Кіріспе

Американдық карикатурист Ройстон Кэмпбелл Крейн (22 қараша 1901 жыл - 7 шілде 1977 жыл), туындыларын Рой Крейн деп қол қойған, американдық карикатурист, Wash Tubbs, Captain Easy және Buz Sawyer комикс кейіпкерлерін жасаған. Ол оқиғалық комикстерді дамырған, осы жанрдың қалыпты ережелерін және көркемдік стилін қалыптастырды. Комикс тарихшысы Р. С. Харви: «Оқиғалық комикстердің алғашқыларын салған көптеген суретшілер оның еңбегінен шабыттанып, оның ықпалында болды» деп жазды.

Өмірбаян

Техас штатының Абилин қаласында туған Крэйн, жақын жердегі Свитвотерде өсті. 14 жасында ол Чарльз Н. Лэндонның карикатура бойынша хат арқылы оқыту курсына қатысты. Бастапқыда Абилиндегі Хардин Симмонс университетінде, кейін Техас университетінде оқыды, онда ол Phi Kappa Psi студенттік ұйымының мүшесі болды. 19 жасында ол Чикагодағы Көркемсурет академиясында алты ай бойы білім алды. Оның алғашқы жұмыс тәжірибесі алуан түрлі болды, оған чаутаука үшін шатыр тігу, теңізші болып жұмыс істеу және пойыз вагондарында саяхаттау кірді. 1922 жылы ол «Нью-Йорк әлемі» газетінде карикатурашы ретінде жұмыс істеуді бастады, онда ол Х. Т. Вебстерге көмектесті. Крэйнге, әсіресе әйелдерді салуда, карикатурашы Этель Хейстің еңбектері де үлкен әсер етті.

" Wash Tubbs " және " Captain Easy "

1924 жылы Крейн «Газеттер ассоциациясы» редакторы Чарльз Лэндонға жүгінді. Лэндон мен Крейн азық-түлік дүкенінде жұмыс істейтін кішкентай келімсек туралы «Вашингтон Таббс II» атты комикс жобасын талқылады. Комикс атауы «Wash Tubbs» деп қысқартылып, 1924 жылдың 14 сәуірінде жарық көрді. Төрт айдан кейін Крейн күнделікті оқиғалардан шаршап, өзінің кішкентай батырын Тынық мұхитындағы бір аралда жасырылған қазынаны іздеуге жіберді. Содан кейін комикс қызықты оқиғаларға толы саяхатқа айналды. Поп-мәдениет тарихшысы Тим ДеФоресттің атап көрсетуінше, Крейн әңгімелеу өнерінде, дыбыс эффектілерінде және макетте жаңашылдықтар енгізді: «Көбінесе күлкі үшін жасалғанмен, сюжетте де елеулі қауіп элементі бар еді. Крейн суретші ретінде өзінің шеберлігін арттырып, фигураларды бейнелеудегі дағдысын жетілдірді. Ол әрбір кадрдың артындағы бөлшектерге және жалпы композицияға ерекше назар аударды. Крейн әріптерді қолдануда инновация жасады, эмоцияларды күшейту үшін қалың шрифттер мен леп белгілерін пайдаланды. Дыбыс эффектілерін комикстерге енгізгеннің алғашқысы Крейн болды, ол бұрын тек визуалды тілде болған нәрсеге «бам», «пау» және «уам» сияқты дыбыстарды қосты. Крейн осымен көңіл көшірді, кейде «кер сплэш» немесе «ликети воп» сияқты стандартты емес эффектілерді де пайдаланды. Сөздер де, суреттер де оның жылдам дамитын сюжеттерін жеткізу құралына айналды. Wash-тың алғашқы оқиғасынан кейін комикс бір кезде әзілдерге тәуелді болды. Бірақ Wash саяхат пен қаһармандыққа құштарлық танытты. 1929 жылы «Капитан Изи» атты тәжірибелі сарбаздың енгізілуімен Крейн оқиғалы рухты күшейтті және кейіннен «Капитан Изи» туралы жексенбілік комикс шығарды. NBM Publishing’s Flying Buttress Classics Library «Wash Tubbs» және «Captain Easy» комиксінің толық жинағын 18 томдық серияда қайта басып шығарды. Билл Блэкбирдтің осы кітаптарға жазған кіріспелерінде автор туралы ақпараттық және сындық материалдар бар. Крейн карикатура салуды көмекшілеріне біртіндеп тапсырды және 1977 жылы Флорида штатының Орландо қаласында қайтыс болды. Бүгінде «Буз Сойер» комиксі «Кинг Фитчерз» компаниясының DailyINK электрондық пошта арқылы таралған қызметіндегі классикалық комикстердің бірі ретінде қайта жандандырылды. Комикс тарихшысы Джит Хирдің сөзіне сүйенсек, Крейн Мемлекеттік және Әскери-теңіз департаменттерімен байланыста болды және Екінші дүниежүзілік соғыс, Ұлытамыр соғыс және Вьетнам соғысы кезінде американдық сыртқы саясатты қолдау мақсатында «Буз Сойер» комиксін үгіт құралы ретінде пайдаланды.

Марапаттар

Крейн 1950 жылы Ұлттық карикатурашылар қоғамының Билли ДеБек ескерткіш сыйлығымен, кейіннен Реубен сыйлығы деп аталған, «Жылдың карикатурашысы» атағына ие болды, ал 1965 жылы «Буз Сойер» үшін олардың «Сюжеттік комикс» сыйлығын алды. 1961 жылы ол Нью-Йорк Банши қоғамынан «Күміс ханым» сыйлығын алды. 1969 жылы Остин қаласындағы Техас университетінің ең көрнекті түлегі болып танылды. 1965 жылы ол Техас университетінде бакалавр және магистратура студенттері арасында өнердегі кәсібилікті және шығармашылықты қолдау мақсатында Рой Крейн атындағы өнер сыйлығын құрды. 1980 жылы бұл сыйлық Беркли Бритэдке берілді.