Кіріспе

Дәрменсіз етуге арналған қару

Электр шокпен соққы беретін қару – дәрменсіз етуге арналған қару. Ол бұлшықет функцияларын уақытша бұзуға және/немесе ауырсыну тудыруға бағытталған электр тоғын береді, әдетте елеулі жарақаттарға әкелмейді. Мұндай құрылғылардың көптеген түрлері бар. Электр тоққыштары, таяқшалары (немесе шоқтар), мал шоққыштары, шок мойлықтары және белдіктері электр тоғын тікелей байланыс арқылы береді, ал Tasers жұқа, иілгіш сымдар арқылы соққы беретін снарядтарды атып шығарады. Қарапайым мылтықтан атуға болатын және сымдар қажет етпейтін ұзын қашықтықтағы электр шок снарядтары да жасалған. Екі термин көбінесе бірін-бірі алмастырып қолданылса да, электрошокерлер негізінен сенсорлық жүйке жүйесіне әсер ету арқылы ауырсынуға бағыныштылық арқылы жұмыс істейтін тікелей байланыс қарулары болып табылады. Ол бұлшықеттердің бұзылуына да әкелуі мүмкін, бірақ бұл әдетте 3-5 секундтік тікелей байланыс талап етеді. Қарама-қарсылығы, Taser – ұзақ қашықтықтағы қару, ол тікенді оқтарды атып, моторлық жүйке жүйесі арқылы ерікті бұлшықеттік басқаруды бұзу арқылы нысананы дәрменсіз етеді. Дегенмен, кейбір Taser модельдері бұл айырмашылықты жояды, себебі олар "тікелей соққы" беруге қабілетті, бұл ауырсынуға бағыныштылық техникасы болып табылады, ол қаруды нысананың денесімен тікелей байланысқа келтіріп, зерттеушілерді атпастан шок беруді қамтиды.

Тарих

1935 жылы кубалық Сирил Диас полиция қолдануы үшін электрошокты қолғап жасады. Қолғап 1500 вольт электр тогын берді (қазіргі заманғы тазерлердің қуатының 3% ғана).

Джек Кавер, NASA зерттеушісі, 1969 жылы тазерді жасауға кірісті. 1974 жылға қарай ол құрылғыны аяқтады және оны бала кезіндегі батыры Том Свифт («Томас А. Свифттің электр мылтығы») деп атады. Тазер Public Defender өнімінде ұңғын қозғалтқыш ретінде қарапауыз қолданылды, бұл АҚШ Алкоголь, темекі және қару-жарақ бюросының оны 1976 жылы қару ретінде жіктеуіне әкелді. Кавердің патенін Nova Technologies 1983 жылы Nova XR 5000 үшін бейімдеді, бұл олардың алғашқы оқ атпайтын, қолмен ұсталатын электрошокері болды. XR 5000 дизайны бүгінгі күні қолданылатын шағын, қолмен ұсталатын электрошокерлердің бастапқы көзі ретінде кеңінен көшірілді.

Жұмыс істеу принципі

Электрлік соққы қаруы технологиясы денедегі бұлшықеттерді іске қосу механизмдерін жою үшін уақытша жоғары кернеулі, төмен ток электр разрядын қолданады. Көбінесе электрошокер деп аталатын электрошок қарулары, 100 жылдан астам уақыттан бері қолданылып келе жатқан мал айдау құралдарының (cattle prod) туысы болып табылады. Жәбірленуші екі металл зонд арқылы қозғалмайды, олар сымдармен электрошок құрылғысына қосылады. Жәбірленуші ауырсынуды сезінеді және электр тогы қолданылған кезде уақытша сал болуы мүмкін. Электршокерлердің, электрошокер-мылтықтардың және мал айдау құралдарының жұмыс істеуі үшін қаруды есірткісіз етуге жеткілікті ток қажет. Ток болмаса, бұл қарулар есірткісіз етуді жасай алмайды және қарудың есірткісіз ету қабілетінің деңгейі оның токты дұрыс пайдалануына байланысты. Электр шок құрылғыларын дененің аса сезімтал жерлеріне қолдану одан да ауыр тиетіндігі хабарланды. Электрошокерді қолдану үшін ең тиімді жерлер – жоғарғы иық, қабырға қуысының асты және жоғарғы жамбас. Жоғары кернеу қолданылады, бірақ көптеген құрылғылар өмірге қауіпсіз ток қолданады, сондықтан бір соққыдан өлім әдетте болмайды. Бұл "шок" бұлшық еттердің бақылаусыз қылығынан туындайды, бұл бұлшық еттердің спазмдары ретінде көрінеді. Көптеген электрошок қаруларының ішкі тізбектері өте қарапайым, олар осцилляторға, резонанстық тізбекке (қуат инверторына) және трансформаторға немесе диодты конденсаторлық кернеу көбейтушіге негізделген, бұл жоғары кернеуді ауыспалы ток разрядына немесе үздіксіз тікелей ток разрядына жеткізеді. Олар өндіруші мен модельге байланысты бір немесе бірнеше батареялармен қуаттануы мүмкін. Өндірілетін ток мөлшері қажетті есірткісіз ету қабілеттеріне байланысты, бірақ дұрыс ток есептемелері болмаса, жоғары кернеудің әсері азаяды. Шығу кернеуі 100 В-тан 6 кВ-қа дейін, ток интенсивтігі 100-ден 500 мА-ға дейін, жеке импульстің ұзақтығы 10-дан 100 мкс (микросекунд) аралығында, импульстің жиілігі 2-ден 40 Гц-қа дейін, берілген электр заряды 15-тен 500 мкКл (микрокулон) аралығында, ал берілген энергия 0,9-дан 10 Дж-ға дейін болуы мүмкін деп мәлімделеді. Нысанаға тиген кездегі шығыс тогы нысананың кедергісі, тері түрі, ылғалдылық, денедегі тұздылық, киім, электрошок қаруының ішкі тізбегі, разряд формасы және батареяның жағдайы сияқты әртүрлі факторларға байланысты болады. M 26 Taser модельдері шамамен 10 микросекундқа созылатын импульстарда 18 амперге дейін жететін ең жоғары ток шығарады. Өніммен бірге келген өндірушінің нұсқаулары мен нұсқаулықтарында жарты секундтық соққы қатты ауырсыну мен бұлшықеттердің жиырылуын тудырады, көптеген адамдарды қатты таң қалдырады делінген. Екі-үш секундтан кейін жәбірленуші әдетте басы ауырып, жерге құлайды, ал үш секундтан астам уақыт өткенде толықтай дезориентацияланып, кем дегенде бірнеше секундқа құлайды. Taser International құқық қорғау органдарына "TASER құрылғысының электр зарядына ұзақ немесе үздіксіз әсер етуі" жинақталған шаршау және тыныс алудың қиындығы сияқты медициналық тәуекелдерге әкелуі мүмкін екенін ескертеді. Ескі үлгідегі Taser құрылғыларында автоматты тоқтату болмағандықтан, көптеген офицерлер оны қайта-қайта немесе ұзақ уақыт бойы қолданған, осылайша күдіктілердің жарақаттануына немесе өліміне себеп болуы мүмкін. Қазіргі X26 моделі тоқтап, қайтадан соққы жіберу үшін батырманы қайта басу қажет болғанша 5 секундтан кейін автоматты түрде тоқтайды. Батырманы ұзақ соққы үшін үнемі басып тұруға болады немесе құрылғыны толық бес секунд өткенше өшіруге болады. Құрылғыларда бірнеше полицейдің бірнеше соққы беруіне қарсы қорғаныс жоқ, бұл ұсынылған ең жоғары деңгейден асып түсуі мүмкін.

Қарсы шаралар

Бұл мата киген адамды тазерлерден немесе басқа да электрсоққы құралдарынан қорғайтынын алға тартады.

Компактты тоңдырғыштар

Қолмен ұсталатын, шағын электрошокерлер теледидар пульті немесе калькулятордай шағын болып келеді, және оларды қолданғанда нысанаға тигізу қажет. 1983 жылы жасалған XR 5000 үлгісінің бастапқы дизайнында электродтар бір-бірінен алыс орналастырылып, электродтар арасындағы дауысты электр доғасы көрінетін ескерту ретінде жасалған. Кейбір мұндай құрылғылар басқа заттардың кейпінде болады, мысалы, қолшатыр, ұялы телефон немесе қалам.

Электр соққылау шұңқыры

Үлкен таяқша тәрізді құралдар негізгі дизайны бойынша электрлік мал шұғыласына ұқсас. Оның металл ұшы екі бөлікке бөлінген, олар бір-бірінен электрлік оқшауланған, немесе батареялар мен механизм орналасқан саптың ұшында шамалы арақашықтықта екі жұқа металл электроды бар. Саптың екінші жағында тұтқа мен қосқыш орналасқан. Екі электродтың да нысанаға тиюі керек. Кейбір түрлерінде таяқшаның бүкіл беті электрленуі мүмкін, бұл нысананың электродтардың үстінен таяқшаны ұстауын болдырмайды. Кейбір модельдер ұзын фонарьтарға енгізілген, олардың жарық беретін металл қаптамасы электр тогын беруге арналған (ол қаптама екі бөлікке бөлінген және бір-бірінен электрлік оқшауланған).

Аңшылғыш белбеулер

Сауалнамалы белдік – бұл адамның беліне, аяғына немесе қолына байланатын, аккумулятор және басқару блогын тасымалдайтын, сондай-ақ оны шешіп алу немесе алып тастау мүмкіндігін жоқ ететін құрылғы. Қашықтан басқару арқылы басқару блогына адамға электр тогы беру сигналы жіберіледі. Кейбір модельдері адамның қозғалысымен қосылады. АҚШ-та осы құрылғылар тұтқындарды бақылау үшін қолданылады. Олардың бірі – REACT белдігі. Кейбір сауалнамалы белдіктер адамның қолына шек қойып, белдіктің астына таспа орнатылады, бұл белдіктің айналасына бұрып, аккумулятор мен басқару блогына жете алмай, оны өшіруге тырысуын болдырмайды. Сауалнамалы белдіктер жалпы қолданысқа арналмаған.

Аңшылтырғыш қалқандар

Соққы қалқандары – бетіне электродтар енгізілген қалқандар, бастапқыда жануарларды ұстауға арналған, бірақ наразылықты басу үшін қолданыла бастады.

Тазер

Тазер – екі кішкентай мұқтар тәрізді электродты атып шығаратын қолға ұсталатын қару. Бұл электродтар өткізгіштер арқылы негізгі бөлімшеге жалғастырылып тұрады. Ол денеге электр тоғын жіберіп, бұлшықеттердің ерікті қозғалысын бұзады, соның салдарынан ауырсыну мен кең ауқымды "нейромышекалық қабілетсіздік" тудырады.

Ұзақ қашықтықтағы сымсыз электр соққылау қаруы

Taser International компаниясы XREP (eXtended Range Electro Muscular Projectile) деп аталатын ұзақ қашықтықты сымсыз электрошок снарядын әзірледі, оны кез келген 12 калибрлі мылтықтан атуға болады. Оның ішінде кішкентай жоғары кернеулі батарея бар. Оның қашықтығы қазіргі уақытта белгілі емес, бірақ технологияны дамытуға қаржы бөлген АҚШ Қорғаныс министрлігі 2007 жылы компаниядан осы типті ұзын қашықтықты снарядтың жеткізілуін күткен. 2010 жылы Нортумбрия полициясының адам іздеу операциясы кезінде британдық полициясы XREP снарядын даулы түрде қолданды. Кейіннен XREP-тің Ұлыбританияда пайдалануға ресми түрде бекітілмегені және қару жүйесін оқиға орнындағы полицияға тікелей Taser International өнімдерін Ұлыбританияда тарататын азаматтық компания сұралмастан ұсынғаны белгілі болды. Компанияның Taser жүйелерін жеткізуге берген лицензиясы кейіннен Ішкі істер министрі Тереза Мэй тарапынан жойылды.

Үлгілік жобалар

АҚШ әскерилерінен, бастысы, аз зиян келтіретін қаруларды жасауға деген қызығушылықтың артуына байланысты, электрошокты қарудың бірнеше жаңа түрі зерттеліп жатыр. Олар "қашықтықтан" әрекет ететін, аз зиян келтіретін қару ретінде құрастырылған. Электролазер – лазер сәулесін пайдаланып ауада өткізгіш, иондалған арна жасауға арналған қару-жарақ прототипі. Шок-оқ – соққан кезде электр зарядын тудырып, босататын пьезоэлектрлік снаряд.

S5: қайталанатын циклдік тоқырау тапаншасы

2001 жылдан бері ресейлік дамытушы Олег Немтышкин Axon Taser CEW-ға ұқсас, қайталап оқ атуға қабілетті электр шок тапаншасын жасауға тырысып келеді. Бұл қару, өзінің түріндегі алғашқысы, кернеулі, оқшауланбаған сымды қолданады және бір тудыру арқылы бірнеше рет оқ ату мүмкіндігіне ие. S5 тапаншасының нысанаға атылуының видеосы YouTube-қа жүктелді.

Даулар

Электр қуатын пайдалану және қарудың өлімге әкелмейтіндігі туралы мәлімдемеден кейін, қаруды және оның жалпы қолданылуын қамтитын жекелеген оқиғаларға байланысты пікір қақтығыстары туды. Ақиқатында, дау белгілі бір жағдайларда қаруды қолданудың дұрыстығына, сондай-ақ кейбір жағдайларда қару қолданудың нәтижесінде туындаған денсаулық мәселелеріне байланысты болды. Кливленд клиникасы жүргізген сынақтар электрошокердің кардиостимуляторлар мен имплантацияланатын дефибрилляторларға кедерілмес екенін көрсетті. Калифорния университеті, Сан-Диего (UCSD) медициналық орталығының жедел медицина дәрігерлері жүргізген зерттеуде сау сынау қатысушыларында Taser құрылғысының ұзақ мерзімді әсері байқалған жоқ. Дегенмен, Taser International енді бұл құрылғылардың "өлімге әкелмейтін" екенін мәлімдемейді, олардың "күш қолданудың басқа тәсілдеріне қарағанда тиімді және қауіпсіз" екенін айтады. Қазіргі уақытта Taser құрылғылары автоматты түрде бес секундтық импульстармен іске қосылады, ал офицер қауіпсіздік қосқышын іске қосып энергия ағынын тоқтатуға болады. Триггерді үнемі басып тұрса, зарядтау бес секундтан асып кетуі мүмкін. Оператор, егер екі тікенек нысанаға жабысқан болса, триггерді әр басу сайын қайталап соққы беру циклдарын қолдана алады. Электр циклдарының саны мен ұзақтығына қойылатын жалғыз техникалық шектеу – батареяның қызмет ету мерзімі, ол он минуттан астам болуы мүмкін. Электрлік қаруды қолдану туралы алаңдаушылықтар поляк иммигранты Роберт Дзиеканскидің Ванкувер (Британдық Колумбия), Канада әуежайындағы қайтысынан туындады, ол RCMP офицерінің, оның дайындығына қарамастан, оны бірнеше рет TASER CEW арқылы есінен айырды. Ванкувер Жалпы ауруханасының сот-медициналық сарапшысы Чарльз Лидің баяндамасында өлімнің басты себебі "қарсылық көрсету кезінде кенеттен қайтыс болу" деп көрсетілді, сонымен қатар "созылмалы алкоголизм" де себепші фактор ретінде тіркелді. Алайда, кейбір жағдайларда бір ғана импульс қана қатерлі қарыншалық фибрилляцияны тудыруға жеткілікті энергияны бере алады. Әйелдер үшін бұл шектің төмен болуы мүмкін. Taser CEW бағдарламаланатын құрылғы болғанымен, басқару бағдарламалық құралы триггер үнемі басылып тұрғанда импульстардың санын және импульстар арасындағы уақытты, сондай-ақ соққы циклдарын қайталаудың жиілігін шектемейді.

Құқықтық мәселелер

Электрлік соққы таңғыштары Германияда 2 WaffG қосымшасымен заңсыз деп жарияланды, егер олар денсаулыққа қауіп келтірмейтінін көрсететін ресми мақұлдау белгісі болмаса. 2011 жылдың шілде айына дейін нарықтағы ешбір құрылғыға мұндай белгі берілген жоқ. § 40 Abs. 4 WaffG-ге сәйкес, Германияның федералды полициясы ерекше жағдайларды мақұлдауға құқылы. Мұндай сатып алу, меншікке ие болу және алып жүруге арналған арнайы рұқсат 2010 жылдың 31 желтоқсанына дейін қолданыста болды. 2011 жылдың 1 қаңтарынан бастап тек PTB мақұлдау белгісі бар құрылғылар ғана заңды. Бұрынғы иелері құрылғыларын сақтай алады, бірақ оларды алып жүруге немесе сатуға құқығы жоқ. Электрлік соққымен қашықтықтан әсер ететін қарулар, мысалы, Taser CEW түрлері Германияда 2008 жылдың 1 сәуірінен бастап толығымен тыйым салынды. Біріккен Корольдікте кез келген түріндегі, зиянды сұйықтық, газ немесе басқа затты шығаруға арналған немесе бейімделген кез келген қарудың иеленуі мен сатып алынуына тыйым салынған. Бұған электрошокты қарулар да кіреді.

Азаптау

Біріккен Ұлттар Ұйымының Азаптауларға қарсы комитеті тасер құрылғыларын қолданудың, олардың тудыратын өткір ауыруына байланысты, азаптаудың бір түрі болуы мүмкін екенін хабарлайды және кейбір жағдайларда өлімге әкелу мүмкіндігі туралы ескертеді. Amnesty International ұйымы электрлі белдеулерді қолдануды азаптау деп айыптайды, себебі бұл құрылғылар физикалық ауыру ғана емес, сонымен қатар олардың зорлық-зомбылыққа бейімділігін арттырады. Олардың бастапқы жарақаттар келтірмейтіндей "қаусіз" болып көрінуі, қарапайым полиция таяқтары сияқты, олардың қолданылуын жеңілдетеді. Amnesty International электрлі соққы тапаншасын шамадан тыс қолданудың бірнеше жағдайын тіркеді, бұл азаптауға тең болуы мүмкін. Олар сондай-ақ американдық полиция және американдық түрмелерде басқа да электрлі құрылғыларды қолдану туралы үлкен алаңдаушылық білдірді, өйткені олар (Amnesty International мәліметінше, кейде) адамдарға қатыгез азап шектіру үшін пайдаланылуы мүмкін. Тасер CEW құрылғылары дәстүрлі ұрудан қалдыратын іздерді де қалдырмауы мүмкін. Америка Азаматтық Бостандықтар Одағы және Ұлыбританиялық адам құқықтары ұйымы "Жүрек тоқтауға қарсы тұру" да олардың қолданылуына қатысты алаңдаушылық білдірді.

Аргентина

2010 жылы бір сот Буэнос-Айрес қалалық полициясының бес импортталған Taser құрылғысын пайдалануға қарсы шешім шығарды. Бұл шешім Адам құқықтары обсерваториясының талабына байланысты болды, ол ҮЕҰ және БҰҰ-ның Азаптауларға қарсы комитеті Taser CEW-ді азаптау құралы деп есептейтінін мәлімдеді.

Австрия

Австрия полицияға электрошокерлерді, соның ішінде Taser CEW түрлерін қолдануға рұқсат береді. Taser CEW қолданғаннан кейін полиция дереу жедел жәрдем шақыруы тиіс. Оқталған адамға сол жерде медициналық көмек көрсетілуі керек, ал оқтарды медициналық білімі бар адам ғана алып тастауы мүмкін. 2006 жылдан 2012 жылға дейін Австрия полициясы Taser CEW-ді 133 рет қолданды – 127 рет адамдарға және 6 рет иттерге қарсы. 2012 жылы шамамен 1000 полиция қызметкеріне Taser CEW тасымалдауға және пайдалануға рұқсат берілді.

Бразилия

Бразилияда полиция үшін тазер қолдану заңды. Оның қолданылуы негізінен электр өткізгіш пистолеттерді пайдалану бойынша кәсіби оқытудан өткен Муниципальдік күзетшілер (Guardas Municipais) арасында кең таралған. Тазерлерді әскери полиция және арнайы күштер де қолданады. Жеке қауіпсіздік компанияларына оларды пайдалануға рұқсат беретін заңдар бар, бірақ тазерді күтіп ұстаудың құны қаруға қарағанда жоғары болғандықтан мұндай қолдану сирек кездеседі.

Канада

1995 жылғы «Оқ жарағы туралы» заңның бұрынғы түсіндірмесіне сәйкес, электрошокерлер «тыйым салынған қару» деп есептелді және оларды елге арнайы рұқсат алып кіргеннен кейін ғана құқық қорғау органдарының қызметкерлері қолдана алатын. Заңмен көзделмеген қаруды иелену үшін Канад атыс қарулары бағдарламасының лицензиясы қажет. 1995 жылғы «Оқ жарағы туралы» заңды 2008 жылы қайта қарау барысында «TASER Public Defender және оның кез келген түрі немесе модификациясы» «тыйым салынған атыс қаруы» ретінде жіктеледі. Дегенмен, Канада полиция күштері TASER құрылғыларын көбінесе «тыйым салынған қару» деп қарастырады, бұл атыс қаруына қатысты шектеулерге қайшы келеді. Бұл ақпараттың тікелей көзі – Compliance Strategy Group ұйымының Канада Корольдік атты полициясы үшін дайындаған тәуелсіз есеп. Есеп «Канада Корольдік атты полициясының электрмен әрекет ететін қаруларды қабылдауы мен қолдануын тәуелсіз саралау» деп аталады. Ақпаратқа қол жеткізу арқылы қолжетімді болған есепте авторлар CEW құрылғысының RCMP қабылдағаннан кейін бірнеше жыл бойы Қылмыстық кодекске сәйкес тыйым салынған «атыс қаруы» емес, «қару» ретінде қате жіктелгенін айтты. Бұл түсініксіздік кейіннен RCMP-нің операциялық саясаты мен процедураларына, сондай-ақ Канададағы басқа полиция қызметтеріне енгізілді. 2007 жылы жаңартылған RCMP операциялық нұсқаулығында CEW дұрыс түрде тыйым салынған атыс қаруы ретінде көрсетілгенімен, бұл жіктеу қателігінің салдары RCMP және басқа да Канада полиция қызметтері тарапынан әлі де шешілмей тұр. Осыған байланысты, Канада полициясының провинциялық полиция актілері мен ережелеріне сәйкес, CEW-ті қолдануға заңдық негізі болмауы мүмкін деген пікір айтылуда. Полицияның рұқсатсыз қолдану мәселесін 2008 жылдың 25 маусымында Брейдуд тергеуінде Британдық Колумбияның полиция шағымдары жөніндегі комиссары Дирк Райневельд те көтерді. Taser құрылғысының қауіпсіздігі және оған қатысты мәселелер Ванкувер халықаралық әуежайындағы Роберт Дзиканьскийге қатысты Taser CEW оқиғасынан кейін жан-жақты зерттелді.

Қытай

Қытай Халық Республикасының атыс қаруын бақылау және қоғамдық қауіпсіздік жазасы туралы заңына сәйкес, Қытайда жеке тұлғаларға электр шокерлері мен тасерлерді мемлекеттік лицензиясыз иеленуге тыйым салынған. Электр шокерін немесе тасерді сатып алу және иелену үшін қару рұқсаты қажет.

Чехия

Чех заңдары тікелей жанасуды қажет ететін электрошокты қаруларды реттемейді. Оларды жеке қорғану үшін кез келген шектеусіз сатып алуға, иеленуге және алып жүруге болады. Жасырын қаруды алып жүруге лицензиясы жоқ адамдар бұрышпен бірге өзін-өзі қорғану үшін оларды жиі таңдайды. Чех заңдарына сәйкес, Taser CEW (электрошокерлік қарулар) C I кластың атыс қарулары саналады, яғни, оларды босағадан сатып алуға болады. Бірақ иесі 18 жастан асқан, толық құқықтық қабілеттілігі болуы керек, Чехияда тұрақты мекенжайы болуы керек, соттылығы болмауы керек, толыққанды ақыл-есі болуы керек және электрошокерді полицияға тіркеуі міндетті.

Финляндия

Финляндияда Taser CEW-ді тек полиция қызметкерлері ғана иеленуге болады. Полиция Taser CEW-ді 2005 жылдан бері пайдаланып келеді. Бүгінгі таңда, дерлік әрбір патрульдік көлікте олар бар.

Франция

Тазер құрылғыларын Франция Ұлттық полициясы және жандармериясы пайдаланады. 2008 жылдың қыркүйегінде үкімет шешімімен олар жергілікті полицияның қолжеткізіне берілді, бірақ 2009 жылдың қыркүйегінде Мемлекеттік кеңес бұл қарудың ерекшеліктеріне қатысты қатаң реттеу және бақылау қажет екенін айтып, бұл шешімді кері қайтарды. Дегенмен, қызмет барысында полицейдің қазасынан кейін, 2010 жылдан бері жергілікті полиция күштері тағы да Тазер CEW құрылғысын қолданып келеді.

Германия

Германияда 2008 жылдың 1 сәуірінен бастап электрошокерлерді сатып алу, иелену және тасымалдауға тыйым салынған (қаруды бақылау заңы: Anlage 2, 1-бөлім, № 1.3.6 WaffG). Дегенмен, Taser құрылғыларын 16 неміс жерінің 13-інде полицияның арнайы жасақ тобы, Spezialeinsatzkommando (SEK) және басқа да құрылымдар қолданады.

Грекия

Грекия полициясы Taser электрошокерлерін қолданады. Грекия полициясының арнайы күштері 2003 жылдың наурызында Афина халықаралық әуежайында түрік азаматының Түрік әуе компаниясының A310 ұшағын қақпақтап алуын аяқтау үшін Taser электрошокерін қолданды.

Гонконг

Гонконг заңдарына сәйкес, 238-тараудағы атыс қарулары мен оқ-дәрі туралы жарлықта "Адамды электр тогы арқылы немесе тікелей жанасусыз немесе жанасқанда естен тандыруға немесе қабілетсіз етуге арналған немесе бейімделген кез келген портативті құрылғы" – "қару" деп есептеледі, сондықтан Taser құрылғыларын импорттау, иелену және экспорттау үшін Гонконг полициясынан лицензия алу қажет. Әйтпесе, олар заңсыз саналады және заң бұзу жазасы 100 000 доллар айыппұл және 14 жылға дейін бас бостандығынан айыруды көздейді.

Исландия

Исландияда Taser құрылғыларын қолдану көбінесе тыйым салынған.

Ирландия

Ирландияның ұлттық полициясының (Garda Síochána) арнайы бөлімшелері X26 үлгісін пайдаланады: Арнайы детективтер бөлімі, Жедел жауап беру бөлімі және Қарулы қолдау бөлімшелері. 2013 жылға қарай, полицияның барлық қызметкерлеріне (әдетте қарусыз) электрошокерлер беру мәселесі қаралып жатты. Жеке тұлғалардың Ирландияда электрошокерлерді пайдалануына тыйым салынған.

Жапония

Жапонияда қылыш және оттық қаруды бақылау заңына сәйкес, электрошокерлер мен тазерлерді импорттау, тасымалдау, сатып алу және пайдалану қазіргі таңда толығымен тыйым салынған.

Қырғызстан

Кенияның Атыс қарулары заңына сәйкес, Taser құрылғысы заңның 2 (а) (ii) тармағына сәйкес, атыс қаруы болып есептеледі. Аталған тармақта атыс қаруының бір сипаттамасы былай берілген: "кәдімгі оқ-дәрілі қару, кез келген түрінде, одан оқ, пуля немесе басқа да снаряд атылуы мүмкін немесе кез келген оқ, пуля немесе басқа да снаряд атуға бейімделуі мүмкін, сондай-ақ, кез келген адамға немесе жануарға тиген кезде, сол адамды немесе жануарды есінен шығарып, уақытша әрекетсіз қалдыруға жеткілікті күшті электр зарядын қамтиды (мұндай қару әдетте 'электр шок тастағыш' немесе 'электрондық парализатор' деп аталады)".

Малайзия

Малайзия Корольдік полициясы Сингапур полициясынан кейін Оңтүстік-Шығыс Азияда Taser X26 CEW аз зиянды құралын қолданатын екінші полиция күшіне айналуға дайын. Малайзия полициясы сатып алған Taser X26 CEW құралы қорғағыш қаптамамен бірге келеді және 195 оқ-дәріні атуға қабілетті қайта зарядталмайтын литий батареясын пайдаланады. Патрульде жүрген полиция қызметкерлеріне төрт оқ-дәрі беріледі. Taser құрылғылары Петалинг-Джая, Куала-Лумпурдағы Данг-Ванги және Джохор-Бахру қалаларындағы полиция қызметкерлеріне берілді.

Жаңа Зеландия

Жаңа Зеландия полициясының кең ауқымды және көбінесе жақсы қабылдаған сынағында Taser құрылғылары 800-ге жуық рет көрсетіліп, 100-ден астам рет атылды, бірақ атыс үштен бір бөлігінде "тиімсіз" болды. Taser құрылғысы қызмет барысында дұрыс қолданылғаннан гөрі көбірек рет "кездейсоқ оқталды". 2012 жылдың қазан айында полиция TASER құрылғысы "қауіпті және өмірге қауіп төндіретін жағдайларды барынша азайтуда өте табысты болды" деп мәлімдеді. Олар енгізілгеннен бері TASER CEW құрылғылары 1320 рет көрсетілді, бірақ 212 рет қана атылды, нәтижесінде 13 адам жарақаттанды. 2015 жылдың шілдесінде полиция комиссары барлық полиция қызметкерлері TASER CEW құрылғыларын жүйелі түрде алып жүретінін хабарлады.

Ресей

Ресейде жасалған электрошокерлер мен тазерлерді арнайы рұқсатсыз жеке қорғану үшін сатып алуға болады, алайда Ресей Федерациясының Федералды заңы № 150 "Қару туралы" бойынша, кез келген шетелдік электрошокерлерді немесе тазерлерді елге әкелу және одан әрі сату заңсыз. Бұл тыйым 1996 жылы заңның алғашқы нұсқасы бекітілгеннен бері күшінде.

Оңтүстік Корея

Электрсоққылық қаруды жасау, тарату, сатып алу немесе тасымалдау үшін рұқсат қажет. Оқ-дәрілі электрсоққылық құрылғылар (TASER құрылғылары) азаматтық қолдануға толығымен тыйым салынған.

Швеция

Тазер құрылғылары және басқа да электрондық басқару құрылғылары Швецияда атыс қаруы ретінде қарастырылады және азаматтық қолдануға тыйым салынған. Швеция полициясы шектеулі мөлшерде тазерлік электрошокерлер сатып алған және сынақтарды бастауға дайын тұрған кезде, 2005 жылы этика комиссиясы мұндай құрылғылардың қажеттілігін (және олардың тәуекелдерін) толыққанды дәлелдемегендіктен сынақтар тоқтатылды. Сатып алынған электрошокерлер Финляндияға сыйға берілді, онда сынақтар басталды. 2018 жылдың 1 қаңтарынан бастап швед полициясы екі жылдық мерзімге электрошокты қарулармен сынақтар жүргізіп келеді және сынақ кезеңінде шамамен 700 полиция қызметкері оқытылды. Бұл қадам елдегі құқық қорғау саласының кәсіби одағымен қолдауға ие болды.

Ұлыбритания

TASER CEW құрылғылары 1968 жылғы «Оқ жарағы туралы» заңға сәйкес «тыйым салынған қару» саналады және оны иелену немесе жасау қылмыс болып табылады. Мұндай құрылғыны иелену үшін максималды жаза – он жылға бас бостандығынан айыру және шексіз мөлшерде айыппұл салу. Егер TASER құрылғысы басқа нысанға жамылған болса, мысалы, фонарь немесе ұялы телефон, онда кемінде 5 жылға бас бостандығынан айыру жазасы көзделеді. «Полиция, қылмыс, сот үкімі және соттар туралы» заңға қосылуы мүмкін қарастырылып жатқан бап, импровизацияланған CEW құрылғысын жасауға бейімделген немесе құрастырылған электрондық компоненттерді, жиынтықтарды және басқа да құрылғыларды, сондай-ақ олардың схемалық кескіндерін Ұлыбританияда заңсыз етеді. Бұл, мысалы, 2 КВ-тан жоғары кернеу тудыратын HV генератор модульдерін, CCFL драйвер модульдерін, ноутбук артқы жарығының платаларын, автомобиль ионизаторларын, теледидардың катодты драйверлік тақталарын, фотокөбейткіш драйверлерін, түнгі көру құрылғыларын және плазмалық шарларды қамтиды. Мұндай кең ауқымды заң заңды жөндеу компанияларына, ғалымдар мен хоббишілерге зиян келтіруі мүмкін, ал қылмыскерлерді тоқтатуға тиімді болмайды. Қазіргі уақытта кейбір британдық полиция қызметкерлері TASER CEW құрылғыларын «қауіпсіздігі төмен» қару ретінде пайдаланады. 2007 жылдың шілде айында атыс қаруын тасымалдамайтын, бірақ зорлық-зомбылыққа ұшырау қаупі бар арнайы даярланған полиция бөлімшелерінің TASER құрылғыларын қолдануын сынап көру туралы хабарланды, бұл сынақ 10 полиция бөлімінде жүргізіледі. 12 айлық сынақ 2007 жылдың 1 қыркүйегінде басталды және келесі бөлімдерде өтті: Авон және Сомерсет, Девон және Корнуолл, Гвент, Линкольншир, Мерсисайд, Метрополитен полициясы, Нортгемптоншир, Нортумбрия, Солтүстік Уэльс және Батыс Йоркшир. Сондай-ақ, Шотландиядағы Strathclyde полициясы 2010 жылдың ақпан айында 30 арнайы даярланған полиция қызметкерін TASER X26 CEW құрылғысымен қаруландыруға келісті. Пилоттық жоба үш айға созылады және Глазго қаласының орталығында және Ратергленде жүргізіледі. Жеке полиция басшылары өздерінің операциялық қажеттіліктеріне сәйкес қосымша 10 000-ға дейін TASER құрылғыларын сатып алу үшін қаражатқа үміткер бола алады. Апелляциялық сот екі жағдайда, біреуі тікелей соққымен, екіншісі оқпен жасалған TASER CEW қолданылуында, полиция қызметкерлерінің шамадан тыс күш қолданғанын анықтады. Полиция бастығы журналында жарияланған мақалада бұл шешім TASER CEW және басқа да электрондық бақылау құрылғыларын қолдану бойынша нұсқаулықты білдіреді (қауіпсіздік мәселесі туындамаған жағдайларда), оның ішінде полиция қызметкері әр қолдану алдында ескерту беруі керек, күдікті ескертуді қарастыруға және кез келген бұрынғы қолданудың қатты ауырсынуынан қалпына келуге жеткілікті уақыты болуы керек; сондай-ақ TASER құрылғыларын балаларға, қарттарға және жүктілігі айқын немесе полиция қызметкеріне жүкті екенін хабарлаған әйелдерге қолдануға болмайды. 1991 жылы Tasertron компаниясы Лос-Анджелес полициясына жеткізген электрошокты құрылғы Родни Кингті ұстауға жеткіліксіз болды – тіпті оған екі рет соққы бергеніне қарамастан, бұл полиция қызметкерлерінің оның PCP-ге бағытталғанына сенуіне себеп болды. Оның тиімсіздігіне ықтимал батарея мәселесі кінәлі деп саналды.

Заңдық

ТАСЕР құрылғылары АҚШ үкіметі үшін Екінші түзетудегі қару-жарақ ұстау және алып жүру құқығын қорғау мақсатында атыс қаруларымен теңестіріледі. Оларды заңмен рұқсат етілген (жасырын немесе ашық) дерлік барлық штаттарда рұқсатсыз тасымалдауға болады. Коннектикут, Иллинойс және Висконсин штаттарында оларды қолдану заңмен реттелген, бірақ шектеулер бар. 2016 жылдың наурызында АҚШ Жоғарғы Соты Caetano v. Massachusetts ісі бойынша шешім шығарды, онда Массачусетс Жоғарғы Сотының электрошокерлерді иеленуге тыйым салатын заңды қолдау себебі дұрыс емес деп танылды. Бұл шешім электрошокерге тыйым салу конституцияға қайшы екенін нақты айтпаса да, оларды иеленуді тыйым салатын заңдарға күмән тудырды. 2022 жылға дейін кейбір жергілікті билік органдары электрошокерлерге тыйым салуды сақтап отыр.

Гавайи

Гавайиде 1976 жылы тасёр шокерлеріне тыйым салынған, және бұл тыйым кем дегенде екі сот арқылы күштен шығарылды. Соның нәтижесінде, заң шығарушы орган HB891 заңын қабылдады, ол 2022 жылдың 1 қаңтарынан бастап Гавайиде тасёр шокерлерін заңдастырды. Рұқсат қажет емес, бірақ сатушылар міндетті түрде тексеру жүргізуі және қауіпсіздік бойынша оқытудан өткізуі керек.

Массачусетс штаты

Бұған дейін АҚШ Жоғарғы Соты Каэтано ісі бойынша Массачусетс Жоғарғы Сотының шешімін күштен шығарған еді. Бірақ іс қайта қарауға жіберілгенде, штат айыптауларын тоқтатты, соның салдарынан сол кездегі электрошокерге тыйым салуды сақтап қалды. Заң күшінде болды, бірақ оған жеке сот арқылы шағымданылды. 2018 жылдың 17 сәуірінде Массачусетс Жоғарғы Соты Рамиреске қарсы Комонвелл ісінде штаттың 2004 жылғы электрошокерге тыйым салуы конституцияға қайшы екенін анықтады.

Мичиган

2012 жылы Мичиган штатының апелляциялық соты Мичиган штатындағы электр шок таңғыштарына (stun guns) тыйым салу конституцияға қайшы деп шешім шығарды.

Нью-Джерси

2016 жылдың 15 қарашасында Нью-Джерси штатының бас прокуроры Кристофер Поррино штаттың 1985 жылғы электр шокерлерін тыйымдаған заңының конституцияға қайшы екенін мойындады. 2017 жылдың 26 сәуірінде сот ісі тараптардың келісімімен аяқталды, онда тыйымның конституцияға қайшы екені және электр шокерлерін иеленуге рұқсат беретін ережелерді қабылдау туралы мәміле жасалды. Ережелер 2017 жылдың 20 қазанынан бастап 18 жасқа толған адамдарға электр шокерлерін сатып алуға мүмкіндік береді.

Нью-Йорк

Нью-Йорктегі электрошокерлерге тыйым салу Мэтью Авитабил тарапынан күшпен жоққа шығарылуда. 2019 жылдың 22 наурызында АҚШ-тың Нью-Йорк штатының Солтүстік округі соты бұл тыйымды конституцияға қайшы деп шешті. Алайда, 2019 жылдың 15 қазанында штаттық сот оны конституциялық деп таныды.

Род-Айленд

Род-Айленд штатының электрошокерлерге қойған тыйымы 2022 жылдың наурыз айында конституциялық емес деп шешілді.

Вашингтон қаласы

2016 жылдың 29 қыркүйегінде Вашингтон округі сот процесіне жауап ретінде электрошокерлерге қатысты тыйымды жою ниетін білдірді. 18 жасқа толған адамдарға арналған электрошокерлерді реттейтін жаңа заң 2017 жылдың 19 мамырында күшіне енді. Метрополитен полиция департаменті электрошокерлердің заңдылығы туралы мәлімдеме жасады.

Виргин аралдары

2016 жылы АҚШ-тың Виргин аралдары электрошокерге қатысты тыйымды күштен шығарды.

Чикаго

Чикаго қаласының шегінде электр тоқтайтын қаруды сатуға тыйым салынды, сондай-ақ қала сыртынан электр тоқтайтын қару сатып алуға тырысқан жағдайда 120 күндік күту мерзімімен қоса, өтініш беру талабы қойылады. Иллинойс штатының заңдары электр тоқтайтын қаруға ие болу үшін лицензия алуды, сондай-ақ бірнеше басқа да шектеулерді талап етеді. 2019 жылдың 21 наурызында Иллинойс Жоғарғы Соты бірауыздан халық алдында электр тоқтайтын қаруларды ұстауға немесе алып жүруге тыйым салу конституцияға қайшы екенін мәлімдеді. Сот электр тоқтайтын қаруларды алып жүруге немесе тасымалдауға тыйым салатын заң бөлігі конституциялық емес деп шешті, себебі тыйымға қатысты ерекшелік (жасырын қару алып жүруге рұқсат) тек қол қаруларына ғана қатысты, демек электр тоқтайтын қаруларға ерекшелік қарастырылмаған, сондықтан тыйым конституциялық емес. Бұл рұқсатсыз электр тоқтайтын қару алып жүруді заңды етеді.

Делавэр аймағы

Ньюарктағы 2012 жылы электршокерлерге (немесе тоқ соққыш қаруларға) тыйым салу 2020 жылдың 24 ақпанында күштен шығарылды. Нью-Касл және Уилмингтон округтері тыйымдарын сақтап тұр.

Айованың жерлері

Кроуфорд округі мен Денисон қаласында (Кроуфорд округінің ішінде орналасқан) электрошокерлерге тыйым салынды.

Мэриленд жерлері

Анн Арундел округі 2013 жылы электрошокерлерге (тоңдырғыштарға) тыйым салуды жойды, ал Харфорд округі 2014 жылы осылай жасады. Говард округі электрошокерлерге тыйым салуға қатысты сотқа шағым түскеннен кейін, 2017 жылдың 21 ақпанында тыйым салу заңын күштен шығарды; Анаполис қаласы 2017 жылдың 27 ақпанында тыйым салуды жоюға дауыс берді; Балтимор округі 2017 жылдың сәуір айында жергілікті ережесін күштен шығарды; Балтимор қаласының тыйым салуы сотқа шағымға жауап ретінде 2017 жылдың 15 мамырында күштен шығарылды, бірақ мемлекеттік мектептер мен мемлекеттік немесе қалалық ғимараттарда иеленуге тыйым сақталады; Оушен-Сити тыйымды сақтап тұр, бірақ үй иелерін өз үйлерінде немесе жасырын қару рұқсаты бар адамдарды тыйымнан босатады.

Жаңа Орлеан

Нью-Орлеан қаласындағы электрошокерлерге қойылған тыйым 2016 жылдың қараша айында сотқа шағымдалып, нәтижесінде 2017 жылдың 3 сәуірінде күштен шығарылды.

Жер үсті саябағы

Оверленд Парк, Канзас штаты 2014 жылы электрошокерге қатысты тыйымды жойды.

Вашингтонның аудандары

Беллингэм 2016 жылы электрошокерлерге (stun guns) тыйым салуды жойды. Такомадағы тыйым күшінде, ал Рюстон тыйымын сақтап тұр.