Кіріспе

Гибсон L 5 – 1923 жылы Мичиган штатының Каламазу қаласындағы Gibson Guitar Corporation компаниясы жасаған қуыс корпусты гитара. F тесіктерімен жасалған алғашқы гитара, L 5 акустикалық инженер және дизайнер Ллойд Лоардың жетекшілігімен құрастырылды және содан бері өндірісте. Ол биг-бенд дәуірінде компанияның басты гитарасы саналды. Бастапқыда бұл аспап тек акустикалық нұсқада ұсынылды, ал жартылай акустикалық модельдер 1940 жылдарға дейін қолжетімді болған жоқ.

Дизайн және құрылыс

Әлем бойынша L 5 гитарасы F тесіктерімен жабдықталған алғашқы гитара болды. Сол кезде де, қазір де L 5 гитарасының құрылысы, ою, нығайту және реттелу тұрғысынан виолончель жасауға ұқсас. Осы гитара да, виолончель де, ішіндегі кескінделген және реттелген ағаштар арқылы, саптардың акустикалық дірілісін күшейту және тарату үшін, проекциялық нүктелер ретінде F тесіктерін пайдалана отырып, ұқсас принциппен жасалған. 1922 жылдан 1934 жылға дейін L 5 гитарасы 16 дюймдік төменгі бөлігінің енімен шығарылды. 1934 жылы төменгі бөлігінің ені 17 дюймға дейін ұлғайтылды, және бұл ен қазірге дейін қолданылып келеді. Сондай-ақ 1934 жылы "L5 Super" деп аталған, 18 дюймдік аркалық гитара да шығарылды, кейіннен ол Gibson Super 400 деп атау өзгертті. Бұл екі өте әсем безендірілген акустикалық гитаралар – Gibson компаниясының ең жоғары сапалы оюлы аркалық аспаптары. 1930 жылдардан бері Gibson компаниясы 17 дюймдік бірнеше аркалық гитараларды жасады, оның ішінде қолжетімдірек, аз безендірілген модельдердің түрлері де бар.

Соғыстан кейінгі жылдар

Соғыстан кейін Гибсонның қалыпты өндірісі қайта басталғанда, L 5 моделі алдыңғы онжылдықтың соңында жасалған 17 дюймдік акустикалық аспапқа өте ұқсас болды. Бас жағындағы логотипті қалампирлі жазудан "блок" стиліне өзгертуден басқа, кейінгі жылдардағы ең маңызды өзгеріс – электрлі L 5 моделінің енгізілуі болды. 1951 жылы 17 дюймдік L 5 сол кездегі музыкалық қажеттіліктерге сай келу үшін P 90 датчиктерімен жабдықталды. Бұл модель L 5 CES деп аталды, яғни "Cutaway Electric Spanish" (қиықталған электрлі испандық). Бұл аспап стандартты күн сәулесі түсінде немесе сары, табиғи түсте жасалуы мүмкін еді. Дегенмен, L 5 акустикалық нұсқасы осы жаңа модельмен алмастырылмады және параллель нұсқа ретінде қолжетімді болып қалды. 1958 жылдан бастап P 90 датчиктері хамбакерлермен ауыстырылды.

1950 жылдардың соңынан бүгінгі күнге дейін

Бүгінде L 5 стандартты моделі L 5 CES болып табылады, бұл электрлік нұсқасы, жақсы өңделген аркалар күшейтілгенде туындайтын кері байланысты азайтуға арналған. Гибсон L 5-тің әртүрлі өлшемдегі шектеулі серияларда шығарылатын нұсқаларын жасайды. Мысалы, "L 5 CT" (cutaway thin – тігісі жіңішке) – жұқа корпусты модель, оның жалпы сипаттамалары бірдей, тек корпустың қалыңдығы басқа. CT моделі алғаш рет Джордж Гобель үшін жасалды, ол кішірек гитара қалаған. L 5-тің тағы бір нұсқасы – 1950-1960 жылдардағы танымал джаз-гитаристінің құрметіне аталған Уэс Монтгомери моделі. Вес Монтгомери моделінде мойын бөлігінде бір "Classic 57" пикап орналасқан, ал үстіңгі бөлігін параллельді тіреулер қолдайды. Параллельді тіреулер – стандартты және ең көп таралған түр, олар X-тәрізді тіреуге қарағанда дыбысты әлдеқайда жақсы жеткізеді деп есептеледі. 1955 жылғы Gibson Byrdland моделі – Билли Берд пен Хэнк Гарланд жасаған тағы бір L 5 нұсқасы. Byrdland гитарасының корпусы L 5 стилінде жұқа болып келеді және бастапқыда қиын аккордтарды ойнауға көмектесетін салыстырмалы түрде тар мойынмен және 23 ½ дюймдік қысқа мензурасымен жабдықталған. L 5 Signature және L 5 Studio сияқты бірнеше L 5-тің іші қуыс модельдері де жасалды. ES 5 – фабрикада жасалған алғашқы үш пикапты гитара. ES 5 1949 жылы ұсынылған L 5 моделінен шыққан, кейіннен Gibson ES 5 Switchmaster ретінде жаңартылды. L 5-тен айырмашылығы, оның қатты кесілген шырша алдыңғы бөлігі, қатты клен қабырғалары мен артқы бөлігі болса, ES 5 корпусы кері байланысты болдырмау үшін престелген ламинатталған ағаштан жасалған. Гибсон электрлік модель үшін ең жақсы дыбыс ағашының қажеті жоқ деп санайды және престелген ламинатталған ағаш өндірістің арзан моделін жасауға мүмкіндік береді, соның арқасында мұндай аспаптар кесілген аспаптарға қарағанда көптеген музыканттардың қолына тиеді. L 5 CES – 1951 жылы ұсынылған L 5-тің тікелей электрлік нұсқасы. Олар бастапқыда P 90 пикаптарын қолданды, бірақ 1958 жылдан бастап хамбакер пикаптарына көшті. 1961 жылдан 1969 жылға дейін көптеген L 5CES гитаралары "флоренциялық" (өткір) тігісімен жасалды, бұл "венециялық" (дөңгеленген) тігіс дизайнын алмастырды.

Белгілі орындаушылар

L 5 бірнеше буын бойы көптеген орындаушылардың қолында болды. RCA-ның 50-жылдардағы Уэс Монтгомери мен Элвис Пресли жазбаларының көпшілігі Скотти Мурдың L 5-інің дыбысын қамтиды. Нэшвиллдегі сессиялық гитарист Хэнк Гарланд, өзінің қазалы апаттан бұрын жазған танымал джаз альбомдарымен мәшһүр болған, көбінесе L 5-ті таңдаған. Көпшілікке әйгілі емес факт – L 5 Граучо Маркс жеке өмірінде әрдайым қасында ұстаған гитара. Көпшілікке кеңінен танымал болмаса да, Маркс гитараны жақсы ойнаған. Қазіргі заманғы гитаристтердің арасында танымал жазбаларда және тікелей эфирде L 5-ті ойнағандар: Tuck and Patti тобынан Так Андресс, Мелвин Спаркс, Ли Ритенур, Джордж Ван Эпс және Ховард Робертс (ол L 5-інде «The Twilight Zone» сериалының әйгілі тақырыбының алғашқы ноталарын жазған). Джон Мейер 2008 жылғы «Where the Light Is» тікелей концерттік CD/DVD-сінде оны қолданды. Эрик Клэптон «Reptile» (2001) альбомын жазу үшін L 5-ті пайдаланды, сондай-ақ 2002 жылғы «One More Car, One More Rider» концерттік CD/DVD-сінде «Reptile» және «Somewhere Over the Rainbow» әндерінде де қолданды. L 5-тің алғашқы орындаушыларының қатарында Эдди Ланг және Картер отбасынан Мейбелл Картер бар, ол мансабының көп бөлігінде 1928 жылғы танымал үлгісін ойнады. Мейбелл Картердің L 5-і қазір Теннесси штатының Нэшвилл қаласындағы Кантри музыкасының Даңқ залында сақталады. Джанго Рейнхардт 1946 жылдың қараша айында Дьюк Эллингтонмен бірге гастрольдік сапарында DeArmond пикаппен жабдықталған L 5-ті орындады. Граучо Маркс 1932 жылғы Маркс ағайындарының «Horse Feathers» фильмінде L 5-ін ойнап көрсетеді. Клинт Иствуд 1982 жылғы «Honkytonk Man» фильмінде L 5-ті бейнелеген. Бұл 1939 жылы енгізілген кесілген корпус (cutaway) дизайнына ие болған, бірақ Ұлы депрессия кезеңінде өтетін оқиғаға сәйкес келмейді. Комедияшы және әнші Джордж Гобельге 1958 жылы оның досы Милтон Берл жасаған арнайы L 5 аркалық гитарасы сыйға тартылды, ол «L 5CT» (кесілген корпус, жұқа) деп аталды, мойнының ұзындығы (24 3/4") және корпусының тереңдігі (2 3/8") өзінің кішкентай бойына сай келіп, жаңа түсті телешоуында жақсы көріну үшін қызыл түспен боялған. 1958 жылдан 1963 жылға дейін 45 L 5CT шығарылды, бұл оларды Гибсонның ең сирек модельдерінің біріне айналдырды. Олардың көпшілігі акустикалық гитаралар болды, бірақ кейбіреулері пикаптармен бірге келді. Ең сирек L5 моделі L 5CT-нің туысқан моделі болды. Ол «Crest» деп аталды. Оны 1961 жылы Гибсон қызметкері Энди Нельсон (L 5CT дизайнына көмектескен) ойлап тапты. Ол L 5CT-нің жұқа корпусына ие болды, бірақ 1961 жылғы жаңа «флоренциялық» кесілген корпусы, Super 400 стиліндегі инкрустациясы және бас жағындағы ерекше рыцарь/қалқан дизайнымен ерекшеленді. Барлығы 1961 жылы жасалған алты Crest шығарылды, олардың екеуі де бірдей болған жоқ. Гибсон 1969-70 жылдары «Crest» деп аталатын тағы бір модель шығарды, бірақ ол ES 330-ға ұқсас, бірақ розен ағашынан жасалған корпусы және жүзетін пикаптары бар басқа аспап болды. 1970 жылдары Гибсон L 5S-ті шығарды, ол L 5 аркалық гитарасының қатты корпустық нұсқасы болды. Оны Пат Мартино, Пол Саймон және 1973-1976 жылдары Grand Funk Railroad тобының Марк Фарнер қолданды (ол гитарамен топтың 1975 жылғы «Caught in the Act» концерттік альбомының мұқабасында көрінеді); сондай-ақ Ронни Вуд 1988 жылы X Pensive Winos тобымен гастрольдік сапарында Кит Ричардсқа берген бір пикаптық арнайы үлгісі жасалды. Жақында L 5-тің екі кесілген корпустық нұсқасы нарыққа енгізілді. Корпустың тереңдігі 2 3/8" дейін азайтылды. Жоғарғы кесілген корпус тек әсемдеу үшін жасалған, өйткені мойынның негізі немесе өкшесі жоғары ладтарға қол жеткізуге кедерілді.