Кіріспе

M203 – мылтыққа тіркелетін 40 мм-лік бір реттік граната лақтырғыш. Ол ескі M79 жеке қолданылатын граната лақтырғышымен бірдей оқтарды пайдаланады, ол кері соққы күшін азайту үшін жоғары-төмен итеру жүйесін қолданады. Көптеген қарулармен үйлесімді болғанымен, M203 бастапқыда АҚШ әскері үшін M16 мылтығы және оның M4 карабин түрі үшін әзірленген және өндірілген. Оқ лақтырғышын C7 мылтығына, M16 мылтығының канадалық нұсқасына да орнатуға болады; бұл үшін алдымен төменгі қол сақшысын алып тастау қажет. M203-тің жеке түрлері де бар, сондай-ақ көптеген басқа мылтықтарға арналған арнайы нұсқалары да жасалған. Құрылғы оқпанның астына бекітіледі, лақтырғыштың ілмегі лақтырғыштың арт жағында, мылтық шоғының алдында орналасқан. Мылтық шоғы M203-ті ату кезінде қол тіреуіш ретінде қолданылады. M203-ке арналған жеке, оң қолға арналған нысана алу жүйесі қосылады, себебі мылтықтың стандартты нысаналары лақтырғышқа сәйкес келмейді. Канадалық C7 үлгісінде нысана лақтырғыштың бүйіріне орнатылады, пайдаланушының қажеттілігіне қарай сол немесе оң жақта болуы мүмкін.

Тарих

M203 – АҚШ армиясының арнайы мақсаттағы жеке қару (SPIW) жобасының өндіріске енгізілген жалғыз бөлігі. M203 1969 жылдан бері қолданыста болып келеді және 1970 жылдардың басында АҚШ әскери күштеріне енгізілді, бұл ретте M79 граната тартқышы мен тұжырымдық тұрғыдан ұқсас Colt XM148 үлгісін ығыстырды. Дегенмен, M79 дербес қару болса (әдетте оны алып жүрген әскерлердің негізгі қаруы), ал M203 қолданыстағы мылтыққа тіркелетін түтік астындағы құрылғы ретінде жасалған. 40 мм оқ-дәрілердің өлшемі мен салмағы тасымалданатын санына шектеу қойғандықтан, сондай-ақ граната барлық жағдайларда (мысалы, нысана тым жақын болғанда немесе жанында одақтас әскерлер болғанда) тиімді қару емес болғандықтан, түтік астындағы жүйе пайдалы. Оның арқасында қолданушы бір уақытта мылтық алып жүруге және екеуінің арасында оңай ауысуға мүмкіндік алады. Жаңа граната тартқышы – M320, АҚШ армиясында M203-тің орнын алмастырады. АҚШ Теңіз корпусы, Әуе күштері, Жағалау күзеті және Әскери-теңіз күштері ескі M203-ті пайдалануды жалғастырды, бірақ Теңіз корпусы 2017 жылдың маусым айында M320-ні беруді бастады. M320 жетілдірілген күндізгі/түнгі көру құрылғысымен, қос әрекетті ату механизмімен (M203-тің бір әрекеттісінен өзгеше) және кедергісіз бүйірлік зарядтау тесігі сияқты басқа да артықшылықтарға ие.

Қолданылуы

M203 граната лақтырғышы нүктелік және аумақтық нысаналарға қарсы жақын қашықтықтағы оттық қолдау ретінде қолдануға арналған. Оқ-дәрі терезелерді бұзуға, ішінде жаруға, есіктерді жарытуға, көптеген жарақаттарға әкелуге, бекіністерді немесе орналасқан жерлерді жоюға, сондай-ақ жұмсақ корпусты көліктерге зақым келтіруге немесе оларды қолдан келмейтін етуге арналған. Вьетнам соғысында АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Жағалау күзетінің қызметкерлері кемелерде 40 мм гранаталарды суға лақтырып (M79 граната лақтырғышын пайдаланып), су астымен келе жатқан Вьетконг шабуылшыларына ("сапперлерге") қарсы алдын ала шабуыл жасады, олар американдық кемелерге жарылғыш заттар орнатуға тырысты. Оның басты мақсаты – тікелей атыспен жете алмайтын жауларды жою. Жақсы дайындалған M203 операторы қозғалыс пен көру арқасында жауды басып тастау үшін қаруын пайдалана алады. Сонымен қатар, M203 M651 тактикалық CS (көзді жасыратын газ) гранатасымен жабдықталғанда, көшбасшылықты реттеуге қолданылуы мүмкін. Көбінесе жеке құрамға қарсы қару ретінде жіктеліп, HEDP оғындағы қалыпты заряд оған жеңіл брондалған көліктерге ену қабілетін береді.

Дөңгелектер

M203 түрлі мақсаттар үшін әртүрлі оқ-дәрілерді атуға қабілетті. АҚШ Армиясының FM 3-22.31 40 мм граната тартқышы, M203 нұсқаулығына сәйкес, M203 үшін сегіз түрлі оқ-дәрі бар:

(M433) жоғары жарылғыш, екі мақсатты оқ. HEDP оғы көкшіл сұр алюминийден жасалған юбкасы, болаттан жасалған стаканшасы, ақ белгілері және алтын түсті оғы бар. Ол тікелей немесе одан кем қашықтықта темір броняға атылғанда кемінде 5 см (2 дюйм) тесіп өтеді, ал нүктелік нысанаға тигенде, белгілі бір аралықта оқ жарылады, радиусы бойынша зардап шегуге себеп болады және 5 метрлік жойғыш радиусы бар. (M406) жоғары жарылғыш оқ. HE оғы көкшіл сұр алюминийден жасалған юбкасы, болаттан жасалған снаряды, алтын белгілері және сары түсті оғы бар. Оқ жарылғанда жер бетінде жарылыс тудырады, радиусы бойынша зардап шегуге себеп болады және жойғыш радиусы бар. (M583A1) жұлдызды парашютті оқ. Бұл оқ ақ түсті немесе қара белгілі алюминий қорытпасынан жасалған. Ол жарықтандыру және сигнал беру үшін қолданылады және қолда ұсталатын сигнал оқтарынан жеңіл және дәл. Оққа бекітілген парашют шығарылғанда ашылады, шамды төмен түсіреді. Шам шамамен 40 секунд бойы жанады. Оқтың үстіндегі әріп парашюттің түсін көрсетеді. (M585) ақ жұлдыз шоғыры. Бұл оқ ақ түсті немесе қара белгілі алюминий қорытпасынан жасалған. Оққа бекітілген пластик оғында түнгі уақытта анықтау үшін бес дөңгелек бар. Оқ жарықтандыру немесе сигнал беру үшін қолданылады. Ол қолда ұсталатын сигнал оқтарынан жеңіл және дәл. Жеке жұлдыздар еркін құлау кезінде шамамен 7 секунд бойы жанады. (M713) жер белгісі. Бұл оқ қара белгілі ашық жасыл алюминийден жасалған. Ол әуеден анықтау және жердегі жауынгерлердің орнын белгілеу үшін қолданылады. Егер оқ соққанда сақтандырғыш жұмыс істемесе, кідірту корпусының алдыңғы бөлігіндегі шығыс қоспасы соққы функциясын толықтырады. Оқтың түсі түтіннің түсін көрсетеді. (M781) жаттығу оғы. Жатығу үшін қолданылатын бұл оқ көк түсті мырыш немесе алюминийден жасалған, ақ белгілері бар. Оқ соққанда сары немесе қызғылт сары түсті із қалдырады, белгілі бір аралықта оқ жарылады және қауіпті радиусы бар. (M651) CS оғы. Бұл оқ сұр алюминийден жасалған, жасыл қаптамасы және қара белгілері бар. Бұл көп мақсатты оқ болғанымен, көтеріліс бақылау және қалалық операцияларда ең тиімді. Оқ белгілі бір аралықта оқ жарылады және соққанда CS газының ақ бұлты шығарады. (M576) оқ-дәрі. Бұл оқ қара белгілі зәйтүн түсті. Бұл көп мақсатты оқ болғанымен, тығыз өсімдіктерде немесе бөлмелерді тазалау үшін ең тиімді. Оның ішінде салмағы бар 20 металл түйіршік бар, оқтың бастапқы жылдамдығы және механикалық типтегі сақтандырғышы жоқ.

Құралымдары

M203 граната лақтырғыш жүйесі әр түрлі компоненттермен келеді, әдетте лақтырғыш, шабуылды мылтыққа бекітуге арналған адаптерлер және жапырақ көзделгілері (бұл көзделгілер мылтықтың алдыңғы көзделгісімен бірге қолданылуы мүмкін). M203-тер квадранттық көзделгілермен де жабдықталуы мүмкін, олар MIL STD 1913 рельсіне немесе M16 мылтығының тасымалдау тұтқасына орнатылады.

Нұсқалар

M203 құралының көптеген нұсқалары АҚШ-та және бүкіл әлемде әртүрлі мақсаттар үшін өндіріледі. Олар негізінен оқпанның ұзындығы, бекіту түрі және жылдам ажырату (QD) мүмкіндігі бойынша ерекшеленеді. Стандартты M203 M16A1, M16A2 және M16A3 мылтықтарына тұрақты бекітуге арналған және іші ойылған оқпанға ие. A1/A2 сериясына өзгесіз M203, M4 карабин сериясына сәйкес келмейді. АҚШ-тың M203A1 12 дюймдік оқпанға ие, ал SOPMOD M203A1-де оқпан бар. M203A1 M4 және M4A1 карабиндерімен қолдануға арналған және үш бұрандадан және байлау сымынан тұратын арнайы бекіткішті пайдаланады. Тек M203A2 ғана жылдам босатылатын бекіткіштен тұрады. Канадалық M203A1 Diemaco (қазір Colt Canada) – ұқсас конструкция, бірақ M16A1 мылтығының профиліне сәйкес бекіту нүктелерін қажет етпейтін басқа монтаждау жүйесіне ие. Қарудың оқпаны стандартты американдық үлгілерге қарағанда алға қарай жылжиды, бұл ұзын оқтарды салуға мүмкіндік береді. 2017 жылы АҚШ нарығында M203 37 мм нұсқасы қолжетімді болды. Ол және оқпан нұсқасында ұсынылады. Олар 37 мм құрылғылар болғанымен, "Launcher, Grenade M203 40mm" деп белгіленеді. Бұл 37 мм нұсқалары "1-ші санаттағы атыс қаруы" болып саналады және NFA бойынша "жойқын құрылғылар" ретінде жіктелмейді. Бұл құралдарды 4473 АТФ нысаны бойынша кәдімгі атыс қарулары сияқты сатуға болады.

Пайдаланушылар

және M4A1 карабинелері үшін M203A1. : M203PI нұсқасы. : Бушмастер M203, Чехия арнайы күштеріне берілген Бушмастер M4A3 карабинімен қолданылады. : M203PI нұсқасы. : Бугенвиль революциялық армиясы қолданады. Папуа-Жаңа Гвинея қорғаныс күштерінен ұсталған. : Польша арнайы күштері қолданады. Арнайы іс-қимыл жасағы қолданады.

АҚШ-тағы азаматтық меншік

Америка Құрама Штаттарында стандартты 40 мм-лік оқ түйрегі бар M203 граната лақтырғыштары Ұлттық атыс қарулары заңының (NFA) 26 U.S.C. 5845, 27 CFR 479.11 бөлігіне сәйкес "жойқын құрылғылар" деп жіктеледі, себебі олар диаметрі жарты дюймнен асатын "спорттық емес" атыс қаруы болып табылады. M203 лақтырғыштары азаматтық қару-жарақ нарығында қолжетімді, бірақ олардың саны шектеулі, өйткені көптеген өндірушілер азаматтық нарыққа сатуды тоқтатты. Жаңа M203 лақтырғыштарының бағасы шамамен 2000 доллар, ал трансферт салығы 200 доллар тұрады. 2011 жылғы наурыз айынан бастап жаңа өндірілген 40 мм-лік оқу оқ-дәрілерінің бағасы бір патронына 5-10 долларды құрайды. 40 мм-лік жарылғыш гранаталар 400-500 доллардан сатылады. Дегенмен, олар азаматтық нарықта өте сирек кездеседі, себебі әрбір граната өздігінен жойқын құрылғы болып саналады және оны федералды үкіметке тіркеу қажет, бұл үшін 200 доллар салық төлеу және жоғары жарылғыш заттарды сақтау ережелерін сақтау талап етіледі. Сонымен қатар, 40 мм-лік M203 (және M79) гранатометтері үшін қосалқы калибрлі адаптерлер бар, олар стандартты 12 калибрлі оқ-дәрілерді және .22 рельсті оқ-дәрілерді пайдалануға мүмкіндік береді. 2017 жылы нарықта 37 мм-лік азаматтық нұсқасы пайда болды, ол NFA қаруы деп есептелмейді. 37 мм-лік нұсқа "жойқын құрылғы" ретінде жіктелмегендіктен, оны көпшілікке басқа атыс қарулары сияқты ATF 4473 нысаны бойынша сатуға болады. 37 мм-лік лақтырғышта нарықта қолжетімді 37 мм-лік сигнальдық оқ-дәрілерді пайдалануға болады. Бұл азаматтық нұсқаның бағасы шамамен 2000 доллар, сонымен қатар жылдам ажыратылатын бекіткіштер және квадрант көзқарасы сияқты қосымша жабдықтар да қолжетімді.