Кіріспе

2002 жылғы Ауған соғысы кезінде Әл-Қаида мен Талибанға қарсы әскери шабуыл. "Анаконда" операциясы немесе Шах-и-Кот шайқасы – 2002 жылдың наурыз айының басында Ауған соғысының аясында өткен әскери операция. ЦРУ-ның әскери офицерлері одақтастарымен бірлесіп, Әл-Қаида және Талибан күштерін талқандауға тырысты. Операция Зорматтан оңтүстік-шығысқа қарай Шах-и-Кот аңғары мен Арма тауларында жүргізілді. Бұл операция 2001 жылғы желтоқсандағы Тора-Бора шайқасынан кейін Ауғанстандағы 2001 жылғы соғыстағы алғашқы ірі шайқас болды. Ауғанстан театрсында тікелей жауынгерлік қимылдарға қатысқан АҚШ күштерінің көп санының қатысуымен өткен алғашқы операция осы болды. 2002 жылдың 2-18 наурызы аралығында әуемен жеткізілген 1700 АҚШ әскері мен 1000 үкіметке адал ауғандық жасақ алқапты бақылауға ие болу үшін 300 мен 1000 аралығындағы Әл-Қаида және Талибан жауынгерлерімен шайқасты. Талибан мен Әл-Қаида күштері таулы жердегі үңгірлер мен қыраттардағы бекіністерінен АҚШ әскеріне минометтер мен ауыр пулеметтерден атқылап, аймақты бақылауға алуға тырысқанда қарсылық көрсетті. Ауған Талибанының қолбасшысы Мәүлави Сайфур Рәхман Мансур кейіннен Талибан күштерін шайқасқа қосылу үшін басшылық етті. АҚШ күштері Шах-и-Кот аңғарындағы көтерілісшілердің саны 200-250 адамдай екенін болжады, бірақ кейінірек алынған мәліметтер нақты саны 500-1000 жауынгерге жуық екенін көрсетті.

Өмірбаян

2001 жылдың 11 қыркүйегінде ислам террористерінің тобы АҚШ-қа шабуыл жасады. Оларды "Әл-Қаида" тобының басшысы Усама бен Ладен жетекшілік етті. Бен Ладеннің Ауғанстанда, талибандардың қорғауында жасырынып жүргені күдік тудырды. Осы қауіпке жауап ретінде АҚШ 2001 жылдың 7 қазанында "Тұрақты бостандық" операциясын бастады. Операцияның мақсаты – талибандарды биліктен ығыстыру және "Әл-Қаиданы" жою. Бұл мақсатқа жету үшін АҚШ Ауғанстандағы "Солтүстік одақ" деп аталатын қарсыластар тобымен бірлесіп жұмыс істеді. "Солтүстік одақ" тажиктер, өзбектер және хазаралар сияқты түрлі этникалық топтардан құралған, олар талибандарға қарсы шықты, олар негізінен пуштундардан тұрды. АҚШ талибандарға қарсы күресте "Солтүстік одаққа" көмектесу үшін әуе шабуылын және арнайы күштерді қолданды. Олар талибандардың бекіністерін жылдам басып алып, 2001 жылдың 13 қарашасында елдің астанасы Кабулді бақылауға алды. Сол кезде барша ақпарат бойынша, Осама бен Ладен мен "Әл-Қаида" басшылары Шығыс Ауғанстанның Нангархар провинциясындағы Жалалабадқа жақын Тора Бора тауларындағы жаттығу лагеріне тығылған. Солтүстік Ауғанстандағы бұрынғы шайқас аймақтарынан өзгеше, бұл аймақта негізінен пуштундар тұрды. АҚШ "Солтүстік одақтың" Тора Борада "Әл-Қаидаға" шабуыл жасауына көмектесуін қалады, бірақ "Солтүстік одақтың" тажик және өзбек әскери қолбасшылары бас тартты. Олар шығыс пен оңтүстіктегі пуштундардың аймағына кіруге дайын емес еді. Сондықтан АҚШ шабуыл үшін басқа одақтастарды іздеуге мәжбүр болды. Олар аймақтағы пуштундар жасақтарына пара беріп, олармен күш біріктірді және бұл топты "Шығыс одағы" деп атады. 2001 жылдың 30 қарашасында олар Тора Борадағы "Әл-Қаиданың" жаттығу лагеріне шабуыл жасады. Бірақ "Шығыс одағының" әскерилері "Солтүстік одақтан" гөрі тиімсіз болды. Олар "Әл-Қаидаға" қарсы бірдей жеккөрушілік сезімді білдірмеді және Рамазан айында оразаларын бұзу үшін әр түн сайын шайқас алаңын тастап кететін. "Шығыс одағының" күштерімен тиімді ынтымақтастық болмағандықтан, Осама бен Ладен мен "Әл-Қаида" басшылары Тора Бора шайқасынан қашып кетті. Тора Бора операциясынан кейін Осама бен Ладеннің қашуына себеп – "Әл-Қаиданың" Пәкістанға қашуына кедергі келтіретін АҚШ күштері болмады деген пікір қалыптасты. Жердегі командирлер қашу жолдарын бөгеу үшін АҚШ-тың 800 рейнджерін жіберуді сұрады, бірақ CENTCOM әскери басшылығы олардың өтінішін қабылдамады. 2002 жылдың қаңтар айының ортасында АҚШ қызметкерлері Гардезден оңтүстікке қарай 60 шақырым жерде орналасқан Пактия провинциясындағы Шахикот аңғарында жау күштерінің, соның ішінде "Әл-Қаиданың" жиналғанын көрсететін барлау мәліметтерін алды. Төменгі Шахикот аймағы Пәкістанның тайпалық жерлеріне жақын орналасқан, ол жерге Тора Бора операциясынан кейін "Әл-Қаиданың" көптеген жауынгерлері қашып кеткен деп есептелді. Қаңтар айының басында АҚШ әскери қызметкерлері Шахикот аңғарына шабуыл жасау мүмкіндігін қарастыра бастады. Шахикот аңғарының ұзындығы 9 шақырым, ені ең кең жерінде 5 шақырым. Ол екі негізгі аймақтан тұрады: Төменгі Шахикот және Жоғарғы Шахикот, олар шамамен параллель орналасқан. Төменгі Шахикотта бірнеше биік таулар бар, олардың ең көрнектісі – оңтүстік-шығыс жағындағы Такур Гар және солтүстік-шығыстағы Сапаре Гар, ол аңғардың солтүстік кіреберісін бақылайды. Аңғардың биік қырқаларындағы табиғи үңгірлер, жарықтар және басқа да қорғалған жерлер партизандарға өркеннің түбіне ату үшін және жолдарға кіру үшін қолайлы жағдай жасайды. Кеңес-Ауған соғысы кезінде бұл аймақ та майдан болды, кеңес әскері моджахед партизандарымен шайқасты. Ауғанстанның оңтүстік-шығысында кеңес әскеріне қарсы күрескен моджахедтер өздерінің қорғанысын Пактия провинциясында, негізінен орталық тау жотасында орналастырды. Гардез бен Хост арасындағы маңызды тас жол Хост қаласындағы кеңес күштері үшін негізгі жабдықтау жолы болды. Бірақ 1981 жылы Ауғанстандық жауынгерлер осы жолды сәтті бұғаулап, Хостты қоршауға алды, бұл кеңес әскерін әуе көмегімен жабдықтауға мәжбүр етті. Жеті жыл бойы қоршау сақталды, содан кейін кеңес әскері аймақтан шегінуге мәжбүр болды. Кеңес-Ауған соғысы кезінде моджахедтер көшбасшысы Малави Насрулла Мансур аңғарды басқарды және шетелдік джихадистерді Төменгі Шахикотта орналасуға шақырды. Мансур аңғарды нығайтты, траншеялар қазып, биік қырқаларға бункерлер мен ату позицияларын салды, олардың көптегені операция кезінде қолданылатын болды. Малави Насрулла Мансур кейін талибандарға қосылып, Пактия провинциясының губернаторы болды, бірақ қарсыласымен болған шайқаста қаза тапты. Оның отбасының аймақтағы байланыстарын пайдалана отырып, Насрулла Мансурдың ұлы, Сайф ур Рехман Мансур 2002 жылға қарай Пактия провинциясының Зурмат ауданындағы талибандардың жетекші командиріне айналды. Моджахедтер бұл аңғарда кеңес әскерін екі рет жеңіске жеткізді, ал талибандар мен "Әл-Қаида" коалициясы осындай нәтижеге қол жеткізеді деп күтті. Шахикот аңғарындағы талибандардың, IMU және "Әл-Қаиданың" күшті болуын көрсететін сигналдар мен адамнан алынған мәліметтер көбейді, шамамен 200-250 жауынгер қыстап, көктемдегі шабуылға дайындалып жатқан болды. Сигналдық барлау Сайф Рехман, сондай-ақ Өзбекстан Ислам қозғалысының (IMU) негіздеушісі Тохир Юлдешев және аймақты бақылайтын тайпалық желісі бар Жалолуддин Хаққани сияқты маңызды нысаналардың аңғарда болу мүмкіндігін де көрсетті. Жалолуддин Хаққани бұрын кеңес әскеріне қарсы күрескен және ЦАҚ және Пәкістанның барлау қызметі ISI қолдауына ие болған. Ол бір кезде пуштундар арасындағы балама көшбасшы ретінде қарастырылған. ЦАҚ Хаққани отбасын Осама бен Ладеннің Тора Борадан қашуымен байланыстырды, бірақ отбасы бұл айыптаманы жоққа шығарды. Нәтижесінде Хаққани отбасы АҚШ-тың әуе шабуылының нысанына айналды, осының салдарынан олардың көпшілігі Пәкістанға қашып кетті. Бірақ олардың кеткеніне қарамастан, Хаққани отбасының тайпалық жерлерінде паналаған "Әл-Қаида" жауынгерлері Шахикот аңғарында қалды. АҚШ аймақтағы пуштундардың әскери қолбасшысы Зия Лодинге сенім артты. "Dagger" топтамасының операциялық офицері Марк Розенгард олардың бұрынғы шайқаста көңілін толық қамтамасыз етпеген Ауған милициясына сену себебін түсіндірді. Біріншіден, Шахикот аңғарындағы "Әл-Қаида" күштерінің 1000 Ауған азаматының арасында араласқандығы туралы хабарлар болды. Мұндай жағдайда, жергілікті азаматтар мен джихадист жауынгерлерді ажырата білетін әскерлер болуы маңызды болды. Азаматтардың қаза болуы және кеңес әскерінің жағдайына ұқсас жағдайға түсіп қалу қаупі болды, бұл ауғандардың оларды оккупанттар деп қарауына әкелді. Екінші себеп – ауғандардың жеңіске деген "меншік сезімін" қалыптастыру. Розенгард жергілікті халықтың өз елінен шетелдік "Әл-Қаида" жауынгерлерін қуғандай сезінуін қалады. Ауғанстан сияқты этникалық әртүрлі елде мұндай ұғымды ұлттық деңгейде қабылдауға бола ма деген сұраққа Марк Розенгард Зия Лодин осы идеяны түсінгендей көрінеді деп жауап берді. Ауғанстандағы қалыпты стратегияға сәйкес, артиллерияның орнына АҚШ Әуе күштері қолдау көрсетуі керек болды. Сонымен қатар, АҚШ Әскери-теңіз күштері мен Франция Әуе күштерінің Mirage 2000D ұшақтары да қолдау көрсетті. АҚШ Орталық командасы (CENTCOM) мен азаматтық қорғаныс басшылығы Ауғанстандағы конвенциялық күштердің мөлшерін шектеді. Соңғы жоспар екі негізгі күштерді көздейді: TF Hammer...

Қатысушы бірліктер

Операция мынадай элементтерден құралды: «Дағгер» жұмыс тобы: 5-ші арнайы күштер тобының (SFG) ODA, B компаниясы, 160-шы арнайы авиациялық операциялар тобының (SOAR) 2-ші батальоны және USAF ұрыс бақылаушылары. «Ракасан» жұмыс тобы: 101-ші әуе десантты дивизиясының 3-ші бригадасы, 187-ші жаяу әскер полкінің 1-ші және 2-ші батальондары, 87-ші жаяу әскер полкінің 1-ші батальоны, 10-шы тау дивизиясы. «Командо» жұмыс тобы: 10-шы тау дивизиясының 2-ші бригадасы, 31-ші жаяу әскер полкінің 4-ші батальоны, Принцесса Патрисияның Канада жеңіл жаяу әскерінің 3-ші батальоны. «Task Force 64»: Австралия арнайы әуе күштері полкінің 1-ші эскадрильясы. «K Bar» жұмыс тобы: 3-ші SFG-ның ODA. «Боуи» жұмыс тобы: АФО (45 адамнан тұратын барлау тобы, «Дельта» күшінен құралған, DEVGRU операторларымен, барлау мамандарымен, жауынгерлік бақылаушылармен күшейтілген және ИСА-ның техникалық сарапшыларымен қолдау көрсетілді, АФО жасырын барлау жүргізді, әдетте жаяу немесе квадроциклдерде кішкентай 2 немесе 3 адамнан тұратын топтарды жіберіп, жау қозғалысын, санын және қоршаған ортаны бақылау және хабарлау үшін бақылау бекеттерін орналастырды). «Қылыш»/11 жұмыс тобы: «Мако» 30, 31 және 21, «Көк»/DEVGRU жұмыс тобы. «K Bar» және «Task Force 64» жұмыс топтарынан SOF командалары, оның ішінде: Navy SEAL 2, 3 және 8 командаларынан, 3-ші SFG-дан «Жасыл береттер», Канада армиясының Бірлескен жұмыс тобы 2 (JTF2), Германия армиясының Kommando Spezialkräfte (KSK), Норвегия арнайы күштерінің бөлімдері Forsvarets Spesialkommando (FSK) және Marinejegerkommandoen (MJK), Австралия арнайы әуе күштері полкінің элементтері және Жаңа Зеландия арнайы әуе күштері, Голландияның Korps Commandotroepen және Дания арнайы күштері Jægerkorpset. Бұл топтар аңғардың шеттеріне еніп, кез келген қашу жолын кесіп тастау үшін. Қатысқан басқа бөлімшелер: B Co. 159th Avn Rgt, 75th Ranger Regiment, Joint Special Operations Command және CIA-ның Арнайы іс-қимылдар бөлімі, сондай-ақ Британдық Корольдік теңіз жаяу әскері. Ауғанстандық жасақ күштері үш пуштун бөлімінен құралды. Бірінші бөлімге шамамен 600 адам кірді. Олар операцияда негізгі күш ретінде пайдалану жоспарланған және «TF Hammer» атауын алды. Оларға 594 және 372 ODA кеңес және оқыту берді. Басқа ауғандық бөлімшелерді 400-500 жауынгерден тұратын Заким Хан мен Камель Хан басқарды. Закимнің бөлімшелері 542 және 381 ODA-мен, ал Камельдің бөлімшелері 571 және 392 ODA-мен жұмыс істеді. Бұл екі күш «TF Anvil» деп аталды.

Кіріспе

Операцияны жоспарлау кезеңінде АФО (Advanced Force Operations) бөлімшелері талибандар мен Әл-Қаиданың Шах-и-Коттағы орналасқан жерлері туралы мәлімет жинау үшін барлау жұмыстарын жүргізді. АҚШ-тың барлау деректер базасына қол жеткізудің ешқандай әрекеті пайдалы ақпарат бермеді. Тіпті Шах-и-Кот аймағының кең ауқымды спутниктік суреттері де көп нәрсені көрсетпеді, себебі Әл-Қаида күштері өте жеңіл қаруланған және камуфляжға өте шебер болғандықтан көзге түспеді, Бірінші шығанақ соғысындағы ирактық танк бригадалары сияқты оңай танылғаннан өзгеше. АФО командасының күнделікті есептерін оқығаннан кейін генерал Томми Фрэнкс Шах-и-Кот аңғарындағы жаудың маңызды күштерімен күресу үшін ірі операция қажет екеніне көз жеткізді. Әскери билік аңғарға шабуыл жоспарын бекітті. «Ракасан» жедел тобы CH-47D Chinook көлік тікұшақтарын пайдаланып, алты AH-64A Apache шабуылдық тікұшақтарының қолдауымен аңғарға әуеден шабуыл жасады. Олардың міндеті Шах-и-Коттың шығыс жотасы бойында бірнеше бекініс позицияларын басып алу болды. Командир Зия Лодин басқаратын «Шұғыл топ» 500 ауған паштун жасағымен бірге солтүстік жақтан жердегі шабуылдық колоннамен аңғарға енді. Олардың жердегі шабуылынан бұрын, жоспарланған әуе шабуылы белгілі жау позицияларын нысанаға алды. «Шұғыл топ» Серханхайл және Марзак ауылдары арқылы өтетін кезінде, жау күштері шоғырланған деп есептелген бұл ауылдарда, бекініс позицияларын бақылайтын «Ракасан» жасағының әскерлері қашқан жау күштеріне қарсы шабуылға дайын тұрды. Сонымен қатар, екі ауғандық жасаққа Әл-Қаида немесе ИМУ-ның қалған күштерінің Пәкістанға қашып кетуін болдырмау үшін сыртқы кордон құру міндеті жүктелді. Операция бастапқыда 28 ақпанда жоспарланған, бірақ қатты қар боранына байланысты 2 наурызға кейінге шегерілді.

2002 жылғы 1 наурыз

Жоспарланған операцияға бір күн қалғанда, екі Mako 31 снайперы шетелдік содырлардың тобын анықтады, олар бекініс орнатып, бақылау бекетін құруды жоспарлаған төбеде DShK HMG-ні орналастырған. DShK 24 сағат ішінде TF Rakkasan Chinooks ұшатын алқаптың оңтүстік-шығыс кіреберісін бақылап тұрды және егер уақытында оны қолдан келмейтін болса, әскери күштерді тасымалдайтын Chinooks-ты атып түсіруі мүмкін еді. Раккасандықтар алқапқа ұшып келмес бұрын, таңертеңгі қараңғыда жауға шабуыл жасау жоспары жасалды. Келесі күні сағат 4-те MAKO 31-ден үш SEAL жау лагеріне жақындады, әуе шабуылы басталар алдында жауынгерлерді жоюға ниеттенді. Бірақ, SEAL-ды өзбек ИМУ содыры байқап қойды, соның салдарынан қысқаша атыс болды. Қаһарлы шайқас кезінде, екі SEAL-дың мылтығы бір рет атып тұрып қалды. Үшінші SEAL әріптестері жөндеу жұмыстарын аяқтағанша жауға қарсы тұрды, содан кейін атысты жаңартты, жеті шетелдік содырдың бесеуін өлтірді. Тағы бір содыр атысқа қосылып, ПКМ-мен оқ жаудырғанда, SEAL тобы байланысты үзіп, AC 130-ды шақырды, ол 105 мм снарядтарымен жау лагерін қиратты. AC 130-ның атыс шуы алқаптағы «Әл-Қаида» содырларын ескертті, олар қаруларын әуеге атып жіберді. Бірақ бұл қателік болды, өйткені трассерлік оқтар олардың орналасқан жерін AFO тобына көрсетті, олар кейіннен әуе шабуылы үшін мақсаттарды белгіледі. SEAL-дар бақылау бекетін басып алды. Лагерьді тексеру кезінде, «Әл-Қаида» содырларының жақсы жабдықталғаны анықталды. DShK үшін көптеген оқ-дәрілерден басқа, кеңестік үлгідегі SVD Dragunov снайперлік мылтығы, бірнеше Калашников автоматтары, бірнеше RPG-7 гранатометтері, PK пулеметі және бірнеше қол гранаталары табылды. SEAL-дар араб және кириллица әріптерінде жазылған құжаттарды да тапты, бұл араб «Әл-Қаида» содырлары мен өзбек және чечен ИМУ содырлары бөлек әрекет етпегенін, бірақ мәдениаралық командалар құрғанын көрсетті. Құжаттардың арасында көпірлерді, ғимараттарды, автобустарды және көліктерді жарылту үшін қолдан жасалған бомбаларды қалай жасау керектігі туралы нұсқаулар жазылған дәптер болды.

2002 жылғы 2 наурыз

Канадалық және АҚШ-тың снайперлік топтары мен Ауғанстан күштері Талибан режимі құлағаннан кейін аңғарда қайта жиналған көтерісшіл күштерді тамырмен жою мақсатында Шах-и-Кот аңғарының ауданында іздестіру жұмыстарын бастады.

TF-шекеш/TF-құра

Түн ортасында TF Hammer бөлімшелері көліктеріне жүктелді және 39 жүк көлігі, автобустар мен басқа да көліктерден тұратын колоннамен Гардездегі базасынан Шах-и-Кот аңғарына қарай жолға шықты. TF Hammer құрамында Зия Лодин басқарған ауғандық жасақтардың ірі күші және Texas 14/ODA 594 және Cobra 72/ODA 372 арнайы күштерінің командалары бар еді. Жол жағдайы нашар болды, себебі жақында болған қар жауыны топырақты жолдарды лайлы және сырғақты жерге айналдырған. Бұл қиын жерде қимылдауды өте қиын етті. Жол жүргенде бірнеше жүк көліктері тұрып қалды, тіпті үлкен автобус аударылып, бірнеше жауынгерлер жарақат алды. Командирлер жүк көліктеріне фараларын жақуды бұйырды, бұл кездейсоқ жағдайды болдырмады. TF Hammer жолын жалғастырғанда, көлік қиындықтарынан туындаған бөлімдер арасындағы үйлесімсіздікке тап болды. Армияның бас сержанты Стенли Л. Харриман бастаған колонна, үшінші арнайы күштер тобынан бөлініп, тағайындалған бақылау пунктына жетті. Шабуылға оттық қолдау және барлау жүргізетін AC-130 ұшағы Grim 31 Харриманның колоннасын байқады және инерциялық навигациялық жүйесінің істенуі салдарынан олардың достық күштерден алыс екенін қате есептеді (бұл "жарық" панельдерімен байланысты болды, олар колоннаның американдық екенін көрсетуі керек еді). Grim 31 колоннаға шабуыл жасады, нәтижесінде Харриман өз жауынгерлерінен туған оқтан қаза тапты, ал бірнеше ауғандық жасақтар мен АҚШ арнайы күштері жараланды. TF Hammer негізгі күші шабуылға дейінгі нүктеге 06:15 шамасында жетіп, жау позицияларына күтілетін "55 минуттық" әуе шабуылын күтті.

ТҚ Раккасан

Сағат 05:00-де Раккасан ТК шабуыл жасақтары Баграм әуе базасындағы CH-47 Chinook көлік тікұшақтарына мініп, Шах-и-Кот аңғарына қарай оңтүстікке ұшты. Ауа райы суық және бұлтты болғандықтан, сарбаздар жылыну үшін қысқы киім киді. Раккасандарды тасымалдаған алты "Чинук" тікұшағына екі UH-60 Blackhawk тікұшағы және бірнеше AH-64 Apache тікұшағы сүйемелдеді. Ұшу кезінде тұманды ауа райынан туындаған қиындықтарға тап болды, соның салдарынан "Чинуктар" аңғардың кіреберісіне "Апаштардан" айтарлықтай бұрын жетіп, Раккасандарды "қоғамдық емес" қону аймақтарына түсіруге мәжбүр етті (яғни, көтерілісшілер жақын маңайда болып, түсірген кезде дереу оқ атуға дайын еді). Алты "Чинук" тікұшағы әрқайсысы өздерінің қону аймақтарына қарай тарады. Қауіпсіздік тобы қону аймақтарын қорғауға асыққанда, Раккасан ТК командирі алаңдаушылықпен аңғарды бақылады. Ол төмендегі қалаларда азаматтық адамдардың жоқ екенін байқады. Түстер, түтін, жануарлар, ілінген киімдер – адамдардың бар екенін көрсететін ештеңе жоқ еді. Азаматтық адамдар эвакуацияланғаны және онда тек жау әскерлері ғана бар екені анық болды. 06:30-да Раккасандар мен Тау әскерлерінің бірінші тобы "Чинук" тікұшағымен аңғардың шығыс және солтүстік жиектеріне қонды, белгіленген блокпосттарында қашып бара жатқан жауынгерлерді күтіп отырды. Террористер таңқалғандай көрінді және бастапқыда "Чинуктарға" оқ атпады, мүмкін TF Hammer-дің алға жылжуына немесе жауынгерлер арасындағы байланыстың нашар болуына байланысты. Бұл жағдай, жаяу әскерге тікұшақтардың қону аймағының айналасында қауіпсіздік позицияларын алу үшін баға жетпес уақыт берді, ал алғашқы оқтар "Чинуктар" көтеріліп кеткен кезде естілді. TF Hammer миссияны тоқтатқандықтан, олар күткеннен әлдеқайда күшті отқа түсті және ауыр миномет атысымен ұсталып қалды, күні бойы қатал шайқас жүргізді. Орбиталық "Апач" тікұшақтары жау минометтерінің атысын басуға тырысты, бірақ RPG және 12,7 мм оқтардың қарсылығына тап болды, бір "Апач" RPG оғынан барлық электроникасын жоғалтты. Бастапқыда күтілгендей, аңғарда 200-250 жауынгердің орнына, кейіннен жүргізілген бағалауда, бұл аймақта аңғардың айналасындағы биік жерде 750-1000 террористер бар екені анықталды. Көтерілісшілер Раккасанды қолдаған шабуылдық тікұшақтарға қарсы ZPU-1 зениттік қондырғыларын, DSHK және стрелковое қаруларын қолданды. "Әл-Қаида" жауынгерлері совет-афған соғысы кезінде ауған моджахедтерінен үйренген тактиканы қолданды. Олар RPG-ні әуеге атып, 920 метр қашықтықта автоматты түрде жарылатын механизмді нысанаға алды. Осы әдіс арқылы олар ұшақтың жанында жарылыс тудырып, гидравликалық және электрлік жүйелеріне зақым келтірді. Сонымен қатар, террористер "Апаштардың" алдынан RPG оқтарын атып, олардың аңғар арқылы қауіпсіз өтуін қиындатты. Бірнеше "Апач" тікұшағы ауыр RPG және пулемет атысынан кейін бірінші күні базаға оралуға мәжбүр болды. Базаға оралған экипаж бір тікұшақтың корпусында 30-дан астам оқ тесігін, ал сол жағында RPG-ден зақымдарды тапты. Журналист Стив Коллдың сөзіне сүйенсек, қарсылықтың күшті болуына байланысты жоспарланған сегіз CH-47 тікұшағының тек екеуі ғана белгіленген қону аймақтарына қонуға қол жеткізді. Стратегиялық биік жерлердегі AFO командаларының болуы жаяу әскердің жаумен толыққанды шайқасқа түсуіне кедері келтірді. Операцияны басқарған генерал Хагенбек миссияны тоқтатуды қарастырды. Алайда, AFO командирі Пит Блэйбер радио арқылы оны басқаша сендірді. Блэйбер бұл өмірде бір рет болатын мүмкіндік екенін және оның командаларын Шах-и-Кот аңғарында қалдырып, жауды жою үшін әуе шабуылын жалғастыратынын мәлімдеді. Күні бойы Раккасан әскерлері қажырлы түрде күресті, ал AFO "Әл-Қаида" позицияларына әуе шабуылын шақырып, үздіксіз қолдау көрсетті. "Апач" тікұшақтары да қатал шайқас кезінде аңғардағы Раккасандарды қорғауда маңызды рөл атқарды. AFO-ның жалғыз реніші – Раккасан ETAC/JTAC әуе шабуылын шақыруда AFO және аңғардағы және оның айналасындағы басқа SOF барлау топтарының өтініштеріне басымдық бергені болды. Оңтүстік қону аймағындағы 1-ші батальонның 87-ші жаяу әскер полкі ең ауыр шайқасқа тап болды. Содан кейін аңғардың түбіндегі әскерлер солтүстікке қарай қайтадан қарауылдап, тағы 50 метрдей қозғалды, ал шығысқа қарай төменгі төбеден RPG атылды. Бұл оқ 10-ға жуық адамға, оның ішінде екі австралиялық және американдық басшылардың көпшілігіне бағытталды, қар мен лайдың арасына түсті, бірақ жарылмады. Содан кейін "Әл-Қаида" әскерлері "Halfpipe" деп аталған жердегі әскерлерге DSHK-дан оқ ашты, сол кезде олар аңғардың ең төменгі жеріндегі жалғыз қорғанысқа жүгірді. Осы шайқаста штаб-сержант Анджей Ропель және жақында дивизияның алыс мерзімді барлау отрядынан ауысқан маман Уильям Гераси, "Halfpipe" үстіндегі биікке оқ астында отрядты жетектеп әкелді. Ропель "Halfpipe-ке" миномет атысын шақырып тұрған жау бақылаушысын өлтіре алды, содан кейін ол және оның отряды айналасындағы жерді көре алды. Ропельдің осы әрекеттері үшін оған "Valor" белгісімен Bronze Star медалі табысталды. Жаудың өте шектеулі жанама оттық қабілетіне байланысты, алғашқы толқында тек бір 120 мм миномет әкелінді. Әскерлерге негізгі оттық қолдау 3-ші батальонның екі McDonnell Douglas AH-64 Apache тікұшағы, 101-ші авиациялық полкі, 159-шы авиациялық бригадасы ("Eagle Attack") көрсетті. AFO барлаушылары Такур Гар тауының (аңғардағы ең биік тау) негізіне жақын оңтүстік айманында барғанда, олар ерекше көрініске тап болды. "Әл-Қаида" жауынгерлері арасында олар әйел жауынгерді көрді, бұл Ауғанстандағы Талибан мен "Әл-Қаида" күштері арасында сирек кездесетін жағдай. Орта жастағы бұл әйел шашын атқа байлап, тізесіне дейін жететін ұзын шарф киген және арқасында AK-47 автоматын иеленген еді. Оқ-дәрілі болғанына қарамастан, ол шайқасқа қатыспады, керісінше, таудың негізіндегі тіректе отырып, тамақ пісірді. Жау әскерлері, американдық барлаушыларға оқ жауып тұрғанда, тамақ ішу үшін оған келіп, содан кейін өздерінің позицияларына оралды. Барлаушылар келесі мақсатына қарай жылжуға дайындалғанда, "Halfpipe-те" орналасқан 187-ші жаяу әскер полкінің минометтік взводынан қолдау сұрады, нәтижесінде әйелдің позициясы және маңайдағы "Әл-Қаида" жауынгерлері жойылды. Австралиялық арнайы әуе күштері полкінің сигналшысы Мартин "Jock" Уоллес осы шайқастағы әрекеттері үшін "Gallantry" медалімен марапатталды. 187-ші жаяу әскер полкінің минометтік тобы жау минометтерінен оққа ұшқанда, Уоллес өзін қауіпке тікелей ұшыратып, жараланғандардың бір бөлігін ағыс суға сүйреп алып, олардың жараларын өзімен бірге келген SASR байланыс офицерімен бірге емдеді. Күні бойы TACP алдыңғы әуе бақылаушылары және күні бұрын аймаққа енген арнайы күштер командалары B-1, B-52, F-15, F-18 және F-16 ұшақтарынан әуе шабуылын шақырып, Талибан мен "Әл-Қаида" жауынгерлеріне ауыр шығын келтірді, бірақ оларды толығымен үнсіздікке жіберген жоқ. Позицияларына шабуыл жасауға жақын келген оңтүстік қону аймағындағы әскерлер күні бойы қоршауға түсіп, оқ-дәрісіз қалды. Күн батқаннан кейін құтқару келді...

Такур-Гар шайқасы

Операцияның екінші күні генерал Хагенбек пен полковник Вирцинский кейбір өзгерістер енгізуді шешті. 187-ші жаяу әскердің оңтүстік бөлігіндегі көптеген сарбаздар жараланғандықтан, Хагенбек оңтүстік бөліктен күштерді қайтарып алуды шешті. Оның орнына, ол оларды солтүстік бөлікке көшіріп, 101-ші әуеде жүретін дивизияның 3-ші бригадасына шығыс қырат бойымен солтүстіктен оңтүстікке қарай іздеу жұмыстарын жүргізуге көмектесті. Подполковник Рон Коркранның 187-ші жаяу әскер батальоны 3 наурызда сағат 20:00 шамасында солтүстік аймаққа жетіп, оңтүстікке қарай сақтықпен іздеуді бастады, ешқандай қарсылыққа тап болмады. Осыдан қорғаныс күштері аңғарды тастап кеткені анық болды. Күннің соңына қарай олар Такур-Гардың іргесіне дейін жол ашты және қарсыласты жақсырақ сезінді, ол бастапқыда күтілгеннен гөрі күштірек болып шықты. Генерал Хагенбек сондай-ақ операцияның бірінші күнінде әуе шабуыл тобының кездескен қиындықтарын шешу үшін шаралар қабылдады. Apache тікұшақтары көп зақым алды және AC-130 ұшақтары жерден атылуға бейім екені анықталды, сондықтан олар күндізгі уақытта ұшуға жарамсыз болды. Сонымен қатар, "Әл-Қаида" позицияларына дәлдікпен соққы беруге қажетті тактикалық бақылаушылар жеткіліксіз болды. Бұл мәселелерді шешу үшін CENTCOM бес A-10 Thunderbolt II ұшағын жөнелтті. Бұл берік ұшақтар жерден атылуға аз бейім болды және күндізгі уақытта майдан үстінде қалып, әуе күштерінің тактикалық бақылаушыларының көмегінсіз дәл соққы бере алатын болды. Осы уақытта, команда спутниктік радиобайланыс жиіліктерін өзгерту туралы шешім қабылдады, оған барлау позицияларындағы AFO командалары сияқты әртүрлі бөлімшелер сеніп, ұрыс жүріп жатқанда миссияны орындау және бейімдеу үшін пайдаланды. Такур-Гардағы оқиғаларға жалпы жауапты генералдардың бірі жоспарды өзгертуге жол бермеу үшін радиожиіліктерді ауыстыруға бұйрық берді. Бұл өзгеріс Такур-Гардың үстінде құлаған ТТҚ-ны құтқаруды тікелей бақылауға алу үшін жасалған болса да, шайқасқа қатысқан әртүрлі командалар арасындағы байланысты қатты шектеуге алып келді. 03:45-те аймаққа Рейнджерлердің жедел әрекет жасағы жөнелтілді. Оларға нақты тапсырма берілмесе де, таудан 10 минут қашықтықта орналасқан Гардеске жеткенде, қосымша нұсқаулар алу үшін байланыс орнату керек еді. Жедел әрекет жасағы 19 Рейнджерден, тактикалық әуе бақылау тобынан (Tacp) және екі Chinook, Razor 01 және Razor 02 ұшақтарымен жүретін үш адамнан тұратын АҚШ Әуе күштерінің арнайы тактикалық тобынан құралды. Әуе күштері ережелері бойынша, Khafji-дегі шығанақ соғысында AC-130 ұшағы құлағаннан кейін AC-130 ұшақтарына күндіз жау әуе кеңістігінде қалуға тыйым салынғандықтан, Mako 30-ды қорғаған AC-130 қолдауы Razor 01 қону аймағына жетпей тұрып кетуге мәжбүр болды, бірақ басшылық Razor 01 келе жатқанын білді. Өкінішке орай, Razor Chinook ұшақтары Баграмдағы штабпен немесе одан да маңыздысы, AFO тобымен байланыс орнату үшін жұмыс істейтін спутниктік радиомен жабдықталмаған. Сонымен қатар, Razor 01 ұшқышына таудың үстіндегі жаудың зениттік қондырғысы туралы хабарланбады. Спутниктік байланыс қиындықтарына байланысты (экваторлық плазмалық көпіршіктердің салдарынан пайда болған аз белгілі ғарыш ауа райының әсерінен туындаған болуы мүмкін), Razor 01 қателікпен "қызғылт" қону аймағына бағытталды. Осыған байланысты Razor 01 ТММ-нің ұшқан жау тұзағына ұшты, жағдайдың шынайылығын ешкім жеткізе алмады. Сағат 06:10 шамасында Razor 01 қону аймағына жетті. Ұшақ бірден оқ атуға түсті, ал оң жақ есіктің мини-пулеметшісі, сержант Филип Свитак, кіші қарудың оғынан қаза тапты. Дроннан түсірілген бейнеде қаза тапқан техникалық сержант Джон А. Чэпмен Razor 01 қону кезінде өзін қорғап, жаудан отты қабылдап тұрғаны көрінді. Бұл әрекеті үшін ол Конгресс құрмет медалімен марапатталды. Содан кейін зымыранмен қозғалатын граната тікұшақты жойып, оны жерге құлатуға мәжбүр етті. Рейнджерлер мен арнайы тактикалық топ ұшақтан шыққан кезде, бірінші сыныпты жеке адам Мэтт Коммонс (кейіннен капралға көтерілді), сержант Брэд Кроуз және маман Марк Андерсон да қаза тапты, бұл операция кезінде үш Рейнджердің зардап шегуіне әкелді. Тірі қалған экипаж және жедел әрекет жасағы алдымен Талибан позицияларына батыл шабуыл жасады, бірақ көтерілісшілердің жасырын бункерлерінен қатты қарсылыққа тап болды, бұл Рейнджерлерді кері шегінуге және қатал атыс басталған төбеге жасырынуға мәжбүр етті. Razor 02, Razor 01 Такур-Гарға қонғанда Гардеске бұрылып, жедел әрекет жасағының қалған бөлігімен және лейтенант-коммандер Хайдермен 06:25-те оралды. Жаңа келгендердің және жақыннан қолдаудың көмегімен күш төбедегі позициясын нығайта алды. Жедел әрекет жасағының екінші тобы тауға көтеріліп, бірінші топқа көмектесті. Mako 30 төбеден 100 метрден кем қашықтықта болғандықтан және құлаған MH-47 төбеден 100 метрден кем қашықтықта болғандықтан, әуе күштерінің ұшақтары төбедегі жауға басу үшін жеке-жеке оқтармен атып, жақыннан қолдау көрсетті. Хайдер Mako 21-ге көмектесу қажеттігін көрді, олардың екеуі өлген және екеуі жараланған, олардың біреуі қимылға келмейтін. Бұл тұрғыдан қарағанда, жау позицияларына жақындығы Mako 30 және жедел әрекет жасағының бірінші тобына қауіпті жақындықтан туындаған жеткілікті басу өртін пайдалануға кедерілгені анық болды. Хайдер екінші топтың басшысына тауға миссияны жалғастыруды бұйырды және Mako 21-ге көмектесу үшін жалғыз өзіне оларға қосылуға кетті, осылайша әуе күштерінің қолдауына жағдай жасады. Ортатүстегі жаудың қарсы шабуылы арнайы парашютист Джейсон Д. Каннингхемді, аға сержантты қаза тапты. Жараланғандарға күндізгі уақытта медициналық эвакуация жасаудан бас тартты, себебі тағы бір тікұшақ құлау қаупі бар еді. Mako 30 және лейтенант-коммандер Хайдер жараланғандарымен бірге таудан төмен түсті. Жаудың жақын орналасқан әрекеттерінің қаупі, жараланғандардың гипотермиясы мен шокы және қатаң жерде шамамен 30 дюйм қалыңдықтағы қардан өту арқылы Mako 21 MH-47-ге қолайлы орын тапты. ТММ қорғаныс құрды, жараланғандарды жылытуға тырысты және құтқаруға қараңғыда тырысатын күтті. Австралияның арнайы әуе күштерінің полкі (SASR) сарбаздары Біріккен Штаттардың Әуе күштерінің тактикалық бақылаушысымен бірге, екі Chinook құлаған кезде бірінші тікұшақ құлағанға дейін байқалмай, ұзақ мерзімді барлау миссиясының бөлігі ретінде аймаққа енген. Олар шайқас кезінде байқалмай, бақылау постында қалды және құлаған ұшақтарды басып алудан алдын алу үшін Коалицияның көптеген әуе шабуылдарын үйлестіруде маңызды рөл атқарды, бұл өте тиімді болды. Бұл, сондай-ақ 10-шы тау дивизиясымен жұмыс істеген екі SASR офицерінің әрекеттері, Австралия SASR күштерінің командиріне Ауғанстандағы терроризмге қарсы күрестегі оның бөлімшесінің ерекше үлесі үшін АҚШ-тың қола жұлдызымен марапаттады. Австралия сарбаздары миссиялық репетиция үшін "виртуалды шындық" стиліндегі бағдарламалық жасақтаманы пайдаланды, бұл қараңғыдағы және нашар ауа райындағы олардың жағдайын түсінуге үлкен үлес қосты. Бұл мүмкіндік алғаш рет тікелей шайқас миссиясында қолданылды. Шамамен 20:00-де жедел әрекет жасағы және Mako 30/21 Такур-Гар төбесінен эвакуацияланды. Осы әрекеттің нәтижесінде техникалық сержант Чэпмен және аға сержант Каннингхем Әуе күштерінің крестімен марапатталды, бұл батылдық үшін екінші жоғары награда. АҚШ және Ауғанстандық дереккөздер алғашқы шабуыл және келесі құтқару миссиясы кезінде кем дегенде 200 Талибан және Әл-Қаида содырлары қаза тапқанын хабарлады. Сондай-ақ, 4 наурызда 2-ші батальон...

Робертстің тағдыры

Теңізші дереу қайтыс болды ма, әлде қарсыластар өлтірді ме – белгісіз. Робертсті әл-Қаида жауынгерлері тұтқындаған, кейіннен басқа жағынан бір оқпен атып өлтірген болуы мүмкін (бірінші видеода денеге ұқсас нәрсеге 8-10 жауынгер жиналған; GRIM 32 және MAKO 30 екеуі де IR-стробтың жұмыс істеп тұрғанын байқады, видеода жауынгерлер IR-стробты бір-біріне ұстатып жүргені көрінді). Бұл хабар әлі расталған жоқ. Генерал-майор Фрэнк Хагенбек әл-Қаида жауынгерлерінің Робертсті қуғанын, кейіннен оның денесін құлаған жерінен сүйреп әкеткенін растады. Сол Predator-дың тағы бір видеосы [мылтықтан] шыққан ыстық түйін мен оның алдындағы тұманды бейнедегі фигураның құлағанын көрсетті. Сондай-ақ, жедел әрекет ететін әскерлер Робертстің киімдерін киген жауынгерлерді байқап, "оқ тесігі бар кәдімгі бас киім табылған, [одан] соңғы рет киген адамның [Робертстің] басына оқ тигені анық көрінді" деп хабарлады. Бірақ бұл туралы командирлерден растау келген жоқ.

2002 жылғы 5 наурыз

Шах-и-Кот аңғарындағы соңғы АФО командасы Джульет командасы болды. Олар өткелдің шығыс жағындағы үңгір және ғимараттар кешенін қарап шықты. Аймаққа бірнеше әуе шабуылы жасалған, соның ішінде операция басталған күні үңгірді қиратқан термобарикалық бомба да болды. Джульет командасы өздерінің ATV-лерін TF Rakkasan тобымен бірге шекараны бақылау үшін пайдаланды. Содан кейін олар "Чинук" тікұшағына отырып, Гардезге ұшып кетті, яғни барлық АФО командалары аңғарды қалдырды. Шах-и-Кот аңғарын тазалау үшін 4-ші батальонның, 31-ші жаяу әскер полкінің және одақтас канадалық әскерлерінің күштерін жеткізу жоспарлары іске асырылды. Дегенмен, Такур-Гардағы оқиғалардан кейін ұрыс өте сирек болды, ал АҚШ командирлері жай ғана бейтарапты таңдап, айналадағы артиллериялық оқтардың жау күштерін жоюға мүмкіндік берді.

2002 жылғы 10 наурыз

Майор Браян Хилферти "ірі шайқас үш-төрт күн бұрын аяқталды" деді. АҚШ 400 әскерін базаға қайтарды. Ауғанстанның әскери сардарлары Зия Лодин мен Гүл Хайдарды жинауға күш-жігер жұмсалды. Олардың ынтымақтастығының мақсаты – аңғардың түбін тазалау және ауылдарды Ал-Қаиданың қалдықтарынан құтылу үшін соңғы шабуылды жоспарлау болды. Марк Розенгард ауғандықтардың иеленушілік сезімі мен мақтаныш сезімін қалыптастыруға сенімді болды. Ол ауылдарды тазалау операциясын ауғандықтардың өзі жүргізіп, олардың процеске белсенді қатысуын қамтамасыз ету қажеттігін атап өтті. Зия Лодин мен Гүл Хайдардың арасындағы ынтымақтастықты жеңілдетуге тырысу қиындықтарға толы болды. Бұл екі адам арасындағы сенімсіздік тарихы бар екені анық болды, бірақ нақты мәліметтер американдықтарға белгісіз болды. Зия Лодин, паштун қолбасшысы, Логар провинциясынан шыққан тажик Гүл Хайдардан ерекшеленді, ол Ауғанстанның қорғаныс министрі қызметін атқарды және Солтүстік Альянс құрамында болған. Осы екі адам арасындағы негізгі дау – аңғарға кіру кезегі болды. Екеуі де бірінші болып ілгері жылжудың екіншісіне арқасын бұрып, олардың жағдайды пайдаланып, арттан шабуылдауы мүмкін деп қорқады. Бұл келіспеушілік өзара сенімсіздіктен туындады және олардың ынтымақтастық жұмысын қиындатты. Дегенмен, американдықтар ақыры әміршілерді 12 наурызда аңғарға бірлесіп енуге көндірді.

2002 жылғы 12 наурыз

Ауған әскерлері, соңында, ұзақ күткен шабуылын бастады, аңғарға қысқыштай шабуыл жасады. Бұл операцияның маңызды бір бөлігі Гүл Хайдардың Т-55 танктерінен жасалған колоннаны қосуы болды. АҚШ әскери жетекшілігі бұл танктер соңғы операцияда шешуші рөл атқарады деп сенді, тіпті барлау мәліметтері аңғарда жау әскерінің қалмауы мүмкін екенін көрсетсе де. Гүл Хайдардың күштерімен бірге болған американдық әскерлер оның басшылық қабілеттеріне әсерленді. Мысалы, оның танк колоннасы жол бойында жартылай көмілген бірнеше танкқа қарсы миналарды кездестірді. Гүл Хайдар жағдайды өзіне алды және миналарды қолға түсіру үшін жеке өзі ілмек қолданды. Бұл американдықтардың оған деген құрметін арттырды, бірақ сонымен бірге оның қауіпсіздігіне де алаңдады. Бір мәселе туындады, ол кезде Хайдардың танктері тау беткейінде орналасқан «Раккасан» әскерлеріне қателесіп оқ атты. Т-55 танк экипажы кездейсоқ түрде 2-ші 187-ші жаяу әскер полкінің шатырынан өткен оқ атып жіберді. Әйқайымызға орай, ешкім зардап шекпеді және радио байланысы арқылы қате тез түзетілді. Осы уақытта Зия Лодиннің күштері, Пит Блабердің өзімен бірге, аңғардың оңтүстік жағын тазалаумен айналысты. Бұл жолы ауғандық әскерлер операцияны өз стратегиялары бойынша жүргізуге еркіндік алды, бұл үлкен өзгеріс болды. Блабер ауғандық әскерлердің өте ынталы екенін айтты, себебі олар енді өз тактикаларын қолданып жатқан. Осы кезде операция аяқталуға жақын келді, Такур-Гардан кейін 17 наурыздағы шағын қақтығыстан басқа ешқандай ұрыс болған жоқ. Зияның әскерлері аңғардағы қараусыз қалған ауылдарды тазалауды жалғастырды, бірақ бейбіт тұрғындардың немесе жау әскерлерінің белгілері өте аз болды. Операция ресми түрде бірнеше күнге созылды, бірақ осы уақыт ішінде назар ұрысқа түсудің орнына, денелерді санауға және жаудың жоғалғандарын растауға ауысты. Осы күнге дейін, АҚШ-тың шабуылдық ұшақтарының қарқынды бомбалауынан кейін, бірлескен АҚШ және ауғандық күштері аңғарды аралап, 18 наурызға дейін маңызды ұрыстар болмайынша, қалған бүлікші күштерінен тазартты. Барлығы 8 американдық сарбаз, теңізші және әуеші қаза тауып, 82-сі жараланды, сондай-ақ бірнеше ауғандық милицияшылары қаза болды; АҚШ-тың басқа да жоғалғандар туралы бағалаулары әртүрлі, бүлікшілердің жоғалғандары 500-ден 800-ға дейін және кем дегенде 14 бейбіт тұрғынның қаза болғанын көрсетеді. Белгісіз саны көтерілісшілер қиын жерлер арқылы соғыстан қашып кеткені хабарланды.

2002 жылғы 17 наурыз

11-ші арнайы топқа уақыт бойынша маңызды ақпарат келіп түсті, онда әл-Қаида жауынгерлерімен бірге қашып бара жатқан, мүмкін жоғары мақсатты нысана Шах-и-Коттан Пәкістанға көлікпен өтуге тырысып жатқаны хабарланды. Predator дроны конвойды бақылап тұрды, онда 3 жол тасымалы, бір пикап және көптеген қарулы күзетшілер болды. Миссияға тағайындалған 11-ші арнайы топ құрамына DEVGRU-дан (Такур-Гардағы Mako 30 операциясын басқарған SEAL командасы) және британдық SBS операторлары, сондай-ақ рейнджерлердің аралас тобы кірді. Операторлар мен тағайындалған CSAR тобы 3 MH-47E тікұшағына отырды, ал рейнджерлер таңғы сағаттарда Баграмнан MH-60G Blackhawks тікұшағымен ұшып кетті. SEAL-дерді тасымалдаған MH-47E тікұшақтары нысанаға жетті: алдыңғы Чинук конвойдың алдына қонды; көліктерден секіріп шыққандарға есік қаруымен мини-пулеметтен оқ жаудырылып, бірнеше әл-Қаида террорисі жойылды; екінші Чинук колоннадан өтіп, өте жазда мини-пулеметпен атып өтті. 11-ші арнайы топ операторлары да отын қосты. Екі Чинук жолаушыларын жақын жерде қондырып, операторлар конвойды бақылайтын позицияға орналасты. Екі SEAL операторларының тобы қарсыластың жауынгерлеріне қарсы шабуыл жасады, ал үшінші Чинук операторлары күдікті көлікті тексеру үшін жақын жерге қонды. Атыс бірнеше минуттың ішінде аяқталды; 18 әл-Қаида жауынгерінің 16-сы қаза тауып, екеуі жараланды. Жауынгерлердің арасында жақсы жабдықталған өзбектер, чечендер және арабтар болды. Операторлар көптеген АҚШ әскери жабдықтарын тапты: АҚШ-та жасалған дыбыс басу құрылғысы, 11-ші арнайы топқа берілген бірнеше АҚШ фрагменттік гранаталары және Razor 01 экипажына тиесілілігі анықталған Garmin қолға ұсталатын GPS құрылғысы.

2002 жылғы 18 наурыз

Генерал Томми Фрэнкс "Анаконда" операциясы аяқталғанын жариялады, кейін оны "толыққанды және сөзсіз табыс" деп сипаттады. Тергеуші журналист Сеймур Херш ресми мәлімдемені жоққа шығарып, оны "шын мәнінде, қызметтер арасындағы талас-тартыс, нашар әскери жоспарлау және американдық сарбаздардың қазасына әкелген, алдынан алғанда болдырмауға болатын оқиға, сондай-ақ, Осама бен Ладенді қоса, әл-Қаиданың негізгі басшыларының қашуымен аяқталған апат" деп сипаттады.

Бағалау

Операция "Анаконда" аяқталғаннан кейін АҚШ және Ауғанстан күштері "Шах-и-Кот" аңғарынан "Әл-Қаида" және "Талибан" ұйымдарының көп бөлігін жоюға жетістікке қол жеткізді. Операция кезінде АҚШ күштері 80 адамдық шығынға ұшырады, оның 8-і қаза тауып, 72-сі жараланды. Операция "Анаконда" кезінде белгісіз саны ауған содырлары да қаза тапты. Қауіпсіздік сарапшысы Билл Роджионың сөзіне қарағанда, "Әл-Қаида шайқаста ауыр соққыға ұшырады, бірақ олар толығымен жеңілген жоқ". "Анаконда" операциясы одақтас коалиция күштері тарапынан да сынға ұшырады. Неміс арнайы күштері KSK-ның бірнеше сарбаздарымен сұхбаттасуда, операциядан кейінгі брифинг KSK және АҚШ сарбаздары арасындағы дау-жанжалға ұласқандығы айтылды. Қақтығысқа себеп болған нәрсе – кейбір американдық сарбаздардың шағымдары, KSK сарбаздары қойшы олардың жасырын орнына кезігіп кіргенде ғана позицияларын өзгертіп, оны өлтірмегендігі болды. "Үнсіз қаруды қолданыңыз, сосын жылжыңыз". Ол бұл операцияны партизандық соғыс деп сипаттауға қарсы. Фурлонгтың оғынан бірнеше күн бұрын, оның командаласы, 3-ші батальон PPCLI-ден Аррон Перри бұрынғы рекордты жаңартқан, яғни операция кезінде екі рет жаңа рекорд орнатылды. Бас сержант Грэм Рагсдейл, бас сержант Тим Макмикин, бас сержант Аррон Перри, сержант Деннис Эйсон және сержант Роб Фёрлонгтан тұратын бес адамдық команда операция кезінде 20-дан астам жау содырын жойды және АҚШ тарапынан қызметтері үшін "Қола жұлдызымен" марапатталды.

Салдары

Талибан мен "Әл-Қаида" күштерін Шах-и-Кот аңғарында жеңгеннен кейін, коалиция күштері 16 сәуірден бастап "Жакана операциясы" деп аталған бірқатар операцияларды жүргізді. Бұл операциялардың мақсаты – қоршаған аудандарда қайта топтасып, партизандық шабуылдар ұйымдастыруы күтілген көтерілісшілерді тарту еді. Ұлыбританияның қорғаныс министрі Джефф Хун 1991 жылғы Персид шығанағы соғысынан бері британдық жауынгерлік күштердің ең ірі салымдарын жөнелткенін мәлімдеді. Осы жоспарланған операцияларға 45-ші командалық батальоннан келген әскерлерді қоса алғанда, шамамен 1700 Корольдік теңіз жаяу әскері Ауғанстанға жіберілді. Франкс пен Хагенбек алда көптеген шайқастар болатынын күтіп, "мыңдаған жау әлі де сол жерде" екенін айтты. Бірақ бұл болжам мүлдем қате болды, ал "Анаконда" операциясы келесі бірнеше жылға дейін Ауғанстандағы соңғы ірі шайқасқа айналды. Осының салдарынан көптеген Корольдік теңіз жаяу әскері "бір ай кешіккен" деген шағымдар айтты, себебі олар күткендей жауынгерлік қимылдар болған жоқ. 10-шы тау дивизиясы қалған "Әл-Қаида" мен Талибан көтерілісшілерін табу үшін барлау операцияларын жүргізді, бірақ көптеген нәтижелерге қол жеткізе алмады, себебі джихадистер Пакистанға қашып кеткен немесе Ауғанстанның шалғай аймақтарында жасырынып қалғандай көрінді. АҚШ күштерінің көп бөлігі күтіп, әрекет етуге асыққанмен, бірден атқаруға міндетті тапсырмалар болған жоқ. Корольдік канадалық жаяу әскер корпусының әскерлері де ұқсас жағдайға тап болды, олардың 120 күнінің тек 5 күні ғана өздерінің базаларынан тыс жерлерде операцияларға қатысты. Шілде айына дейін 10-шы тау дивизиясының және 101-ші әуе десанттық дивизиясының барлық тактикалық деңгейдегі бөлімшелері, соның ішінде TF Rakkasan, Ауғанстаннан кетіп қалды, ал CTF Mountain штабы қыркүйек айының басында олардың ізінен ерді. Оларды 82-ші әуе десанттық дивизиясының штабынан құрылған және дивизия командирі генерал-майор Джон Р. Вайнс басқарған CTF 82 алмастырды. CTF 82 штабы Баграм әуежайында орналасқан, ал Вайнс өзінің негізгі маневрлік тобы TF Panther-ді Кандагар әуежайында орналастырды. TF Panther полковник Джеймс Л. Хэггинстің басқаруында болды және 82-ші әуе десанттық дивизиясының 3-ші бригадасынан екі жаяу әскер батальоны және дивизияның 1-ші бригадасынан бір жаяу әскер батальонынан тұрды. Хэггинс артиллерия, авиация, әскери барлау және басқа да бөлімшелерден де қолдау алды. TF Panther 2002 жылдың маусым айының соңында Ауғанстанға жөнелтілді және 2002 жылдың 5 желтоқсанына дейін CTF 82 құрамында қызмет етті. Одан кейін 1-ші бригаданың құрамында құрылған TF Devil, 82-ші әуе десанттық дивизиясы, тактикалық деңгейдегі қауіпсіздік операцияларын басқаруды өз міндетіне алды. Талибан бұл операцияны "тарихи шайқас" және "Ауғанстанды басып алуға қарсы қасиетті жиһадтың басталуы" деп сипаттап, Сейфур Рехман Мансурдың басшылығын жоғары бағалады. Бұл шайқас және Мансур (2008 жылы қаза тапқан) 2021 жылдың 7 наурызында Талибанның ресми сайты "Джиһад дауысы" арқылы мақтаумен еске алынды.