Кіріспе

Маккем, Маккем немесе Мак'ем – Солтүстік-Шығыс Англиядағы Сандерленд қаласының тұрғындары мен одан шыққан адамдарға қойылған лақап ат. Бұл сонымен қатар жергілікті диалект пен акценттің (Геордимен шатастырылмауы керек) атауы; және Сандерленд А.Ф.К. клубының кез келген шығу тегіне жататын жанкүйері үшін қолданылады. 1980-жылдардан бері Сандерленд тұрғындарының бір бөлігі өздерін сипаттау үшін осы лақап атты пайдаланады, ал бұрын ол негізінен Тайнсайд аймағында оларды кемсітетін сыртқы атау ретінде қолданылған. Футбол жанкүйерлеріне қатысты емес жағдайда Маккемнің тағы бір атауы – Уэрсайд тұрғыны. Британ кітапханасының мәліметінше: "Жергілікті тұрғындар Георди диалектісінен [Ньюкасл-апон-Тайн қаласында қолданылады] және Питматик пен Маккем сияқты басқа да жергілікті диалектілерден айқын айырмашылықтар бар екенін мәлімдейді. Питматик – Дарем графтығындағы және Ньюкасл-апон-Тайнның солтүстігіндегі Ашингтон маңындағы бұрынғы кен өндіру аймақтарының диалектісі, ал Маккем жергілікті жерде Сандерленд қаласының және оны қоршаған Уэрсайд қалалық аймағының диалектісін атау үшін қолданылады."

Этимология

Макем сөзінің шығу тегі туралы көп пікірталас бар, бірақ бұл сөз "Mak ‘em and Tak’em" тіркесінен туындаған болуы мүмкін деп саналады, онда "Mak ‘em" дегені "оларды жасау" деген жергілікті айтылуы, ал "Tak’em" – "оларды алу" дегенді білдіреді. Оксфорд ағылшын сөздігіндегі ағымдағы мәліметке сәйкес, Макем немесе Мак’ем сөзі алғаш рет 1988 жылы басылымда пайда болған. Дегенмен, қоса берілген жаңалықтар мақалаларынан көрініп тұрғанындай, бұл сөз 1988 жылға дейін де көп жылдар бойы қолданылып келген. Шындығында, қоса берілген мақалалардың бірі 1929 жылға дейін жетеді. Бұл тіркестер Сандерлендтің кеме жасау тарихының гүлденген кезеңіне дейін барып тоқтауы мүмкін, себебі кеме жасаушылар кемелерді жасайтын, ал теңіз пилоттары мен буксирлердің капитандары оларды Уэр өзені арқылы теңізге жеткізетін. Кеме жасау орындары мен порты Сандерлендтегі ең ірі жұмыс берушілер еді. Басқа бір түсіндірме бойынша, Сандерлендтегі кеме жасаушылар кемелерді салатын, олар Tyneside-қа жабдықталу үшін жіберілетін. Сондықтан Сандерлендтен келген адамның тұрғысынан қарағанда, "біз оларды жасаймыз, ал олар оларды алады" деуге болады. Алайда, бұл мәлімдеме даулы (әсіресе, атаудың бұрынғы түрі Mac n' Tac болғандықтан, бұл ақылға қонымсыз көрінеді). Тағы бір түсіндірме бар: кемелер Уэрде салынып, жөндеуден де өтетін (яғни, "жөндеуге алынатын") еді. "We still tak'em and mak'em" деген тіркес 1973 жылы спорттық контекстте Сандерленд Крикет және Регби Футбол Клубына сілтеме жасап қолданылған.

Сипаттамалары

Сандерленд диалектісіне қатысты ғылыми зерттеулер өте аз жүргізілген. Бұл аймақты Александр Джон Эллис алғаш зерттеген, ол сонымен қатар жергілікті «Spottee» әнін де жазды. Эллис Сандерленд сөйлеуіне Ирландия мен Шотландиядан келген көшіп қоныстанғандардың тигізген әсерін де атап өтті. Ағылшын диалектілерін зерттеу барысында, жақын орналасқан Вашингтон қаласы да зерттелді. Зерттеуші Стэнли Эллис кейіннен Йоркшир қатынының қылмысын тергеу кезінде полицияға жіберілген таспадағы сөйлеуді талдауға полициямен бірге жұмыс істеді, бұл таспа «Wearside Jack» таспасы деп аталды, себебі Эллистің таспаны талдағаннан кейін полиция тергеуді Wearside аймағына көшті. Аймақтан тыс адамдарға «Mackem» және «Geordie» диалектілері арасындағы айырмашылықтар көбінесе ұсақ көрінеді, бірақ көптеген маңызды ерекшеліктер бар. Сандерленд университеті жүргізген диалекттерді зерттеу көрсеткендей, аймақтың жергілікті тұрғындары «Geordie» мен «Mackem» диалектілерін бөлек деп санайды және олардың арасындағы көптеген лексикалық, грамматикалық және фонетикалық айырмашылықтарды анықтайды. Шындығында, «Mackem» диалектісі «Geordie» диалектісіне қарағанда Дарем графтығының «Pitmatic» диалектісіне жақын деп есептеледі, ал екі диалекті де Орталық қалалық Солтүстік-Шығыс ағылшын диалектілерінің аймағын құрайды. Сонымен қатар, Солтүстік және Оңтүстік Сандерленд диалектілері арасында айтылу және грамматикада шағын, бірақ байқалатын айырмашылықтар бар (мысалы, Солтүстік Сандерлендте «бір нәрсе» сөзі көбінесе «summik» деп айтылады, ал Оңтүстік Сандерлендтегі сөйлеушілер көбінесе «summat» деп, ал айналасындағы аймақтардағы адамдар «summit» деп айтады).

Фоналогия

Make and take мак және так (және) диалектінің ең консервативті формаларында айтылады. Бұл вариация Тинесайд кеме жасаушыларының "Макем" сөзін қорлау ретінде қолданған болуы мүмкін. Алайда, сөздің айтылуы Сандерлендпен ғана шектелмейді және Солтүстік Англия мен Шотландияның басқа аймақтарында да кездеседі. -own аяқталатын көптеген сөздер (мысалы, Geordie: ) болып айтылады. Мектеп екі буынға бөлінеді, олардың арасында қысқа дауысты бар. Бұл басқа диалекттерде бір буынды болып табылатын қатыгез, отын және ақымақ сияқты сөздерге де қатысты, яғни Mackem тілінде олар тиісінше , және болып айтылады. Бұл "қосымша буын" Макем диалектісінде айтылатын басқа сөздерде де кездеседі, мысалы, фильм болып айтылады. Бұл ерекшелік Сандерлендте кейбір сөздердің өте ерекше айтылуына әкелді. Түйін сөзі, қосымша дауыстының және оның жиырылуының нәтижесінде, көбінесе болып айтылады. Осы қосымша дауыстының басқа да кейбір мысалдары Geordie диалектісінде байқалған, Book сөзі Northumberland және Tyneside сияқты spook-пен рифмаланады, алайда Tyneside және Mackem арасында дауысты сапасында айырмашылық бар, яғни және . Стандартты айтылудағыдай , дауыстысымен айтылады, ротикалық шотландық нұсқасынан өзгеше. Мысалы, Geordie . -аяқталатын көптеген сөздер қысқа дауыстымен айтылады, мысалы, кейін, күлкі, макарон. Алайда, Geordie диалектісі сияқты, гипс және шебер сөздері көбінесе ұзақ дауыстымен айтылады. Бұл Солтүстік-Шығыстан басқа көптеген солтүстік акценттерінде кездеспейді. Макем акценті кейде Geordie-ден өзгеше болады. Мысалы, curry сөзінің айтылуы көбінесе cerry сөзіне ұқсас. Сонымен қатар, BROWN дауыстысы бар сөздерде oo <u:> қолдануы Geordie акцентіндегідей жиі кездеспейді (Сандерленд=қала, Ньюкасл=тон), алайда бұл ерекшелік дәстүрлі түрде Хамбер Лун сызығынан солтүстікке қарай барлық диалекттерде кездесетін. Green және cheese сияқты сөздерде Сандерленд акценті ағылшын тілінің көптеген диалекттеріндегі стандартты /iː/ дауыстының орнына дифтонгты көбірек қолданады. him, her, half сияқты сөздердегі дауыстының түсірілуі Сандерленд, Баттерноул, Хартлпул және Миддлсброда тән, бірақ Солтүстік-Шығыстың басқа аймақтарында жоқ. барлық контексте дәстүрлі түрде анық, яғни веляризацияланған аллофон жоқ.

Анықталған мақала

Солтүстік Англия тілінің кейбір диалекттерінен өзгеше, нақты артикль ешқашан қысқартылмайды. Шотланд тілі мен басқа да Нортумбрия диалекттеріндегідей, нақты артикль стандартты ағылшын тіліне қарағанда кеңірек контексттерде қолданылады, оның ішінде туыстық атаулар, мекемелердің аттары, уақытты білдіретін тіркестер, аурулар және тіпті сандар да бар.

Белгісіз мақала

Белгісіздік тудыратын артикль кейбір жағдайларда "бір" сөзімен бірге қолданылады.