Кіріспе

Жапонияның ұлттық парктері (National parks) және квази-ұлттық парктері (国定公園) – 1957 жылғы Табиғат парктері туралы заңға сәйкес, Қоршаған орта министрінің қорғау және тұрақты пайдалану мақсатында белгілеген көркем табиғат орындары. Ұлттық парктері Қоршаған орта министрлігімен белгіленеді және, қағида бойынша, осы министрлік басқарады. Квази-ұлттық парктері, ұлттық парктерінен сәл кем әдемілігімен, көлемімен, әртүрлілігімен немесе сақталу деңгейімен, министрлік тағайындауға ұсынылады және министрліктің бақылауымен облыстар басқарады.

Тарих

Жапония өзінің алғашқы коэнін (公園) немесе қоғамдық саябақтарын 1873 жылы құрды (Асакуса паркі, Асукаяма паркі, Фукагава паркі, Шиба паркі және Уэно паркі). 1911 жылы жергілікті тұрғындар Никконың қасиетті орындары мен ормандарын мемлекеттік қорғауға алу туралы петиция ұсынды. 1929 жылы Ұлттық саябақтар қауымдастығы құрылды. 1931 жылы алғашқы Ұлттық саябақтар заңы қабылданды. Көптеген зерттеулер мен сараптамалардан кейін, 1934 жылдың наурыз айында алғашқы саябақтар құрылды – Сетонакай, Унзен және Кирисима, желтоқсанда тағы бесеуі, ал екі жылдан кейін тағы төртеуі ашылды. 1937 жылы отарлық Тайваньда ескі Ұлттық саябақтар заңы бойынша тағы үш саябақ құрылды: Татун ұлттық паркі (Жапониядағы ең кішісі); Цугитака Тароко ұлттық паркі (ең үлкені); және Ниитака Арисан ұлттық паркі (сол кездегі Жапониядағы ең биік тауы бар). Исе Шима соғыстан кейін құрылған алғашқы саябақ болды, ал 1955 жылға қарай тағы жеті саябақ қосылды. 1957 жылы Табиғи саябақтар заңы бұрынғы Ұлттық саябақтар заңын алмастырып, үш санатқа мүмкіндік берді: ұлттық, ұлттық емес және облыстық табиғи саябақтар. Шағын түзетулермен бұл қазіргі жұмыс істейтін құрылымды қалыптастырды. 2014 жылдың 1 сәуірінде 31 ұлттық саябақ және 56 ұлттық емес саябақ болды, ұлттық саябақтардың ауданы 20,996 км² (жердің 5,6%-ы), ал ұлттық емес саябақтардың ауданы 13,592 км² (жердің 3,6%-ы) құрады. Сонымен қатар, 19,726 км² жерді қамтитын 314 облыстық саябақ (жердің 5,2%-ы) болды. 2015 жылдың 27 наурызында 32-ші ұлттық саябақ – Миоко Тогакуси Рензан ұлттық паркі, 2016 жылдың 15 қыркүйегінде 33-ші Янбару ұлттық паркі, ал 2017 жылдың 7 наурызында 34-ші Амами Гунто ұлттық паркі құрылды, ол Амами Гунто ұлттық емес паркін де қамтыды. 2016 жылдың 25 наурызында тағы бір ұлттық емес саябақ – Киото Тамба Коген ұлттық емес паркі, 2020 жылдың 27 наурызында Чюо Альп ұлттық емес паркі және 2021 жылдың 30 наурызында 58-ші Аккеши Киритапу Конбумори ұлттық емес паркі құрылды.

Қорғау мәртебесі

Әр ұлттық және квазиұлттық парк аумағы қалыпты, арнайы және теңіз парк аймақтарына бөлінеді. Арнайы аймақтар одан әрі ерекше қорғалатын және I, II және III санаттағы арнайы аймақтарға бөлінеді, кіру және пайдалану шектеліп, сақтау мақсатында қолданылады. Парктердегі жердің шамамен жартысы ғана мемлекеттік меншікте.

Ұлттық парктер картасы

Бұл карта Жапониядағы ұлттық саябақтардың орналасқан жерлерін көрсетеді. Назар аударыңыз, Огасавара ұлттық саябағы картада көрінбейді.