Кіріспе
Фавершам ( /ˈfævərʃəm/) – Англияның Кент графтығындағы Ситтингбурн, Лондон және Кентербери қалаларынан орналасқан сауда қаласы, Суэлл өзенінің жанында, Темза эстуарийіндегі Шeппи аралынан бөліп тұрады. Ол А2 тас жолына жақын орналасқан, бұл ежелгі британдық жол, римдіктер мен англосаксондықтар қолданған және Уотлинг көшесі деп аталған. Атауы көне ағылшын тілінен шыққан, «металл жұмысшысының ауылы» деген мағынаны білдіреді. Фавершамда Рим дәуірінен бұрыннан қоныс бар, Фавершам сағасындағы ежелгі теңіз портының жанында. Бұл жерде сакстар тұрған және 1086 жылғы «Domesday Book» кітабында Favreshant деп тіркелген. Қала король Стефанның қамқорлығында болды, ол 1538 жылы монастырлар таратылғанға дейін сақталған Фавершам аббаттығын құрды. Кейіннен қала маңызды теңіз портына айналып, сыра қайнату орталығы ретінде қалыптасты, ал 1698 жылы құрылған Шепард Нейм сыра зауыты маңызды жұмыс беруші болып табылады. Қала 17-шы және 20-шы ғасырдың басында жарылғыш заттар өнеркәсібінің орталығы болды, бірақ 1916 жылы 100-ден астам жұмысшының қаза болған апаттан кейін бұл сала құлдырады. Бұл осы қалада кеме қатынасы саласының жаңаруымен бірге болды. Фавершамда көптеген маңызды орындар бар, соның ішінде Қайырымдылық Сент-Мария, Фавершам шіркеуі, Maison Dieu және Faversham Recreation Ground. Фавершам базары 900 жылдан бері құрылып келеді және әлі де қала орталығында орналасқан. Автомобиль және теміржол байланыстары жақсы, соның ішінде Оңтүстік-Шығыс сервисі Эббсфлит Халықаралық және Лондон қалаларындағы жоғары жылдамдықты 1-ші желіге дейін созылады.
Атауы
Фавершам атауы алғаш рет 811 жылы Фэфрешэм деп тіркелген және көне ағылшын тілінен шыққан. Екінші элементі – көне ағылшын тіліндегі hām ('жайлау', 'қоныс') сөзі, ол жер-атауларда жиі кездеседі. Бірақ, бірінші элементі ерекше. Ол, басқаша жоғалған көне ағылшын сөзі *fæfere ('темірші') дегеннен туындаған деп саналады, ал ол латын тіліндегі faber ('шебер, темірші') сөзінен шыққан. Осылайша, бұл атау бұрын 'теміршінің үйі' деген мағынаны білдірген. Дегенмен, латын тілінен шыққандығына байланысты, бұл атау римдік теміршілерге қатысты қолданылған болуы мүмкін.
Ерте тарих
Фейвершем римдіктер шапқанға дейін елді мекен ретінде пайда болған. Римдіктер Кент аймағында, оның ішінде Фейвершемде бірнеше қалалар салған, ал Рекульвер, Ричборо, Довер және Лимпн саксон жағалауының порттары арқылы қозғалыс Кентербериге жиналған содан кейін Уотлинг-стрит арқылы Лондонға бағытталған. Қала Кентербериден шамалы алыстықта болғандықтан, Фейвершем б.з. 50 жылы Клавдийдің б.з. 43 жылы жасаған алғашқы жаулап алуынан кейін осы жол желісінде орналасқан. Фейвершемде және оның төңірегінде римдік ғимараттардың көптеген қалдықтары табылды, соның ішінде Әйірбасқа Мария шіркеуінің астында монеталар мен құмыралар 1794 жылы батыс мұнарасын қайта жаңарту кезінде табылған. 2013 жылы қаланың жанындағы төбеде 12 000 адамға арналған 2000 жылдық римдік театрдың қалдықтары табылды. Британияда алғаш рет табылған ашық амфитеатрдың бұл стилі римдіктер өз империясының Еуропалық бөлігінде де қолданған. Археологиялық мәліметтер Фейвершемнің Кент саксон корольдерінің жазғы резиденциясы болғанын көрсетеді. 811 жылы ол корольдік иелікте болды және Мерсия королі Коенвульфтың жарлығында айтылған. Коенвульф қаланы «Фефрешемнің кішкентай корольдік қаласы» деп сипаттады, ал ол «Domesday Book» кітабында Favreshant деп тіркелген. Орта ғасырларда қала теңіз порты ретінде қалыптасып, 13 ғасырда Доверге кеме беріп, Бес порт конфедерациясына қосылды. 1360 жылы жарық көрген Ұлыбританияның Гоф картасында Суэль сауда үшін маңызды кеме жүретін арна ретінде көрсетілген.
Орта ғасырлар
Елді мекен Terra Regis деп тіркелді, яғни ол ежелгі патшалық иеліктерінің бір бөлігі болды. Король Стефан оны өзінің бас лейтенанты Вильгельм Ипреске берді, бірақ көп ұзамай оны Лиллчерчпен (қазіргі Хигхем) ауыстырды, соның арқасында Фейвершам иелігі Фейвершам аббаттығының мүлігіне қосылды. Стефан 1148 жылы аббаттық құрылтайын ұйымдастырды және ол жерде әйелі Матильда Булоньскаямен және ұлы Евстахий Булонь графымен бірге жерленген. Стефан аббаттыққа қолдау көрсеткендіктен, қала оның билігі тұсында тарихи маңызға ие болды. Осы кезеңде қаладан аббаттыққа қолайлы жолмен жету үшін Аббат көшесі салынды. Ол әлі де ағаштан жасалған үйлермен толы және «Оңтүстік-Шығыс Англиядағы ең әдемі ортағасырлық көше» деп сипатталған. Томас Калпеперге Генрих VIII 1538 жылы монастырларды тарату кезінде Фейвершам аббаттығын сыйлады. Аббаттықтың көп бөлігі бұзылды, ал Стефанның сүйектері Фейвершам ағысына лақтырылды деген қауесет тарады. 1964 жылы аббаттықта жүргізілген қазба жұмыстары бос қабірлерді ашты. 1539 жылы аббаттық тұрған жер, сондай-ақ жақын жерлер, Синк Портс Лорд-Вардені Сэр Томас Чейниге берілді. Фейвершам аббаттығының сақталған аз ғимараттарының ішінде Аббат шаруашылығындағы екі амбар бар. Кіші амбар 1425 жылы салынған, ал үлкен амбар, екеуінің ішіндегі үлкені, 1476 жылға дейін салынған. Амбарлардың жанында 14 ғасырдан бері сақталған Аббат шаруашылық үйі орналасқан. Аббаттықтың Сыртқы қақпасының шығыс жағындағы Аббат қонақ үйі Арденнің үйі ретінде сақталған. Бұл үй қазір Аббат көшесіндегі жеке тұрғын үй, және 1551 жылы Томас Арденнің қаны төгілген орын. Фейвершам қайырымдылық үйлерін 1614 жылы Томас Манфилд құрды және қаржыландырды, ал 1823 жылы Генри Райт қосымша үйлер салдырды. Орта ғасырларда жолдардың нашар сапасының салдарынан теңіз арқылы саяхаттау маңызды көлік дәлізі болды. 1581 жылы қала әкімі болған Ричард Тайлман (немесе Тиллман) Фейвершам портын кеңейтіп, екі кемежай салды. Ол қаладан Лондонға астық, бидай және сусын экспорттауда маңызды рөл атқарды. Орта ғасырларда Фейвершамда туған бірнеше белгілі тұлғалар болды. Фейвершамдық Хаймо Фейвершамда дүниеге келді, кейіннен Францискандықтарға қосылу үшін Парижге көшіп, «Аристотельдің Аристотелі» атанды. Саймон Фейвершам 13 ғасырдың ортасында осы қалада дүниеге келді, ал кейіннен 1304 жылы Оксфорд университетінің канцлері болды. Әйгілі қарақшы Джек Уордтың 1553 жылы Фейвершамда туғанына сенімді. Джон Уилсон, лютнист және мұғалім 1595 жылы Фейвершамда дүниеге келді, ол Корольдің адамдары үшін басты композитор және Оксфордтағы музыка профессоры болды. Қазір ол туған үйі орналасқан Аббат көшесінде тақташа орнатылған.
Жарылғыш заттар өндірісі
1573 жылы Фейвершемде оқ-дәрі зауыты салынған. Қаланың су диірмендерін қуатпен қамтамасыз ету үшін ара-арасында тоғап тасталатын өзені болған. 19 ғасырда зауыт жағалау бойында шамамен бір шақырымға созылған. Қазан мақтасының алғашқы өндірісі 1847 жылы Marsh Works-та жүзеге асырылған. Өндіріс тәсілдері бойынша тәжірибесіздік салдарынан жұмыс басталғаннан кейін көп ұзамай жарылыс болды, нәтижесінде бірнеше адам қаза тапты. 1916 жылғы 2 сәуірде, жексенбі күні, Үплис ауданындағы Swale зауыттарының бірінде, мұржадан ұшқан ұлпа арқасында 150 тоннаға жуық жоғары қуатты жарылғыш заттар сақталған цех жанып кетті. Оқиға салдарынан 100-ден астам адам қаза тауып, қаладағы жарылғыш заттар өнеркәсібінің төмендеуіне себеп болды. Қала қазір порты мен базары бар қауымдастық; ескі желкенді Темза баржалары жөнделіп, қайта салынып, өзен жағасында тоқтатылады.
Өнеркәсіптік революция және одан кейінгі кезеңдер
Кент – Англиядағы хмель өсірудің орталығы, жақын орналасқан Кентербери және Фавершем қалаларында бірнеше сыра зауыттары бар. «Shepherd Neame» сыра зауыты ресми түрде 1698 жылы құрылған, алайда Фавершемде сыра жасау ісі одан бұрын да болған. Зауыт Ұлыбританиядағы ең көне сыра зауыты деп есептеледі және әлі де отбасылық меншікте сақталып келеді. «Rigden» сыра зауытын 18 ғасырдың басында Эдвард Ригден құрған. Кейіннен 1922 жылы Кентерберидегі «George Beer» зауытымен бірігіп, «George Beer & Rigden» болып қайта құрылды, сосын оны Мейдстоун қаласындағы «Fremlin’s» сатып алды. «Whitbread» компаниясы 1967 жылы «Fremlin’s» зауытын сатып алып, 1990 жылы Фавершемдегі сыра зауытын жапты. Бұл орын қазір «Tesco» супермаркетіне айналды. Дәстүрлі горьковатый сыраға деген сұраныс төмендесе де, «Shepherd Neame» жылына шамамен 230 000 баррель өндіретін маңызды аймақтық сыра өндіруші болып қала береді. Қазір компания лицензия бойынша «India Pale Ale» сырасын да шығарады. Виктория кресімен марапатталған генерал-лейтенант сэр Филипп Ним Фавершемде дүниеге келген, ал 2014 жылы қала орталығында оған ескерткіш орнатылды. 1916 жылы Адмиралтействоның бірінші лорды лорд Фишердің тапсырысымен Джеймс Поллок және ұлдары «James Pollock & Sons (Shipbuilders)» Фавершемде кеме жасау шеберханасын ашты, олар десанттық кемелерге арналған баржаларды жасаумен айналысты. Фавершемде кеме жасау дәстүрі бар еді, ол көп ұзамай әлемдік нарыққа үлкен үлес қосты, «Molliette» және «Violette» сияқты кемелерді жасады, олардың екеуі де бетоннан құралған. 1916 жылдан 1969 жылға дейін Фавершемде 1200-ден астам кеме салынды және суға жіберілді. Фавершем базары әлі де қала орталығында өткізілуде. Бұл Кенттегі ең көне көше базары, оның тарихы 900 жылдан астам. Престон және Корт көшелерінде де ай сайынғы базарлар өткізіледі. 12 ғасырдан бері маңызды сауда жолы болған Абби көшесі 20 ғасырдың басында құлдырап кетті. Жергілікті тұрғындар аймақты қалпына келтіру және сақтау үшін белсенді күреске кірісті. 2009 жылы Фавершем қоғамының археологиялық зерттеу тобы (FSARG) Таннер көшесінің артқы аулаларында қаланың ортағасырлық теріханасының іздерін тапты. 2005-2007 жылдар аралығындағы «Саксондарды іздеу» жобасы барысында англосаксондықтардың қоныстанған жерлерінің іздері табылды, ал 2017-2019 жылдар аралығындағы «Патшалардың иелігін іздеу» жобасында жоғары мәртебелі қоқыс орны қазылып алынды.
Үкімет
1546 жылы Фейвершем қаласының мэріне, юраттары мен еріктілеріне жарғы берілді және 1685 жылы қайта жаңартылды; қалалық кеңес 1835 жылғы Муниципалдық корпорациялар заңы бойынша құрылды. Фейвершем парламенттік сайлау округі 1885 жылғы жалпы сайлауда құрылып, 1997 жылғы жалпы сайлауда Ситтгборн және Шеппи, сондай-ақ Фейвершем және Мид-Кент жаңа округтерімен алмастырылды. Қаланың парламент мүшесі 1945 және 1970 жылдар аралығында Консервативтік партиядан басқа партиядан сайланды. 2015 жылдан бері округтің депутаты консерватор Хелен Уэтели болып табылады. Фейвершем Свал жергілікті басқару ауданының құрамында. Қалада Абби, Давингтон Приориясы, Сент-Анн және Уотлинг атты төрт сайлау округі бар. Фейвершем қалалық кеңесінің гербі, Фейвершем Гильдия залында өтетін отырыстарды өткізетін, Англияның корольдік гербіне негізделген, бұл қаланың мәртебелі тарихын көрсетеді.
География
Фэвершем Ситингборн мен Кентерберидің арасында шамамен бірдей қашықтықта орналасқан. Ол Лондоннан оңтүстік-шығысқа қарай 48 миль (77 км), Мейдстоуннан шығысқа қарай 18 миль (29 км) және Эшфордтан солтүстікке қарай 14 миль (23 км) қашықтықта жатыр. Жақын маңдағы ауылдарға солтүстікке қарай Оар өзені арқылы Оар, Людденхам, Мокбеггар және Оспринг жатады. Географиялық тұрғыдан алғанда, Фэвершем солтүстікке қарай батпақты жерлермен, ал оңтүстікке қарай кірпіш топырағы, құм мен бор араласқан жерлермен шектеседі, бұл Солтүстік Даунсқа алып келеді. Фэвершем сағасы қаланы материктік Кент пен Шепи аралын бөліп тұратын Суэлге қосып тұрады. Айналасындағы аймақ Оңтүстік Свал табиғат қорығының бөлігі болып табылады, ол жабайы құстар мен су құстарына танымал. Фэвершем маңындағы жағалау – соңғы мұз дәуірінен бері Ұлыбританияның айналасындағы теңіз деңгейінің өзгеруінің салдары. Рим Британиясы кезінде және бірінші мыңжылдықта Фэвершем жағалауы үлкен саға болып, Оар және Гравенни жартылай аралдар болған. Орта ғасырларда жерді мелиорациялау, Вантсум өзенін жауып, Танет аралын материктік Кентке қосу арқылы Фэвершемге келіп толысқан судың мөлшері азайды. Бұл сағалардың біртіндеп лайлануына әкелді; Фэвершем сағасы мен оның салалары 16 ғасырдан бері лайланудың алдын алу және кеме жүруді мүмкін ету үшін бірнеше шлюздермен жабдықталған. Фэвершем бұрын Ұлыбританиядағы ең жоғары температураның рекордын (2003 жылы) 38,5 °C (101 °F) көрсеткен. Бұл Ұлыбританиядағы тіркелген температураның сенімді түрде алғаш рет осы деңгейге жеткені болды. Бұл рекордге шамамен 16 жыл бойы ешкім жете алмады, бірақ 2019 жылдың 25 шілдесінде Кембридж университетінің ботаникалық бағында 38,7 °C (102 °F) температура тіркелді, бұл бұрынғы рекордтан 0,2 °C (0,4 °F) жоғары. Фэвершем әлі де тамыз айындағы Ұлыбританиядағы ең жоғары максималды температураның рекордын сақтап тұр, бұл рекорд 2003 жылы тіркелген. Абсолюттік ең төменгі температура 1966 жылдың қаңтарында тіркелді. 2011 жылғы Ұлыбританиядағы халық санағы бойынша Фэвершемнің халқы 19 316 адамды құрады, бұл 2001 жылғы халық санағынан 1 606 адамға көп. Халық саны Абби (6 084), Давингтон Приориясы (2 593), Сент-Анн (5 268) және Уотлинг (5 371) аудандары бойынша бөлінді. Қала тұрғындарының 17 868-і Англияда туған.
Мәдениет
Фейвершемдік Арден – 1590 жылы Уильям Шекспир немесе Кентербериде туған Кристофер Марлоу жазған Томас Арденнің өлтірілуі туралы пьеса. Ол қаладағы қазіргі заманғы Арден театрына атын берген. Жергілікті театр ұжымдары әр күзде Кентербери фестивалі аясында театрда қойылымдар қояды. Патшалық кинотеатр қала алаңының жанында орналасқан. Ол 1936 жылы ашылды және қазір II дәрежелі ескерткіш болып саналады. Ұлыбританияда сақталған екі Тюдор стиліндегі кинотеатрдың бірі – осы. Фейвершем қоғамы 1962 жылы құрылды және Ұлыбританиядағы ең көне азаматтық қоғамдардың бірі. Ол Fleur de Lis Heritage Centre-ді бас кеңсесі ретінде иеленеді және басқарады. Орталықта қаланың тарихы мен мәдениетін көрсететін үлкен мұражай, сондай-ақ кітап дүкені бар қалалық ақпараттық орталық орналасқан. Maison Dieu ("Құдай үйі") қала орталығынан оңтүстік-батысқа қарай A2 тас жолында орналасқан. Ол 1234 жылы III Генрих патшаның тапсырысымен салынған аурухана, монастырь, жатақхана, зейнеткерлер үйі және патшалық резиденция. Қазір Англия мұрасының қамқорлығында. Оны Maison Dieu Trust басқарады және Faversham Society-мен тығыз байланыста. Ол аймақтағы римдік артефакттардың мұражайы болып табылады. Давингтон монастыры қала орталығынан солтүстік-батысқа қарай орналасқан және 12 ғасырдың ортасында негізделген. Қазіргі уақытта оны музыкант және қоғамдық белсенді Боб Гелдоф иеленіп отыр. Брогдейл фермасы, қала орталығының оңтүстігінде орналасқан, 1954 жылдан бері DEFRA Ұлттық жеміс коллекциясын қабылдап келеді. Онда 2040-тан астам алма сорттары, 502 алмұрт, 350 слива, 322 вишня, сондай-ақ жидектер, жаңғақтар мен жүзімнің кішігірім коллекциялары бар. Барлығы жеміс бақтарында өсіріледі. Ферма жыл бойы көптеген жеміс фестивальдерін, экскурсияларды және мектептерге арналған шараларды ұйымдастырады. Сондай-ақ, бау-бақшалар арқылы өтетін 9 дюймдік Faversham шағын темір жолы да бар. 2011 жылы қала 10 000 фунт стерлингтік көшірме емес, шамамен 20 миллион фунт стерлингтік құндылығы бар Магна Картының түпнұсқасын иеленгені анықталды. 2015 жылы көшірме қаланың Александр орталығында көпшілік назарына ұсынылды – 715 жылдан бері алғаш рет. Магна Карты және басқа да қалалық жарғылар қазір Фейвершемдегі 12 Market Place мекенжайында тұрақты түрде көрсетілуде. 2021 жылы түсірілген тамил фильмі Jagame Thandhiram, бас рөлде Дхануш ойнаған, Фейвершемде, соның ішінде Iron Wharf-та түсірілді. 2023 жылдың тамызында Катарина Парр жазған дұға кітабының көшірмесі табылып, Фейвершемдегі Fleur de Lis Heritage Centre-де қойылды. Бұл әйелдің ағылшын тілінде жазған алғашқы кітабы.
Медиа
Жергілікті жаңалықтар мен теледидар бағдарламаларын BBC South East және ITV1 Meridian ұсынады. Теледидар сигналдары Довер және Блюбелл Хилл хабар таратушыларынан, сондай-ақ қаланың оңтүстік-батысында орналасқан жергілікті қайталағыштан (ретранслятордан) қабылданады. Фейвершамның жергілікті радио станциялары – BBC Radio Kent, Heart South, Gold, KMFM Canterbury және Radio Faversham – қоғамдық радио станциясы. Жергілікті газеттер: "Фавершам Таймс", "Фавершам Ньюс", "Ай" және "yourswale".
Қоғамдық құралдар
Фейвершам демалыс алаңы (жергілікті түрде Фейвершам Рек, немесе жай ғана Рек деп аталады) қала орталығынан шығысқа қарай орналасқан. Ол 1860 жылы жергілікті заңгер Генри Райт құрамында 70 адам тұратын екі қайырымды үйі бар, £70,000 көлеміндегі мүлігін қала халқының демалуы үшін қалаға сыйлаған. 1916 жылы Уплисте болған жарылысқа жақын орналасқан Оар оқ-дәрі зауыты қазір халыққа тегін ашық елдік саябақ және табиғат қорығы болып табылады. Оар батпақтары құстарды сақтау үшін маңызды аймақ. Бұрынғы Харти паромының орнынан Суэлден Шепи аралына өтетін ақпараттық орталық бар. Өңдеу цехтарының және басқа да диірмендердің қалдықтары сақталған, әртүрлі бағыттар белгіленген. 1934 жылы Ардирге көшірілген 20 ғасыр басындағы электрмен жұмыс істейтін оқ-дәрі зауыты елге қайта әкелінді және көрмеге қойылды. 18 ғасырға жататын зауыттың қоңырауы да елге қайтарылды және Фейвершамның Fleur de Lis мұражай орталығында қойылған. Stonebridge Pond, алғашқы Chart Mills орнында, 1980 жылдардың басында Swale Borough Council-ге сыйға тартылды. Қазір ол су құстарындарының панасы болып табылады.
Көрнекті орындар
Фейвершам тас шіркеуі (Нортон, Бакленд және Стоун) – Эльвартонның Әзіретіміз шіркеуінің қалдығы, Фейвершам қоғамы басқаратын ежелгі ескерткіш. Ол Рим империясынан бұрынғы Британиядағы түрлі діни ғұрыптар орындалған жер ретінде пайдаланылған және Британияда түрлі діни ғибадатханасы бар шіркеудің жалғыз қалдығы болып табылады. Ғимарат шамамен 601 жылға қарай шіркеуге айналдырылды, осы кезде Папа Григорий I түрлі діни ғибадатханаларды қиратудың орнына қайта жаңартуға шақырды. Шіркеу 16 ғасырдан бері қызмет етпейді және Реформациядан бері «жарамсыз күйде» деп хабарланған. Фейвершам аббаттығы Генрих VIII таратып жібергенімен, жақын орналасқан Әзіретіміз Мәрияның қайырымдылық шіркеуі, Фейвершам шіркеуі сақталған және 1950 жылдан бері бірінші санаттағы ғимарат болып табылады. Шіркеу 1147 жылы король Стефан мен королева Матильда құрған, ал 1794-97 жылдары қаланың көптеген жерлерінен көрінетін ерекше шпилі қосылған. Шіркеудің ішкі бөлігі 19 ғасырдың ортасында сэр Джордж Гилберт Скотт архитектордың жобалауымен қайта жаңартылды, ол неф пен трансепттерді қайта жобалады және шпильге тас қаптама қосты. Шіркеуде 3 ғасырда Фавершамға қашқан Әзіз Криспин мен Криспианға арналған алтарь орналасқан. Әзіз Екатерина шіркеуі нормандық дәуірден бастау алады және 1860 жылдары кеңінен қайта жаңартылды. Қаланың оңтүстік-батысында орналасқан Оспринг шіркеуі нормандық Британиядан бастау алады, тек 1866 жылы салынған мұнарасы ғана жаңа. Әзіз Юдтың ұлттық қасиетті орны – Кармель тауындағы Әзіретіміз шіркеуіндегі рим-католик қасиетті орны. Ол 1955 жылы құрылған және католик паломниктерін үнемі тартады. Жоғарғы Брентсте орналасқан, екінші санаттағы Әзіз Иоанн Евангелист шіркеуі 1881 жылы Слейфордтың Кирк және ұлы компаниясымен салынған. Оны Фейвершамдағы Синдал үйінің иесі, оқ-дәрі өндірушінің жесірі миссис Холл құрды. Тарихи орталық аймақ, әсіресе вокзал мен арық арасындағы жаяу жүргіншілерге арналған бөлігі, келушілерді қызықтырады, олар қаланың тарихымен және ерекшеліктерімен Fleur de Lis орталығында таныса алады, онда туристік ақпарат беріледі және мұражай орналасқан. Гилдхолл орналасқан базар алаңында аптаның бірнеше күні тұрақты базар өткізіледі. Жақын маңдағы көшелерде ескі пабтар, қайырымдылық үйлер, дүкендер, сондай-ақ өсіп келе жатқан өнер галереялары мен мейрамханалар бар. Фейвершам коттедж ауруханасы 1887 жылы ашылды. 1922 жылы кеңейтіліп, Бірінші дүниежүзілік соғысқа арналған ескерткіш салынды, оны вице-адмирал Хью Эван Томас ашты. Кейіннен ескерткіш Екінші дүниежүзілік соғыста қаза тапқандарды еске алу үшін қайта жаңартылды. 2014 жылы ескерткіш екінші санаттағы ғимарат деп танылды. Фейвершам зираты 1898 жылы ашылды. Капелла Эдвин Повердің жобалауымен салынған. Зиратта 1916 жылғы оқ-дәрі жарылысынан қаза тапқан 73 адам жерленген, олар екінші санаттағы Faversham Munitions Explosion Memorial ескерткішімен еске алынған. Сондай-ақ, зиратта ирланд жазушысы Кейт О'Брайен жерленген.
Көлік
Фэвершем Лондоннан Кентербериге және Ла-Манш портына дейінгі тарихи маңызды A2 жолына жақын орналасқан. Бұл жол ежелгі жол ретінде басталып, римдіктер оны кейін асфальттап, Антониндік маршрутында Iter II (Екінші маршрут) деп белгілеген. Англосакстар оны Wæcelinga Stræt (Watling Street) деп атаған, ал Мэтью Париж 1250 жылы шығарған Schema Britannie картасында осылай көрсеткен. Жол маңызды артерия болып қала берді және 1596 жылы Филип Симонсонның Кент картасында Фэвершемнің жанынан өтетіні бейнеленген. A2 жолы әлі де Ситтингборн мен Кентербери арасындағы трафикке қызмет етеді, бірақ Лондонға бағытталған көліктер енді M2 тас жолын пайдаланады. A299 Thanet Way Танет аралына қатынауды қамтамасыз етеді, ал A251 Ashford Road Эшфордқа жергілікті жол болып табылады. The Mall – A2 жолынан қала орталығына дейінгі басты жолдардың бірі. Ол 18-шы ғасырдың соңында құрметті келу жолы ретінде салынды және бойымен виллалар салынуына ықпал етті. Фэвершем теміржол станциясы 1858 жылы ашылды. Ол 1898 жылы толығымен қайта жаңартылып, II санатқа енгізілді. Алғашқы теміржол құрылысының бөлігі болған бұрынғы жүк қоймасы да II санаттағы мүліктер тізіміне кіреді. Southeastern компаниясы Лондонға, Виктория немесе Сент-Панкрас станцияларында аяқталатын бағыттармен қатынайды. Кері бағытта пойыздар Довер Приориға (Кентербери Ист арқылы) немесе Рамсгейтке (Маргейт арқылы) барады. 2009 жылдан бері High Speed 1 желісі арқылы Faversham Ebbsfleet International, Stratford International және London St Pancras станцияларымен байланыстырылған. Қалаға бірнеше автобус маршруты қызмет көрсетеді. Arriva Southern Counties 333 маршрутымен Ситтингборнға, ал Stagecoach in East Kent 3, 3X, 3A, 3B маршруттарымен Кентербериге және 666 маршрутымен Эшфордқа қатынайды. Regent сонымен қатар 638 маршрутымен Уитстеблге және 660 маршрутымен Stalisfield Green мен Graveneyге қызмет көрсетеді. Ұлттық велосипед жолы 1 қаладан өтеді, Уитстеблден Ситтингборнға қарай саяхаттайды. Swale Borough Council қалада автобус және велосипед инфрақұрылымының жетіспеушілігіне алаңдаушылық білдірді, әсіресе жол және теміржолмен салыстырғанда, сондай-ақ жақын ауылдық аймақтарға қоғамдық көліктің жетіспеушілігіне назар аударды.
Білім
Фэвершемде XII ғасырдан бері мектеп болған. Мұрағаттық деректер бұл 1420 жылы грамматикалық мектепке айналғанын көрсетеді. 1526 жылы Генри VII және Генри VIII-нің капелланы, Оксфордтағы All Souls колледжінің қамқоршысы Джон Коул Эуэлл фермасының жерінде жаңа грамматикалық мектеп ашты. Аббатхана таратылғаннан кейін бұл мүлік пайдаланылмай қалды, ал оның орнына 1587 жылға дейін жаңа грамматикалық мектеп ашылмады. 1856 жылы Wreights School коммерциялық мектебі, ал 1883 жылы The Gibbs School қыздар мектебі құрылды. Екі ұлдар мектебі 1920 жылы біріктіріліп, Елизавета патшаның грамматикалық мектебі құрылды. Қазіргі мектеп 1967 жылы ұлдар мен қыздар мектептерінің бірігуімен құрылды, бұл Кенттегі алғашқы аралас грамматикалық мектеп болды. The Abbey School – 1983 жылдың қыркүйегінде Ethelbert Road Boys School және Lady Capel Girls School бірігіп құрылған Бизнес және Кәсіпкерлік академиясы. Онда 1000-нан астам оқушы оқиды және ол қаланың оңтүстігінде, A2 Лондон тас жолының жанында орналасқан.
Спорт
Фейвершам Таун ФК 1884 жылы құрылды және Истмия лигасының Оңтүстік бірінші дивизионында өнер көрсетеді. Қаланың оңтүстігінде 2000 адамдық стадион орналасқан және Англия ұлттық футбол құрамасынан басқа, үш арыстанның эмблемасын тағуға құқы бар жалғыз команда. Фейвершам әйелдер хоккей клубы қазіргі уақытта Оңтүстік-Шығыс хоккей лигасының 6-дивизионында ойнайды және 2023/24 маусымында екінші орынды иеленді. Фейвершам әйелдері Мина Джонс кубогының қазіргі иелері, 2024 жылдың сәуір айында көршілес Ситтингборн командасын 2:0 есебімен жеңіп алды. Астро жабынының қала ішінде болмауына байланысты, әйелдер командасы өз үй ойындарын жақын орналасқан Ситтингборн қаласында өткізеді. Король Георг V ойын алаңдары – 1876 жылы Кент және Гэмпшир графтық крикет клубтары арасында өткен бірінші сыныпты матчты қабылдаған Маунт-Филдтен қалған жалғыз орын.
Мәдени сілтемелер
Жазушы Рассел Хобан 1980 жылғы, соңғы апокалипсис туған кездегі "Риддли Уокер" романында Фавершамды "Аталар Хамы" деп өзгертіп қолданады.