Кіріспе

Артур Уильям Радфорд (27 ақпан 1896 – 17 тамыз 1973) – АҚШ Әскери-теңіз күштерінің адмиралы және әскери-теңіз авиаторы. 40 жылдан астам әскери қызметінде Радфорд түрлі лауазымдарды атқарды, оның ішінде Әскери-теңіз операцияларының бас вице-адмиралы, АҚШ Тынық мұхиты флотының қолбасшысы және кейіннен Бірлескен штабтар төрағасының екінші өкілі болды. Жасынан-ақ кемелер мен ұшақтарға қызығушылық танытқан Радфорд Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде «Оңтүстік Каролина» жауынгерлік кемесінде алғашқы теңіз қызметін өтеді. Соғыс аралық кезеңде ол ұшқыш диплом алып, кемелерде және Аэронавтика бюросында қызмет етеді. АҚШ Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысқаннан кейін, ол соғыстың алғашқы жылдарында Әскери-теңіз күштерінің авиаторларды даярлау бағдарламаларын әзірлеу мен кеңейтуде маңызды рөл атқарды. Соғыстың соңғы жылдарында ол Тынық мұхиты соғысының бірнеше маңызды операцияларында авианосецтер тобына басшылық етті. Күшті жігерлі және белсенді басшы ретінде танылған Радфорд, соғыстан кейінгі АҚШ әскери саясаты жөніндегі пікірталастардағы маңызды тұлға болды және теңіз авиациясының жақтаушысы болды. Тынық мұхиты флотының қолбасшысы ретінде ол қорғаныс бюджеті шектеулі болған кезеңде Әскери-теңіз күштерінің мүддесін қорғады және «Адмиралдар көтерілісі» деп аталған саяси тартыста белсенді қатысты. Бірлескен штабтар төрағасы ретінде ол президент Дуайт Эйзенхауэрдің «Жаңа бағыт» саясатын қолдап, агрессивті сыртқы саясатты және күшті ядролық тиыстыруды жақтады. 1957 жылы әскери қызметтен зейнеткерлікке шыққан Радфорд 1973 жылы қайтыс болғанға дейін бірнеше көрнекті саясаткерлерге әскери кеңесші ретінде көмектесті. Ұзақ жылғы қызметі үшін ол көптеген әскери наградалармен марапатталды және Артур В. Радфордтың есімімен аталады.

Ерте өмір

Артур Уильям Радфорд 1896 жылғы 27 ақпанда Иллинойс штатының Чикаго қаласында, канадалық туған инженер-электрик Джон Артур Радфорд пен Агнес Элиза Радфордтың (қыздығы Найт) отбасында дүниеге келді. Төрт баланың үлкені болған ол жастық шағында епті және белсенді болған. Артур алты жасқа толғанда отбасы Иллинойс штатының Риверсайд қаласына көшті, онда оның әкесі Commonwealth Edison Company компаниясында басқарушы инженер болып жұмыс істеді. Джон Радфорд Фиск-стрит электр станциясында АҚШ-тағы алғашқы бу турбиналық қозғалтқыштарды басқарды. Артур Риверсайд мемлекеттік мектебінде оқуын бастады, онда ол кішкентай кезінен бастап АҚШ Теңіз күштеріне қызығушылық танытты. 1904 жылы Миссури штатының Сент-Луис қаласында өткен Әлемдік көрмеге сапар жасағанда авиацияға деген қызығушылығы оянды. Төртінші сыныпта ол Мэн кемесінің егжей-тегжейлі қима-диаграммаларын жиі салды. Ұялшақ болғанымен, мектепте өте жақсы оқыды. 1910 жылдың ортасында Радфорд отбасымен Айова штатының Гриннелл қаласына көшті және АҚШ Әскери-теңіз академиясына түсуге шешім қабылдағанша бір жарым жыл Гриннелл орта мектебінде оқыды. Ол жергілікті конгрессменнен академияға қабылдау туралы ұсыныс алды және қабылданды. Мэриленд штатының Аннаполис қаласында бірнеше ай оқығаннан кейін, 1912 жылдың шілдесінде он алты жасында академияға түсті. Академиядағы бірінші жылы Радфордтың үлгерімі орташа болғанымен, ол қалған жылдары оқуына жақын болды. 1913 және 1914 жылдары Еуропаға жазғы саяхаттар жасады және 1916 жылы Панама каналы арқылы Сан-Францискоға өтті. Құрдастары арасында "Рэдди" деп танылған Радфорд 1916 жылғы түлектердің арасында 177 студенттің ішінде 59-шы орынды иеленді және Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз күштеріне лейтенант болып кірді.

Әскери мансап

Радфордтың алғашқы қызметі 1918 жылы Францияға трансатлантикалық конвойды сүйемелдеген «Саут-Каролина» линкорлық кемесінде болды. Екінші лауазымында ол линкорлық дивизия командирінің көмекшісі, ал үшіншісінде – тағы бір линкорлық дивизия командирінің флаг-лейтенанты болды. 1920 жылы Радфорд Флорида штатының Пенсакола қаласына ұшқыш дайындығына барып, жақын арада лейтенант шеніне ие болды. 1920-1930 жылдары оның теңіздегі қызметі бірнеше авиаэскадрильялар, флот штабтары және Аэронавтика бюросымен АҚШ-тағы жұмыстар арасында ауысып отырды. Осы кезеңде, контр-адмирал Уильям Моффеттің басшылығымен қызмет еткен кезде, ол саясаткерлермен жиі байланысқа түсіп, кейін мансабында пайдалы болған саяси біліктілікті жинады. Басқа дамып келе жатқан офицерлер сияқты Теңіз соғыс академиясына түспесе де, Радфорд өзінің пікірін ашық білдіретін, тіпті жоғары лауазымды тұлғаларға да мойынсұнбайтын тиімді офицер ретінде танылды. 1927 жылға қарай Радфорд лейтенант-коммандер шеніне жетіп, «Колорадо», «Пенсильвания» және «Райт» линкорларында қызмет етті. 1936 жылы ол командир болып тағайындалып, «Саратога» линкорлық кемесіндегі VF 1B истребитель эскадрильясын басқарды. 1939 жылға қарай ол Сиэтлдегі Әскери-әуе базасының командирі болды. 1939 жылдың 22 сәуірінде Мириам Дж. (Хам) Спенсерге Вашингтон штатындағы Ванкувер казармасында үйленді. Спенсер (1895–1997) – Орегон штатының Портленд қаласының тұрғыны Джордж Хамның қызы, және (1) Альберт Кресси Мэйздің (1891–1943) бұрынғы әйелі, олармен бірге 1945 жылы қаза тапқан Роберт Клод Мэйз аға майоры және (2) Эрл Винфилд Спенсер кіші ұлы болды. 1940 жылдың мамыр айында Радфорд «Йорктаун» кемесінің атқарушы офицері болып тағайындалды, ол бір жыл қызмет етті. 1941 жылдың шілдесінде Радфорд Бритиш Вест-Индиядағы Тринидадтағы Әскери-әуе базасының командирі болып тағайындалды. Ол бұл тағайындауға наразылық білдірді, себебі Екінші дүниежүзілік соғыс басталар кезде ол онда жылдар бойы қалып қоямын деп қорқыды. Аэронавтика бюросының ұйымдық өзгерісінен кейін ол осы қызметте үш ай ғана болды. 1941 жылдың ортасына қарай, теңіз авиаторлары бағдарламасының кеңейтілуіне байланысты эскадрильялар жаңадан келген авиаторларды оқыта алмады. Сонымен қатар, сол кезде жауынгерлік ұшақтардың оқу ұшақтарынан өте басымдығы болғандықтан, ұшқыштар олармен тиімді жұмыс істеу үшін көбірек уақыт қажет етті. Кейіннен Радфордты Әуе күштерінің көмекші хатшысы Артемус Л. Гейтс бақылап көрді. Соңғысы оған қатты әсер еткендіктен, Аэронавтика бюросының бастығы контр-адмирал Джон Х. Тауэрске Радфордты жаңа құрылған оқу дивизиясына ауыстыруды бұйырды.

Авиациялық оқу бөлімі

Радфорд 1941 жылғы 1 желтоқсанда, АҚШ-ты Екінші дүниежүзілік соғысқа бастаған Перл-Харборға шабуылдан жеті күн бұрын, Вашингтондағы Авиациялық оқу дивизиясының басшылығын қабылдады. Ол Әскери-теңіз күштері Бас штабы кеңсесі мен Навигация бюросының Авиациялық оқу директоры болып тағайындалды; екі қызметке тағайындалу барлық теңіз авиаторларының оқуын үйлестіруді орталықтандыруға көмектесті. АҚШ соғысқа дайындалып жатқанда, Радфордтың кеңсесі қажетті оқу инфрақұрылымын мүмкіндігінше жылдам құру үшін аптасына алты күн ұзақ жұмыс істеді. Бірнеше ай бойы бұл жұмыс оның барлық уақытын жұтып қойды, кейін ол бірнеше ай бойы жұмысқа жаяу баруы ғана оның жалғыз физикалық жаттығуы болғанын айтты. Осы кезеңде ол әріптестерін тікелей және әрекетке дайын тәсілімен таң қалдырды, сонымен бірге онымен жұмыс істеудің оңай екенін көрсетті. Ол көп ұзамай капитандыққа өкізді. 1942 жыл бойы ол авиациялық оқудың әкімшілік инфрақұрылымын құрып, жетілдірді. Радфорд оқу дивизиясының үлкен өсуін қадағалады, әкімшілік, дене шынықтыру мектептері, оқу құралдары және ұшу, ұшақтарды пайдалану, радиобайланыс және артиллерия бойынша әртүрлі авиаторларды оқыту бөлімдерін құрды. Бөлім сондай-ақ техникалық оқуды ұйымдастырды және оқу материалдарын жазды. Ол сонымен қатар ұшқыштарды даярлау үшін төрт облыстық команда құруды бастады. Ұшуға дайындық беру командасы елдегі барлық ұшу алдындағы мектептер мен Теңіз резервтік авиациялық базаларына басшылық етті. Орташа ұшуға дайындық беру командасы Пенсакола және Корпус-Кристи теңіз базаларын басқарды, онда ұшу оқулары жүргізілді. Оперативтік ұшуға дайындық беру командасы ұшқыштардың ұшқыштар дайындығынан бастап алғашқы ұшу тапсырмаларына дейінгі барлық білімін бақылады. Соңында, Техникалық ұшуға дайындық беру командасы әскери қызметшілерді авиациядағы техникалық қызмет көрсету, инженерлік, аэрография және парашютпен секіру сияқты қолдау жұмыстарына оқытты. Радфорд өзінің тиімді басшылық стилін осы мектептердің ұйымдастыруына енгізуге тырысты. Радфорд ең тиімді және нәтижелі оқу бағдарламаларын құру үшін жаңашыл және прогрессивті ойлаумен ерекшеленді. Ол теңіз авиаторларын даярлауға спорттық жаттығу бағдарламаларын енгізуді көздеді. Радфорд футболшы және теңіз авиаторы Том Гамильтон басшылығымен Огайо штаты, Гарвард және Пенсильвания штаты университеттерінен дене шынықтыру директорларын шақырды, оған осы бағдарламаларды әзірлеу тапсырылды. Радфорд сондай-ақ әйелдерді ұшу симуляторларын басқару сияқты күрделі, бірақ қайталанатын жұмыстарға тартуды ұсынды. Командирлер әйелдерді қызметке қабылдау идеясын қабылдамағанда, ол Палатаның Әскери-теңіз істері комитетінің төрағасы Карл Винсонды идеяның пайдалы екеніне көндірді. Бұл күш-жігер ақырында "Тәуелсіз ерікті төтенше жағдайларға әйелдерді қабылдау" қозғалысына әкелді, және соғыс барысында 23 000 WAVES авиациялық оқуға көмектесті. Радфорд сондай-ақ әскери қызметке ерікті түрде келген бизнесмендер мен мамандардың мүмкіндіктерін барынша пайдалануға тырысты, осылайша осы озық рекруттардың тәжірибелі теңіз офицерлері болуына мүмкіндік беру үшін Квенсет Пойнт теңіз базасында Авиациялық бағдарламалау мектебі мен Әуе шабуылы барлау мектебін құрды.

Теңіз қызметі

1943 жылдың басында Редфордтың оқу бағдарламалары құрылып, тиімді жұмыс істеген кезде, ол жауынгерлік міндеттерді іздеді. Сол жылдың сәуір айында оған Тынық мұхиты флотының Әскери-әуе күштерінің командирі кеңсесіне баруға бұйрық берілді, онда ол контр-адмирал дәрежесіне көтеріліп, авианосецтер дивизиясының командирі болып тағайындалды. Бұл ерекше тағайындама болды, себебі көптеген авианосецтер дивизиясы командирлері капиталдық кемеге қолбасшылық еткен соң ғана тағайындалатын. Содан кейін ол 1943 жылдың мамыр және маусым айларын Гейтс басшылығымен инспекциялық топта өткізді, Оңтүстік Тынық мұхитындағы АҚШ базаларын аралады. Осыдан кейін ол Перл-Харбордағы 2-ші авианосецтер дивизиясының командирі, контр-адмирал Фредерик Шерманның басшылығында болды. Радфорд бірнеше апта бойы Гавайиден ұшып шыққан түрлі кемелердің ұшу операцияларын және авианосецтер тактикасын бақылады. Ол әсіресе авианосецтер доктринасының өзі авианосецте қызмет еткеннен бері қалай дамығанын көріп, әсерленді. 1943 жылдың маусым айында оған жеңіл авианосец «Индепенденс» операцияларын бақылауға тапсырылды. 1943 жылдың 21 шілдесінде Радфордқа жаңа «Эссекс» класындағы «Лексингтон», сондай-ақ «Индепенденс» және «Принстон» жеңіл авианосецтерінен тұратын 11-ші авианосецтер дивизиясының қолбасшылығы берілді. Бұл авианосецтер тамыз айына дейін Перл-Харборда жаттығулар мен операцияларын жетілдіру үшін қалды. Радфорд өзінің алғашқы операциялық тәжірибесін 1943 жылдың 1 қыркүйегінде, контр-адмирал Уиллис А. Лидің басқаруымен 11-ші тапсырмалық топтың құрамында Бейкер және Хауленд аралдарына жасалған шабуылда алды. Радфорд «Принстон», «Беллоу Вуд» және төрт эсминецке қолбасшылық етті, олар Лидің теңіз жаяу әскерлерін қорғау үшін күш ретінде әрекет етті, олар аралдарда әуежай салды. Осы сәтті операциядан кейін, адмирал Честер В. Нимицтің нұсқауымен 11-ші тапсырмалық топқа 15-ші тапсырмалық топ қосылды, «Лексингтон» контр-адмирал Чарльз А. Поуналлдың басшылығымен. Екі тапсырмалық топ Тарава атоллына шабуыл жасау үшін жүзіп кетті. 17 қыркүйек түнінде авианосецтер жапондық қорғанысқа шабуыл жасау үшін алты эскадрилья истребительдер, пикировщиктер және торпеда ұшақтарын ұшырды. Содан кейін Радфорд және оның авианосецтері 1943 жылдың 5-6 қазанда Уэйк аралына әуе шабуылы мен крейсерлік бомбалауға қатысты. Ол екі күндік операция үшін өз штаб-квартирасын «Лексингтонға» көшірді. Жапондықтардың позицияларына тигізген әсері белгісіз болса да, Радфорд және басқа да басшылар операцияларды Орталық Тынық мұхитындағы маңызды шайқастарға күштерін дайындау үшін пайдалы деп есептеді.

Үлкен ұрыс операциялары

1944 жылдың қараша айында Орталық Тынық мұхитында ірі әскери операциялар басталды. Рэдфордтың келесі міндеті – Гальваник операциясы, мақсаты Гилберт аралдарын, оның ішінде Тарава, Макин және Апамама атолын басып алу. Бұл американдық әскери-теңіз күштерінің жапондық құрлықтағы әуе күштеріне қарсы күшпен алғашқы рет қатысуы болды, себебі АҚШ армиясы мен теңіз жаяу әскерлері жапондықтармен жерде шайқасты. Бұл міндет үшін Рэдфордтың авианосецтер тобы 50.2-топ, Солтүстік авианосецтер тобы болып белгіленді, құрамында Enterprise, Belleau Wood және Monterey болды. Ол бұл стратегиямен келіспеді, өмірінің соңына дейін күштің жапондық әуе күштеріне шабуыл жасау үшін қарсы шабуылға шығуы керек деп сақты, құрлықтағы күштерге тәуелді болмай. Қарсылығына қарамастан, күш 10 қарашада Перл-Харбордан Гилберт аралдарына аттанды. Басқыншылық 20 қарашада басталды. Рэдфордтың күштері жапондық нысаналарға әуе шабуылы жасады және түнгі ұрыстарда жапондық ұшақтардың жиі шабуылдарына тап болды, бірақ АҚШ ұшақ экипаждары оған жеткілікті дайындықтан өтпеген және жабдықталмаған еді. Ол жапондық түнгі шабуылдарға қарсы тұру үшін жеке құрылым құрды және кейіннен авианосецтерді қорғау үшін түнгі әуе патрульдерін ұйымдастырғаны үшін марапатталды, бұл тәжірибе бүкіл флотта қабылданды. Рэдфорд Тарава маңында 11-ші авианосецтер дивизиясына бірнеше күн бойы қолбасшылық етті және 4 желтоқсанда Перл-Харборға оралды. Таравадан оралғаннан кейін Рэдфорд Тынық мұхиты флотының әуе күштерінің командирі Тауэрстің штаб бастығы болып тағайындалды. Ол алдағы операцияларды жоспарлауға көмектесті, соның ішінде Флинтлок операциясын, Маршалл аралдарын басып алуды. Ол осы қызметтен кейін қайтадан жауынгерлік міндеттерге оралуды үміттене білді, бірақ 1944 жылдың наурыз айында Вашингтонға шақырылып, Әскери-теңіз күштері Бас штабының орынбасары болып тағайындалды. 1 сәуірде ол жаңа қызметіне кірісті, бұл негізінен әкімшілік рөл болды. Оның міндеттеріне ұшақтарды техникалық қызмет көрсету, жабдықтау және пайдаланудан шығару үшін жаңа біріктірілген жүйені құру кірді, осы мақсатта ұшақтардың тозуын зерттеу жөніндегі комиссияны басқарды. Алты айлық қызметтен кейін Рэдфордты Әскери-теңіз күштері Бас штабының бастығы адмирал Эрнест Дж. Кинг Тынық мұхиты театрына қайтарды. 1944 жылдың 7 қазанында Перл-Харборға оралған Рэдфорд 6-шы авианосецтер дивизиясының бірінші жұмыс тобының командирі болып тағайындалды. Жаңа қызметіне ұшып бара жатқанда, ол Кваджалейнде және Сайпанда тоқтады, нәтижесінде Филиппиндегі Лейте шығанағындағы шайқастың өтуіне куә болмады. Ол Улитиге ұшып барып, 58-ші жұмыс тобының командирі вице-адмирал Джон С. Маккейн ағаға есеп берді. Келесі екі ай бойы Рэдфорд "оқу" статусында болды, Шерманның қолбасшылығымен, 38.3 жұмыс тобының бөлігі болып табылатын Тикондерогада авианосецтерден ұшырылатын әуе күштерінің операцияларын және қолданылуын бақылады. Осы уақыт ішінде ол Лусон және Висая аралдарына жасалған шабуылдарды, жапондық кемелерге жасалған әуе шабуылдарын және Кобра тайфунын көрді. 1944 жылдың 29 желтоқсанында Рэдфордқа күтпеген жерден 38.1 жұмыс тобының командасын қабылдау бұйрығы берілді, оның командирі контр-адмирал Альфред Э. Монтгомери жарақат алғаннан кейін. Келесі күні флот Улитиден шығып, Лусон және Формозаға (Тайвань) жоспарланған әуе шабуылдарына бет алды. 1945 жылдың қаңтарында Рэдфордтың флоты Оңтүстік Қытай теңізінде француз Индокитайындағы және Гонконгтағы жапондық нысаналарға шабуыл жасады. Ақпан айында АҚШ-тың Үшінші флоты АҚШ-тың Бесінші флоты болып қайта аталды, және осы қайта ұйымдастырудың бөлігі ретінде Рэдфордтың күштері 58.4 жұмыс тобы болып қайта аталды. Ол наурыз айында Жапон теңізіндегі нысаналарға шабуыл жасауды жалғастырды. 1 сәуірде күш Окинава шайқасын қолдау үшін жіберілді. Келесі екі ай бойы оның күштері түнгі шабуылдарды қолдануды жалғастырды, бұл осы уақытқа дейін АҚШ теңіз кемелеріне жасалған жапондық шабуылдарды тиімді түрде тойтаруға мүмкіндік берді. Окинавадағы құрлық әскерлерін екі ай қолдағаннан кейін, Рэдфордтың флоты осы операциядан бөлінді. Үшінші флотқа қайта оралып, 38.4 жұмыс тобы болып қайта тағайындалды, күш 1945 жылдың шілдесінде Жапон аралдарының жанында жұмыс істей бастады. Ол Хонсю және Хоккайдодағы әскери нысаналарға қарсы қарқынды әуе шабуылдарын бастады, жапондық әуежайлар, сауда кемелері және құрлықтағы нысаналарға шабуыл жасады. Рэдфорд соғыстың Тынық мұхитында аяқталуына дейін, V J Day-ға дейін осы міндетте күшке қолбасшылық етті. Соғысты аяқтау туралы бұйрық алғаннан кейін, ол кемелеріне олардың жетістіктерімен мақтан екенін хабарлады.

Соғыстан кейінгі жылдар

1945 жылдың соңында Рэдфорд вице-адмирал шеніне көтерілді. Бір кезде ол Әуе күштері жөніндегі Әскери-теңіз операцияларының бас директорының орынбасары болды. Соғыстан кейінгі кезеңде Радфорд теңіз авиациясы бағдарламаларын сақтап қалуды ынталандырды. Әскери-теңіз күштерінің бас штабының бастығы Эрнест Дж. Кинг соғыстан кейінгі жоспарында АҚШ-тың тоғыз әуе кемесін сақтап тұруын ұсынғанда, Рэдфорд оның санын екі есеге арттыруды ұсынды, бұл саяси тұрғыдан реалистік емес болатын. Соғыстан кейін Радфорд бірыңғай әскери қызметтерді біріктіру жоспарына қарсы болды. Армия мен Әуе күштерін жекелендіріп, оларды және Әскери-теңіз күштерін бір министрлік деңгейіндегі қорғаныс ұйымымен біріктіру жоспары болды. Өздерінің беделін жоғалтудан қорқып, Әскери-теңіз күштерінің командирлері жеке Әуе күштерін құруға қарсы шығып, еркін қорғаныс ұйымын қолдады. Рэдфордты Форрестал зерттеу және қайта ұйымдастыру жөніндегі хатшының комитетін құруға таңдады. Айлар бойы талқылаудың нәтижесінде 1947 жылғы Ұлттық қауіпсіздік заңы қабылданды, бұл Әскери-теңіз күштері үшін саяси жеңіс болды, себебі ол АҚШ Әуе күштерін құрды, ал нәтижесінде АҚШ Қорғаныс министрлігі шектеулі өкілеттіктермен және Әскери-теңіз күштері әуе күштерін бақылауда ұстады. 1947 жылы Рэдфорд қысқа мерзімге Екінші тапсырмалық флоттың қолбасшысы болып тағайындалды, бұл оны Вашингтондағы бюджет келіссөздерінен алшақтату мақсатында жасалған деп ойлады, бірақ бәрібір оған ұнады. 1948 жылы президент Гарри С. Трумэн Рэдфордты Әскери-теңіз операцияларының вице-бас директоры (VCNO) етіп тағайындады. Трумэн қорғаныс бюджетін қысқартуға тырысқан кезде АҚШ Қарулы күштерінің болашағы туралы әскери басшылармен пікірсайыстар жалғасты. Әскери-теңіз күштерінің басшылары Рэдфордты бюджеттік шектеулерден Әскери-теңіз күштерінің мүдделерін қатал қорғайтын сарапшы ретінде қарастырды, бірақ оның VCNO лауазымына флот адмиралы Честер Нимиц қарсылық білдірді, ол оның бюджетке қатысты қатал ұстанымы әскерилердің басқа салаларындағы генералдарды ренжітеді деп қорқыды. Кейбір тарихшылар Рэдфордтың бұл лауазымға күшті басшылық әкелгенін айтады. Осы кезеңде әскери-теңіз авиациясының құрамы 2467 ұшақтан 3467 ұшаққа дейін өсті, олардың көп бөлігі жылдам шабуылдық кемелерге арналған. Сондай-ақ ол «Толық әуе бағдарламасын» іске асыруды қадағалады, ол теңіз әуе күштерінде 14 500 ұшаққа ие болуды көздеді. Оның ізашары Джон Дейл Прайспен бірге, ол теңіз авиациясының мүмкіндіктерін арттыру үшін теңіз кемелерінің санын азайтуды жақтады. Содан кейін, 1949 жылы Трумэн оны Тынық мұхиты аралдарының сенімдік территориясының жоғарғы комиссары етіп тағайындады.

АҚШ Тынық мұхит флотының қолбасшысы

1949 жылы сәуірде Трумэн Радфордты АҚШ Тынық мұхиты флотының бас қолбасшысы лауазымына тағайындады. Қатал коммунизмге қарсы болған Радфорд АҚШ қауіпсіздігіне ең үлкен қауіпті Еуропа емес, Азиядан көреді. Ол Тынық мұхиты, Оңтүстік Азия және Қиыр Шығыс бойынша көп сапарлар жасады. Жаңа Зеландия, Австралия, Филиппин, Вьетнам, Таиланд, Малайя, Бирма, Үндістан, Пәкістан, Гонконг, Формоза және Жапонияның саяси және әскери жетекшілерімен танысып, әр елдің және аймақтың жалпы алғандағы әлеуметтік-саяси мәселелерін білді.

"Адмиралдар көтерілісі"

Жаңа лауазымына қарамастан, Радфорд жақын арада Вашингтонға қайта шақырылды, АҚШ әскери бюджетінің болашағы туралы тыңдауды жалғастыру үшін. Ол кейіннен "Адмиралдар көтерілісі" деп аталған оқиғаның негізгі тұлғасына айналды, ол 1949 жылдың сәуір айында "Америка Құрама Штаттары" супер авиатасымалдауышының жобасы тоқтатылған кезде болды. Конгрессмен Карл Винсонның өтінішімен Радфорд Қорғаныс министрі Луис Джонсон мен Әскери-теңіз күштері министрі Фрэнсис П. Мэтьюстің "Convair B-36" ұшағын Әуе күштерінің басты бомбалаушы ұшағы ету жоспарына қарсы күресті, оны "бір миллиард долларлық қателік" деп атады. Радфорд сондай-ақ Әуе күштерінің ядролық қару жеткізу мүмкіндігіне баса назар аудару жоспарына күмән келтірді, оны соғыстың басты тежегіші деп қарады және ядролық соғысты "адамгершілікке қайшы" деп бағалады. "Америка Құрама Штаттары" жобасы тоқтатылып, соғыстан кейінгі Әскери-теңіз күштеріне жасалған қысқартулар күшінде болғанымен, Суық соғыс кезеңінде конвенциялық күштерге қаржыландыру артты.

Корей соғысы

1950 жылғы маусымда Корей соғысы басталғаннан кейін, вице-адмирал Артур Д. Струблдің АҚШ-тың жетінші флотының басқаруы Радфордтан Алыс Шығыстағы Әскери-теңіз күштерінің қолбасшысы қызметін атқаратын вице-адмирал С. Тернер Джойға ауыстырылды. Джойдың жоғары бастығы – Кореядағы Біріккен Ұлттар Ұйымы (БҰҰ) әскери командасының генерал-майыры Дуглас Макартур болды. Осылайша, Радфорд соғысқа қатысқан күштерге тікелей жауапкершілік тартпады. Радфорд Макартурды құрметтеді және оның «Азияға бірінші» стратегиясын қолдады. Ол 1950 жылғы қазанда «Хромит» операциясын, сондай-ақ БҰҰ-ның Кореяны қайта біріктіру миссиясын жақтады. 15 қазанда Макартур мен Трумэн арасында өткен Уэйк-Айленд конференциясына қатысты. Кейін ол, егер Қытай соғысқа араласса, АҚШ әлі де жеңіске жете алатынына сенгенін еске алды, егер ол Қытай Халық Азаттық Армиясының Маньчжуриядағы базаларын әуе күштерімен жоя алса. Келесі айда Халықтық еріктілер армиясы Солтүстік Кореяны қолдағанда, Радфорд Макартурдың БҰҰ күштеріне салынған шектеулерге байланысты ашуын бөлісті, бұл оларға Қытай аумағына шабуыл жасауға мүмкіндік бермеді. 1951 жылғы сәуірде Трумэн Макартурды қызметінен босатқаннан кейін, Радфордтың Гавайиде генералға «қаһармандық күшпен қарсы алғаны» хабарланды, ол АҚШ-қа қайтып келген кезде. Филиппин мен Формозадағы АҚШ күштерінің қолбасшысы ретінде Радфорд 1952 жылғы желтоқсанда Кореяға үш күндік сапарында сайланған президент Дуайт Д. Эйзенхауэрге ілесіп жүрді. Эйзенхауэр тоқтап қалған және беделсіз соғыстан шығу жолын іздеді, ал Радфорд Қытайға Маньчжуриядағы базаларына шабуыл жасау және ядролық қару қолдану арқылы қорқытуды ұсынды. Бұл пікірді Мемлекеттік хатшы Джон Фостер Даллес және БҰҰ қолбасшысы генерал Марк У. Кларк та бөлісті, бірақ 1953 жылғы шілдеде қарулы келісімге қол қойылған жоқ, сол кезде қытайлықтар ішкі тәртіпсіздіктермен күресіп жатқанда. Дегенмен, сапар барысында Радфордтың ашықтығы және Азияны білуі Эйзенхауэрге жақсы әсер етті, ол Радфордты Біріккен штабтар төрағасы қызметіне ұсынды.

Біріккен штаб басшыларының төрағасы

1953 жылдың ортасында Эйзенхауэрдің Радфордты ресми түрде ұсынуы болды. Эйзенхауэр бастапқыда 1949 жылғы қызмет арасындағы бәсекелестік пен "наразылыққа" қатысқандығына байланысты оған күдікпен қарады. Дегенмен, Радфордтың коммунизмге қарсы көзқарастары, Азия жөніндегі білімі және Эйзенхауэрдің "Жаңа бағыт" қорғаныс саясатын қолдауы, оны Омар Брэдлидің орнына, әсіресе республикашылар арасында тартымды кандидат етті. Эйзенхауэр оның "зор интеллектісі, берілгендігі, жарылқақтығы және ойын ашық айтуына батылдығы" туралы да әсер алды. Тағайындалу кезінде Радфорд "Адмиралдардың көтерілісі" кезінде алған ұстанымдарынан өзгешеленгенін көрсетті. Төраға ретінде ол ақырында президенттің де, Конгрестің де құрметіне ие болды.

Әскери бюджет

Радфорд "Жаңа көзқарас" саясатын жасау және іске асыруда шешуші рөл атқарды, дәстүрлі әскери күштерге жұмсалатын қаражатты қысқартып, қуатты ядролық тиындарға және әуе күштеріне көбірек сенуге бағытталды. Осы кезеңде ол әскерлерінің қысқартылуына қарсы болған армия басшыларының қарсылығын жеңуге тиіс болды, ал Радфордтың шешімдері, ведомствоаралық бәсекелестікке ұшырамағандықтан, Эйзенхауэрге жақсы әсер етті. "Жаңа көзқарас" саясатын қолдағанмен, ол Эйзенхауэрмен бірнеше мәрте келіспеді, президент қаржыландыруды күрт қысқартуды ұсынғанда, Радфорд АҚШ Әскери-теңіз күштерінің тиімділігіне нұқсан келтіретінінен қаушады. Мысалы, 1954 жылдың соңында Радфорд Конгресс комитеті алдында жеке куәлік беріп, Эйзенхауэр ұсынған қорғаныс кесімі әскердің "жаппай жауап қайтару" мүмкіндігін шектеуі мүмкін екенін айтты, бірақ ол өзінің наразылығын жария етпеді, іштен жұмыс істеп, маңызды стратегиялық бағдарламаларды сақтау үшін қаржыландыру іздеді. 1956 жылы Радфорд бірнеше әскери бағдарламаны қаржыландыру қысқартуларынан қорғау үшін дағдылы күштердің санын азайтуды ұсынды, бірақ бұл ұсыныс баспасөзге сіңіп, Конгресте және АҚШ-тың әскери одақтастары арасында шу тудырды, содан кейін жоспардан бас тартылды. 1957 жылы, бюджеттік шектеулер кезінде күш деңгейін қалай қысқарту мәселесінде басқа Бірлескен штабтар келіспегеннен кейін, Радфорд қорғаныс министрі Чарльз Эрвин Уилсонға күшті азайту туралы идеяларын тікелей ұсынды, ол оларды Эйзенхауэрге жеткізуге келісті.

Сыртқы әскери саясат

Радфорд Айзенхауэрдің бюджет жөніндегі басты кеңесшісі қызметін жалғастырғанмен, олар сыртқы саясат мәселелерінде келіспеді. Радфорд ядролық қару қолдануды және Қытайға қатысты қатаң әскери және дипломатиялық позицияны қолдады. Ол Айзенхауэрге АҚШ ядролық артықшылығына ие болғанда және алыс Шығыстағы қақтығыстарға тартылмас бұрын Қытайға немесе Кеңес Одағына қарсы алдын ала соғыс бастауды ұсынды. Айзенхауэр бұл идеяны дереу қабылдамады. 1954 жылы Франция Дьен-Бьен-Фудегі қиын жағдайдағы әскерлеріне АҚШ-тан көмек сұрағаннан кейін, Радфорд Вьетминьге қарсы агрессивті ұстанымды жақтады, «Қарқын» операциясын ұсына отырып, онда 60 АҚШ Әуе күштерінің B-29 Superfortress бомбалаушылары Вьетминь позицияларына әуе шабуылы жасауы тиіс болды. Радфорд АҚШ-тың оларды ядролық қарумен қорқытуына сенді, бұрын Кореядағы қытайларға жасағандай. Ол сондай-ақ 1955 жылғы Тайвань бұғазының бірінші дағдарысына және 1956 жылғы Суэц дағдарысына АҚШ-тың әскери араласуын қолдады, бірақ Айзенхауэр дипломатиялық жолдар мен күш қолдану қаупін ұсынды.

Кейінгі өмірі

Екінші мерзімінде Біріккен штабтар төрағасы болған соң, Радфорд 1957 жылы жеке секторға өту үшін Әскери-теңіз күштерінен зейнетке шықты. Сол жылы Гонолулудегі Радфорд орта мектебі оның құрметіне аталды. Радфорд 1960 жылғы президенттік сайлауда Ричард Никсонның әскери науқаны бойынша кеңесші ретінде, ал 1964 жылғы сайлауда Барри Голдуотер үшін қайтадан қызмет етті. Радфорд 1973 жылдың 17 тамызында Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы Бетезда Әскери-теңіз медициналық орталығында 77 жасында қатерлі ісіктен көз жұмды. Ол әйелі Мириам Дж. Радфордпен (1895–1997) бірге Вирджиния штатының Арлингтон қаласындағы Арлингтон ұлттық зиратында жерленген. 1975 жылы Әскери-теңіз күштері оның құрметіне «Артур В. Радфорд» суға қарсы кемесін іске қосты.