Кіріспе

"Адамның өлшемі" – американдық ғылыми фантастикалық телесериал "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалының екінші маусымының тоғызыншы, жалпы алғанда 35-ші бөлімі. Алғаш рет 1989 жылғы 13 ақпанда көрсетілді. Бұл сценарийді бұрынғы адвокат және "Жұлдыздар жолы: Түпнұсқа сериясы" романдарының авторы Мелинда М. Снодграсс жазған. Режиссерлігін Роберт Шерер жүзеге асырды. Сериал 24-ші ғасырдағы оқиғаларды қамтиды, онда Федерацияның "Энтерпрайз-D" ғарыш кемесінің Starfleet экипажының шытырман оқиғалары баяндалады. Бұл бөлімде командир Датаның (Брент Спиннер) құқықтарын оны көшірмелеу үшін бөлшектегісі келетін ғалым қауіпсіздікке тікелей төндіреді. Капитан Жан-Люк Пикард (Патрик Стюарт) Starfleet сотында Датаның өзін-өзі анықтау құқығы үшін күреседі, ал командир Уильям Райкер (Джонатан Фрекс) ғалымның мүддесін қорғауға міндетті. Сценарий 1988 жылғы Америка Жазушылар Гильдиясының ереуілі салдарынан қабылданды, соның нәтижесінде Снодграсс штаттық жазушы және сценарий редакторы болып тағайындалды. Ол үшінші маусымның соңына дейін штат қызметкері болып қалды. "Адамның өлшемі" құлдық және жасанды интеллект құқықтары тақырыптарын қамтығандықтан ерекше атаққа ие болды. Осыған ұқсас мәселелер келесі бөлімде, "Тұқым" атты эпизодта талқыланды. "Адамның өлшемі" алғашқы көрсетілімінде Нильсен рейтингісі бойынша 11,3 пайыз көрсеткішті құрады. Актерлер мен түсірілім тобы бұл тақырыпты жақсы қабылдады, ал сыншылар оны "Келесі буын" сериалының ең маңызды бөлімдерінің бірі деп санайды. Ол сондай-ақ сериалдың ең жақсы және инновациялық эпизодтарының тізіміне енді. 2012 жылы 12 минуттық қосымша материалдар қосылған кеңейтілген нұсқасы шығарылды. "Жұлдыздық база 173" сыртқы көрінісі үшін бұрын "Жұлдызды жол: Фильм" үшін жасалған және "Жұлдызды жол II: Ханның қаһары" фильмінде қайта пайдаланған миниатюралық модель қолданылды. Бұл тақырып жасанды өмір формаларының құқықтарынан құлдыққа дейінгі мәселелерді қамтиды. Компьютерлік ғалымдардың этикалық және моральдық дилеммаларына қатысты пікірталас туғаннан кейін, бұл эпизод академиялық қауымның назарына ілікті және Кентъки университетіндегі Компьютерлік этика курсында роботтар мен киборгтар құқықтарын қамтитын бөлімде лекциялық материал ретінде пайдаланылды. Адам емес этика туралы идеялар бұрынғы жұмыстарда, мысалы, Питер Сингердің 1977 жылғы "Жануарларды азат ету: жануарларға қатысты жаңа этика" және К. Е. Гудпастердің 1978 жылғы "Моральдық тұрғыдан маңызды болу туралы" еңбектерінде талқыланды. 2009 жылы AI & Society журналында жарияланған Лукас Д. Интронаның "Адамның өлшемі және қонақжайлылық этикасы: технологиямен этикалық байланысқа қарай" атты мақаласында Датаның осы эпизодтағы негізгі мәселесі этиканың бұл саласының тек адамдарға қатысты қарастырылатыны екені айтылды. Сондықтан оның жеке тұлға ретіндегі құқықтары туралы аргументтер осы шеңберде ұсынылуы керек. Эпизод Пол Джозеф пен Шарон Картонның "Толедо заң журналында" жарияланған "Жұлдыздар жолы: Келесі буын" сериалында бейнеленген Федерацияның құқықтық жүйесін талдаған мақаласында да талданды. Эпизодтың ықпалы зор болды, "Адамның өлшемінде" белгіленген тест "Тұқым" эпизодында Лалды жасағанда қайта қарастырылды. Пикард осы эпизодтың оқиғаларына тікелей сілтеме жасайды, себебі "Адамның өлшемі" нәтижесі тек Датаға ғана қатысты, ал барлық андроидтарға емес. Сериалдан тыс, "Жұлдыздар жолының" жанкүйері Сет Макфарлейн өзінің 2015 жылғы "Тед 2" комедиялық фильмінің сюжетінде "Адамның өлшемі" оқиғаларына сілтеме жасады. Фильмде Саманта Джексон (Аманда Сейфрид) сезімтал Тедди аю Тедтің құқықтарын қорғауы керек, өйткені ол заң алдында мүлік ретінде қарастырылу қаупі бар. Брюс Мэддокс "Жұлдызды жол: Пикард" сериалында қайта пайда болды, онда ол кибернетика саласындағы зерттеулерін жалғастырып, Dahj және Soji сияқты андроидтарды құрды.

Эфир

"Адамның өлшемі" 1989 жылғы 13 ақпанда телеарналар бойынша таратылып, алғаш рет көрсетілді. Бұл екінші маусымның тоғызыншы бөлімі болды және алғашқы көрсетілімде Нильсен рейтингісі 11,3 пайызды көрсетті. Бұл екінші маусымдағы ең жоғары рейтингті эпизодтардың бірі болды, сондай-ақ, бұрынғы "Шараф мәселесі" эпизодымен бірге, 1988 жылғы 14 ақпанда синдикация арқылы шыққан "The Big Goodbye" эпизодынан бері ең жоғары көрсеткіштер тіркелді.

Актерлер мен актерлік құрамның қарсы алуы

Режиссер Роберт Шерер бұл шоуды өзінің сүйікті сериалы деп атады, сонымен қатар Рикер мен Пикардтың Дейтаға "жақын дос емес, құндылығын анықтау қажет адам ретінде" қарағаны қызықты болды. Ол бұл эпизодтың әдеттен тыс екенін және "тамаша жасалғандығын", "адам, адамзат туралы, бүгінгі әлемдегі мәселелеріміз және болашақта оларды қалай шеше алатынымыз туралы көп нәрсе айтатынын" айтты. Продюсер Морис Херли эпизодты "керемет" деп атады, "осындай шоу жасағың келеді", "бәрі өте жақсы орындалды". Ол сондай-ақ Вупи Голдбергтің эпизодтағы рөлін жоғары бағалады. Майкл Пиллер, ол бұрын командаға қосылмаған, кейіннен оны "Ішкі жарық" және "Туынды" эпизодтарымен бірге өзінің үш сүйікті эпизодының бірі деп сипаттады, себебі "олардың ерекше эмоционалдық әсері болды. Олар шынайы түрде адамның жағдайын зерттеді, бұл франшиза басқаларға қарағанда жақсы орындайды, егер жақсы орындалса". Спайнер бұл эпизодты "The Next Generation" сериалының өзінің сүйікті эпизоды деп атады. Сұхбатында Стюарт бұл "сериалдың алғашқы шынайы керемет эпизоды" екенін мойындады және ол "Жұлдыз жолы философиясының түпкі негіздеріне және Джин Родденберри 60-шы жылдардың ортасынан бері әртүрлі жолдармен жазған нәрселерге" бағытталғанын қосты. Оның сүйікті эпизоды "Ішкі жарық" екенін айтты. 2013 жылдың сәуірінде Twitter-де Марина Сиртис (Трой) бұл эпизодты өзінің сүйіктісі деп атады.

Сыни қабылдау

Entertainment Weekly журналында «Star Trek: The Next Generation-ның алғашқы, шынымен керемет эпизоды – «Адамның өлшемі» екендігі жақсы қалыптасқан Trek нанымы» делінген. Марк Джонс пен Ланс Паркин «Ақырғы шекарадан тыс: Жұлдызды жолға рұқсатсыз шолу» кітабында «Адамның өлшемі» эпизодын «әдеміліксіз, тікелей эпизод» деп атады. Олар Рикерді сюжетке қосудың дұрыс қадам болғанын, бірақ оның себептері жеткілікті түсіндірілмегенін айтты. Эпизоддың орталық тақырыбын «дебаттық көрсетілім» деп сипаттады. Көптеген рецензенттер эпизодты жақсы қабылдады. Джеймс Ван Хайс пен Хэл Шустер «The Complete Trek: The Next Generation» кітабында оны «көтеріңкі эпизод» деп сипаттап, драма үшін «Энтерпрайз» кемесіне қауіп тудырудың қажеті жоқ екенін айтты. Олар «Адамның өлшемі» – «жаңа буынның ең жақсысы» деген қорытынды жасады. Венди Ратбоун сол кітапқа жазған шолуында сюжеттің сенімділігі мен Датаның мінезін ұнатуын білдірді. Оны «Оригиналдық серияның» «Әскери сот» эпизодымен салыстырып, «керемет диалогтары мен күшті кернеуімен» «көрнекті» деп атады. 1994 жылы серия аяқталғаннан кейін «Адамның өлшемі» телекритик Майк Антонуччидің ең жақсы эпизодтар тізіміне лайықты орын алды. 2002 жылы DVD жинағы шыққанда Марк Ранер «Сиэтл Таймс» газеті үшін Knight Ridder медиа компаниясы арқылы «Адамның өлшемі» эпизодын маусымның «көзге түсетін эпизоды» деп атады. Entertainment Weekly 2007 жылы жасалған тізімде осы эпизодты серияның алтыншы үздік эпизоды деп таныды. Зак Хэндлен 2010 жылы The A. V. Club үшін эпизодты қарап, оған A− бағасын берді. Ол Пикардтың іс-әрекеттерін мақтап, бірақ Диана Мулдаурды Кэтрин Пуласки рөлінде көбірек көрсетуге болатындығын ойлады. Рикердің сюжетке «мәжбүрленген» енгізілуіне наразылық білдірді және Гвинанның құлдықпен салыстыруы қажетсіз деп санады, сондай-ақ сот залдарындағы кейбір «әлсіз аргументтер» болды. Дегенмен, Хэндлен эпизодта «Трек әрқашан өзінің негізгі тақырыбы қылған терең философиялық ойлар» бар екенін және «TNG өзінің кемшіліктерін жоғалтпаған, бірақ ол керемет бола алатынын нақты көрсетті» деді. 2011 жылы Кит Декандидо Tor.com сайтындағы рецензиясында «Адамның өлшемі» эпизодына он балдық шкала бойынша тоғыз бал берді. Ол қонақ актерлерді мақтап, эпизодты «Тректің ең жақсы сағаттарының бірі» деп атады. Сот залындағы процедураларға қатысты мәселелер бар екенін айтты, өйткені куәгерлерден қарсы сұрақтар қойылған жоқ және Райкер қорытынды сөз сөйлемеді. 2011 жылы Forbes журналы осы эпизодты жоғары технологияның салдарына тоқталарлық франшизаның ең үздік он эпизодының бірі деп атады. 2012 жылы Wired журналы осы эпизодты «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының ең жақсы эпизодтарының бірі деп атады. 2013 жылы Джеймс Хант Den of Geek үшін «Адамның өлшемі» эпизодын қарап, эпизодтағы аргументтер Дейтаның Жұлдызды флоттағы мансабында ертерек көтерілуіне таң қалғанын, бірақ ол оны «TNG-ның Жұлдызды жолдың әлеуетін ғана емес, одан да асып түсетін алғашқы эпизоды» деп сезінгенін айтты. Оны «TNG-ның ең жақсы эпизоды үшін нақты үміткер» деп атады және «Егер сіз TNG-ның бір ғана эпизодын көрсеңіз, осы эпизодты таңдаған жөн» деп кеңес берді. 2012 жылы серияның 25 жылдығын тойлау үшін Wired журналы оқырмандардың сүйікті эпизодтарын анықтау үшін сауалнама жүргізді. Сауалнама нәтижелерінде «Адамның өлшемі» эпизоды да тізімге енді. Сол жылы Джульетта Харрисон оны серияның ең маңызды эпизоды деп атады. 2017 жылы Space.com «Адамның өлшемі» эпизодын жеті жүзден астам эпизодтың арасында барлық «Жұлдызды жол» эпизодтарының біріншісі деп бағалады, «Трибблзбен қиындықтар» (#2), «Менгажери» (#3), «Екі әлемнің ең жақсысы» (#4) және «Солтүстікке» (#5) эпизодтарынан озып кетті. 2019 жылдың мамыр айында The Hollywood Reporter «Адамның өлшемі» эпизодын «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының ең үздік жиырма бес эпизодының қатарына енгізді. Screen Rant 2018 жылдың желтоқсанына дейін барлық «Жұлдызды жол» серияларының арасында «Адамның өлшемі» эпизодын оннан бірі деп атады. 2016 жылы Radio Times ғарыш сотының бөлмесіндегі сахнаны барлық «Жұлдызды жол» серияларының ең жақсы 17 сәтінің бірі деп атады, «Франшиза өзінің философиялық жағынан ең жақсы, өйткені біз қатал жүзді Райкерді істі қудалайтынын, ал Пикардтың Датаның өзін-өзі тануын қолдайтынын көреміз» деп түсіндірді. 2016 жылы Vox осы эпизодты барлық «Жұлдызды жол» серияларының ең үздік 25 эпизодының бірі деп бағалады. 2016 жылы IGN осы эпизодты «Жұлдызды жол: Дискавери» сериясына дейінгі барлық «Жұлдызды жол» серияларының 8-ші үздік эпизоды деп атады. 2016 жылы The Washington Post оны барлық «Жұлдызды жол» телесериалдарының 8-ші үздік эпизоды деп атады, сонымен қатар оның Патрик Стюарттың капитан Пикард рөліндегі актерлік шеберлігін толық пайдаланғанын және андроид Дата мен сана туралы сот ісін көрсеткенін атап өтті. 2017 жылы Den of Geek осы эпизодты «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының «көруге міндетті» ең үздік 25 эпизодының бірі деп атады. 2017 жылы Nerdist осы эпизодты «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының ең үздік эпизоды деп атады, он үздік эпизодтардың тізімінде бірінші орын берді. «Ішкі жарық» эпизоды екінші орынды, ал «Екі әлемнің ең жақсысы» (I және II бөлімдері) үшінші орынды иеленді. 2019 жылы Screen Rant «Адамның өлшемі» эпизодын «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының он үздік эпизодының бірі деп атады. 2019 жылы The Hollywood Reporter осы эпизодты «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының ең үздік 25 эпизодының тізіміне енгізді. 2020 жылы SciFiPulse.net осы эпизодты капитан Пикард кейіпкері туралы ең үздік жеті эпизодтың бірі деп атады. 2020 жылы Space.com «Жұлдызды жол: Пикард» сериалын көру үшін осы эпизодты қарауды ұсынды. 2020 жылы Vulture оны «Жұлдызды жол: Пикард» сериалымен бірге көруге болатын ең жақсы «Жұлдызды жол» эпизодтарының бірі деп ұсынды, сонымен қатар Брайан Брофидің Коммандер Мэддокс рөліндегі өнерін атап өтті және Пикардтың қорғауын жоғары бағалады. 2020 жылы The Digital Fix осы эпизодты «Жұлдызды жол: Келесі буын» сериясының ең үздік алтыншы эпизоды деп атады.

Үйге арналған медиа

"The Measure of the Man" эпизодының алғашқы үйде таралуы 1994 жылғы 12 қазанда АҚШ және Канадада шыққан VHS кассетасы арқылы жүзеге асты. Эпизод 2002 жылғы 7 мамырда жарық көрген екінші маусымның DVD жинағына қосылды. Соңғы шығарылымы 2012 жылғы 4 желтоқсанда екінші маусымның Blu-ray жинағының бір бөлігі ретінде болды. Blu-ray жинағының екінші маусымы үшін CBS арнайы "Extended Cut" (Ұзартылған нұсқа) қосуға шешім қабылдады. Бұл эфирден бұрын қиылып қалған он үш минуттық түсірілімді қосты, олардың көп бөлігі тек Снодграссқа тиесілі VHS кассетасында ғана сақталған. CBS өздерінің архивінен қосымша түсірілімдер қоса алды. Снодграсс осы уақыт айырмашылығын "ұсақ жеке сәттерге" байланыстырды, сондай-ақ Рикердің Датаға қамқорлық көрсеткенімен Пикардты жеңгісі келгенін айтты. Бұл бір нақты көріністе ерекше атап көрсетілді, және Снодграсс осы көріністің эпизодқа қайта қосылғанына риза болды. "The Measure of a Man" эпизоды Blu-ray шығарылымын насихаттау мақсатында 2012 жылғы 29 қарашада "Q Who" эпизодымен бірге бір түнге кинотеатрларда көрсетілді. Бұл "The Next Generation" эпизодтарының жұптарын Blu-ray жинақтарының шығарылымын насихаттау үшін кинотеатрларда көрсетудің екінші реті болды.