Кіріспе

Сьерра-Леоне Республикасының президенті – Сьерра-Леоне мемлекетінің және үкіметінің басшысы, сондай-ақ Қарулы Күштердің Бас қолбасшысы. Үкіметтің атқарушы билігінің басшысы ретінде президент парламент қабылдаған заңдарды іске асырады. Президент, әсіресе парламенттің заң шығарушы тармағындағы өз партиясының мүшелеріне ықпал етеді. Конституция бойынша президент Сьерра-Леоне сот жүйесінің судьяларын, оның ішінде жоғары соттың, апелляциялық соттың және Жоғарғы соттың судьяларын тағайындайды. Президент парламент бекітуі тиіс министрлер кабинетін басқарады. Президент – Сьерра-Леоне үкіметіндегі ең күшті және ықпалды тұлға. Сьерра-Леоне президенті ресми түрде «Ерлігі» деп аталады.

Тұрғылықты жері

Сьерра-Леоне президентінің ресми және негізгі жұмыс орны Сьерра-Леоне астанасы Фритаунның орталығындағы Тауэр-Хиллде орналасқан Мемлекеттік үй. Сьерра-Леоне президентінің екі ресми резиденциясы бар. Біріншісі – Фритаунның Хилл Стейшн ауданындағы Мемлекеттік резиденциясы, екіншісі – Фритаунның Джуба Хилл ауданындағы Кабасса лоджи. Қазіргі президент Юлиус Маада Вони Био Хилл Стейшндағы Мемлекеттік резиденцияны өзінің ресми тұрғыны ретінде пайдаланады. Сьерра-Леоненің бұрынғы президенті Ахмад Тежан Кабах Мемлекеттік резиденцияны өз тұрғыны ретінде пайдаланған. Сьерра-Леоненің бұрынғы президенттері Джозеф Сайду Момох және Сиака Стивенс Джуба Хиллдегі Кабасса лоджисын ресми тұрғындары ретінде пайдаланған.

Қауіпсіздік және қорғау

Сьерра-Леоне президенті Президенттік гвардиямен қатаң күзетіледі, ол Сьерра-Леоне қарулы күштерінің арнайы жасақ әскерлерінен және Сьерра-Леоне полициясының Оперативтік қолдау бөлімінің арнайы жасақ полиция қызметкерлерінен құралған.

Президенттік конституциялық тарих

1967 жылы жалпы сайлауда жеңіске жетіп, премьер-министр болған кезде Сиаска Стивенс All People's Congress (APC) партиясын өкілдік етті. 1971 жылы парламенттік жүйе президенттік жүйеге ауыстырылды. Жаңа конституцияны қабылдау нәтижесінде Сиаска Стивенс Сьерра-Леоненің тұңғыш президенті болды. Көп ұзамай, APC елдегі жалғыз мойындалған саяси партияға айналды. 1978 жылы референдум арқылы жаңа конституция қабылданды. Бұл конституция көппартиялық жүйені жойып, бірпартиялық мемлекет орнатты. Сонымен қатар, атқару билігінің өкілеттіктері арттырылды және президенттік мерзімнің шегі төрт жылдан жеті жылға ұзартылды. 1990 жылдың қазан айында президент Момо 35 мүшеден тұратын Ұлттық конституциялық комиссия құрды. Бұл бірпартиялық жүйеге қарсы наразылықтың күшеюіне жауап ретінде жасалды. Комиссия конституцияға өзгерістер енгізуді ұсынды, сондай-ақ бірпартиялық мемлекетке балама ұсыныстар дайындады.