Ice Road Truckers» реалити-шоуының үшінші, төртінші, бесінші және алтыншы маусымдарында көрсетілді (эфирге шығу мерзімі: 2009 жылдың 31 мамыры – 2017 жылдың 9 қарашасы). Сонымен қатар, бұл тақырып «America's Toughest Jobs» бағдарламасының екінші эпизодында және Чарли Бурман мен Сью Перкинстің қатысуымен BBC-нің «World's Most Dangerous Roads» бағдарламасының бірінші эпизодында талқыланды.